Уа, Алаш баласы! Ақсарбас айтып, сүйінер



жүктеу 0.69 Mb.

бет5/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.69 Mb.
1   2   3   4   5   6

«Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы 

қазақтың қазығы – ауыл үшін аса өзекті 

– Қазақстанда сәтті жүзеге асып жатқан 

үдемелі индустриялық-иннова 

циялық 


жоба 

лар баршылық. Соның бірі деп 

«Самұ  рық-ҚазынаФармация»  ком па-

ниясын айтар едім. Компания құрыл ғалы 

бері отандық фарминдустрия хал-ахуалы 

қалыпқа түсіп,  қордаланып қал ған көп 

про блема түйіні өздігінен шешіле баста-

ды. 


Еліміздің фармацевтика саласын дамы-

туды, дәрі-дәрмектердің қазақстан 

дық 

үлес салмағын арттыруды және дәрілік 



тауарларды жеткізуде бірыңғай дистрибю-

тер енгізу қажеттігін Елбасы Нұрсұлтан 

Назарбаев тапсырған болатын. Соның 

негізінде 2009 жылдың бас ше нін де Үкімет 

қаулысымен «Самұрық-ҚазынаФарма-

ция» компаниясы құрыла ды. 

Бір айта кетерлігі, отандық дәрі-дәр мек 

тауарларының 70 пайызын өзімізде өндіру-

ге міндет қойып отырмыз. Бүгінгі күні онға 

жуық зауыт ашылды. Аталған ком панияның 

ең тиімді жері – дәрі-дәр мекті мемлекеттік 

сатып алулардағы бірың ғай дистрибютерді 

енгізу нәтиже сін де бюджет қаражаты 40 

пайызға үнемделгенінен хабарым бар. 

Жал пы, бірыңғай сатып алу дистрибютері 

еліміз дің ішкі нарығының қамту деңгейін 

арт тырып қана қоймай, бүкіл аймақтар бо-

йын ша  теңгерімді  баға  саясатын қалыптас-

тырмақ. 

Ерасыл ӘБІЛҚАСЫМОВ, 

медицина ғылымының докторы:  

«Самұрық-ҚазынаФармация»  

қордаланып қалған көп 

проблеманы шешпек

– Бірыңғай ұлттық денсаулық сақтау жүйесі баршаға 

аян, тәжірибеге 2010 жылдың қаңтарынан бастап 

енгізілді. Жүйе қабылданбас бұрын нормативтік-

құқықтық база сәйкестендірілді. Сонымен қатар «Халық 

денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» 

кодекс, «2010-2012 жылдарға арналған республикалық 

бюджет туралы», «Кепілдендірілген тегін медициналық 

көмек көлемін ұсыну мәселелері бойынша кейбір 

заңнамалық актілерге өзгертулер мен толықтырулар 

енгізу туралы» ҚР Заңы қабылданып, ҚР Бюджет кодек-

сіне өзгертулер енгізілді және  «Мемлекеттік кәсіпорын 

туралы» ҚР Заңына, Үкімет қаулылары мен Денсаулық 

сақтау министрлігінің бұйрықтарына тиісті толықтырулар 

енгізілді. Бұл бағдарлама – еліміздің медицина 

саласындағы ең ірі бағдарламаларының бірі.

Кепілдендірілген медициналық қызмет түрлерінің 

қолжетімділігі артып қана қоймай, оның халыққа 

ыңғайлы әрі тиімді болуын қамтамасыз етті. Бір айта кетерлігі, бағдарлама бойынша 

тегін медициналық көмекті қаржыландыру механизмін қалыптастыру  2010-2015 

жылдары жүзеге асуы керек болса, ол өз жемісін бере бастады. Тағы бір алға қойылған 

келелі мақсат  2016-2020 жылдар  аралығында азаматтардың жауапкершілігін арттыру 

мен дамыту кезеңі болмақ. 

Бұл – Тәуелсіз Қазақстанның, соның ішінде отандық медицинаның  таңдауының, 

бағыт-бағдарының дұрыс екендігін көрсететін бағдарлама. 

Гүлнар ТӨЛЕУТАЕВА, Семей қалалық жедел жәрдем 

ауруханасы директорының орынбасары:

БҰДЖ бағдарламасы – еліміздің медицина 

саласындағы ең ірі бағдарламаның бірі

Елбасы еліміздің 

денсаулық сақтау 

саласын жақсартуға 

айрықша көңіл бөлуде

Бұл Қызылжар қаласында «100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы 

аясында салынған облыстық қан орталығы. Орталық бұрын 1934 жылы 

салынған ескі ғимаратта орналасқан-ды. Бес қабатты жаңа нысанды 

салуға 1 182 515 мың теңге қаржы жұмсалыпты. Қан орталығының қуат-

тылығы – жылына 10 мың литр қан. Мекеме заманауи қондырғылар мен 

жабдықталған. Қанның құрамын зерттеуге арналған бірнеше зертханасы 

бар. Сондай-ақ жылжымалы донорлық бекеттермен де қамтылған.



– Мен, негізі, Қазақ КСР денсаулық 

сақтау саласының министрі болып 1990 

жылы тағайындалдым. Сәл кейінірек, 

яғни еліміз Тәуелсіздік алған 1991-1992 

жылдары Елбасы Жарлығымен министр 

болып қайта сайландым. Сол жылдардағы 

Денсаулық сақтау министрлігін бүгінгі 

күнгімен теңестіруге әсте болмайды. 

Салыс тыратын болсақ, айырмашылығы 

жер мен көктей. Әрине, алғаш Тәуелсіздік 

алған кезде еншісін енді алған жастар 

сияқты Қазақстан бар-жоғын жүре түген-

деді. Маман жағынан да, сапа жағынан 

да, техника жағынан да жағдай мүшкіл 

болды. Осындай қиындықтарды жеңу 

үшін 1991 жылы Жоғарғы Кеңестің VII 

сессиясында Қазақстанның тарихында 

тұңғыш рет «Халықтың денсаулығын 

сақтау туралы» ҚР Заңы қабылданды. 

Аталмыш заң не үшін керек болды? Оны 

заман өзі талап етті. Біріншіден,  нарыққа 

көшкен кезде мемлекеттік қамсыздандыру, 

коммерциялық, жекеменшік дәрігерлік 

көмек қолданысқа енуі тиіс еді. Екіншіден, 

медицина қызметкерлерінің жалақылары 

өте төмен болды. Бұл олардың жұмыс-

тарына деген ынтасына кері әсер етті. 

Қысқасы, еңбекақыны әркімнің қарым-

қабілетіне қарай төлемекке ұмтылдық. 

Үшіншіден, халықтың өзі таңдаған дәрі-

гер ге көрінуіне мүмкіндік жасауға жол 

бердік. Осының бәрін бір жүйеге келтіріп

реттеуге, арнайы заң қабылдауға тура 

кел ді. Содан бері, міне, 20 жыл өтті. 

Заңның еліміздің денсаулық сақтау сала-

сының жақсаруына айрықша ықпал 

еткендігін айтпай кету мүмкін емес. 

Отандық медицинаның әрбір қызығы 

мен шыжығын бақылап отырдым десем, 

асыра айтқандық емес. Жақсы жағын 

көрсем, қуандым, «әттеген-ай» дегізер 

тұсында қапаландым. Ал жалпы айтсам, 

қуанған сәттерім басым екен. 

Жаһандану көшінен қалып қоймадық, 

отандық медицина бұрынғы КСРО елдері 

арасында қайта көш бастап келеді. Осы 

жуырда ғана елордасы Астанада еліміздің 

Ислам ынтымақтастығы ұйымына төраға-

лығы аясында елордада Денсаулық сақ-

тау министрлерінің ІІІ Ислам конферен-

ция 

сы болып өтті. Осындай әлемдік 

маңызы бар шаралардың біздің елде өтуі 

– Тәуелсіздік алғанына 20 жыл толып 

отырған Қазақстан үшін үлкен жетістік 

деп білемін. Өз сөзінде Ирак Республи ка-

сының денсаулық сақтау вице-министрі 

Хамис Хусейн АЛИ:

«Қазақстан жайында, негізінен, жа-

ғым ды жаңалықтар естіп жатамын.  Соның 

ішінде медицина саласындағы жетістіктер, 

шынымен, көп-ақ екен. Астанадағы соңғы 

технологиялармен жабдықталған емха-

на лар соның айқын дәлелі бола алады», 

– дегені – төрткіл дүниенің Қазақстанды 

мойындағаны.  

Соңғы онжылдықта Елбасымыздың 

арнайы тапсырмасымен қабылданған 

мемлекеттік бағдарламалар аясында ҚР 

денсаулық сақтау ісін реформалау, халық-

қа медициналық көмек көрсетуді жақсар-

ту жөніндегі іс-шаралар тиімді жүзеге 

асты. 

Қазақстан Еуропалық кеңестің жалған медицина өнімдерін жасау және халық 

денсаулығына қауіп төндіретін осы іспеттес қылмыстар бойынша конвенциясына 

қосылды деп естідік. Конвенцияға қосылуға не себеп болды екен?

Айтбай ЖОЛДЫБАЙ, Қызылорда қаласы

2011 жылдың 26–27 қазанында Мәскеу 

қаласында Еуропалық кеңестің жалған меди-

цина өнімдерін жасау және халық денсау-

лығына қауіп төндіретін осы іспеттес қылмыс-

тар (MEDICRIME Конвенциясы) бойынша 

конвенциясына қол қойылуының ашылу 

мерзіміне орайластырылған жоғары деңгей-

дегі Халықаралық конференция өтті.

MEDICRIME Конвенциясы – жалған меди-

ци на өнімдерін жасау және осы іспеттес қыл-

мыстар үшін қылмыстық жауапкершілік 

белгілейтін алғашқы Халықаралық келісім. 

Бұдан басқа, Конвенция медицина өнімде ріне 

қатысты сапа және қауіпсіздік талаптарын 

енгізумен қоса алдын алу шараларын, соны-

мен қатар өткізу үдерісінде оның қауіпсіздігін 

қамтамасыз ету, ақпарат алмасуын, сауда же-

лі  лерін қадағалауды қарастырады. MEDICRIME 

Конвенциясы жәбірленушілердің құқықтары, 

оның ішінде құқық бұзған тұлға 

лардың 


тарапынан оларға өтемақы төлеу құ 

қығы 


бойынша шаралар қабылдауды ұсына ды. 

Жалған медицина өнімдерін жасау 

қоғамдық денсаулық сақтаудың өршіп келе 

жатқан проблемасы болып табылады және 

бүкіл әлемдегі миллиондаған адамдардың 

денсаулығына қауіп төндіреді. 2010 жылғы 

халықаралық сарапшылардың бағалауына 

сәйкес әлемде жалған медицина өнімдерінің 

айналымы 825 млрд АҚШ долларын құрады. 

Жасанды медицина өнімінен түсімді және 

жедел серпін алған сауда қазақстандық 

фармацевтика нарығына да аса қауіпті.

Бүгінгі күні қолданылып отырған механиз м-

нің тұтынушы мүдделерін жалған дәрілік заттар 

айналысынан келтірілген зияннан қорғау үшін 

жеткіліксіздігін ескере отырып, ҚР Денсаулық 

сақтау министрлігі Еуропалық ке ңес тің мүшесі 

болып табылатын елдер тобының құрамында 

халықаралық Конвен цияға қосылу жөнінде 

шешім қабылдады.



Халық денсаулығын жақсартуға бөлінген қаржы жылдан-жылға ұлғаюда

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№195 (647) 3.11.2011 жыл, бейсенбі



www.alashainasy.kz

6

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛАШ АЗАМАТЫ

– Ләззат Еркенқызы, әлемдік тә-

жі ри беде  қалыптасқан  бір  қағидат 

бар: шағын кәсіпкерлікке қатысты 

сау 

да сая 

 

саты, ең алдымен, оның 

мақ сат-мүд  делерін  ескере  отырып 

жү зеге асуы шарт. Ендеше, Қазақ-

стан 

ның сау 

да саясаты отандық 

кәсіп керлердің  мүд   десінен  қан ша-

лық ты  шығып  жүр?

– Егер Қазақстанда қалыптасқан биз-

нес құрылымға көз жүгіртсек, бұндағы 

ша 


ғын кәсіпкерліктің субъектілері 94 

пайыз ды құрайтынын байқаймыз. Бұлар 

орташа жылдық активтерінің ауқымы 60 

мың АЕК-ке, яғни 500 млн долларға же-

тетін компаниялар, жеке кәсіпкерлер, 

шаруа және фермер қожалықтары не-

месе жұмысшыларының саны 50 адамға 

то 


ла 

тын компаниялар. Сонымен қоса 

шағын және орта бизнестің өз құры-

лымындағы сауда кәсіпорындары 40%-

ды құрайды екен. Көрсеткіштің осылайша 

ойысуын Қазақстандағы жеке кәсіп кер-

ліктің түп-төркіні «ұсақ-түйек» саудадан 

бастал ған ды ғымен,  нарықтық  экономика 

негізі  алып  сатарлықтан  қалан ған ды-

ғымен түсіндіруге де болады. Дегенмен 

соңғы уақытта елдегі жеке кәсіпкерлер 

бел сен ді лігіне жан бітіп, шағын бизнес 

саны қаулап келеді. Бұны мемлекет тара-

пынан жүргізілген салықтық жеңіл діктің, 

бизнесті жүргізу барысындағы оңтайлы 

саясаттың нәтижесі деп айта аламыз. 

Яғни бизнеске қатысты мем лекеттік қол-

даудың жемісі көзге ұрып тұр. Ал елі міз-

дегі кәсіпкерлер санының өсуіне қарап-

ақ, біз Қазақстанда жүргізіліп жатқан 

сауда саясатының отан дық кәсіпкерлер 

мүддесіне толық ықпал ететінін алға 

тарта аламыз. Әйтсе де мем ле кет тара-

пынан қолдауды жаңа сатыға көтермек 

ниеттеміз. Бұл ретте кәсіп кер ліктің санын 

ғана емес, сапасын да арт тыруға көшіп, 

шағын және орта бизнестің бағытын 

әрта раптандырып,  олардың  үле сін дегі 

өңдеуші өнеркәсіпті жандандыруды 

діттеп отырмыз. 



– Мысал ретінде бүгінгі күні тір-

кел ген кәсіпорындар санын саралап 

кет сеңіз?

– Қазақстанда 1 миллионнан астам 

кәсіп  орын тіркелген, олардың ішіндегі 

белсенді әрекеттегісі шамамен 60%. 

Оның ішінде шағын және орта бизнестің 

негізгі бөлігін жеке кәсіпкерлер құрап, 

олар дың саны 500 мыңнан асады. Осы 

тұр ғыдан алғанда, бір өзекті мәселе қы-

лаң береді: елімізде шағын кәсіпкерлік 

үлесі аса көп емес. Дегенмен, менің ойым-

ша, бұндағы басты проблема бизнестің 

ұйымдастырушылық-құқықтық құры лы-

мын да болып отыр. Тіпті еліміздегі ортан-

қол компаниялардың корпоративтік 

басқаруларында тиімді басқаруға қатысты 

стандарттар әлі де қалыптаспаған. Мы-

сал ға айта кетсек, «Самұрық-Қазына» қо-

ры ның құрамындағы ірі компанияларда 

корпоративтік басқаруды орнықты ету 

үшін қажетті шаралар атқарылуда. Бас қа-

рушылықтың жаңа стандарттарына үйрету 

үшін аз қаражат жұмсалып жатқан жоқ. 

Бұл – алдағы уақытта бизнестің адымын 

ашу үшін маңызды шара. Ал орта бизнес 

секторына келсек, жағдай түсінікті. 

Сөзімді тағы бір мысалмен түйіндей 

кетсем, 2008-2010 жылдардағы дағ да-

рыста Қазақстанның қор биржасында 18 

дефолт орын алды. Ең өкініштісі, олардың 

басым бөлігі облигациялар шығарып 

тұрған өндірістік компаниялар тарапынан 

болды. Ал бұның себебі не? Әлгіндей 

компаниялар өзінің даму бағытына сон-

шалықты бас қатырмай, бұл үшін ең арзан 

дерлік қаржы ресурстарын тартқан бо ла-

тын. Менің жеке пікірім: олардың басты 

проблемасы басқарушылық звенодағы 

кәсібиліктің жетімсіздігінен туындап, дәл 

осы тараптан корпоративтік проце ду ра-

лар ды дұрыс орналастырудың маңызын 

түсінбей, оған жете мән берілмеді.

Шағын бизнестегі өңдеуші өнер-

кәсіп үлесінің аз болуына қатысты 

проб леманы қалай шешуге болады? 

Сіздің пікіріңізді білсек?

– Расында, біздің кәсіпкерлікте өң-

деудің емес, сауданың үлесі басымырақ. 

Тіп ті екінші деңгейлі банктердің кредиттік 

құрылымына үңілсеңіз, онда да сауда үле-

сі нің деңгейі 45%. Дегенмен мемлекеттік 

тетіктің арқасында бұл көрсеткіштерді 

жағымдыға бұруға болады. Мәселен, 

2010 жылдан бастап Үкімет «Бизнестің 

жол картасы-2020» бағдарламасын қа-

был 

дады. Бағдарламада тек саудадан 



басқа барлық өндірістік салаға басымдық 

береді. Әйтсе де бұл еліміздегі сауда ком-

па нияларының  кемсітушілікке  ұшы ра ға-

нын білдірмеуі тиіс. Өйткені өндірістік 

үдерістегі сауда – өнімді сатудағы ең 

ақыр ғы саты. Дегенмен бұнда да өзара 

байланыс барынша қабысқаны абзал деп 

білемін. Сондықтан да еліміздің шағын 

және орта бизнесте әрекет ететін қаптаған 

сауда компаниялары отандық тауарлармен 

сауда жасауы керек, ал ол үшін өндірісті 

дамыту керек. 

Осыған орай, «Бизнестің жол картасы-

2020» шеңберінде өндірістің өңдеуші са-

ласының барлық секторына қолдау жа сау 

қарастырылған. Бағдарлама негізгі төрт 

бағытты қамтып отыр. Бірінші – бірқатар 

құ ралдарды іске қосып, бизнестің тың 

бастамаларына қолдау жасау. Бұндай 

құралдардың негізгісі – екінші деңгейлі 

банктерден алынған инвестициялық 

несиелердің пайыздық ставкаларын суб-

си диялау. Қолдаудың осындай түрін ие-

ле ну үшін заемшы банкке жолығып, қа-

жетті кредитті алып, өндірісті бастайды. 

Ал осы бойынша алынған кредитте банк-

тік ставка 14 пайызды құраса, мемлекет 

оның 7 пайызын субсидиялайды. Дәл осы 

кре дитті субсидиялау бойынша біз кәсіп-

кер лермен 435 келісімшарт жасастық. 

Бұ лардың барлығы – отандық тауар шы-

ға руды қолға алатын кәсіпорындардың 

жо балары. 

Бұдан бөлек, «Даму» қоры «Бизнестің 

жол картасы-2020» бағдарламасы шең бе-

рінде кәсіпкерлерге кепілдендіру тетігін де 

ұсынады. Бұл да – маңызды құралдың бірі. 

Мәселен, 2008-2010 жылдардағы дағ-

дарыс салдарынан көптеген компа ния да 

өте ауқымды борыштық жүктемелер 

қалыптасты. Сондықтан да қазіргі таңда 

кәсіпорындарға өздерінің ісін кеңейту үшін 

кепілдік қамтымдылық жетіспей жа татыны 

айқын. Осыны ескере отырып, «Даму» 

қоры банктерге жоба құнының 50 пайы-

зына дейін кепілдік беруді жүзеге асыратын 

болады. Бүгінгі күні дәл осындай 15 кепіл-

дік келісімшартқа қол қойылды, қосымша 

25-і мақұлданды. Жалпы, екінші деңгейлі 

банк терден несие алу – бүгінгі күні сонша-

лық ты проблема емес. Өйткені, қан ша де-

ген  мен, банктерге заемшы атау лы қа шан-

да керек. Сондықтан да мем ле кет тара пы-

нан ұсынылған жеңілдіктер ар 

қасында 

ондай жұмысты жолға қоюға болады. 

Кредиттік ресурстан бөлек бизнес 

үшін маңыздысы – инфрақұрылым. Бас-

та ған ісің дөңгелеп кетуі үшін электр энер-

гия сынан бастап ақыр аяғы жақсы төсел-

ген жолға дейінгі техникалық жағдайдың 

қамтылуы үлкен рөл атқаратыны сөзсіз. 

Сондықтан да «Бизнестің жол карта сын-

да ғы» қолдаудың бір тетігі – индустриялық 

инфрақұрылым бағдарын қарастырды. 

Бұл ретте іс бастаймын, кәсіп ашамын 

деген кісіге әкімдік өз қаражаты есебінен 

ин дустриялық инфрақұрылым нысан да-

ры ның құрылысын жүзеге асырады. 

Кәсіпкерлікті қолдаудағы төртінші 

бағыт – кадр әлеуетін нығайту. Бұл да – 

кәсіп 


керліктің құлашын ашу үшін аса 

қажетті дүние. Расында, былтырғы жылы 

бағдарлама жүзеге аса бастаған тұста 

өндіруші секторда білікті басқарушы кадр-

лар дың жетіспеушілігі анық байқалған 

еді. Несие алу үшін сауатты бизнес-жоспар 

жасай білетін, қолдағы қаражатты тиімді 

жарататын, есеп жүргізе алатын, бір сөз-

бен айтқанда, өндірістің болашақ да муы-

на дем беретін іске қабілетті адамдар жет-

кі ліксіз болды. Сондықтан да бұндай қол-

дау бағдарламаға енгізілді. Бұл ретте де 

әкімдіктер кәсіпкерліктің әлеуетін арттыру 

бағытында бизнес-жоспарлар әзірлеуге, 

маркетингілік зерттеу жүргізуге тегін жәр-

дем береді. Бағдарламаның дәл осы 

бағыты бойынша өңірдегі әкімдіктер сер-

вистік қызметтің жеті түріне консалтингілік 

компанияларды іріктеп, конкурстар 

өткізді. Атап айтқанда, ІТ-қызмет, мар ке-

тинг, сапа менеджменті жүйесі, бух гал-

терлік және салықтық есеп, статистикалық 

есеп, кедендік және заңнамалық консуль-

та циялар бағыты бойынша компаниялар 

таңдалды. Өкінішке қарай, бағдарламада 

қамтылған осындай қолдау түрін біле тін-

дер көп емес. Сондықтан да сіздер арқылы 

кәсіпкерлерге құлаққағыс жасап, бұл 

туралы ақпаратты www. damu.kz. сай ты-

нан қарауға шақырамын. 

Кадрлық әлеуетті дамытудың тағы бір 

тетігі – іскер байланыстар жобасы. Бұл 

ретте Назарбаев университетінің ны са-

нын да топ-менеджерлер оқыту бағдар ла-

масы жүзеге асады. «Бизнестің жол кар-

та сына» қатысатын компаниялар нақты 

салалар бойынша білімін жетілдіріп, 

еліміз дегі оқуынан кейін АҚШ пен Гер ма-

ния да тәжірибе шыңдауға мүмкіндік ала-

ды. Қазіргі таңда шамамен 220 адам осы 

бағдарламамен оқып шықты. 

– «Даму» қоры кәсіпкерлердің 

өнім дері қаншалықты бәсекеге қа бі-

летті екендігі жайында зерттеулер 

жүр  гізе ме? Әсіресе қордың қыз мет -

терін пайдаланатындар арасын да?

– Біріншіден, біз мемлекет үшін басым 

ретінде айқындалған 20 сала бойынша 

жобаларды жүзеге асырып жатқан кәсіп-

кер лермен жұмыс істейміз. Яғни отандық 

экономиканы дамытуға қажетті өнімдер 

шығаратын сектордағы кәсіпкерлермен 

жұмысымыз жақсы жанданған. Екіншіден, 

«Бизнестің жол картасы-2020» аясында 

бизнестің аса өзекті мәселелеріне арнал-

ған «Бизнес-кеңесші» жобасы бар. Онда 

кәсіпорынды қалай тіркеу керек, өз ісіңді 

неден бастау керек, есеп-қисапты, салық-

ты қалай жүргізу керектігін түсіндіру мақ-

са тында  семинарлар  ұйым дас ты ры лады. 

Мәселен, біз жақында ет және сүт өнімдері 

нарығы бойынша салалық маркетингілік 

зерттеулер тараттық. Расында, жұртшылық 

арасында бизнес жасауға ниеттілер бар-

шылық. Алайда солардың көпшілігінде 

маркетингілік бағалауды дұрыс жүргізуден 

хабары бола бермейді. Сондықтан да 

кәсіпке ынталы болғанымен, маркетингілік 

ол қылықтың салдарынан қайсыбір кәсіп-

ші лер аудандағы 150-шаштаразды не-

месе 10-наубайхананы ашып алып, ар ты-

нан өнімін өткізе алмай, дал болып жа та-

тыны бар. Осындайда жөні түзу зерттеудің 

аса қажеттігі байқалады. Сондықтан да біз 

өз тарапымыздан басым сала ретінде та-

ныл ған 20 бағыттың маркетингілік зерт-

теу леріне тапсырыс бердік. Жыл соңына 

дейін «Бизнес кеңесші» аясында бұл 

зерт теулер www.dkb.2020 сайтына ор-

на лас тырылып,  БАҚ-тарда  жарияланатын 

болады. 


– «Даму» қоры басым салалар 

бойынша қолдау жасау үшін кәсіп-

кер  лерді  қандай  критерийлермен 

ірік тейді?

– Біздің барлық семинарлар аудан 

ор талықтарында өтетіндіктен, аса көп ка-

питалдық шығындарды қажет етпейтін 

өн дірістік жобаларды таңдап алуға тыры-

самыз. Бұл – мал өсіру, ет өнімдерін шы-

ғару және өңдеу, нан, оның ішінде ұзақ 

мерзімге сақталатын тәттілердің әрбір 

түрлері. Бұл ретте отандық азық-түлік 

өнер кәсібінің әлеуетін өте жоғары баға-

лай мыз. Өйткені осы саланың экспорттық 

мүмкіндігі жоғары. Сондықтан да жоға-

ры да аталған 20 саланың жетеуі азық-

түлік өндірісіне байланысты болып та бы-

лады. 

Бұдан бөлек, шағын және орта кәсіп-



керлік еліміздегі жүйеқұрушы кәсіпорын-

дар мен тығыз байланыста болғандықтан, 

бұл бағытта нысаналы мемлекеттік саясат 

болуы тиіс деп ойлаймын. Мәселен, ары-

ға бармай-ақ «АрселорМиттал», «Қаз-

мы  рыш», «ҚазМұнайГаз» секілді еліміз-

де гі алып компанияларға қызмет көрсету 

бойынша отандық кәсіпкерлерге мүм кін-

дік берілсе игі. Ол үшін әлгіндей ірі ком-

па  нияларға  сыртқы  рыноктан  тауар  им-

порт  тауға тыйым салынса екен. Бір ғана 

нақты мысал ретінде айтайын, бұн дай ірі 

компанияларға  олардың  жұ мыс шы ла-

рына қажетті арнайы жұмыс киім де рін 

Қытай мен Қырғызстаннан тапсы рыс пен 

алғы зуға қатаң тыйым салу керек. Осы-

ның өзі біршама іске сеп. Өйткені тура 

сон  дай өндірісті өзіміздің кәсіпорындар 

да атқара алады. 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал