Утверждено на заседании кафедры



жүктеу 232 Kb.
Дата23.04.2022
өлшемі232 Kb.
#19227
түріПротокол
tyl bylymyne kyryspe (1 bolym)



Тестовые задания для проведения итогового контроля
Факультет: педагогический
Кафедра: гуманитарных наук
Утверждено на заседании кафедры (протокол №_1_от _29__ августа 2016 г. )
Согласовано с методическим бюро факультета (протокол №_1_ от _27_ августа 2016г.)
Дисциплина: Тіл біліміне кіріспе
Количество часов (кредитов): 2 кредита
Общее количество вопросов: 500
Ф.И.О. (автора) Бейсембаева Нургуль Бейсембаевна
(должность, ученое звание, ученая степень) магистр, преподаватель


Тіл біліміне кіріспе

  1. Тіл туралы ғылым қалай аталады

        1. Лингвистика

        2. Фонетика

        3. Лексикология

        4. Морфология

        5. Синтаксис




  1. Лексикология саласы нені зерттейді

        1. Сөздік құрамды

        2. Тілдің дыбыстық жүйесі

        3. Грамматикалық құрылысын

        4. Сөйлем мүшелерін

        5. Сөздіктер




  1. Тілдің әр түрлі жақтары мен салаларын, олардың дамуын, өз ара байланысын, тіл дауының ішкі заңдарын зерттейтін ғылым

        1. Жалпы тіл білімі

        2. Синтаксис

        3. Морфология

        4. Жеке тіл білімі

        5. Тіл білімі




  1. Тілді белгілі бір дәуірде өмір сүріп тұран тұрғысынан қарастырып, сипаттама беретін тіл білімі қалай аталады

        1. Синхрониялы лингвистика

        2. Диахрониялық лингвистика

        3. Жалпы тіл білімі

        4. Жеке тіл білімі

        5. Тіл білімінің негіздері




  1. Тілді шығуы мен тарихын бойында дамуы тұрғысынан зерттейтін тіл білімі қалай аталады

  1. Диахрониялық лингвистика

  2. Синхрония тіл білімі

  3. Жалпы тіл білімі

  4. Жеке тіл білімі

  5. Жалпы тіл білімі




  1. Салыстырма- тарихи грамматиканың негізі қай ғасырда жасалды

      1. ХІХ ғасырдың басында

      2. ХІХ ғасырдың ортасында

      3. ХІХ ғасырдың соңында

      4. ХХ ғасырда

      5. ХХ ғасырдың соңында




  1. Гегельдің ғылымға сіңірген еңбегі жайында Ф. Энгельстің қай кітабында жазған

      1. Анти-Дюринг

      2. Капитал

      3. Тіл білімі

      4. Грамматика русского языка

      5. Связь языкознания с дригими науками




  1. Ғылым ретінде тіл білімінің теориясы болып саналатын тіл білімі қалай аталады

      1. Жалпы тіл білімі

      2. Жеке тіл білімі

      3. Тіл білімінің негіздері

      4. Тіл біліміне кіріспе

      5. Тіл білімінің тарихы




  1. Ғылым қандай топтарға бөлінеді

      1. Жаратылыстаны және қоғамдық

      2. Қоғамдық және тарихи

      3. Жаратылыстану және философия

      4. Заң және саяси экология

      5. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Тіл тірі организм сияқты құбылыс деп есептеген лингвист кім

      1. А. Шлейхер

      2. Ф. Энгельс

      3. Гегель

      4. И.Р Андреев

      5. В.И Ленин

  1. 11. Тіл білімі қандай ғылымға жатады

      1. Қоғамдық

      2. Биялогиялық

      3. Тарихи

      4. Жаратылыстану

      5. Математика




  1. «Тіл әдебиеттің бірінші элемент» деген кім

      1. М. Горький

      2. Ф. Энгельс

      3. В.И Ленин

      4. М. Балақаев

      5. Д. Исаев




  1. Тілдің немесе диалектілік құбылыстардың тараған жерлерін белгілеп, солардың бір-біріне жалғастырып қосатын лингистикалық картадағы сызықтар қалай аталады

  1. Изоглосс

  2. Топонимика

  3. Семпотика

  4. Кибернетика

  5. Метафора




  1. Жалпы таңба аталуын қарастыратын, таңбалардың жалпы теориясы туралы ғылым қалай аталады

  1. Семпотика

  2. Этимология

  3. Лексикология

  4. Топонимика

  5. Изоглосс




  1. Грек тілінің «меңгеремін» деген мағынадағы сөзі қалай аталады

  1. Кибернетика

  2. Фонетика

  3. Лексика

  4. Антоним

  5. Метафора




  1. «Франк диалектісі» деген лингвистикалық еңбектің авторы кім

  1. Ф. Энгельс

  2. К. Маркс

  3. В.И.Ленин

  4. Е:И. Шендельс

  5. Ф.П. Филин




  1. «Россиялық грамматика» еңбегінің авторы кім

  1. М.В. Ломонов

  2. Н.Г Чернышевский

  3. В.И Ленин

  4. К. Маркс

  5. Ф. Энгельс




  1. Поль Лафаргтың еңбегін тап

    1. Тіл және революция

    2. Россиялық грамматика

    3. Философия дәптерлері

    4. Капитал

    5. Тіл білімі




  1. «Тіл –адам қатынасының да маңызды құралы» деген кім

  1. В.И Ленин

  2. Ф.Энгельс

  3. К.Д. Ушинский

  4. Е.И Шендельс

  5. К. Маркс




  1. «Сөз-барлық фактілердің, барлық ойдың тілі киiмi » деген кім

  1. М. Горький

  2. К. Маркс

  3. В.И. Ленин

  4. Ф.П. Филин

  5. Ф. Энгельс




  1. «Тіл дегеніміз- ойдың тікелей шындығы» деген кім

  1. К. Маркс

  2. М.Горький

  3. К.Д. Ушинский

  4. В.И. Ленин

  5. Ф, Энгельс




  1. Леби-Брюльдің еңбегі қайсысы

  1. Алғашқы ойлау

  2. Философиялық дәптерлер

  3. Тіл және революция

  4. Тіл біліміне кіріспе

  5. Жалпы тіл білімі




  1. «Тіл мен ойлау тепе-тең» деген көзқарасты кімдікі

  1. В.Гумбольдт

  2. Лев-Брюль

  3. Боос

  4. В. Харис

  5. Н.Я. Марр




  1. Тіл мен ойлаудың бір-бірінен бөліп тастап, олардың арасында байланыс жоқ деген көзқарасты кімдер ұстанды

  1. В. Гумбольдт, Боас

  2. Л.И Марр, В.А. Радлов

  3. Л. Беуморильд, Боас

  4. Боас, В.И.Лени

  5. Б және в




  1. Тілдердің морфологиялық типтерінің негізде тілдер мен ойлаудың дамуының 3 түрлi сатысы бар деген ойды айтқан кім

  1. Н.Я.Марр

  2. З. Харис

  3. Боас

  4. В. Гумбольдт

  5. Леви-Брюль




  1. «Сатылап даму теориясын» жақтаушы

  1. Н.Я. Марр

  2. Леви-Брюль

  3. В. Гумбольд

  4. З. Харис

  5. Боас




  1. Тілдің таңбалық табиғаты қай ғалымдардың еңбегіндегі көлемде қарастырылған

  1. Б. Куртенэ, Ф. Соссюр

  2. В. Гумбольд , В.В. Раблов

  3. З.Харис, Малов

  4. Боас, К. Маркс

  5. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Құрылым бүтіннің бойындағы әр тектес элементердің арақатысынан және бірлігінен тұрады. Ол элементтерге не жатады

  1. Дыбыс, морфема, сөз, сөйлем

  2. Дыбыстар мен сөйлемдер

  3. Морфема және қосымша морфемалар

  4. Фонетика мен лексикология

  5. Морфология мен синтаксис




  1. Синхрониялық лингвистика тілді зерттейді, дихрониялық лингвистика сөйлемді қарастырады» деп пайымдаған кім

  1. Ф. Соссюр

  2. В.И.Ленин

  3. Ф. Энгельс

  4. К. Маркс

  5. Боас




  1. Грек тілінің «сөз» және «ілім» деген сөздермен жасалатын термин

  1. Лексикология

  2. Антоним

  3. Синоним

  4. Фонетика

  5. Морфология




  1. Тарихи лексикологияның бір саласы

  1. Этимология

  2. Фонетика

  3. Морфология

  4. Этнология

  5. Лексика




  1. Грек тілінің «белгі», «белгілеу» және «ілім» деген сөздерінен құралған термин

  1. Семасиология

  2. Этимология

  3. Ономосиология

  4. Антропонимика

  5. Топонимика




  1. Ономосиологияның айрықша бір саласы

  1. Ономастика

  2. Антропонимика

  3. Топонимика

  4. Семосология

  5. Этимология




  1. «Ономосиология» грек тілінен аударғанда қандай мағына береді

  2. Ат, есім, атау

  3. Кісі, адам

  4. Белгі, белгілеу

  5. Шындық

  6. Сөз, ілімі




  1. Ономостика өзі ішінде қандай салаларға бөлінеді

  2. Топонимика, антропонимика

  3. Топонимика, семасиология

  4. Антропонимика, ономомиология

  5. Ойкономия, топонимика

  6. Ономатика мен топонимика




  1. Географиялық атауларда зерттеу обьектісі етіп қарастыратын сала

  2. Топонимика

  3. Лексика

  4. Фонетика

  5. Антропонимика

  6. Морфология




  1. «Сөйлемше, қалыптасқан сөз» деген ұғымды білдіретін сала

  2. Фразеология

  3. Лексикология

  4. Синтаксис

  5. Морфология

  6. Фонетика




  1. Сөздің неше жақы бар

  2. 2

  3. 3

  4. 4

  5. 5

  6. 6




  1. Дербес сөздерге қарама-қарсы сөздер қалай аталады

  2. Көмекші сөздер

  3. Етістік

  4. Есімдік

  5. Сан есім

  6. Сын есім




  1. Полисимия грек тілінен аударғанда қандай мазмұнды білдіреді

  2. Көп, белгі

  3. Белгі, белгілеу

  4. Ат, есім, атау

  5. Кісі, адам

  6. Сөз, ілімі




  1. Дыбысталу мен мағынаның бірлігінен тұратын тілдік дербес единица

  2. Сөйлем

  3. Дыбыс

  4. Сөз

  5. Сөз тіркесі

  6. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Көмекші сөздер тобына не енеді

  2. Аталғандардың бәрі дұрыс

  3. Жалғаулықтар

  4. Демеуліктер

  5. Септеулік шылаулар

  6. Көмекші етістіктер, артикльдер




  1. Тарихи тұрғыдан алып қарағанда, сөз мағыналары нешеге бөлінеді

  2. 2

  3. 1

  4. 3

  5. 4

  6. 5




  1. Тілдің қазіргі қалпы тұрғысынан алып қарағанда сөз мағыналары қалай бөлінеді

  2. Тура мағына, келтiрiнде маЈына

  3. Туынды, негізгі мағына

  4. Лексикалық мағына, грамматикалық мағына

  5. Туынды мағына, тура мағына

  6. Грамматикалық мағына




  1. Бірінен кейін бірі рет-ретімен орналасқан әріптердің жиынтығы ?
  2. Алфавит


  3. Сөз

  4. Сөйлем

  5. Дыбыс

  6. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Сөз мағынасының стилистикалық жақтан қарастырғанда сөз мағыналары нешеге бөлінеді

    1. 2

    2. 5

    3. 4

    4. 3

    5. 9




  1. Терминологиялық мағына, поэтикалық мағына қайсысына жатады

  2. Стилистикалық мағына

  3. Тура мағына

  4. Негізгі мағына

  5. Бейтарап мағына

  6. Коминативті мағына




  1. Академик В.В Виноградов сөздiң ликсикалық мағынасының неше типтiн көрсеткен

  2. 4

  3. 3

  4. 2

  5. 5

  6. 6




  1. Полисимия құбылысын тілдің көне дәуірінің қалдығы деп есептейтін лингвистер кім

  2. Н.Я Марр, Лев-Брюль

  3. И.В. Арнольд, Т. Қордабаев

  4. В. Виноградов, Аманжолов

  5. Дұрыс жауабы жоқ

  6. Бұндай лингвист жоқ




  1. Номинативті мағына, фразеологиялық байлаулы мағына, синтаксистік шартты мағына деп бөлген кім

  2. В. Виноградов

  3. Леви-Бюрль

  4. О. Ахманова

  5. Л.Я. Марр

  6. И.В. Арнольд




  1. Арамей жазуынан тараған бұтақтар?

  2. Аталғанның бәрі дұрыс

  3. Еврей жазуы

  4. Иран жазуы

  5. Сирия жазуы

  6. Араб жазуы




  1. Сөздің ауыспалы, келтірінді мағынада қолданылуы қандай тәсілдер арқылы іске асады

  2. Метонимия, метафора, синекдоха

  3. Синекдоха, метафора

  4. Метафора, синекдоха

  5. Литота, метонимия

  6. Эпитет, метафора




  1. Грек тілінің «Бірге жобалап түсіну»деген мағына беретін термині?

  2. Сенекдоха

  3. Метафора

  4. Метонимия

  5. Литота

  6. Гипербола




  1. Метафора сөзі қандай мағына береді?

  2. Ауысу

  3. Бірге жобалап түсіну

  4. Атын өзгерту

  5. Қайта ат қою

  6. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Әртүрлі екі дыбыстың бір дыбыстың бойына сіңісіп бірдейлесуі нәтижесінде қандай сөздер жасалады?

  2. Омоним

  3. Синоним

  4. Антоним

  5. Полисемия

  6. Омограф




  1. Кипр жазуының бiзге белгiлi неше таңбасы бар ?

  2. 54

  3. 55

  4. 56

  5. 52
  6. 53





  1. Финикий жазуында неше таңба бар?

  2. 22

  3. 10

  4. 20

  5. 30

  6. 26




  1. Омонимдік қатарға енетін сөздердің өзгеру,түрлену жүйелерінің бір-біріне қаншалықты дәрежеде сәйкес келуіне қарай омонимдер неше топја топтастырылЈан ?

  2. 2

  3. 3

  4. 4

  5. 5
  6. 6





  1. Грек тілінен аударғанда «біркелкі,бірдей»деген мағына беретін термин?

  2. Омоним

  3. Омофон

  4. Антоним

  5. Синоним

  6. Омограф




  1. Дыбысталуы бірдей,мағынасы әр басқа сөздерге негізделген сөз әзілі қалай аталады?

  2. Каламбур

  3. Омофон

  4. Юмор

  5. Фраза

  6. Омограф




  1. «Салмақты,сабырлы,байсалды,ұстамды»тізбегі қандай сөзге жатады?
  2. Синоним


  3. Антоним

  4. Омоним

  5. Омофон

  6. Омограф




  1. Полинезей тілінің «Белгілеу»және «күллі,түгелімен»деген сөздерден жасалған термин?

  2. Табу

  3. Эвфемизм

  4. Антоним

  5. Этимология

  6. Семантика




  1. «Сәукеле,атқа мінер,жарапазан»қандай сөздерге жатады?

  2. Историзм

  3. Синоним

  4. Омоним

  5. Архаизм

  6. Неологизм




  1. Көнерген сөздерге қарама-қарсы құбылыс ?

  2. Неологизм

  3. Историзм

  4. Омоним

  5. Архаизм

  6. Синоним




  1. Дара мағыналы болу қандай сөздерге тән басты қасиет?

  2. Термин

  3. Неологизм

  4. Омоним

  5. Архаизм

  6. Синоним




  1. «Коммунизм,дифтонг,конституция» қандай сөздерге жатады ?

  2. Интернационалдық

  3. Синоним

  4. Омоним

  5. Архаизм

  6. Неологизм




  1. Академик В.В.Виноградов фразеологиялық оралымдарды нешеге бөлді?

  2. 4

  3. 2
  4. 3


  5. 5

  6. 6




  1. Фразеологиялық оралымдарды кім 4-ке бөлді?

  2. В.Виноградов

  3. Н.Шанский

  4. В.Радлов

  5. А.Смирницкий

  6. А.Шахматов




  1. Құрылуы жағынан сөйлемге тең фразеологиялық оралымдар мағынасы тұрғысынан өз ішінде нешеге бөлінеді ?

  2. 2

  3. 4

  4. 3

  5. 5

  6. 6




  1. «Лексикография»нені зерттейді ?

  2. Сөздіктер құрастырудың ғылыми методикасын

  3. Сөз мағыналарын

  4. Сөз құрамын

  5. Оқу бағдарламаларын

  6. Сөйлем мүшелерін




  1. Сөздіктерді нешеге бөліп қарастырады?

  2. 4

  3. 6

  4. 3

  5. 2

  6. 6




  1. .Қазіргі тілдердегі сөздердің мағыналарын түсіндіріп,олардың қолданылуы жайлы мағлұмат беретін сөздіктер қатарына қайсысы жатады ?

  2. Түсіндірме с†здiктер

  3. Аударма с†здiктер

  4. Терминологиялық с†здiктер

  5. Диалектологиялық с†здiктер

  6. Аталғанның бәрі дұрыс




  1. .Заттар мен құбылыстардың ұғымдарын айқындап түсіндіретін сөздіктер қатарына қайсысы жатады ?

  2. Энциклопедиялық,иллюстративті с

  3. Аударма с ,Түсіндірме с

  4. Терминологиялық с,Синонимдер

  5. Диалектологиялық с,Фразеологиялық с

  6. Орфоэпиялық,Орфографиялық с




  1. «Словарь Академий Российской»сөздігі қай жылы жасалды ?

  2. 1783-1794ж

  3. 1890-1895ж

  4. 1784-1794

  5. 1789-1790

  6. 1785-1787




  1. С.И.Ожегов құрастырған «Словарь русского языка » деп аталатын сөздіктің 1-ші басылуы қай жылы болды?

  2. 1949

  3. 1925

  4. 1952

  5. 1954

  6. 1955




  1. Орыс тілінің 17 томдық академиялық түсіндірме сөздігі қай жылы жарық көрді ?

  2. 1950-1956

  3. 1960-1961

  4. 1955-1960

  5. 1952-1954

  6. 1960-1961




  1. «Қазақ тілінің түсіндірме сөздігінің » І-ші томы қашан жарық көрді?

  2. 1959ж

  3. 1960ж

  4. 1958ж

  5. 1956ж

  6. 1954ж




  1. Ахирам,Абибаал,Асдрубаал жазба ескерткіштері қандай жазудың ескерткіштері ?

  2. Финикий

  3. Арамей

  4. Египет

  5. Еврей

  6. Араб




  1. «Қазақ тілінің жергілікті тіл ерекшеліктері»деген атпен диалект сөздер жинағы қашан шықты ?

  2. 1965

  3. 1966

  4. 1967

  5. 1964

  6. 1962

  7. Диалект сөздер жинағының авторы кім?

  8. Ж.Досқараев

  9. В.Виноградов

  10. Н.Шанский

  11. В.И.Даль

  12. С.И.Ожегов




  1. «Сравнителный словарь турецко-татарских наречий» авторы кім?

  2. Л.Будагов

  3. В.И. Ленин

  4. С.И.Ожегов

  5. Ж.Досқараев

  6. В.Радлов




  1. Шумер буын жазуын кiмдер қабылдады

  2. ассириялықтар мен ававилондықтар

  3. арамейлер мен египеттер

  4. финикийлер мен соғдылар

  5. египертер мен славиандар

  6. дґрыс жауабы жој




  1. «Қазақ тіліндегі синонимдер сөздігі» еңбегінің авторы кім?

  2. Ә.Болғанбаев

  3. В.Виноградов

  4. А.Будагов

  5. В.Радлов

  6. С.И.Ожегов




  1. «Орыс тілінің фразеологиялық сөздігі»қай жылы жарық көрді?

  2. 1967

  3. 1965

  4. 1963

  5. 1968

  6. 1964




  1. «Қазақтың қанатты сөздері» жинағының авторы кім?

  2. Н.Төреқұлов

  3. Ә.Болғанбаев

  4. С.И.Ожегов

  5. В.Радлов

  6. А.Будагов




  1. Алматыда 1954 ж шыққан Х.Махмудов пен Г.Мұсабаевтың еңбегі қалай аталады ?

  2. Қазақша –орысша сөздік

  3. Терминдер сөздігі

  4. Грамматикалық сөздік

  5. Қырғыз-орыс сөздігі

  6. Синонимдер сөздігі




  1. «Лингвистикалық терминдер сөздігінің»авторы кім?

  2. О.Ахманова

  3. Ж.Марузо

  4. Н.Андреева

  5. Н.Дурнова

  6. В.Радлов




  1. «Лингвистикалық терминдердің қысқаша орысша-қазақша сөздігінің» авторлары кімдер?

  2. С.Кеңесбаев,Т.Жанұзақов

  3. С.Кеңесбаев,Н.Карашева

  4. Л.Щерба,Л.Зиндер

  5. А.Чикобаева,Т.Жанұзақова

  6. В.Решетов,Ә.Болғанбаев




  1. Суретке негiзделген жазу

  2. Пиктографиялық жазу

  3. идографиялық жазу

  4. Буын жазуы

  5. Әрiп жазу

  6. дґрыс жауабы жоқ




  1. Белгілі бір тілдің дыбыстық құрамын, ондағы дыбыс заңдарын зерттейтін фонетика

  2. Жеке фонетика

  3. Жалпы фонетика

  4. Сипаттамалы фонетика

  5. Тарихи фонетика

  6. Жасалу фонетика




  1. Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі дыбыстық құрамын қарастырады, ондағы фонемалар жүйесін және фонемалардың і өз ара байланыстарын белгілі, айқындайтын фонетика қалай аталады

  2. Сипаттама фонетика

  3. Жалпы фонетика

  4. Жеке фонетика

  5. Тарихи фонетика

  6. Акустикалық фонетика




  1. Акустика дыбыстардағы қандай белгілерді ажыратады

  2. Аталғандардың бәрi дұрыс

  3. Дыбыс ырғағы

  4. Дыбыс үні

  5. Дыбыс әуені

  6. Дыбыс созылыңқылығы




  1. Адам құлағы бір секунд ішінде қанша дірілдің нәтижесінде пайда болған дыбысты қабылдап ести алады

  2. 16-дан 20 000-ға дейін

  3. 12-ден 150000-ға дейін

  4. 10-нан 100000-ға дейін

  5. 15-ден 250000-ға дейін

  6. 14-ден 120000-ға дейін




  1. Грек тілінің «естілу» деген сөзінен жасалған термин

  2. акустика

  3. Дыбыс

  4. әріп

  5. сөз

  6. сөйлем




  1. Егер дірілдің саны уақыт единицасынының бойында ( бір секундтың ішінде) өзгермей тұрақты болып қалса, онда діріл қалай аталады

  2. Ритмикалы

  3. резонанс

  4. Дыбыс үні

  5. Дыбыс әуені




  1. Ритмикалық емес «Обертон» қандай мағына береді

  1. Жоғары тон

  2. Кендік, көлемді

  3. Жаңғырық

  4. Естілу

  5. Созылыңқы




  1. Дыбыстардың жасалуы үшін айырықша қызмет атқаратын

  1. Резонанс

  2. Обертон

  3. Дыбыс әуені

  4. Дыбыс күші

  5. Дыбыстың созылуы




  1. Дыбыс мүшелері

  1. өкпе, тамақ, көмей, ауыз қуысы

  2. Дауыс шымылдығы, тамақ қуысы

  3. Мұрын қуысы, тіл, кішкене тіл

  4. Дауыс шымылдығы, тамақ

  5. Аталғанның бәрі дұрыс




  1. Дыбыстау мүшелерінің жиынтығы қалай аталды

  1. Сөйлеу аппараты

  2. Дыбыс әуені

  3. Дыбыс күші

  4. Акустика

  5. Фукциянал




  1. Тіс дыбыстары

  1. Т,д

  2. Қ,ғ

  3. К,г

  4. ө,у

  5. м,б




  1. Ерін дауыссыздары

  1. м,б

  2. қ,ғ

  3. т,д

  4. к,г

  5. ө,г




  1. Дауыстылар мен дауыссыздарды актикулияциялық жақтарынан алып ажыртудың жалпылама ортақ белгісін айқындаған кім

  1. В. Радлов

  2. В.Ленин

  3. Ф. Энгельс

  4. Б: Кутенэ

  5. Л. Зиндер




  1. Латын тілінің « ажыратып айтып беру» деген мағынадағы сөзі бойынша жасалған термин

  1. артикулияция

  2. Акустика

  3. Обертон

  4. Функцияналды

  5. Фонология




  1. .Қатаң дауыссыздарды кейде қалай атайды

  1. қарқынды немесе күшті

  2. үнді

  3. ұяң

  4. әлсіз дауысты

  5. Қатаң




  1. Дауыссыздар жұмсақ таңдайдың қалпына қарай неше бөлінеді

  1. 2

  2. 3

  3. 4

  4. 5

  5. 6




  1. Артикулияциялық жолына қарай салдыр дауыссыздар қалай бөлінеді

  1. Щұғыл, ызың

  2. Қатаң, ұяң

  3. Ауыз жолды

  4. Мұрын жолды

  5. Ұяң, үнді




  1. Ауыз жолды дауыссыздарын тап

  1. Б,д

  2. Б,м

  3. Д,м

  4. М,н

  5. Н,д




  1. Шұғыл дауыссыздарды басқаша қалай атайды

  1. Эксплозив

  2. Қатаң

  3. Ұяң

  4. Фарингаль

  5. Фрикатив




  1. Фрикатив дауыссыздарды тап

  1. В,ф,ғ,с,х,з, ж, ї

  2. Ж,һ,з,һ,б

  3. Т,д,к,г,қ

  4. К,қ,г,ш,х,з

  5. Ғ,с,ш,д,к,т




  1. Тіл- тілді ызың дауыссыздар мен шұғыл дауыссыздардың ерекшеліктерін бірдей қамтыған дауыссыз дыбыстар қалай аталады

  1. Аффрикат

  2. Шұғыл

  3. Ызың

  4. Қатаң

  5. Ұяң




  1. Дауыссыздар артикулияциялық, орнына қарай нешеге бөлінеді

  1. 2

  2. 6

  3. 3

  4. 4

  5. 5




  1. Тіл алды дауыссыздар өз ішінде қалай бөлінеді

  1. Тіс, тiл ұшы дауыссыздар

  2. Тіл ортасы, ерiн дауыссыздар

  3. Тіл ұшы, тiл ортасы дауыссыздар

  4. Тіл арты, тiл ұшы дауыссыздар

  5. А және б




  1. Идеографиялық жазудың таңбалары қалай аталады

  1. идеорграмалар

  2. Пиктограммалар

  3. әрiп

  4. Буын

  5. Логограммалар




  1. Тіл білімінде дауыссыз дыбыстар жүйесі қалай аталады

  1. Консонантизм

  2. Фарингаль

  3. Альвеолор

  4. Денталь

  5. Билабиаль




  1. Дауыстыларғы тән акустикалық ерекшелік

  1. Музыкальды тонның болуы

  2. Обертон

  3. Эксплорив

  4. Келте айтылатындығы

  5. Жасалу жолдары




  1. Дауысттыралдың классификациясын көрсетіңіз

  1. Физологиялық, акустикалық

  2. Жалаң, келте

  3. Созылыңқы

  4. Физиологиялық, созылыңқы

  5. Артикулияциялық, фонологиялық


  1. Логографиялық жазудың жетiле тҐскен тҐрi

  1. морфема- логогрфиялық

  2. пиктографиялық марфема

  3. Буын морфема

  4. әріп морфема

  5. идеграфиялық марфема




  1. Жазудың тарихы қай замандардан басталады

  1. өте ерте заманда

  2. Алтай дәуiрiнде

  3. Қазiргi заман

  4. Орта ғасыр заман

  5. Шыңғыс ханның заманында




  1. Екі дауысты деген мағына білдіретін дауыстылардың айрықша түрі

  1. Дифтонг

  2. Ашық

  3. Қысаң

  4. Еріндік

  5. Езілік




  1. Жалған дифтонгтар қалай бөлiнедi

  1. Тұйық, ашық

  2. Жабық, тұйық

  3. Шынай дифтонгтар

  4. Дифтонгтар

  5. құранды дифтонгтар




  1. Дифтонгтар дың негізгі неше түрі бар

  1. 2

  2. 4

  3. 3

  4. 5

  5. 6




  1. Түркі тілдерінде дифтонгтары дыбыс тіркестерінің фонетикалық жақтан өзгеруінің нәтижесінен пайда болған түрін қалай атайды

  1. Комбинаторлық дифтонг

  2. Тонгртар дифтонг

  3. Жалған дифтонгтар

  4. Жалпы дифтонгтар

  5. Құранды дифтонгтар




  1. Тіл білімінде дауысты дыбыстар жүйесі қалай аталады

  1. Вокализм

  2. Фонема

  3. Консонантизм

  4. Морфема

  5. Фонологизм




  1. Бөлшектеуге келмейтін дыбыстық единица

  1. Фонема

  2. Сөз

  3. сөйлем

  4. морфема

  5. Афикс




  1. Белгілі бір тілге тән фонетикалық жүйенің мүшелерін к†рсетiЎiз

  1. Фонемалар

  2. Марфемалар

  3. Сөйлемдер

  4. Сөздер

  5. Стилистикалар




  1. Бодуэн де Куртенэ фонема туралы ілімін ары қарай дамытқан академик кім болды

  1. Л.В. Щерба

  2. К. Марк

  3. В.И Ленин

  4. С. Трубецкой

  5. Қ Аманжолов




  1. Екпінсіз буындағы дауыстыға қарағанда, екпін түспей буындағы дауысты фонема созылыңқы айтылады. Бұл қандай реңке жатады?

  1. Комбенаторлы, позициялық реңк

  2. Фонемалық реңк, позициялық

  3. Позициялық реңк , комбенаторлы,

  4. Жәй реңк , комбенаторлы,

  5. А және б




  1. Фонема теориясының алғашқы рет негізін қалаған лингвист

  1. И.А. Бодуэн де Куртанэ

  2. Л.В Щерба

  3. В. Радлов

  4. Трубецкой

  5. В.И Ленин




  1. Тілдің материалдық единицасы

  1. Фонема

  2. Морфема

  3. Қосымша түбір

  4. Фонетика

  5. Лексикология




  1. Сөйлеудің фонетикалық единицалары

  1. Аталғанның бәрі дұрыс

  2. Фраза

  3. Такт

  4. Буын

  5. Дыбыс




  1. Ең ірі фонетикалық единица

  1. Фраза

  2. Такт

  3. Буын

  4. Дыбыс

  5. Сөз




  1. Интоноцияны не құрайды

  1. Аталғанның бәрі дұрыс

  2. Мелодика

  3. Сөйлеудің темпі

  4. Сөйлеудің үндемелілігі

  5. Сөйлеудің әуені




  1. Фразалық бір екпінге бағынған бөлшегі қалай аталады

  1. Так

  2. Буын

  3. Сөйлеудің темпі

  4. Сөйлеумдің әуені

  5. Мелодика




  1. Дыбыс құрылысы жағынан буын неше түрге бөлінеді

  1. 3

  2. 1

  3. 4

  4. 6

  5. 5




  1. Дала сөзі қандай буынға жатады

  1. Ашық

  2. Тұйық

  3. Бітеу

  4. Морфема буын

  5. Фонемалық буын




  1. Бітеу буын тап

  1. Бұлт,қант

  2. Оқ,ол

  3. Ата, ала

  4. Оқ, ақ

  5. Ұл, алт




  1. Ең кішкене фонетикалық единица қалай аталады

  1. Дыбыс

  2. Сөз

  3. Сөйлем

  4. Буын

  5. Мәтін




  1. Екпіннің қандай түрі бар

  1. Динамикалық екпін

  2. Музикалды екпін

  3. Квантативті екпін

  4. Тұрақты екпін, логикалық екпін

  5. Аталғанның бәрі дұрыс




  1. Дауыстылардың бір-бірімен өз ара үндесуі қалай аталады

  1. Сингорманизм

  2. Ассимиляция

  3. Диссимиляция

  4. Синоним

  5. Антоним




  1. Дауыссыздардың бір-біріне ықпал етіп өз ара үндесуі қалай аталады

  1. Ассимиляция

  2. Сингорманизм

  3. Диссимиляция

  4. Синоним

  5. Антоним




  1. Түркі тілдеріндегі байырғы сөздерден сингормонизм неше түрде ұшырасады

  1. 2

  2. 3

  3. 4

  4. 5

  5. 6




  1. Білгілі бір фонетикалық жағдайда дыбыстардың әлсіреп көмескеленуі, соның нәтижесінде олардың дыбысталуының өзгеруі қалай аталады

  1. Редукция

  2. Элизия

  3. Ассимиляция

  4. Этимология

  5. Этнология




  1. Кейбір фонетикалық жағдайда дыбыстардың мүлдем түсіп қалуы қалай аталады

  1. Элизия

  2. Редукция

  3. Этимология

  4. Метафора

  5. Литота




  1. Екі дыбыстың аралығында қосалқы дыбыстың келіп кіруі құбылысы қалай аталайды

  1. Эпентеза

  2. Диэреза

  3. Протеза

  4. Эпитеза

  5. Апокопа




  1. Дыбыстың сөз алдына қосылуы қалай аталады

  1. Протеза

  2. Диэреза

  3. Эпентеза

  4. Эпитеза

  5. Апокопа




  1. Дыбыстың сөздің соңында қосылуы қалай аталады

  1. Эпитеза

  2. Диэреза

  3. Протеза

  4. Эпентеза

  5. Апокопа




  1. Сөздердің соңында дыбыстардың түсіп қалуын қандай құбылыс

  1. Апокопа

  2. Диэреза

  3. Эпентеза

  4. Протеза

  5. Эпитеза




  1. Сөз құрамында дыбыстардың орны ауысуы қалай аталады

  1. Метатеза

  2. Диэреза

  3. Эпентеза

  4. Протеза

  5. Апокопа




  1. Грек тілінің « тура, дұрыс» және «сөйлеу» деген сөздері бойынша жасалған термин

  1. Орфоэпия

  2. Антоним

  3. Лексикография

  4. Орфаграфия

  5. Терминология




  1. Сөздің құрлысын зерттейтін сала

  1. Грамматика

  2. Синтаксис

  3. Фонетика

  4. Лексикология

  5. Терминология




  1. Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын қарастырып баяндайтын грамматика қалай аталады

  1. Сипаттамалы грамматика

  2. Синхрониялық грамматика

  3. Тарихи грамматика

  4. Жылпы грамматика

  5. Жеке грамматика




  1. Өз алдына дербестігі жоқ, тек сөз құрамында түбірі морфемағы жалғанын қолданатын морфема қалай аталады

  1. Көмекші аффикс

  2. Негізгі морфема

  3. Жұрнақ

  4. Түбір

  5. Жалғау




  1. Сөз тудырушы аффикстердің мағынасы қалай аталады

  1. Деривациялық морфема

  2. Реливатциялық морфема

  3. Аффикс

  4. Префикс

  5. Дұрыс жауабы жоқ




  1. Сөздердің морфологиялық құрылылымының өзгеруіне сепкер болатын грамматикалық процестердің қатарына сіңісу мен жылысу құбылысын жатқызған кім

  1. В.А Богородицкий

  2. Р.А Будагов

  3. А. Асқақов

  4. Н.М. Шанский

  5. И.В. Арнольд




  1. Тілдің даму барысында сөз құрамындағы морфемалардың бірінің элементі екіншісіне ауысты, ол морфемалардың бұрынғы жігі мен ара қатынастының өзгеруі қалай аталады

  1. Жылысу құбылысы

  2. Сіңісу құбылысы

  3. өзгеру құбылысы

  4. қосарлану құбылысы

  5. бірігу құбылыс




  1. Сөздің морфемалық құрамына жасауды ескеретін процестердің бірі

  1. Декорреляция процесі

  2. күрделені процесі

  3. Сіңісу процесі

  4. Жылысу процесі

  5. Құсарлану процесі




  1. Грамматикалық тәсілдерді тап

  1. Аталғанның бәрі дұрыс

  2. Аффиксация

  3. Ішкі флекция

  4. Қосарлану тәсілі

  5. Біріктіру тәсілі




  1. Грамматикалық тәсілдердің ең кең тараған тәсілі

  1. Аффиксация тәсілі

  2. Көмекші сөздер тәсілі

  3. Сөздердің орта тәсілі

  4. Екпін тәсілі

  5. Интоноция тәсілі




  1. Түбірдің быдыстық құрамының өзгеруі арқылы грамматикалық мағынаны белдіру тәсілі қалай аталады

  1. Аффиксация

  2. Ішкі флекция

  3. Қосарлану

  4. Біріктіру

  5. Интонация




  1. Қай тілде грамматикалық мағынаны білдірудің флексия тәсілі жоқ

          1. Финн-угор тілі

          2. Ағылшын тілі

          3. Неміс тілі

          4. Орыс тілі

          5. Қызғыз тілі




  1. Қайталама қос сөзді тап

          1. Ауызба-ауыз

          2. Үсті-басы

          3. Ойнап-күліп

          4. Алды-арты

          5. Алты-жеті




  1. Біріккен сөз тап

          1. әлдеқашан

          2. өте қызыл

          3. Қып-қызыл

          4. туған-өскен

          5. көк- жасыл




  1. Көмекші сөздердің неше тҐрi бар

            1. 5

            2. 4

            3. 3

            4. 7

            5. 6




  1. Сөйлемдегі сөздер жалғаусыз, тек орнына қарай байланысатын тілдерге өте тән қандай тәсіл

            1. орын тәртібі

            2. екпін және интонация

            3. Аффиксация

            4. Ішкі флекция

            5. Біріктіру тәсілі




  1. Грамматикалық тәсілдер негізгі неше топқа бөлінеді

          1. 2

          2. 3

          3. 4

          4. 5

          5. 6




  1. Сөз ішінде болатын тәсіл

          1. Синтетикалық

          2. Аффиксация

          3. Ономастика

          4. Аналитикалық

          5. Этимология




  1. Грамматикалық және сөз формаларын зерттеп еңбек еткен ғалымдар

          1. А.И Смирницкий

          2. Ф. Фортукатов

          3. Л.В. Шерба

          4. В.В Виноградов

          5. Аталғанның бәрі дұрыс




  1. Сөздің синтетикалық формалары қандай жолмен жасады

          1. Аффиксация арқылы, iшкi флекция арқылы

          2. Біріккен сөздер арқылы

          3. Интонация және екпін тәсілі арқала

          4. Дыбыстардың алмасуы арқылы

          5. Грамматиканың құрлысы арқала




  1. «Қазіргі қазақ тіліндегі етістіктің аналитикалық формалары» деген диссертацияның авторы кім

          1. Н. Оралбаев

          2. А.А Юлдашев

          3. В. Виноградов

          4. В.А. Богородицкий

          5. Н.М. Канский




  1. Тілдердің барлығына дерлік тән, жалпыға ортақ грамматикалық категориялардың бірі

          1. Сан-мөлшер категориясы

          2. Шақ категориясы

          3. Рай категориясы

          4. Жақ категориясы

          5. Септік категориясы




  1. Етістікке қатысты білдіретін грамматикалық категорияны көрсетіңіз

          1. Рай категориясы

          2. Сан-мөлшер категориясы

          3. Шақ категориясы

          4. Жақ категориясы

          5. Септік категориясы




  1. Қай тілде грамматикалық септік категориясы, негізінен алғанда, зат есім мен есімдіктерге тән категория болып саналады

          1. Түркі тілдерінде

          2. Орыс тілдерінде

          3. Қырғыз тілдерінде

          4. Қыпшақ тілдерінде

          5. Шешен тілдерінде




  1. Іс- әрекеттің шындыққа қатынасын білдіретін грамматикалтикалық категория

          1. Рай категориясы

          2. Етістік категориясы

          3. Шақ категориясы

          4. Септік катерогиясы

          5. Сан-мөлшер категориясы




  1. Етістіктің түрлерін тап

          1. Атанғанның бәрі дұрыс

          2. Негізгі етістік

          3. өздік етістік

          4. Ортақ етістік

          5. Ырықсыз етістік




  1. «Бол-ыс»- сөзі етістіктің қай түріне жатады

          1. Туынды етістік

          2. Негізгі етістік

          3. өздік етістік

          4. ырықсыз етістік

          5. өзгелік етістік




  1. Сөз таптарын сөздердің лексика-грамматикалық топтары деп есептейтін ғалым

          1. А.А. Шахматов

          2. В.В Виноградов

          3. Л.В Щерба

          4. О.П. Сунин

          5. В.И. Ленин




  1. «Сөйлем мүшелері және сөз таптыры» атты салыстырмалы- типологиялық зерттеудің авторы

          1. И.И Мещанинов

          2. В.В Виноградов

          3. А.А. Шахматов

          4. Л.В Щерба

          5. О.П. Сунин




  1. «Киімді тазалау» деген тіркес байланысу формасының қай түріне жатады

          1. Меңгеру

          2. Матасу

          3. Қабысу

          4. Қиысу

          5. Жанасу




  1. Оның кітабы- тіркесі байланысу формасының қай түріне жатады

          1. Матасу

          2. Меңгеру

          3. Қабысу

          4. Жанасу

          5. Қиысу




  1. Мағыналық жақтан да, грамматикалық жақтан да өз ара байланысына, бірлікте болатын, болық мағынаны кемінде екі сөздің тіркесі қалай аталады

          1. Сөз тіркесі

          2. Сөйлем

          3. Сөз

          4. Дыбыс

          5. Лексика




  1. Зат пен құбылыстың, нысана мен белгінің, не іс-әрекеттің және тұрақты атауы қалай аталады

          1. Сөз

          2. Сөйлем

          3. Сөз тіркесі

          4. Еркін сөз тіркес

          5. Дыбыс




  1. «Ой пырмай» «Мәссаған » «Бәрекелді» деген сөздер қандай сөзге жатады

          1. Одағай

          2. Қаратпас

          3. Қысқарған

          4. Шылау

          5. Үстеу




  1. Хабардың мақсатына қарай сөйлем неше топтарға бөлінеді

          1. 2

          2. 5

          3. 6

          4. 3

          5. 7




  1. ХVIII- XX ғасырларда кең өріс алған теория

          1. Дыбысқа еліктеу теориясы

          2. Жазуға еліктеу теориясы

          3. Жалпы еліктеу теориясы

          4. Мағынағы еліктеу теориясы

          5. Сөйлеуге еліктеу теориясы




  1. Дыбысқа еліктеу теориясымен бірге ХVIII- XX ғасырларда кең таралған теориялардың бірі

          1. Тілдің шығуының эмоциональды теориясы

          2. Дыбысқа еліктеу теориясы

          3. Жазуға еліктеу теориясы

          4. Жалпы еліктеу теориясы

          5. Сөйлеуге еліктеу теориясы




  1. ХІХ-ХХ ғасырларда дамыған теория

    1. Одағай теориясы

    2. Дыбысқа еліктеу теориясы

    3. Жазуға еліктеу теориясы

    4. Мағынағы еліктеу теориясы

    5. Сөйлеуге еліктеу теориясы




  1. Алғашқы адамдар сөздерді өздерді өз ара келісіп таңдап алғанда, осыдан келіп тіл жасаған қай теория

  1. Қоғамдық шарттасу теориясы

  2. Дыбысқа еліктеу теориясы

  3. Жазуға еліктеу теориясы

  4. Жалпы еліктеу теориясы

  5. Сөйлеуге еліктеу теориясы




  1. ХІХ ғасырда тұрпайы материалистер тілдің шығуы туралы теория қалай аталды

  1. Еңбек айқайы

  2. Дыбысқа еліктеу теориясы

  3. Жазуға еліктеу теориясы

  4. Мағынағы еліктеу теориясы

  5. Сөйлеуге еліктеу теориясы




  1. Қоғамдық құбылысы

  1. Тіл

  2. Математика

  3. Физика

  4. Сұхбаттасу

  5. Сөйлему




  1. Тілдің тоғысу процесінде қайдай құбылыс пайда болған

  1. Субстак

  2. Пиктографиялық

  3. Жазу

  4. Сөйлеу

  5. Сөйлесу




  1. Этникалық ассимлияция процесінде, этникалық топтардың топтасу бірігуі нәтижесінде пайда болған құбылыс

  1. Субстак

  2. Пиктографиялық

  3. Жазу

  4. Сөйлеу

  5. Сөйлесу




  1. Тіл білімінде дүние жүзіндегі тiлдердi неше тұрғыдан топтастырылған

  1. 2

  2. 3

  3. 4

  4. 5

  5. 6




  1. Тілге қатысты қолданылғанда , шығу тегі бір, біртектес тілдердің бірнеше топтарының жиынтығы дегенді білдіретін термин көрсетіңіз

  1. Семья

  2. Тарихи

  3. Общество

  4. Культура

  5. Речи




  1. Қандай жазудан барлық европа алфавиттерi жасалып тарады

                1. араб жауынан

                2. Грек жазунан

                3. парсы жазуынан

                4. француз жазуынан

                5. Ағылшын тілі




  1. Агглюнативті тілдердің қатарына қандай тілдер жатады

          1. Түркі телдері ,монғол тілдері, урго-фин тілдері

          2. Қызғыз тілдері, қарақалпақ тілдер ұйғыр тілдер

          3. Грек, араб тілдері

          4. Неміс, орыс тілдері

          5. Қытай бирма тілі




  1. Қандай жазу Египетте болмаЈан

  1. Таза дыбыстыј жазу

  2. әрiптiк жазу

  3. Сурет жазу

  4. Буын жазу

  5. Түбiр жазу




  1. Буын жазунан кейiн пайда болған жазу

  1. Әрiп жазуы

  2. пикторграфиялық жазу

  3. идеографиялық жазу

  4. идеограммалар жазу

  5. пиктограммалар жазу




  1. . Бiздiң дәуiрiмiздiң I мың жылдығының басында пайда болған жазу

  1. вокалданЈан- дыбыстық жазу

  2. консонантты- дыбыстық жазу

  3. Буын жазу

  4. әрiп жазу

  5. пиктограммалар




  1. II мың жылдықтың екiншi жартысында пайда балған жазу

  1. консонантты- дыбыстық жазу

  2. вокалданЈан- дыбыстық жазу

  3. Буын жазу

  4. әрiп жазу

  5. Пиктограммалар




  1. Қандай тілдерде ішкі флексиямен бірге сыртқы флексия да қолданылады

  1. Флективті

  2. Агглютинативті

  3. Полисинтететикалық

  4. Даралаушы

  5. Аналитикалық

жүктеу 232 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет