Уа, Алаш баласы! Ақсарбас айтып, сүйінер



жүктеу 0.69 Mb.

бет6/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.69 Mb.
1   2   3   4   5   6

Кәсіпкерлікке қатысты мәселе 

кө  терілгенде  көбінесе  қағаз басты-

лық қа, ана кабинеттен мына каби-

нетке сабылтып, уақыт оздыратын 

ке дергілер жиі көтеріледі. Осы тұрғы-

дан алғанда, бизнес өкілдеріне қол-

дау 

дың барлық түрлерін алудың 

қиын дықтары  қаншалықты?

– Бүгінгі күні қор тарапынан барлық 

процедураларды шапшаңдату үшін көп 

жұмыс істелуде. Қазір дайын жобаларды 

іздестірудеміз. Бұнда да «бастасам екен» 

деген ойда бар жобалармен емес, нақты 

«пісіп» әзір тұрған, іске бірден кірісе ала-

тын жобалармен жұмыс істегіміз келе ді. 

Мемлекет тарапынан 7 пайыздық қай та-

рым болатынын білетіндіктен, банктер де 

жақсы ойластырылған, жан-жақты зер-

де  ленген жобаларды 14 пайыздық қар-

жы лан дырға дайын деп ойлаймын. Сон-

дық тан да егер субсидия туралы айтсақ, 

онда банктің келісімі болса, өтініш 

берілгеннен кейін шамамен бір ай ішінде 

шешім шы ғарылады. Егер субсидияның 

үстіне кәсіп керлердің міндеттемелерін 

қорға ке піл дендіруді қосатын болсақ, 

онда соған сәйкес өтінішті қарау мерзімі 

де біршама ұзарады. Бұнда егер кәсіп-

кердің жобасы 200 млн теңгені құрайтын 

болып, кепілі 100 млн теңгеге шықса, 

банк жобаны қар жыландыруға келіспесе, 

онда осы тетікпен қолдау жасауға болады 

деген сөз. Яғни қалған 100 млн теңгенің 

кепілін «Да му» қорынан тартуға болады. 

Бұл – кә сіп керлер үшін бірегей мүмкіндік. 

Өйткені мемлекеттік кепілдік берілмесе, 

онда кәсіпкер инвестор табумен әуре ле-

ніп,  қосымша  қаржы лан ды ры латын  бас-

қа да көздерді қарастырумен басы қата-

тын еді. 

Айтпақшы, шынымен де, «Даму» қо-

рына айтылатын негізгі сынның өзі кепіл-

ден 


діруге қатысты өтініштердің ұзақ 

уақыт қаралатындығында екенін білемін. 

Әрине, бұл – оңай шешіле салатын дүние 

емес. Деген мен қазір біз үдерістердің 

бәрін мұқият қадағалап отырмыз және 

аса ауқым ды жобалар болмаса, өтініш-

тер ді қа рауды екі айдан асырмауға тыры-

са мыз. 


– «Бизнестің жол картасы-2020» 

шеңберінде экспорттаушыларға 

үлкен көмектер топтамасы берілетінін 

біле міз. «Даму» қоры бұл үдеріске 

қатыса ма?

– Егер компанияның 10% табысы 

валю тадан тұрса, онда бұл компания 

экспорттық компания болып табылады. 

Заңға сәйкес, валюталық табыс табуға 

тек экспорттаушылардың ғана құқы бар. 

Ал оларды мемлекеттік қолдауға келсек, 

біз экспорттаушылардың да кредиттерін 

субсидиялаймыз. Оның үстіне, жаңа биз-

нес-бастамаларды қолдау жобасында 

алынған инвестициялық кредиттер толық 

субсидияланып, «өңделген» тауарлардың 

30%-ы қаржылық қолдауға жататын 

болса, экспорттаушыларға қолдау кешен-

ді жасалады. Олардың жаңадан алған 

және қолданыстағы кредиттері де, негізгі 

қаражатының кредиттеріне де, бір сөзбен 

айтқанда, экспортшының екінші деңгейлі 

банктен алған кез келген кредитіне қол-

дау болады. Тек бұл тұрғыда бір ғана 

қаперге алатын шарт жоғарыда айтқа ны-

мыздай, компания табысының ең құры-

ғанда 10 пайызы валюталық болуы ке-

рек. Бүгінгі күні экспортқа қатысты 45 

жоба субси дия лануда. 38 келісімге қол 

қойы 


лып, тағы жеті келісім қарас 

ты-


рылуда. 

Дегенмен экспорттық бағыт елімізде 

бірыңғай дамып отырған жоқ. Кейбір 

облыстарда 6-7 экспорттаушыдан болса, 

кейбір өңірде мүлдем экспорттаушы жоқ. 

Мен бұның өзі әкімдіктер үшін үлкен 

дабыл деп ойлаймын. Өйткені «Бизнестің 

жол картасы-2020» бағдарламасы шең-

бе рінде тау-кен өндіру және мұнай-газ 

компанияларына, сондай-ақ акцизге 

тәуел ді өнім түрлерін шығаратын компа-

ния 


ларға қолдау жасалмайды. Яғни 

мем  лекеттік бағдарлама тек қана шикі-

зат тық емес секторды қолдайды. Соған 

сәйкес ескер сек, кейбір облыста Қазақ-

станнан тысқары жерлерге қандай да 

бол масын шикізаттық емес өнім экспорт-

тайтын бірде-бір компания жоқ екенін 

байқайсыз. Расымен, жергілікті билікті 

осы мәселе алаңдатса игі. 

– Шағын және орта бизнесті қол-

даудың мінсіз үлгісі немесе нақты бір 

бағыты қалыптасқан деп айта аламыз 

ба? Сіздің осы жөнінде пікіріңізді біл-

гіміз келеді?

– Бұндай үлгілер баршылық және 

олар дың басым бөлігі протекционистік 

шараларға негізделген. Мәселен, кре-

дит терге мемлекеттік кепілдік бар, ал 

егер бұл жобаларда дефолтқа жол бе-

рілсе, онда қаражат бюджеттен қайта-

рылады. Сон дай-ақ кәсіпкерлігі дамыған 

көптеген ел де шағын бизнеске жұртты 

оқыту бағ дар ламалары кеңінен жүргізі-

ліп, осыған баса мән беріледі. Осы 

тұрғыдан саралай келетін болсақ, Қазақ-

станда қазірдің өзін де бизнесті дамыту өз 

деңгейінде қалып 

тасып, кәсіпкерлікті 

қолдаудың кешенді шаралары жүзеге 

асып келетінін айтуға болады. Ал «неге 

«Бизнестің жол картасы» бағдарламасы 

бойынша қаржылық агент ретінде 

«Даму» қоры таңдап алынды?» деген 

заң ды сауал туындауы да мүмкін. Ай-

тайын, өйткені «Даму» қоры – еліміздегі 

даму институттарының арасында бүткіл 

об 


лыстарда өңірлік желілері жұмыс 

жасай тын жалғыз ғана компания. Оның 

өңірдегі кәсіпкерлер үшін тиімділігі де – 

осында. Қордың әрбір облыстардағы 

фи лиалы банк филиалдарымен тікелей 

бай ла ныста отыр. Нәтижесі мінеки: қол-

да  ныстағы субсидиялаудың 477 келі-

сіміне өткен жылдың 9 айында қол 

қойылды. Ал биыл жыл соңына дейін 

шамамен 1000 жобаға қолдау жасауды 

жос парлап отырмыз. Бұған қауқарымыз 

жеткілікті. Мәселен, егер кәсіп иесі ұсын-

ған жоба Өскеменде немесе Ақтауда бо-

лып, оған банктің филиалы сол қалада 

қаражат бөлетінін білдірсе, онда «Да-

мудың» сол қаладағы филиалында келі-

сімге қол қоюға әбден болады. Бұл үшін 

кәсіпкерлер құжаттарын Астанаға немесе 

Алматыға жолдап, оның қаралуын 

сарыла күтпейді. Сондықтан да бұл бағ-

дарламадағы біздің басымдығымыз 

айқын. 


– Әңгімеңізге рақмет! Еңбек тері-

ңіз ге  сәттілік  тілеймін.

Әңгімелескен Қанат ҚАЗЫ

ДАТ!


?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Автожир деген не?



Телеарна жаңалықтарынан автожир аппараты дегенді 

естіп қалдым. Бұл қандай аппарат? Әуе техникасының бір түрі 

ме?

Нұрберген ҚАРАБАЕВ, Ақтөбе облысы

Автожир деп қаңғалақ қанат-

ты ұшу техникасын айтады. Мұн-

дай әуе көлігі қаңғалақ қа 

на-

тының авторотация режимінде 



еркін қозғалуына негізделеді. 

Тікұшақтың бір түрі саналатын 

автожирді «гироплан», «гиро-

коп тер» немесе «ротаплан» деп 

те атайды. Бұл техниканың көтер-

гіш күші оның салмақ түсетін бұ-

ран дасынан туады. Автожирлерді 

ең алғаш 1919 жылы испан ин-

женері Хуан де ла Сиерва ойлап 

тапқан. Оның өнертабысы 30-

жыл 

дары кең қолданысқа ие 



болды. Кейінгі жылдары автожир 

үлгілерін жаңартып, жетілдіру 

етек алды. Бүгінде оның екі-үш 

адамға арналған түрлері қол-

данылады. Автожирді басқару 

ап п араттың  ұшу  жылдамдығына 

тәуелді емес.

Көлігімнің техникалық құжатын 

қалай қалпына келтіремін?

Мен автокөлігімнің техникалық құжатын жоғалтып алдым, ол 

көліктің бұрынғы қожайынының атында еді. Қазір қолымда маған 

арналған сенімхат пен көлік жүргізуге құқық беретін құжатым ғана 

бар. Техникалық құжатты қалай жасатып алуға болады? Оны 

бұрынғы қожайынға хабарласпай-ақ жасату мүмкін бе?

Алмас САПАРҒАЛИЕВ, Астана қаласы

Жол полициясы мамандарының 

түсіндіруінше, егер қолыңызда көлік 

құ ралын басқаруға, есептен шы ға ру-

ға немесе сатуға арналған сенімхат 

қана болса, сіз бұрынғы қожайынның 

атындағы көлік құралын тіркеу ту-

ралы куәлікті қалпына келтіре ал-

май сыз. Бірақ көлікті сату-сатып алу 

туралы келісімнің негізінде авто ма-

ши наны өз атыңызға техникалық құ-

жат ты қалпына келтірмей-ақ қайта 

тір кетуге болады. Ол үшін, тағы да 

қай 


талаймыз, бұрынғы қожайын 

бер ген сенімхат қажет.

Астана қаласы төтенше жағдайлар де 

партаменті 

мамандарының хабар лауын ша, уланғандар – жеті адам. 

Анасы мен бес баласы және біреуі – туысы. Бала ла ры ның 

үлкені 1994 жылғы, ал ең кенжесі 5 жаста. Балалары Ас-

тана қаласындағы №2 балалар ауруханасына жат қы-

зылды. Ал үлкендері жедел жәрдем стансысына жө-

нелтілген. Төтенше жағдайлар де пар та ментінің баспасөз 

қызметінің бас маманы Бибігүл Есмағамбетованың 

айтуынша, «ыс тигендердің жағдайлары бірқалыпты». 

Өмір  ле ріне ешқандай қауіп жоқ. Бар пәле пеш тен шық-

қан. Жақында ғана Төтенше жағ дай лар министрлігі ес-

керт кен болатын. Күн суытып, пеш жаға бастағанда бұл 

мә  се ле өзек ті болатыны баршаға мәлім. Себе бі көбісі тех-

ни калық қауіпсіздікті сақ тап, қырағылық таныта қой-

майды. «Жылу маусымы басталғанда көпшілік мұндай 

мә  селелерге назар аудара бермейді. Пеш жа ғатындар 

бел гіленген талаптарға сал ғырт қарайды немесе дұрыс 

жақ пайды. Сон дықтан да осындай жағдайлар жиі кез де-

седі», – дейді Бибігүл Есмағамбетова.



Салтан СӘКЕН

Гараждан АҚШ долларынан «аумайтын» қағаздар 

мен түрлі түсті бояулар мен баспа станогы табылды. Сон-

дай-ақ тінту кезінде 100 долларлық купюраның суреттері 

са 

лынған, бірақ әлі қиылмаған қағаздар да анық-



талған. 

Қаржы полициясының бөлім бастығы міндетін ат қа-

ру шы Ерлан Егеубеков: «2 443 дана, барлығы 244,3 мың 

АҚШ долларын құрайтын жалған шетелдік валютаны жа-

сап жатқан жерлерінен төрт азамат құрықталды. Олардың 

ішінде бұрын да қылмысты болып, сотталғандар бар», 

– дейді. Көп мөлшердегі жалған ақшаны дайындау фак-

тісі бойынша қылмыстық іс қозғалып, айыпталушылар 

Атырау қалалық сотының шешімімен тұтқынға алынған. 

Енді олар заң алдында жауап беретін болады.



Бақытгүл БАБАШ,

Атырау

Кеше Астанада тұтастай бір отбасы 

ыстан уланып, ауруханаға түсті. Алма-

ты ауданына қарайтын «Оңтүстік-шығыс» 

ықшамауданының Есіл көшесіндегі 65-үйден 

05.30 шамасында жергілікті жердің жедел 

жәрдем бөліміне қоңырау түсіп, адамдардың 

уланып қалғанын хабарлайды. 

Атыраудағы қаржы полициясы жалған 

ақша жасағандарды қолға түсірді. Сөйтсе, 

қаладағы жеке үйлердің біріндегі гаражды 

төрт азамат «ақша жасау орнына» айналды-

рып алыпты. 

Елордада тұтас бір

отбасы ыстан уланды

«Өтірік доллар» 

орға жықты

Ләззат ИБРАГИМОВА, «Даму» қорының төрайымы:

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛАШҚА АЙТАР ДАТЫМ...

Қолданыстағы заңнамада «қазақстандық қамту» ұғымы бар. Осы 

ұғым аясында «өңірлік қамту» деген санатты да ұсынған абзал деп ой-

лай мын. Өйткені «өңірлік қамту» өңірдегі кәсіпті жандандырады, жаңа 

биз нестің ашылуын ынталандырады. Мысалы, Қарағанды облысында 

ор наласқан «АрселорМиттал» секілді ірі компанияның жұмысшыларын 

арнайы киіммен, басқа да қажетті заттармен жабдықтау үшін жергілікті 

кә сіпкерлердің күші жұмылдырылса дұрыс болар еді. Яғни ірі ком па-

ния лардың ондай сұраныстарын жергілікті кәсіпорындар есебінен де 

жайғастыруға болады. Сондай тапсырыстар үшін Алматыдан немесе 

Қазақстанның өңірлерінен тауар тасуға ешқандай да экономикалық 

қисын жоқ. Сөйтіп, «өңірлік қамту» тетігін қосу арқылы сатып алушы 

мен сатушыны бір-біріне жақындата түсер едік. Ал ондай байланыс қан-

ша лықты жақын болса, онда дәліз де аз, шығын да төмен, есесіне шағын 

және орта бизнестің дамуына да үлкен мүмкіндіктер туар еді.

АЛАШ-АҚПАРАТ

Қара күз келе сенбі-жексенбі сайын Қа рағандының 

орталығындағы Ленин кө ше сінің бойында, Майқұдық 

тұрғын ай ма ғын дағы «Ғасыр» коммуналдық базары қар-

сысында, қаланың оңтүстік-шығыс тұр ғын аймағындағы 

«ГринМарт» сауда үйінің алаңқайында, сонымен бірге 

об лыс тың Теміртау, Жезқазған, Балқаш, Са ран, Приозерск 

сынды ірі қалалары мен қа лашықтарында Қарқаралы, 

Ақтоғай, Жаңаарқа, Шет, Бұқар жырау, Абай, Нұра, 

Осакаров аудандарынан келген шаруа қо жалықтары 

сауда сөрелерін жай ғас ты рып, биылғы жәрмеңкенің 

жылдағыдан бір кем болмайтынын аңғартқандай. Таңғы 

8-9-дан басталатын сауда қаратаяқ қала лық тар ды арзан 

тауарға қарық қылып, соғымы мен қысқы азығын қам-

дау да өзгеше бір нау қан болып тұрған жайы бар. Осы 

дәс  түр ге соңғы жылдары әбден үйренісіп қал ған қа-

лалықтар «Ауыл-Берекені» жыл сайын асыға күтеді десек, 

артық айтқандық емес.

Сонымен, Қарағанды өңірінде қара күз де жәрмеңке 

қызып тұрған жайы бар. Биылғы жәрмеңкеге тек ауылдық 

ау дан дар дың өкілдері ғана емес, қалалардағы ауыл ша-

руашылық өнімдерін өндіретін кәсіпорындар да 

а тсалысып  отыр...



Қарағандыда соңғы он жылдан астам 

уақыт бойы тұрақты өткізіліп, дәстүрге айна-

лып кеткен ауыл шаруашылығы өнімдерінің 

«Ауыл-Береке» жәрмеңкесінің биылғы 

науқаны ашылды. Кеншілер қаласына 

облыстың ауылдық аудандарынан азық-түлік 

пен ауылшаруашылық өнімдері молынан 

әкелініп, арзан бағада сатыла бастады. 

Қарағандыда – 

жәрмеңкенің

жаңа маусымы

Серік САҒЫНТАЙ,

Қарағанды

ДЕРЕК-ДӘЙЕК

Облыс орталығында өткізілген ал ғашқы 

жәрмеңкеде аудандардан жал пы жиыны 26 тонна 

ет, 7 тонна сүт өнім дері, 135 тонна картоп, 80 тонна 

көкөніс, 120 мың дана жұмыртқа және басқа да 

өнім түрлері саудаға шығарылды.

Кәсіпкерлікке қолдау

жеткілікті, мәселе

бизнесменнің

белсенділігінде болып тұр

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№195 (647) 3.11.2011 жыл, бейсенбі



www.alashainasy.kz

7

e-mail: info@alashainasy.kz

ДОДА

Ф

УТБО



Л

СӘТІ ТҮСКЕН СҰХБАТ

 

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Олимпиада ойындарының бірнеше дүркін чемпиондары



Кезінде студенттер спор-

тының деңгейі жоғары, ме-

рейі үстем болатын. Бүгінде 

дәл солай деп айта алмай-

мыз. Осы ретте еліміздегі 

сту денттер спортының қа-

зір гі жағдайын білу үшін ҚР 

Білім және ғылым министр-

лігіне қарасты Ұлттық дене 

тәрбиесі  ғылыми-прак ти ка-

лық орталығының бас ди-

ректоры, педагогика ғы лы-

мының докторы, профессор 

Меркіжан Қошаев мыр заны 

әңгімеге тартқан едік.

Құрметті, редакция! Әлемде Олимпиада ойындарын жеңіп алған спортшылар өте көп. 

Мені төрт жылда бір өтетін дүбірлі додада бір өзі бірнеше мәрте чемпион атанған спортшы-

лар қызықтырады. Мәселен, үш дүркін, төрт дүркін, бес дүркін Олимпиада чемпиондарының 

саны қанша? 

Есболат МЕЙІРХАН, Жетісай қаласы

Алпыс метрден қақпаны баспен көздеген



Футболда алыс қашықтықтан аяқпен соғылған талай голдарды көріп 

жүрміз. Бірақ қашықтан баспен соғылған голды көрмеппін. Естуім 

бойынша, жақында жапон футболшысы баспен ең алыстан соғылған 

голдың авторы атаныпты. Соққы жасалған нүкте мен қақпаның арасы 

60 метр болыпты. Сол рас па?

Ринат КЕРІМБЕКОВ, Тараз қаласы

Студенттер спортының 

солғын тарту себептері

– Меркіжан Нағашбекұлы, сонау 

60-ыншы, 70-жылдарға көз тастасақ, 

еліміздің құрама командаларының 

дені студент жастардан құралатын. 

Кейін бұл дәстүр қожырап, көңілден 

ұмыт бола бастады. Мұны қалай тү-

сіндіруге болады?

– Дұрыс айтасыз. Бұл мәселеге байла-

нысты ой-пікірлерімізді бұрын да ортаға 

салған болатынбыз. 60-70-жылдары жо-

ғары оқу орындарында спортпен айна-

лыспайтын студентті кездестіру мүмкін 

емес болатын. Спорттың қай түрін алсаңыз 

да, Қазақстан құрамасы, негізінен, сту-

денттерден құралатын. Бір ғана мысал кел-

тірсек, алпысыншы жылдардың аяғын да 

іргетасын Октябрь Жарылғапов қалаған 

«Буревестник» волейбол клубы Кеңес Ода-

ғының маңдайалды командасы болып 

қана қоймай, бүкіл Еуропаны аузына қа-

ратқан. Еуропа кубогын екі рет жеңіп алып, 

халқымыздың мақтанышы ретінде тарихта 

қалды. Тағы бір мысал: еліміздің ең үлкен 

оқу орындарының бірі саналатын сол кез-

дегі Киров атындағы ҚазМУ-ді алайық. 

Бұл университеттегі 12-13 факультетте 

мың даған студент жастар оқыды. Міне, 

осы оқу орнында факультеттер арасында 

спартакиада өтетін. Сол спартакиа даның 

же ңім паздары Қазақстан намысын қор-

ғай тын. Алайда 80-жылдардан бастап, 

студенттік спорт бірте-бірте құрдымға кет-

ті. Студент – бойында бұлаң күші бар, жа-

лындап тұрған жастар қауымы. Ал осы 

жастарды спортқа жұмылдыру – жас ұрпақ 

тәрбиесіндегі ең маңызды жұмыстардың 

бірі. Бұған мемлекетіміздің Білім және 

ғылым министрлігі ерекше көңіл бөлуде. 

Кейінгі жылдары мектеп оқу шылары мен 

жоғары оқу орындары арасында республи-

Ресейдің Руза қаласында (Мәскеу об-

лысында) өткен екінші турды Тараз ватер-

полшылары тәп-тәуір бастаған-ды. Әуелі 

Нижний Новгородтың «Олимп» деп атала-

тын клубын 9:1 есебімен ойсырата жеңіп, 

одан соң Санкт-Петербургтің «Дианасын» 

16:9 есебімен тізе бүктірген болатын. 

Алай 


да үшінші кездесуінде Киришидің 

«КИНЕФ-Сургутнефтегаз» деген команда-

сынан 7:27 есебімен оңбай ұтылып қал ды. 

Осы ретте айта кетейік, «КИНЕФ-Сургутнеф-

тегаз» – 2003 жылдан бері Ресей чемпи-

онатында ешбір командаға дес бермей, 

орыстардың 9 дүркін чемпионы атанған 

өте азулы ұжым. Әзірше «Айша-Бибі» 

клубының деңгейі олардан төмендеу.

«Айша-Бибі» қыздары бұдан кейінгі 

ойынында Волгоградтың «Спартагымен» 

тең түсті. Есеп – 11:11. Басында жеңіп 

жат қан дарымен, төртінші кезең де өз қақ-

па ларына бес доп жіберіп алып, қар сы-

лас тарының таразы басын теңестіру ле ріне 

мүмкіндік беріп қойды.

Ал соңғы кездесуінде кейінгі үш жыл-

да Ресей чемпионатының күміс жүлде-

гері атанған Чеховтың (Мәскеу облысы) 

«Штурм-2002» деген клубына 9:17 есебі-

мен есе жіберіп алды.

Дәл қазір Ресей чемпионатының ал-

ғаш қы екі туры аяқталып, Ресей кубогын 

қай командалардың сарапқа салатындығы 

сезіле бастағандай. Естеріңізге сала кетейік, 

төрт турдан соң 1-4 орындарға ие болған 

командалар Ресей кубогын сарапқа сала-

ды да, 5-10 орынға ие болғандар тағы үш 

тур өткізеді. Олар тек 5-10 орындар үшін 

додаға түседі. Дәл қазір тоғыз ойында 

жеңіске жеткен «КИНЕФ-Сургутнефтегаз» 

18 ұпаймен жеке-дара көш бастап келеді. 

Екінші орында – 15 ұпаймен «Штурм-

2002». Ханты-Мансының «Юграсы» 13 

ұпай мен үшінші орынды иеленіп тұрса, 

Зло тус тің шежіресі мол «Уралочка-ЗМЗ» 

клубы 12 ұпаймен төртінші орынға табан 

тіре ді. Ресей кубогын осы төрт ұжымның 

сарап қа салуы әбден мүмкін.

Ал бесінші орынға 10 ұпаймен Мәскеу-

дің «СКИФ ШВСМ «Измайлово» деп 

шұбалаңқы аталатын клубы орналасқан. 

Қазақтың «Айша-Бибісі» «Спартак» (Вол-

гоград) клубымен алтыншы-жетінші орын-

дарды бөлісіп тұр. Екеуінің де еншісінде – 8 

ұпай. «Айша-Бибі» арулары да, «Спартак» 

сұлулары да үш ойында жеңіске жетіп, екі 

матчта тең түсіп, төрт кездесуде жеңілістің 

кермек дәмін татты. Бұдан кейінгі орын-

дарда: 4 ұпаймен – «Олимп» (Нижний 

Новгород), 2 ұпаймен – «КИНЕФ-2» (Ки-

риши) және тоғыз ойында да жеңіліске 

ұшыраған, қоржынында соқыр ұпайы да 

жоқ «Дина» (Санкт-Петербург).

Үшінші турдың ойындары да екі қалада 

өткізіледі. Қазақстан ұлттық құрамасының 

негізін құрайтын «Айша-Бибі» ватерпол-

шылары 25-29 қараша күндері Ханты-

Мансыдағы топта бақ сынайды.

СУ ДОБЫ


Су добынан әйелдер 

арасындағы «Айша-Бибі» 

клубы Ресей чемпионатының 

екінші турына қатысып, бес 

ойынның екеуінде жеңіске 

жетіп, біреуінде тең түсті.

Үздік төрттікке 

іліге алмайтын 

түріміз бар

КАРАТЭ-ДО



Италияның Турин 

қаласында жасөспірімдер мен 

ересектер арасында каратэ-до 

шотаканнан әлем чемпионаты 

өтті. Оған қазақ спортшылары 

да қатысып, бір саңлағымыз 

бас жүлдеге ие болды.

Мерғалиев – 

әлем чемпионы

Дүниежүзілік додаға 48 мемлекет-

тен 1400-ден астам спортшы қатысқан. 

Олар дың арасында Қазақстанның бірне-

ше дүркін чемпионы және қара белбеу 

иесі Ринат Мерғалиев та болды. 68 келі 

салмақта сынға түскен батысқазақстандық 

Ринат Турин төрінде алты айқас өткізді. 

Сөйтіп, алтауында да таза жеңіске жетіп, 

алтыннан алқа тағынып, әлем чемпионы 

атанды. Ринат осы әлем чемпионаты нан 

тура бір апта бұрын Киевте өткен халық-

аралық турнирге қатысып, бес кездесудің 

барлығында қарсылас шақ келтірмей, 

бірінші орынға ие болған еді. 

Есболат, сұрағыңыз өте орынды. Олимпиада 

ойындарының мәртебесі қай кезде де биік. Ал 

осы Олимп шыңын бағындырған спортшылар-

ды қай ел болмасын, алақанда ұстап, төбесіне 

көтереді. Бүгінге дейін әлем 

дегі 418 спортшы 

Олимпиада ойындарын үш мәрте жеңіп алып-

ты. Төртжылдықтың басты бәсекесінде төрт рет 

топ жарған спорт шы лардың саны – 167. Елінің 

әнұранын бір өзі бес мәрте аспандатқан 63 спорт-

шы бар екен. 

6 дүркін Олимпиада чемпионы — 30 

7 дүркін Олимпиада чемпионы — 16

8 дүркін Олимпиада чемпионы — 11

9 дүркін Олимпиада чемпионы — 5

Жер шарында Олимпиаданың 14 дүркін чемпи-

оны атанған бір-ақ спортшы бар. Ол суда жүзуден 

алтын «терген» Америка жұлдызы – Майкл Фелпс. 

Майклдың қор жы нында алтынмен қоса Олим-

пиада ойын дарының екі қола жүлдесі де бар. 14 

алтынды ол Сидней, Афины және Бейжің Олим-

пиадаларында жеңіп алды. Лондонға барып, 

алтындарының санын арттыра түсуі де мүмкін...

Спорттың осы түрі жақсы дамы ған ай-

мақтардан келген балғын ноян 

дар 

дың 


қатысуымен өткен бәсекеде жал 

пы 


ко 

-

мандалық есепте оңтүстік қазақ стандықтар 



бі рін ші орынға ие болды. Олардың қор-

жын дарында жеті алтын, төрт күміс және 

жеті қола медаль бар. Алты алтын еншіле-

ген ал ма тылықтар екінші орынға орналас-

са, үздік үштікті екі алтын, жеті күміс және 

сегіз қола медаль еншілеген шығыс қазақ-

стандықтар қоры тындылады.

Бұл сында өз шеберліктерін байқап 

көру мақсатында Ресей және Қырғыз-

стан сем серлесушілері де келген болатын. 

Алай да олардың бірде-біреуі жүлдеге ілі-

ге алған жоқ. Қылышпен семсерлесушілер 

боз балалар арасында алматылық Нұржан 

Кәрім екі бірдей алтын медальға қол жет-

кізді. Ол жекелей сында және командалық 

есепте жеңіс тұғырының ең биік сатысына 

көтерілді. 

Соңғы күні командалық бәсеке өтті. 

Рапи 

рашылар арасында оңтүстік 



қазақ-

стан дықтар топ жарса, қылыш ұстаған дар 

іші нен шығысқазақстандықтар үздік бол-

ды. Ал шпагашылар арасында алматылық-

тар алтыннан алқа тағынды. 

Телжан КҮДЕРОВ

СЕМСЕРЛЕСУ



Елордамыз Астанада 

жасөспірімдер арасын-

да «Астана қылышы» атты 

қылышпен семсерлесу-

ден республикалық турнир 

аяқталды.

Бар жүлде 

өзімізде қалды

Футболдан Қазақстан 

біріншілігі аяқталып, 

биылғы маусымды 

қорытындылайтын уақыт 

та жақындап қалды. 

Осыған орай біз биылғы 

ел чемпионатының аз-кем 

статистикасына тоқталып 

өтуді жөн көрген едік.

Статистика алдамайды

Сонымен, наурыз айының 3-інен 29 

қазанға дейін созылған ел чемпиона тында 

барлығы 192 кездесу өтіп, бар лығы 485 

гол соғылыпты. Яғни әр ойын да орта есеп-

пен 2,52 голдан соғы лып отыр ған. Бірін-

шілікке барлығы 308 футболшы қатысыпты. 

Оның 20-сы мау сыма ралық үзіліс кезінде 

басқа отан 

дық команданың сапына 

ауысқан. Әр коман даның еншісіне 32 

ойыннан тигенін ескерсек, осы ойын-

дардың барлығына қатыс қан футболшы-

лардың саны бір қол дың саусақтарына да 

жетпейді екен. Атап айтсақ, «Ақтөбеде» 

қорғаушы Еміл Кен же сариев, «Атырауда» 

қақпашы Андрей Шабанов және «Жетісу-

да» шабуылшы Сергей Остапенко ғана 

біріншіліктің бар лық кездесулеріне қатыс-

қан. Оның өзінде, Сергей көбінесе ойын-

ның соңына қарай алмастырылып тұрған. 

Емілді де бір ойында Петр Бадло 73-ми-

нутта алмастырыпты. Тек Шабанов қана 

барлық матчта ойынның бірінші минуты-

нан бастап, соңғысына дейін алаңдағы 

орнын ешкімге босатпаған. Сондай-ақ 

чемпионаттың бір ғана ойынын жіберіп 

алған 15 футболшы бар болса, 12 ойыншы 

30 матчқа қатысыпты. 

Көрермендер жайына келер болсақ, 

192 кездесуді стадионнан барлығы 

на стадионға аз көрермен келеді» деп ой-

лау қателік болар. Өйткені Өскемен, Алма-

ты секілді жекелеген қалаларда ғана бол-

маса, қалған шаһарлардың жанкүйер лері 

белсенді. Мәселен, соңғы турда Қара-

ғандыда өткен «Шахтер» – «Астана» кез-

десуін тамашалау үшін стадионға 18900 

көрермен жиналыпты. Өкінішке қарай, 

Өскемен мұндай көрсеткішпен мақ тана 

алмайды. Бұл қалада биыл стадионға 

1500-ден артық көрермен жиналмапты. 

Тіпті «Восток» – «Атырау» кездесуін 500-ақ 

көрермен стадионнан тамашалаған. Осы-

дан-ақ шығысқазақстандықтардың нелік-

тен премьер-лигасыз қалғанын ба ғам дай 

беруге болатын секілді.

Төрешілерден жазалаған ойыншылар-

ға келсек, көшті «Восток» бастап тұрғанын 

байқаймыз. Команданың 23 футболшысы 

бір маусымның ішінде төрешіден ескерту, 

не қызыл қағаз алыпты. Сол 23 футболшы 

66 рет жазаланған екен. Дегенмен жаза-

лану жөнінен «атыраулықтар» алдына жан 

салмаған. Бұлардың 22 ойыншысына 89 

мәрте сары немесе қызыл қағаз көрсетіліпті. 

Жалпы, биылғы біріншілікте төрешілер 42 

рет қалтасынан қызыл қағаз шығаруға 

мәжбүр болған. Бұл жөнінен қос астана-

мыздың командалары «Қайрат» пен «Ас-

тана» алда. Бұларда жеті футболшыдан 

алаң нан аластатылыпты. Ең бұзақы ойын-

шылардың бірі ретінде «Қайраттың» жар-

тылай қорғаушысы Шыңғыс Әбуғалиев, 

«Тобылдың» легионері Штепан Кучера 

және «Астананың» қорғаушысы Михаил 

Рожковтың есімі аталады. Бұлар биылдыққа 

екі реттен алаңнан қуылған. 

калық спартакиадалар мен уни-

версиадалар өткізіліп келеді. 2000 

жылдан бастап он бір жыл бойы 

мил лион даған  жас  талап керлердің 

басын құрап, кезекпен оқушылар 

спартакиадасы мен студенттер 

универсиадасын өткізіп келеміз. 

Он бір жыл көле мінде мектеп пен 

колледж оқу шылары арасында бес 

жазғы, бес қысқы спартакиа даның 

жалауы желбіресе, дәл осыншама 

студент жастар универсиадасы 

бүгінгі өмір талабына сай ұйым-

дасты рылды. Республика дең ге-

йінде өткен спартакиада мен 

универсиа даларға  миллиондаған 

оқушы лар мен студенттер қатысып 

келеді. 


– Бүкіләлемдік студенттер 

универсиадасына қатысып, жо-

ғары нәти желерге қол жеткізіп 

те жүрген жоқпыз ба?

– Дене тәрбиесінің ұлттық ғы-

лыми-практикалық орталығы ның 

шаңырағы көтерілген 2000 жыл-

дан бастап, 2011 жыл ға дейінгі 

ара лықта өткен бес қысқы, ал ты 

жаз ғы универсиадаларда еліміздің 

на мысын қорғаған спортшыларымыз 17 

алтын, 18 күміс, 23 қола ме даль дарды 

жеңіп алыпты.

Соның ішінде ерекше атауға тұрарлығы 

– 2007 жылғы Тайландтың Бангкок қала-

сында өткен XXIV жазғы Универсиада. 

Оған дүниежүзінің 190-нан астам мемле-

кеті қатысып, Қазақстанның студенттер 

құрамасы ІІ орынды иеленді. Ел қоржынына 

5 алтын, 4 күміс, 5 қола – барлығы 14 ме-

даль салды. 2009 жылы Белградта өткен 

XXV Универсиадада Қазақстан спортшы-

лары тәп-тәуір нәтижеге қол жеткізді. 

Өкінішке орай, қысқы спорт түрлерінен 

өткізіліп келе жатқан Универсиадаларда 

мұндай жетістіктерге қол жеткізе алмай 

келеміз. 2009 жылы Қытайдың Харбин 

қаласында өткен XXIV қысқы Универсиа-

дада мүлде жүлдесіз қалғанбыз. 2011 жы-

лы түріктің Эрзурум қаласында өткен XXV 

қысқы Универсиада Харбиндегі олқы лық-

тың орнын толтырғандай болдық. Биылғы 

жылдың 27 қаңтары мен 6 ақпаны аралы-

ғындағы өткен дүбірлі додада 1 алтын, 5 

қола медаль еншілеп, 57 елдің арасында 

18 орынға табан тіредік. Дәл осы мезгілде 

Астана мен Алматы қалаларында VІІ қысқы 

Азиада ойындары өтіп, үміт артқан көп-

теген белді спортшыларымыз XXV Универ-

сиадаға бара алмаса да, олжалы қайт-

тық.


– Неге қысқы Универсиадалардағы 

көрсеткіштеріміз жазғыларымен са-

лыс тырғанда  әлдеқайда  төмен?

– Шынын айтсам, оның сыры тереңде 

жатыр. Еліміздегі 14 облыстың кем деген-

де 10-11 облысында қысқы спорт түрлерін 

дамытуға табиғи мүмкіндік бола тұрып, 

өкінішке орай, көп облыстар қысқы спорт 

түрлеріне мүлде мән бермейді. Кеңес Ода-

ғы тарағаннан кейін тоқсаныншы жыл-

дардың басындағы экономикалық қиын-

дық өз әсерін тигізбей қоймады. Жазғы 

спорт өкілдері тез-ақ ес жиып қа тар ға 

қосыл са, қысқы спорт түрлерінен бой жазу 

қиындау болып тұр. Біріншіден, білік ті ма-

мандар тапшылығы қысқы спорт түр лерін 

жандандыруға мүмкіндік бермеді. Тәуел-

сіздіктің алғашқы қиын-қыстау кезеңінде 

өз ісінің нағыз майталмандары атанған 

бапкердің біразы «қыр» асып кетсе, қолы-

нан іс келетін білгір жас бапкерлер жала-

қы 


ның төмендігінен басқа салаға бет 

бұруға мәжбүр болды. Ең бастысы, бізде 

спорттық базалар жоқ. Естеріңізде болар, 

2006 жылы Алматыда бокстан студент-

тердің әлем чемпионаты өтті. Сол жарысты 

өткізу үшін Балуан Шолақ атындағы спорт 

сарайын жалдауға қыруар қаржы жұмсал-

ды. Алматы студенттер қаласы деп орынды 

аталып жүр. Олай болса алып қалада неге 

студенттерге арналған спорт сарайын сал-

масқа?! Бұл орайда Мәскеудегі жоғары 

тех никалық университеттегі өзім көрген 

жағдайды айта кетейін. Бұл университеттің 

өзінің бірнеше стадионы, жазғы, қысқы 

спорт залдары, үлкен спорт манежі, жеңіл 

атлетикалық жүгіру жолы, 50 метрлік бас-

сейні бар. Олардан бөлек әртүрлі спорт 

түрлеріне арналған залдары, дәрігерлік 

диспансер, уқалау, оңалту кабинеттері 

жұмыс істейді. Көптеген оқу орындары-

мызда осындай спорт базалары болса, 

біздің де жетістіктеріміз аса жоғары болар 

еді. Рас, биыл бізде 2011 жылғы қысқы VІІ 

Азия ойындары өтіп, бірнеше спорттық 

кешен бой көтерді. Бұл біздің елде спортты 

дамытуға сүбелі үлес қосқан, үлкен серпін 

болды. Нұрлан Бал ғын баев мырза Үкіметті 

басқарып тұрған кезінде студенттердің 

«Сұңқар» ерікті спорт қоғамын құру тура-

лы қаулы қабыл даған болатын. Өкінішке 

қарай, ол қаулы қағаз жүзінде қалып 

қойды.


Негізі, дене тәрбиесін мектеп жасына 

дейінгі бүлдіршіндер арасынан бастаған 

жөн. Әрине, ол үшін балабақшаларда бү-

гін гі өмір талабына сай арнайы ойын алаң-

дары, су бассейндері болғаны абзал. Өкі-

ніш ке қарай, қазіргі таңда елімізде бала-

бақшалардың жетіспеуі бұл салада көп 

қиындықтар туғызып, қол байлау болып 

отыр.

– Студенттер спортына байланысты 

өркениетті елдердің тәжірибесімен са-

лыстыра отырып, жеке өз пікіріңізді 

білдірсеңіз.

– Бұл мәселе – көптен бері менің 

көкейімде жүрген мәселе. Әлемде сту-

денттер спортына мән беріп, оның табы-

сының тәтті дәмін татып отырған елдер 

баршылық. Олардың көш басында АҚШ 

пен Қытай тұр. Қытайда үлкен спорт қа 

бола шақ чемпиондарды баулу бала бақша 

қабырғасынан басталады екен. Одан әрі 

мектеп пен жоғары оқу орында рын да жал-

ғасын табады. Америка Құрама Штат-

тарында спорттың көптеген түрінен сту-

денттер лигасы бойынша жарыстар өткі-

зіліп тұрады. Студенттер лигасы – бұл үл-

кен спорттың таптырмас қайнар бұлағы, 

бола шақ табыстың түпнұсқасы. Құрама 

командалардың таптырмас резерві бола 

алатынына күмән жоқ. Осы жерде айта 

кететін бір нәрсе – біздің Орталық өткен 

жылдың көктемінде Алматыдағы «Достық» 

спорт кешенінде баскетболдан «мектеп 

лигасы» және «студенттер лигасы» бойын-

ша қызықты додалар ұйымдастырдық. 

Мұндай додаға қатысуға тілек білдіруші 

спорт ұйымдарының қатары мол екеніне 

көз жеткіздік. Өкінішке қарай, ҚР Білім 

және ғылым министрлігі тарапынан бұл 

шара ларға арнайы қаржы қарастырылма-

ған дық тан аталған додаларды жылы жа-

уып қоюымызға тура келді. Болашағы зор 

осы бастаманың өмірден тұрақты орын 

алуына ҚР Туризм және спорт министрлігі 

қол ұшын беріп, қаржыландырса, біз де өз 

тара пы мыздан қолдан келгеннің бәрін жа-

сар едік. Бұл үлкен спортқа зор демеу бо-

лар еді.


Сұхбаттасқан Рабат ЖӘНІБЕКҰЛЫ

Бұл Жапония чемпионатының 

екінші дивизионында болған. «Фаги-

ано Окаяма» командасы «Иокогама» 

клубын қабылдаған. Екінші таймда 

допты ойынға қосқан қонақтардың 

қақпа 

шысы теңбіл снарядты бар 



күшімен алға асыр 

ған еді. Алаң 

иелерінің бой шаң қорғаушысы Руд-

жиро Уэда допты алға қарай баспен 

қағып жібереді. Қызық болғанда 

зеңбіректей ұшқан доп қонақтардың 

айып алаңына жете бере жерден сер-

піледі де, қақпашыны қапы қалдырып, 

қақ пада тулайды. Артынан стадион 

әкімшілігі соқ қы жасал ған нүкте мен 

қақпа арасын өлшеп көрсе, тұп-тура 

58,6 метрді құрапты. Енді бұл баспен 

ең алыстан соғылған гол ретінде Гин-

несстің рекордтар кітабына тіркел-

мек.

Айта кетейік, бұған дейін баспен 



ең алыстан соғылған голдың авторы 

ретінде бір ай бойы норвегиялық қор-

ғаушы Йон Самуэльсонның есімі ата-

лып жүретін. «Одд Гренланд» коман-

дасы «Тромсе» клубын 2:1 есебімен 

жеңіп жатқан. Қосымша уақыт кезінде 

«тромселіктер» қақпа сын бос тастап, 

тайлы-тұяғымен шабуылға кө ше ді. 

Бұ 

рыштама кезінде допты баспен 



қағып жібер ген Йон Самуэльсон ның 

голы 57,3 метр жер ден соғылыпты. 

Ал бұл екі ерекше голдың алдында 

Мартин Палермоның баспен соққан 

голы екі жыл бойы Гиннесстің рекор-

дтар кітабынан орын алған. 2009 жы-

лы «Бока Хуниорс» сапында Мартин 40 

метрден қақпаны баспен көздепті. 

Міне, бас не үшін қажет.

Дәстүрлі турнирге көршілес Өзбекстан 

мен Қырғызстаннан және еліміздің барлық 

аймағынан жас балуандар келді. Екі күнге 

созылған бозкілем қорытындысы бойын-

ша өз салмақтарында төмендегі жігіттер 

турнир жеңімпаздары атанды. 

Нұрлыбек Алдабергенов (54 келі), Ер-

лан Жақсыбеков (60 келі), Азамат Шай-

козев (66 келі), Елдар Бейсембаев (74 

келі), Леонид Станиев (82 келі), Әділхан 

Қозыбаев (90 келі), Арман Сәрсенбеков 

(+90 келі). 

Ал түйе балуандар бәсекесінде финал-

да Жамбыл облысынан келген Жасұлан 

Әбішевті ұтқан семейлік Мұхит Тұрсынов 

түйе балуан атанып, бас жүлдеге тігілген 

қомақты сыйақыға ие болды. 



Телмұхамбет ЗЕКЕН

ҚАЗАҚ КҮРЕСІ



Қызылорда облысының 

Жаңақорған ауданында 

Қазақстан Республикасы 

Тәуелсіздігінің 20 жылдығына 

орайластырып, қазақ 

күресінен еңбек ардагері 

Машбек Нәлібаевты еске 

алуға арналған халықаралық 

турнир аяқталды.

Түйе балуан – 

Тұрсынов

Ерлер арасындағы Ресей чемпиона-

тында 14 команда өнер көрсетеді. Олардың 

арасында Қазақстан ұлттық құрамасының 

негізін қалайтын «Алматы» клубы да бар. 

«Алматының» апайтөс жігіттері биылғы Ре-

сей чемпионатын өте сәтті бастады. Кири-

шиде өткен бірінші тур додасында екі матч 

өткізіп, екеуінде де жеңіске жетті. Биылғы 

маусымдағы алғашқы кездесуін «Спартак- 

Волгоград-2» клубымен өткізіп, 22:7 есе-

бі мен үстемдік танытты. Одан соң Рузаның 

«Штурм-Юниор-2002» деген жас ватер-

пол шылардан жасақталған коман дасына 

22:5 есебімен әлімжеттік жасады. Сөйтіп, 

екі ойында жүз пайыздық көр сеткіш ке қол 

жеткізіп, көшбасшылар арасында тұр. 

Бірақ Қазақстан жігіттері әлі азулы ко ман-

далармен кездескен жоқ. Әзір ше Ре сейдің 

көшбасшы клубтарының қосал қы құрам-

дарын жеңіп, төрт ұпай олжалады. 

20-23 қараша күндері өтетін үшінші 

тур да «Алматы» Рузадағы топта додаға 

тү седі. Мәскеу түбінде төрт ойын өткізеді. 

Қар сы ластарының екеуі – қарымды ко-

мандалар.



Нұрғазы САСАЕВ

Су добынан Ресей чемпиона-

тының ерлер арасындағы додасы 

сәл кейінірек басталып, барлық 

командалар екі-үш ойыннан ғана 

өткізді.

Ресей жастарын 

оңдырмай жеңдік

Әзиз ЖҰМАДІЛ

741100 адам тамашалаған екен. Яғни ор-

таша есеппен алғанда, әр ойынға 3860 

адамнан ғана келіпті. Дегенмен бұл ста-

тистикаға қарап, «Қазақстан чемпионаты-

ӨЗГЕ СТАТИСТИКАЛАР:

Ең нәтижелі ойын:

 

«Ақтөбе» – «Ертіс» – 7:2 



(24.07)

Барлық голдар: 

485 


(әр ойынға 2,52 голдан)

Өз алаңындағы голдар:

 

305 (әр ойынға 1,58 



голдан)

Қонақтағы голдар: 

180 


(әр ойынға 0,93 голдан)

Өз алаңындағы жеңістер: 

104 (54,16 %)



Тең ойындар: 

42 (21,87 %)



Түздегі жеңістер:

 46 


(23,95 %)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№195 (647) 3.11.2011 жыл, бейсенбі       



www.alashainasy.kz

8

e-mail: info@alashainasy.kz

ДУМАН

№195 (647) 3.11.2011 жыл, бейсенбі       



www.alashainasy.kz

8

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ



e-mail: info@alashainasy.kz

К

е



зекшi  ред

ак

тор – Әзиз ОР



А

ЗБ

АЕВ



Республикалық

қоғамдық-саяси 

ақпараттық газет

Бас редактор  – Серiк ЖАНБОЛАТ 

Мұратқали ДҮЙСЕНБАЕВ 

Бас ред


ак

тордың бiрiншi орынб

ас

ары


Мақсат ӘДIЛХАН 

Бас ред


ак

тордың орынб

ас

ары


Айдын ҚАБ

А – ж


а

уапты х


а

тшы


Талға

т КIРШIБ


А

ЕВ  – 


ж

а

уапты х



а

тшының орынб

ас

ары


Нұрлыб

ай ИТЕКБ


АЕВ  – 

те

х.ред



ак

тор


Күләш НАҚЫПОВ

А

 – 



аға к

оррек


тор, т

е

л.: 



388-80-76

Газе


т 2008 жылдың 17 қар

ашасынд


а ҚР Мәдение

т және ақпар

а

т 

 



минис

трлiгiнде тiрк

е

лiп, бұқар



алық ақпар

а

т құр



алын есепк

е қою 


тур

алы №9650-Г  к

уәлiгi берiлг

ен.


Р

ед

акция авт



орлар мақаласы мен ж

арнама мазмұнына ж

а

уап


 

бермейдi.

Авт

орлар қо


лж

азб


асы өңде

лмейдi және к

ерi қайт

арылмайды.

Көлемi екi к

омпью


терлiк бе

тт

ен (14 к



ег

ль) ас


а

тын ма


териалд

ар

 



қабылд

анб


айды.

«Алаш айнасынд

а» ж

арияланған ма



териалд

ар мен с


уре

тт

ердi



 

көшiрiп немесе өңдеп б

ас

у үшiн ред



акцияның ж

азб


аша рұқс

а

ты



 

алынып, г

азе

тк

е сiлт



еме ж

ас

алуы мiнде



ттi.

Құрылтайшысы және меншiк иесi 

– «ТОЛҒАУ» ЖШС

Директор –  

Александр Филимонович АН

Алма


ты  қаласы «Дәуiр» РПБК ЖШС 

Қалд


аяқов көшесi, 17-үй. Т

ел.: 


8

 (727) 273-12-04, 273-12-54

Тапсырыс – №1054

А

ст



ана  қаласы «А

ст

ана-По



лигр

афия»,


Бр

усиловский көшесi, 87-үй. Т

ел.: 

8

 (7172) 37-05-59

Тапсырыс – №2343

Бағасы  к

е

лiсiмдi


Таралымы – 10 000 дана

Газе


т сейсенбi, сәрсенбi, бейсенбi, жұма, сенбi күндерi шығады.

«А

ла



ш а

й

на



сы

» г


аз

ет



е ж

аз

ы



лу

 и

нд



екс

i: 6


42

59

Ре



д

ак

цияның



 м

ек

ен



ж

айы


А

лм



ат

ы

 қ



ал

ас

ы



,05

0

05



1,

 Б

ег



ал

и

н кө



ш

ес

і, 1



4

8/

1 А



e-

m

ail



inf

o

@

a

lashainas

y.

kz

Аймақтағы тiлшiлер:

А

тыр



ау – Бақытгүл Б

АБ

АШ, т



ел.: 87015533653

Қар


ағанды – Серiк САҒЫНТ

АЙ, т


ел.: 8777 3909779

Ж

амбыл – Гүлж



ан КӨШЕРОВ

А, т


ел.: 8701 7711648

Қызылж


ар – Ерб

ақыт АМАНТ

АЙ, т

ел.: 8 705 4418255



Қызылорд

а – Әділж

ан ҮМБЕ

Т, т


ел.: 8777 7054466

Өск


емен – А

зама


т ҚА

СЫМ, т


ел.: 8777 3554114

Шымк


ент – Шадияр МО

ЛДАБЕК, т

ел.: 8705 9877799

Бөлiм редакторлары:

Құб


аш МЕҢДIҒА

ЛИЕВ – с


аяси бюро, т

е

л.: 



388-80-72

Берiк ӘШIМОВ – нарық, т

е

л.: 


388-80-69

Қалд


ар КӨМЕКБ

АЕВ – қоғам, т

е

л.:


 388-80-65

Алма


т ИСӘДIЛ – өрк

ение


т, т

е

л.: 



388-80-64

Нұрғазы СА

САЕВ – дод

а (спор


т), т

е

л.: 



388-80-74

Бо

ла



тбек МҰХТ

АРОВ – ж


аңалықт

ар, т


е

л.: 


388-80-68

Дарх


ан БЕЙСЕНБЕКҰЛЫ – меншiк

тi 


тiлшiлер қосыны, т

е

л.: 



388-80-62

БҮГІН:

Сс

Ср



Бс

Жм

Сн



Жк

Дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сн

Жк

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сн

Жк



Дс

Сс

Ср



Бс

Жм

Сн



Жк

Дс

Сс



Ср

ҚАРАША

1

2



3

4

5



6

7

8



9

10

11



12

13

14



15

16

17



18

19

20



21

22

23



24

25

26



27

28

29



30

ЖҰЛДЫЗ

-

ЖОРАМАЛ

 

ТАРАЗЫ

Жинақылық пен табан-

ды лықтың арқасында ғана 

ойлаған мақсатыңызға жете 

алатыныңызды ескертемiз. 

Қосымша табыс көзi пайда 

болып, қаржылай кiрiс кiруi 

әбден мүмкiн. Отбасыңыздағы 

қаржы мәселесiне көңiл бөл-

генiңiз жөн. 



САРЫШАЯН 

Бұл күні сізді жаңа та-

ныс тық күтiп тұр. Жағдайы-

ңызды қиындатып алмау – 

өз қолыңызда. Әрбiр сөзге мән 

берiп, түсiнiстiкпен қарағаны-

ңыз дұрыс. Қаржы мәселесiн 

шешуге тырысыңыз. Сонда 

мақ сатыңызға жетуге мүмкiн-

дiгіңіз бар.



МЕРГЕН 

Осы күні жасаған жұмы-

сыңыз өз ойыңыздан шыға-

ды. Жұмыстан бас алмай 

жүрiп, бұрынғы ауруыңыз қай-

та мазалауы мүмкiн. Денсаулы-

ғыңызға көңiл бөлгеніңіз жөн. 

Шаруаның ең маңызды деген-

де рiн бiтiрсеңіз, өзіңізге жақ-

сы. 


ТАУЕШКI 

Қызметiңiздегi қарбалас 

жұмыстарыңыз аяқталып, 

біраз жеңiлдеп қаласыз. 

Нәтижесінде үлкен жетiстiктер 

күтеді. Қомақты қаржылай кi-

рiс  кiруi  мүмкін.  Ештеңені       

уа йым дамай,  жеке  басыңыз-

дың мәселесiне кiрiсе берсеңiз 

бо ла ды. 



СУҚҰЙҒЫШ 

Бүгін сізге жеке басы ңыз-

дың шаруаларымен жүруге 

тура келеді. Жақында құрған 

жоспарларыңызды iске асы-

рып бiр қуанасыз. Жылжымай-

тын мүлiк мәселесi шешiлiп, 

үйге қол жеткiзуіңіз мүмкін. 

Отбасын шаттыққа бөлейсіз. 

БАЛЫҚТАР

Көптен берi созылып 

келген мәселеңiз бүгін шешi-

мiн табады. Келешегіңізге 

үмiтпен қарап, жаңа жоспарлар 

құрасыз. Осы күні қандай істі 

қолға алсаңыз да, жолыңыз 

болады. Отбасына қаржылай 

кiрiс кiрiп, жоспарлар орында-

ла ды.


ТОҚТЫ 

Көңiлiңiзге жақпаған мә-

селелерге байланысты өткiр 

ойларыңызды бiлдiресiз. 

Қыз метiңiз бiрқалыпты жағдай-

да болса, отбасыңызда қуаныш-

ты жаңалықтар күтiп тұр. Күні 

бойы жұмысқа белсене арала-

сасыз. Оның нәтижесi де бол-

мақ. 


ТОРПАҚ 

Бұл күні айтарлықтай көп 

өзгерiстер бола қоймайды. 

Жұмысыңызда да, жеке басы-

ңыз да да бiрқалыпты жағдай 

болмақ. Дегенмен бүгін ойы-

ңыз да жүрген мәселеге байла-

нысты жоспар құрып, iске кiрiс-

сеңіз, жолыңыз оңынан бола-

ды. 


ЕГIЗДЕР 

Осы күні сіз арқаңызды 

кеңге салып жүрмеуге тыры-

сыңыз. Өз жұмысыңызға сер-

гектiк танытқаныңыз жөн. Әсi-

ресе кiсiнiң дүниесiне мұқият 

болғаныңыз жөн. Әрі қызмет 

барысымен алыс жолға іссапар-

ға шығуыңыз да ғажап емес. 

ШАЯН 

Достарыңыз бен туыстары-

ңызға толық сене берiңiз. 

Олар әрқашан қол ұшын бе-

ру 

ге даяр. Өмiрiңiздi жаңа 



жолдан бастағыңыз келсе, тіпті 

дәл қазiр кірісе берсеңiз бола-

ды. Бірақ көмек бергендердің 

жақсылық тарын  ұмытпаған 

жөн. 

АРЫСТАН 

Бұл күні сізді көптен берi 

мазалап жүрген мәселелерiңiз 

өз шешiмдерiн табуы мүмкiн. 

Бiрақ қызметте тәртiбiңiздi сәл 

босаңсытып, бастығыңызды 

ренжiтiп алмағайсыз. Қолайсыз 

жағдай орын алса, оны дұрыс 

түсіндіруге тырысыңыз. 

БИКЕШ 

Бүгін үлкен жетiстiктерге 

жетуге мүмкiндiк бар. Оған 

жету – тек өз қолыңызда. 

Бастаған iстерiңiздi аяқтап, 

арманыңызды iске асыру үшiн 

жаңа жобаға кiрiсе берiңiз. 

Қызметте өсуге әсерi болатын  

шетелге iссапармен шығуыңыз 

да мүмкiн. 

Тар

ат

у қызме



тi 

(бөлшек


теп с

ат

у және ж



азылу)

 

те



л.: 

8 (727) 388-80-88

Ж

арнама бөлімі



те

л.: 


8 (727) 388-81-00 8 (727) 380-41-78

e-

m



ail



alikulova.a@orangepoint.kz



Қабылдау бөлмесі: 8(727)388-80-60, факс: 8(727)388-80-61

Астана бюросы:

Мек


енж

айы: Сейфу

ллин көшесi, 31, офис 215

Те

л.



: 8 (7172)  54-27-31

E-mail: aa_as

tana@mail.ru

Айбын ШАҒА

ЛАҚОВ – 

Аста


н

а б


ю

р

осының ж



ет

екшiсi 


Салт

ан СӘКЕН – тiлшi

Қана

т Т


ОҚАБ

АЕВ – тілші

А

рман А


СҚАРОВ – тілші

Қарашаның 3-і

Алаштың атаулы күні

• 1869 жылы ғалым, шығыстанушы академик Василий Бартольд 

дүниеге келді.

• 101 жыл бұрын (1910-1984) ақын, аудармашы Қасым Тоғызақов 

дүниеге келді.

Туған күн иелері 

Юрий Клочков (1938) – дипломатия ардагері, төтенше және өкілетті 

елші;


Қанат Берентаев (1946) – Қоғамдық түйткілдерді сараптау 

орталығы директорының орынбасары;



Темірболат Жазыбаев (1949) – суретші, кескіндемеші;

Владимир Берковский (1952) – Павлодар облыстық жұмыспен 

қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының 

бастығы;

Болат Сембинов (1958) – генерал-лейтенант;

Бейбіт Апсенбетов (1966) – «Қазкоммерцбанк» АҚ атқарушы 

директоры;



Аян Тұрарбеков (1973) – ҚР Премьер-министр кеңсесі Ақпараттық-

сараптама орталығының меңгерушісі;



Азамат Сұраппаев (1977) – М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік 

академиялық драма театрының актері;



Арман Өтегенов (1979) – Солтүстік Қазақстан облыстық кәсіпкерлік 

және өнеркәсіп басқармасы бастығының орынбасары.



Мерейлі күндеріңіз мерекеге ұласып, 

мәртебелеріңіз арта берсін!

«Алаш айнасы»

Белгілі есінің белгісіз сыры

АЗАМАТ – қазақтың төл есімі. Дүние есігін жаңа ашқан ұл балаға нағыз ер-

азаматқа тән қасиетке ие болсын, халқының жанашыры, жоқшысы болсын деген 

ниетпен қойылатын тілеулі есім. Ел ішінде жиі кездеседі.

Сәтбаев көшесі

Абай даңғылы

Құрманғазы көшесі

Қабанбай батыр көшесі

Достық даңғылы

Луганский көшесі

Бегалин көшесі

Бегалин көшесі

«Алаш айнасы» газетiне жазылу индексi: 64259

Редакцияның мекенжайы:

Алматы қаласы, Бегалин көшесі, 148/1 А

Телефон: 8(727)388-80-60,

Факс: 8(727)388-80-61

e-mail: info@alashainasy.kz

Республика

сарайы

Коккинаки көшесі

Байтасов көшесі

«АЛАШ АЙНАСЫ»

Бегалин

көшесі, 148/ 1а

Алматтың әзілдері



Сот залында:

– Айыпталушы, сіз көршіңіздің қойын ұрлап, оны 

сойып, базарға сатып жібергеніңізді мойындайсыз 

ба?

– Бәрібір ол ауру мал болатын...

***

Түрмеде:

– Біраз жыл болды, саған неге әйелің келмейді?

– Ол да отыр ғой...

***

Бір еркек перзентханаға телефон шалады:

– Әйелім босанды ма?

– Сүйінші, ұлды болдыңыз,  3800! 

– Доллар ма, теңге ме?

***

Емханада:

– Дәрігер,сіз маған тағы да операция жасайсыз 

ба?

– Бұл жолы соңғы рет...

***

Әйелі балық аулауға бара жатқан  күйеуін 

шығарып салып тұрып:

– Қорада тұрған қармағыңды біреу-міреу сұрап 

қалса, жоқ дей салайын ба?

Газетіміздің  №194 (646) санында жарияланған сканвордтың жауабы 

КӨЛДЕНЕҢІНЕН: 

Жако. Ошақ. Нарт. Егде. Таба. Тритон. Анри. Кианит. Атлас. Адо. Акр. Мопс. Лаос. Оқа. Ни. Әтір. Неон.  



ТІГІНЕН: 

Манганит. Ост. Леп. Фонетика. Сор. Иса. Мортира. Клан. Штат. Нара. «Болид». Оно. Ақпан. Токсин.



Құрастырған Айтқазы МАЙЛЫБАЙ

СКАНВОРД


 

 

  



СІЗ ЕСТІДІҢІЗ БЕ?

Электронды поштаға жұпар 

иісті хаттар келетін болды

Келешекте 

электронды 

хаттардың 

жұпар иісі 

болады. Mint 

Digital 

студиясының 

дизайнерлері 

ғаламтордағы 

хат-хабар ла-

маларға иіс 

бітіретін Olly 

құрылғысын 

ойлап шығарды. 

Бұл құрылғы интернет-

хабар ламаларды арнайы иістер-

мен кодтайды. Сөйтіп, әртүрлі 

мекен жайдан келген хаттың өз 

иісі бо лады. Адресат поштасын 

ашпай жатып-ақ, кімнен хат кел-

генін сезе алады. «Электронды 

иістер ді» хаттармен бірге, RSS-

ха ба р   л а м а л а р ғ а ,  

t w i tte r, 

facebook және басқа да желілер-

дегі түрлі пікір лерге қолдануға 

болады. Ди зайнерлер Olly құ-

рыл ғысын жуық арада саудаға 

шығармақшы.

Патшайымнан қалған 

ішкиім сатылып кетті



ХІХ ғасырдағы ағылшын патшайымы Викторияның ішкиімі 

бәссаудада 10 800 евроға сатылып кетті. Анонимді тұтынушы ақ жібек 

матадан тігілген дамбалды алғаш белгіленген құнынан үш есе 

қымбатқа сатып алды.

Agence France-Presse-тің хабар-

лауынша, патшайым Викторияның 

ішкиімі мен екі жұп шұлығы Lyon and 

Turnbull бәссаудасына шығарылған. 

Ақ түсті панталонның құны 9 375 

фунт стерлингке дейін көтерілді. Бұл 

– 10,8 мың евро. Оны сатып алған 

адамның аты-жөні бәссауда кезінде 

де жария етілген жоқ. Аукционға 

королеваның екі жұп шұлығы да 

шығарылған болатын. Олардың бір 

жұбы 5000 фунт стерлингке (5800 

евро) сатылды. Патшайым Виктория-

ның жеке заттары Forbes журналының 

негізін қалаушы Чарли Форбс мұра-

герлерінің Лон дондағы қамалында 

сақталып келген.

Ел аралап 

жүретін 


балгер

Ежелгі 


грек муз. 

аспабы


Шырынды 

тәтті тағам

Силикат-

тар тобын-

дағы 

минерал


Махаббат 

поэзиясы-

ның музасы

Хим. 


элемент, 

металл


Одағай сөз

Тауқымет


С. Нарым-

бетовтің 

фильмі

Күзетші


Қызыл 

ғаламшар


Жақсы 

қасиет, 


құрмет

Құйрықты 

қой тұқымы

Парсы тілді 

ұлы ақын

Болар-


болмас 

жел


Ішірткі

Рәсуа


Сөлекет

Тартпа


Көп тіл 

білетін адам

Сахналық 

би

Құдайы, 



садақа

Дзюдо ұпай

Басқыншы

Сойдақ тіс

Бүрілген алақан. 

ішкі аясы

С. Соловьев 

фильмі


Баспана

Дания. әкім-

шілік-аумақ-

тық бірлік

Алма 

шарабы


Мысырдағы 

ғылым, кітап, 

даналық 

құдайы


Шығуы 

 

        Ұзақтығы 

 

          Батуы

 07:29 

 

            10.13 

 

           17:42  

Ауа райы

+1+3

о

 

 -1-3

о

+5+8

о

 

 

+1+3



о

+5+7

о

 

 +1+3

о

 +8+10

о

 

+2+4

о

 +10+12

о

 

 

+4+6



о

 

+4+6



о

 

0+2

о

 

+3+5



о

 

0-2

о

+3+5

о

 

  -1-3

о

+8+10

о

 

+1+3

о

+10+12

о

 

 +1+3

о

+2+4

о

 

 -5-5

о

0+2

о

 

-2-4

о

 

+3+5

о

 

 -4-6

о

 

+3+5

о

 

 -4-6

о

 

+8+10

О

 

0+2

О

 

+7+9

о

 

0-2

о

        


+3+5

о

 

0-1

о

 

+8+10

О

 

0-2

О

 

 



  

НАЗАР


Алматыдағы Ә.Қастеев атындағы 

Өнер мұражайында қарашаның 2-8-і 

аралығында өтетін «Тәуелсіздік тағылымы» 

атты фотокөрме жұртшылыққа есігін ай-

қара ашты. Алматы және Астана қалалары 

әкімдіктерінің қолдауымен ұйымдас-

тырыл ған шараның бас демеушісі – Bank 

RBK АҚ. 


Ал көрмеге осы Тәуелсіздік алғалы 

бері елдегі талай оқиғалардың ортасында 

жүріп, талай-талай тарихты қалыптасты-

руға үлесін қосып жүрген Шүкір Шахай, 

Сайлау Майлыбаев, Орынбай Балмұрат, 

Ермек Сарбасов, Айтжан Мырзанов, 

Асылхан Әбдірайымұлы, Нұрғиса Елеубе-

ков, Жеңіс Ысқабай, Самат Құсайынов, 

Сәрсенбек Қызайбекұлы, Серік Өтегенұлы 

сынды 20 маңдайалды фототілшінің  200-

ге тарта фотосуреті қойылды. Аталған 

фото майталмандарына Алматы қаласы 

әкімдігінің алғыс хаты табыс етілді. Еліміз-

дің белгілі өнер қайраткерлері, ардагер 

журналистер қатысқан бұл шара енді 16 

қараша күні елордамыз Астанада жалға-

сын таппақ.

Мәриям  ЖАГОРҚЫЗЫ    

Тәуелсіздік фотошежіресі – көрмеде

Кейде мың сөзден гөрі бір ғана фотосурет оқиғаны қаз-

қалпында жеткізіп береді де қояды. Сол себепті де қас-қағым 

сәтті объективке сырт еткізе қалып, уақытты бір сәтке тоқтату 

құдіретіне кім ие десе, фотосуретшілерді атауға әбден 

болады. Еліміздің талай тарихи оқиғаларының куәсі осы бір 

аяулы жандар басты құндылығымыз – Тәуелсіздігіміздің 20 

жылдығына үлкен тарту жасады. 

Нұрғис


а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо


то)

Document Outline

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8


1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал