Уа, Алаш баласы! Ақсарбас айтып, сүйінер



жүктеу 0.69 Mb.

бет4/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.69 Mb.
1   2   3   4   5   6

Сауытбек АБДРАХМАНОВ туралы ойды оның өзінен бастап 

кете алмайтынымызда бір заңдылық бар. Көрнекті қаламгері-

мізге баға беру талпынысымызда мемлекет, қоғам және жур на-

лис тика арасындағы нондалып тұрған тұтастық туралы әңгімені 

айналып өтіп кету мүмкін емес. Мүмкін еместігінен бұрын, 

әділетсіздік болар еді. Оның бүгінгі амплуасының ауқым дылығы 

осыған жетелейді. Белгілі бір Уақытта жалпақ жұртқа таны-

мал болған жалқы Адамды сол қоғамның жалпы Кеңіс тігінде 

көрсету кең көсілуді керек етеді. Бұл – өз алдына. Ең бастысы, 

индукциялық ой қорытуға дедукциялық сараптау арқылы ғана 

жететініміз – әділеттілік әліпбиі, парасаттылық пары зы. Өйткені 

билікті айтпай Сауытбекті айта алмайсың. Ұлт тың басты қаруы 

«Егемен Қазақстанның» табиғатын ашпай, Сауыт бектің жараты-

лысын жазып шығу құрғақ әңгіме болып қалар еді. Абдрахма-

нов амплуасының ауқымдығылығы деп отыр ғанымыз – осы.

Көне заман мемлекеттерінің атақты скульптура 

және архитектура ескерткіштері арасынан біздің 

заманымызға тек пирамидалар ғана толықтай жетті. 

Ғалымдардың анықтауынша, Форостағы шамшырақтың 

биіктігі 130 метр болған. Осы ежелгі шам шырақ мұна-

расында ағаш шайыры мен май қосылған алау күні-

түні жағылған. Ағашты көтеріп шығару өте қиын 

болған. Алаудың жарық сәулесі теңізден 50 километр-

дей қашықтықтан көрінген. Бұл тең дес сіз ғимарат 16 

ғасыр бойы тұрған. Одан ке йінгі уақыттарда шам шы-

рақтардың кон струкциясы күрделене түсті. Жарық тың 

қайнар көзі ретінде көмір, рапс майы және жағар май 

пайдаланылатын болды. Ал 1820 жылы француз фи-

зигі Огюстен Жан-Фринель жарық сәулесінің қар-

қынын арттыратын күрделі оптикалық линзалар ойлап 

тапқан. Заманауи шамшырақтар жа рық сигналын арт-

тыратын қуатты электр қайнарымен, күрделі оптика-

мен жарақ тан дырылған. Егер күн тұманды болса, 

шам шырақ дыбыс тық немесе радиосигналдарды да 

бере алады. 

Заманауи навигациялық технологиялар пайдала-

ныла бастағандықтан, шам шырақтар қазір тап бұрын-

ғыдай қажет емес. Ал бұрынғы кезде шамшырақ 

жары ғы теңізшілерді қауіпті рифтер мен жартастардан 

сақ тан дыра отырып, портқа апа ратын жолды көрсете-

тін діктен де аса маңызды болған.

Сан-Марино – Оңтүстік Еуропадағы, Апен-

нинск жартылай аралындағы мемлекет, жан-

жағының бәрі Италия территориясымен қор-

шалған. Сан-Марино ның кішкентайлығы сон ша-

лық, жалғыз Монтетитано тауына ғана сыйып 

кете ді. Мемлекеттің аумағы не бәрі 61 шаршы 

километр, ал халқы 23 мың адамға жуық. Бүгінде 

онда тәуелсіз мемлекетке қа жетті почта, телефон, 

армия, университет сияқ ты нәрселердің бәрі 

бар. 

Елдің пайда болу тарихы да қызық. Біздің эра-



мыздағы IV ғасырдың басында Монтетитано та-

уында Мариино атты тас қашаушы христиан жа-

сырынып жүрген. Ол заманда Рим империясы 

пұт қа табынған, сол себепті де христиандар аяу-

сыз қуда ланған. Мари ино ға біртіндеп басқа қу-

ғын далушылар да келе бастаған. «Бостандық 

жері» атанған республика солай құрылған. Де-

мек, Сан-Марино – ең ежел гі рес пуб ликалардың 

бірі. Оның шекарасы 1461 жылы анық талды жә-

не сол кез ден бастап өзгерген жоқ. Көп жағ дай да 

басқа рес публикалар Сан-Мариноны өзіне қосып 

алуға тырысты, бірақ ол оңай болған жоқ. Өйт-

кені ол Гуаит, Ичеста және Мантале атты үш қа-

мал мен берік қоршалған. Сондықтан санма рин-

дік тердің тәуелсіздігі сенімді қорған аясында.

Оның мемлекеттік басылым жұмысын 

ұтымды ұйымдастырушылығымен қатар, за-

манауи қазақ саяси журналистикасы қалып-

тасуының бастауында тұрғанын да айтатын 

кез келген тәрізді. Осы саланың ізашары 

екенін дәлелдеген адам екені ақиқат. Өйткені 

саясатты Сәукең секілді жүйелі, Сәукең секіл-

ді тұрақты, Сәукең секілді қаузап жүрген жур-

налист жоқ екеніне бәс тіге аламын. Оған 

қоса сыртқы саясатты салқын қан дылықпен 

жазудың үлгісін орнықтырған да – осы 

Сәукең. 

Қазақта «беренсөз» деген ұғым бар. Өте 

дәл, орнымен орнықты қолданылған сөздің 

мағынасын білдіреді. Мұндай сөзге жыл-

тырлық жат. Қорғасыннан құйылған дай ай-

наласы жұмыр келеді. Сауыт киіп алған сөз 

дерсің. Өзгертуге келмейді. Мәтін де самсап 

тұрған сөздердің қатарын бұзу мүмкін емес. 

Қысқартуға жатпайды. Әлемдік әдебиетте 

осындай сөздің иесі Эрнест Хэмингуей бол-

ғанын білуші едік. Ал қазақтың қазіргі саяси 

журналистикасында беренсөздің бірегей бегі 

деп айтуға қазақтың Сауытбегі лайық. Себебі 

саяси сөз табиғатын тереңнен түсінетін Сәу-

кеңнің жазғандары кең тынысты ана лити-

калық ойлау мен академиялық білім деңгейін 

анық аңғартады. Дарын, білім және тәжі ри бе 

астасуынан туған дүниенің кетігі болуы 

мүмкін де емес-ау! Сондықтан да бе рен-

сөздің көшбасшысы Сауытбек Абдрахманов 

деуге толық негіз бар. Бүгінгі орны да, кісілік 

келбеті де осындай ойға жетелейді.

Әттең, осы ойларымызды оның дүние-

лері арқылы сараптауды қай газеттің де беті 

көтермейтіні қиын. Бұл – біріншіден. Екінші-

ден, талдауға құрылған талай ма қаланы тал-

дап жатудың өзі ұят. Тамаша туындыларды 

талдамау керек, тамсанып оқу керек. Сон-

дықтан да саяси журналистиканы сүйетін 

оқыр манға былтыр ғана баспадан шыққан 

«Қашаған құрықтаған Қазақстанды» оқуға 

кеңес беруден басқа қайран жоқ. Осы ең-

бектен сіз кең масштабта ойлаудың да, білім-

паздықтың да, байқампаздықтың та, ірі 

сөйлеудің де, кесек турау мен мөлдіретіп 

нәзік жазудың да элементтерін көптеп ұшы-

рататыныңызға кепілдік береміз.

Аталмыш кітапты оқыған адам оның 

сұхбат жанрының қас шебері екеніне де көз 

жеткізеді. Жанрлардың ішіндегі ең марқас-

қасы очерк болып тұрған дәуірде өз оқыр-

мандарын ойнатып жазған ойлы очерктері-

мен (Олжас туралы очерк ойдан кетпейді) 

тән ті еткен ол бір қарағанда жеңіл жанрға 

неге құштар деп ойлап қалатының рас. 

Әрине, шолақ ойлайтын журналист үшін ин-

тервьюден оңайы жоқ. Бірақ ұлы тұлғалармен 

тең отырып сөйлесу тек терең білімді сұхбат-

тасушының қолы нан келеді. Оған сіз сұх-

баттарын оқығанда иланасыз. Осындайда 

тек жақсы жазумен қатар, бүгінгі күннің бас 

жанрын дөп баса білу де керек екенін Сәукең-

нен үйренген абзал. Әлемдік ауқымдағы 

тұлғалармен әңгіме өрбітудің қиындығын бір 

адамдай білетін ол жиырмадан жаңа асқан 

кезінде Шыңғыс Айтматовтың ішінен әңгіме 

суыртпақтағанынан бастап, күні кеше Эдуард 

Шеварднадземен қатар отырып саясатты тіл-

ге тиек еткен уақыт аралығында қаншама 

қайраткерлерді біздің көз ал ды мызға әкеліп 

сөйлете білді десеңізші. Назарбаев, Рахмо-

нов, Әшімов, Кекілбаев, Эсем баев, Конча-

ловский, Тінәлина, Исмайлова... бұл тізімнің 

соңына жетіп бол майсың.

Әдебиет зерттеушілігі мен сыншылығы, 

мәдениеттанушылығы – өз алдына бір төбе. 

Қазақ ақындарының екі томдық антология-

сын жасаған Сәукеңнің соған кірген әр ақын 

туралы жазған шағын аннота цияларының өзі 

үлкен сыншылықтың сал мағын көтерудей-ақ 

көтеріп тұр. Пушкин тан ушылығы да кезінде 

резонанс тудыр ғаны есімізде. Әдебиеттану 

саласындағы осы қажыр-қайратының бәрін 

місе тұт паған оның басқа тақырыптан, басқа 

тақы рыбыңыз не, түрен түспеген тың тақы-

рыпта («Өлең аудармасының теориясы мен 

поэтикасы») филология ғылымының доктор-

лығын қорғауы да халтураға қас адам екенін 

білдірсе керек. Адамзатты рухани біріктіріп 

тұрған көркем аударма туралы шын мәнінде 

қазақ әдебиетінде тұңғыш рет қорғалған де-

рек пен дәйекке толы диссертацияның ғылы-

ми жаңалығы да мол болды. Еңбекте аудар-

маның психологиямен, социологиямен, со-

циопсихологиямен, психолингвистикамен, 

компаративистикамен, герменевтикамен, 

тілдік коммуникациямен тікелей байланыс-

тылығы бірінші рет дәлелденді. Диссерта-

цияның негізін құраған «Төлтума мен Телту-

ма» кітабы кезінде жоғары бағаланған Мұх-

тар Мағауинның «Қобыз сарыны» моногра-

фиясы секілді әдебиеттануды алға жылжы-

татын дүние деп батыл айтуымызға болады. 

Бұл да Сәукеңнің орасан еңбегінен туған 

ерліктерінің бірі екені сөзсіз. 

Карл Маркс айтқандай, әлемді еңбек би-

леп тұрғаны рас болса, біз еңбек пен ерлікті 

Сәу кеңнің мысалында да егіз ұғым деп қарас-

тырып отырғанымыздан қателік көрін бейді. 

ДАРАСӨЗ: ПАРАСАТ

Ол – қазіргі қазақ қоғамындағы назар 

аудармай кетуге болмайтын бірегей тұлға. 

«Тұлға» ұғымын соңғы кезде кім болса соған 

тели салып, қадірін кетіріп алғанымыз да 

шындық. Оның бер жағында белгілі бір адам 

туралы пайымдауымызды жеткізуде көп 

жағдайда ой таяздығымызды тұмша лап тұра-

тын кезекші сөзге айналдырып алғаны мыз да 

өзімізге аян. Ал енді Сәукеңе келгенде, осы 

ұғымды толық әрі дұрыс мағынасында айтып 

тұрғанымыз, ең алдымен, біз үшін абырой 

болып отыр.

Адам тұлға болуы үшін көп нәрсе керек. 

Дей тұра ол адамда ең алдымен биік парасат 

болуы тиіс. Бұл – міндетті шарт. Тұлғаның 

тұл дығы сонда, парасаттан ада тұлға түкке де 

тұрмайды. Біздің айтып отырғанымыз ештеңе 

емес. Ондай тұлғаны қоғамның қабылда-

май тыны – аксиома. Сәу кеңді тұлғаға теңеп 

отыр ғанымыз да, сол тұла бойы – тұнып тұр-

ған парасаттылық. Бүкіл болмыс-бітімі пара-

саттылықтан нәр алған. Ерекше білім иесі 

болуы да пара саттылығынан басталған. Ер-

лікке парапар еңбегі де парасаттылықпен 

бедерленген. Мемлекеттік қайраткер дәре-

жесіне жетуі де парасаттылыққа негізделген. 

Сөз жоқ, парасаттылық – оның «визитка-

сы».

Сауытбек Абдрахманов министр бол-



ғанында екі нәрсені анық білемін. Біріншіден, 

таза келді. Екіншіден, таза кетті. Қазір осыған 

зар болып отырмыз. Құр сөз сапыр ғаннан 

құдай сақтасын. Мен Гиппократ болғанда 

«Прежде всего не вреди!» деген аталы сөзді 

дәрігерлермен қоса министрлерге айтып кет-

кен болар едім. Министрдің күнделікті қалай 

жұмыс істегенін қада ғалаған жоқпыз. Бірақ 

тағы да екі нәрсені байқадық. Теледидардан 

атыс-шабыс, пор нография деген бәлелерге 

тыйым салатын заң қабылдануына тікелей 

мұрын дық болды. Мұны сол «темір жәшік-

тен», ал екінші жағдайды өз көзімізбен көр-

дік. 2003 жылдың 30 қазанында талантты 

жазушы Сейітқұл Оспанов қайтыс болды. 

Түнгі он екілердің кезінде. Бірге жұмыс істей-

тін бауырымыздың үйіне суыт хабарды ести 

сала барсақ, Сәукең сол жерде отыр екен. 

Қазақша айтсақ, министр басымен. 

Сәукең ең аяғы анекдотты да пара сат-

тылықпен шығарады. Ұстазы санайтын Әбіш 

Кекілбаевтың жетпіс жасқа толуына арналған 

ғылыми-практикалық конференцияда сөз 

сөйлеп тұрып Сәукең анекдот айтты: «Бір шал 

ғылым қуып жүрген бала сынан сұрапты: ба-

лам, кандидат болдың, бұдан кейін кім 

болуың керек? Бала сы айтыпты: «Доктор 

болу керек». «Одан кейін?». «Профессор». 

«Одан соң?» «Ака демик». «Сонымен біте 

ме?». «Жоқ, одан кейін Әбіш Кекілбаев болу 

керек!». Жұрт қыран-топан күлкіге көміліп 

жатқанда маған екі ой келді. Біріншісі – 

Сәукең ашық тан-ашық мақтай беруге бола-

тын адамды да көзін бақырайтып қойып мақ-

тамайды, тігісін жатқызып шебер мақ тайды. 

Бұл – ерекше талант. Өйткені мұн дай мақтау-

мен мақтап тұрған адамды да ыңғайсыз 

жағдайға қалдырмайсың. Өзің нің де жүзің 

жарқын. Парасаттылық па? Иә. Екіншіден, 

дәл осы жерде Сәукең өзі шы ғарған анекдот-

ты халық ішінде айтылып жүрген әңгіме деп 

мырзалық таныт қанына риза болдым. Шы-

найы лық үшін тамаша ойға құрылған «шы-

ғар масын» құр бандыққа шалуда да пара сат-

тылықтың исі бұрқырап тұрғаны сол кең 

ауди то риядағы аурадан анық байқалып еді. 

Сәукең кәсіби ісінде интенсивті көрін-

генімен, сырт қарағанда былайғы уақытта 

монотонды өмір сүретін адамға көбірек 

ұқсайды. Бірақ, шынтуайтында, олай емес 

екеніне талай көз жеткіздім. Осы орайда со-

циализм заманында Гарри Каспаровтың «Сіз 

шахматтан басқа өміріңізде немен айналы-

сасыз?» деген сұраққа «Мен Анатолий Кар-

пов емеспін ғой, мен Гарримін» деп қайтарған 

жауабы есіме түсіп отыр. Шынында да, Кар-

пов сияқты шахматтан басқа өмірді сезінбеу 

қандай аянышты. 

Бұл жағынан біздің Сәукең бір жылғы төл 

құрдасына емес, жасы кіші Каспаровқа 

тартқан. Өмір пәлсапасын түсінуінен бастап 

әдемі әзілдей білетініне дейін. Бір семинарда 

қатар отырып қалғанымыз бар. Сүреңсіз ша-

радан Сәукең жалығып кетсе керек, бір сағат 

бойы үнсіз отырған ол менің құлағыма сы-

бырласын: «Сен білесің бе, осының бәрі 

орыстың бір әйелі үшін өткізіліп жатыр». 

Қапелімде оның сөзіне түсінбей қалдым. Сәл 

пауза жасаған Сәукең «Галочка үшін» деді. 

Күлкімді тығатын жер тапсамшы. Юморы 

мықты адамның өмірдің мәнін ерекше терең 

түсінетінін ескерсек, оның барлық тұрғыдан 

да лайықты өмір сүріп жатқанын аңғару қиын 

емес. 


САУЫТБЕК АБДРАХМАНОВ туралы 

ойды ылғи да оптимистік нотада аяқтағың 

келіп тұратыныңда да бір заңдылық бар. 

Көрнекті қаламгерімізге баға беру талпы-

нысымызда оның өткені, бүгіні және 

болашағы арасындағы нондалып тұрған 

тұтастық туралы әңгімені айналып өтіп 

кету мүмкін емес. Алайда алдағыны Алла 

тағала біледі. Оптимистік нота деп отыр-

ғанымыз да – сол. «Алпыс – тал түс» деген-

ді Шер-ағамның аузына Жаратқан салған. 

Өйткені құдайдың өзіндей хақ сөз. Бірақ 

Шер-ағаң мұны дәлелдеп жатпады. Мүмкін, 

өздерің ұғып алыңдарға салды ма? Біздің 

ұққанымыз: ғалымдардың есебі бойын ша 

адамның өмір сүру ресурсы – орташа ал-

ғанда 120 жыл. Күн де өзінің тал түсінде 

тұр. Он миллиард жылдық отын ресурсы 

бар Күн дәл қазір Жаратылыстың бес мил-

лиардыншы жылында жарығын төгіп тұр! 

Сәукең де Күн секілді жарты жолына жүзі 

жарқын жарқырап жетті. 

Шархан ҚАЗЫҒҰЛ

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№195 (647) 



3.11.2011 жыл, 

бейсенбі


www.alashainasy.kz

5

e-mail: info@alashainasy.kz



Осы жылдар бойына біз қазақ стан дықтардың денсаулығын жақсарту үшін қажет нәрсенің бәрін жасадық. 

Денсаулық сақтауды қаржыландыру 2002 жылғы ЖІӨ-нің 1,9 пайызынан 2010 жылы 3,2 пайызына дейін ұл ғайды.

Бүгінде бүкіл ел көлемінде тұңғыш рет медицинаның ең бір күрделі ба ғыт тары бойынша операциялар жасалуда. 

Жетекші шетелдік клиникалармен байланысы бар 150 телемедицина ор талығы құрылды. Осыдан 20 жыл бұрын бізге 

ол тек арман ғана болатын. 

(Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауынан. 28.01.2011 ж.)

ТӘУЕЛСІЗДІК АЙНАСЫ



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Жалған медицина өнімдері – қоғамға қауіпті үлкен проблема

Квота жылдан-жылға өсуде

Ел Тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған «Алаш айнасының» арнайы жобасы

Санда да, сапада да жоғары көрсеткіштерге қол жеткізіп келеміз

Болашағы баянды мемлекеттің баға жетпес дәулеті адамзат баласы 

болса, адамның зор байлығы – оның денсаулығы. Міне, халық 

денсаулығының басты назарда тұру керектігінің негізгі себебі қайда 

жатыр? Біздің мемлекеттің, Елбасының алға қойған мақсат-мүддесі де 

осы, яғни еліміздің денсаулық сақтау саласына айрықша көңіл бөлуде. 

Елбасы Н.Назарбаев жыл сайынғы Жолдауында отандық медицинаны 

жетілдіріп, дамыту керектігін баса айтатынын баршамыз білеміз. 

Соның нәтижесінде Қазақстан Тәуелсіздік алған кезеңнен бері 

денсаулық сақтау саласын түрлі реформадан өткізіп, кешенді 

бағдарламалар қабылда нуда. Әрине, сынға ұшырап жатқандары да 

болды, алайда қалай дегенмен де олардың әрқайсысы халық 

денсаулығын жақсартуға, сақтауға бағытталғандықтан өзінше нәтиже 

беріп жатты. Міне, сол асу-белестерден сүрінбей өткендіктен болар, 

отандық медицинамыздың бұғанасы беки түсті десек, ешкім дау 

айтпас. 

Тәуелсіздік таңы атқан кезеңнен бері 

сөз болып отырған саланың да күнгейі мен 

көлеңкесі қатар жүрді, мойындаймыз. 

Бірақ Елбасының көрегендігі мен дұрыс 

саясатының арқасында бар қиындық жыл-

дан-жылға тізе бүгіп, керісінше, жетістік-

теріміз арта түсті. 

Санда да, сапада да жоғары көрсеткіш-

терге қол жеткізіп келеміз. Негізгі-негіз гі-

лерін атап шықсақ, «Салауатты өмір салтын 

қалыптастырудың ұлттық орталы ғы»,  «100 

мектеп, 100 аурухана», Бірыңғай ұлттық 

Ләззат БИЛАН

денсаулық сақтау жүйесі, «Самұрық-Қа-

зынаФармация»,  «Саламатты Қазақ стан», 

«Дипломмен – ауылға!» сияқты көптеп 

саналатын ел игілігі үшін жасалып жатқан 

жобалардың жолда қалғаны жоқ. 

Үкіметтік бағдарлама аясында заман 

талабына сай  кардиологиялық, кардио хи-

 рургиялық қызмет құрылды. Бүгіндері рес-

публиканың  барлық  дер лік  аймақ та рын да 

тамырын жайып, олар заманауи  медици-

налық техникалармен жабдық та лып, ма-

ман дандырылған кәсіби кадрлар мен то-

лық тырылып  отыр. 

Егер сапалы құрал-жабдықтар керуе-

нінің келе бастаған нағыз шағы 2005 жыл 

десек, содан бері бүгінгі күнге дейін 

медицинаны технологиямен жабдықтау 



Естуімше, Үкіметтің қолдауымен өткен жылы 100 әйелге денеден тыс 

ұрықтандыру (ЭКО) арқылы ана атануға квота бөлінгенінен хабарым 

бар. Ал биыл тағы квота бөліне ме екен? Жалпы, біздің елде денеден 

тыс ұрықтандырумен айналысатын қанша орталық жұмыс істейді?

Сабира ОРАЗОВА, Солтүстік Қазақстан облысы

Мұндай іспен қазіргі таңда мемлекет 

те,  мемлекеттік емес те медициналық 

орталықтар айналыса береді. Елімізде 

денеден тыс ұрықтандырумен 

айналысатын ірілі-ұсақты 7-8 орталық 

жұмыс істейді. Нақтырақ айтсақ, екеуі 

– мемлекеттік, өзгелері – жекеменшік. 

Бір айта кетерлігі,  денеден тыс ұрықтан-

дырумен айналысатын  мемлекеттік пен 

жекеменшік орталықтардың құны 

бірдей. Дұрыс айтасыз, өткен жылы 

100 әйелге квота берілсе, биыл 350 

әйелге квота қарастырылып отыр.  Бір 

әйелге тиесілі болып отырған мемлекет-

тен бөлінген квота   675 000 теңгені құ-

рай 

ды екен. Ал ақылы жасатамын 



дегендерге – шамамен 300-400 мың 

теңге көлемінде. Айтпақшы, біздің елде 

денеден тыс ұрықтандырудың ақысы 

ТМД елдерімен салыстырғанда арза-

нырақ. Көпшілік елдерде  тіпті екі есе 

қымбат. 


Кеше – 

бүгін

жағы 2,5 есеге жақсарған. Осы жылдар 

бедерінде сатып алынған медициналық 

құрал-жабдықтарға үкімет 100 миллиард 

теңге бөлген. Денсаулық сақтау саласын 

дамытуға бағытталған мемлекеттік бағдар-

ламалар аясында меди цина лық мекеме-

лердің материалдық-техникалық базасы  

нығайты лып, Тәуелсіздік алғалы бері 500-

ге жуық жаңа ден сау лық сақтау нысаны 

пайда лануға берілген. Соның ішіндегі 50-

ге жуығы «100 мектеп, 100 аурухана»  

бағдарламасы аясында салынды. Аталған 

бағдарлама бойынша әлі 53 нысан 

салынбақ. 

Жас мамандарды біліммен сусындатып 

отырған ЖОО мұғалімдерінің білімдерін 

жетілдіру мақсатында бүгінгі күнге дейін 

200-ге жуық маман шетелде білім алып, 

500 қызмет кер халықаралық сарапшы-

лар дың арнайы шақыруымен тәжі рибе 

алмасып қайтты.  Ал АҚШ, Германия, 

Дания, Израиль сияқты елдерде білімдерін 

жетілдіріп келген дәрігерлер саны 3 мыңға 

жуықтайды. Елдегі кадр мәселесін оң шешу 

мақсатында ЖОО-ларда талапкерлер саны 

арттырылуда.  Ел болашағы  –  бала. Ана 

мен бала денсаулығы күзетінде жұмыс 

істеп жатқан мекемелер саны жылдан-

жылға көбеюде. Соның бетке ұстары деп  

«2005-2010 жылдар ға арналған Қазақ-

стан Республи ка сының денсаулық сақтау 

саласын дамыту және реформалау туралы 

мемлекеттік бағдарлама 

сы» аясында 

ашылған Ана мен бала ұлттық ғылыми 

орталығын айтсақ болады. Елбасының 

қол 


дауы 

мен ірге көтерген орталықтың 

тұсау кескен кезі – 2007 жыл. Орталық 

ТМД-да теңдесі жоқ мекеме саналады.

Жоғарыда келтірілген барлық деректер 

Тәуелсіз Қазақстанның денсаулық сақтау 

саласының 20 жылда қалай дамығанының 

куәсі бола алмақ. Сөз жоқ, мұндай үдеріс 

мұнымен тоқтап қалмайды. 

Ақсұлтан АМАНБАЕВ, 

Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш 

денсаулық сақтау министрі:  

«Дипломмен – ауылға!» бағдарламасын мақұлдап

қолдаған жастардың бірі – Руслан Бидахметұлы. Сол 

себепті де қолына диплом тиісімен ауылға аттанған. 

Оның «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасымен жұмыс 

істеп жатқанына биыл үшінші жылға аяқ басты. Айтпақ-

шы, оның ат басын тіреген мекені – Алматы облысы 

Ескелді ауданы. Қазір ол аталған ауданда орталық ау-

дан дық аурухананың жедел жәрдем стансысын бас-

қарып отыр. 

– «Дипломмен – ауылға!» бағдарла масының Қазақ-

стан үшін маңызы зор. Біріншіден, кадр мәселесі, екін-

шіден, еліміз дегі ауылдардың болашағына өте тиімді. 

Материалдық жағдайым жаман емес. Жұмысқа 

тұрысымен 100 мың теңге  көтерме жәрдемақы алдым, 

көп ұзамай баспана алуға деп 900 мың теңге мемлекеттік 

несие бөлді. Қазір баспанамыз бар. 

Мен өзімнен кейінгі жастарды да, яғни білім алып 

шыққан жас мамандарды да «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасын жүзеге асыруға 

үндер едім. Бұл Қазақ елінің қазығы болған ауыл үшін де, өздері үшін де өзекті, – дейді 

кезінде дұрыс шешім қабылдағанына тоқ көңілмен. 

Руслан БИДАХМЕТҰЛЫ, жас маман: 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал