Т. С. Тебегенов филололоия ғылымдарының докторы, профессор



жүктеу 3.41 Mb.

бет30/34
Дата02.06.2017
өлшемі3.41 Mb.
1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   34

Кілт  сөздер:  мәтін,  мәтіндік  айырымдар,  нұсқа,  қателер,  ақын,  ой-толғам,  дәулет,  өнер,  білім,  философиялық 
лирика 
 
Ағартушы-демократтық  бағыттағы  әдебиет  өкілдерінен  Шәкәрім  Құдайбердиев,  Ахмет 
Байтұрсынұлы,  Сұлтанмахмұт  Торайғыров,  Сәбит  Дөнентаев  шығармаларының  текстологиялық 
мәселелеріне зер салдық. Ақындардың әр басылымындағы нұсқаларын салыстырып шыққанда мұнда да 
мәтіндік айырымдар көп жағдайда тыныс белгілері мен емле қателерінен кездесіп жатады. Жинақтардағы 
шығармалардың  текстологиялық  кемшілігін  іздеп,  үңіле  қарау  үстінде  осы  ақындардың  мұраларын 
ғылыми басылымға әзірлеуде аса ұқыптылық танытқан зерттеушілер мен жинақ шығарушылардың ерен 
еңбегі бірден көзге түсті. Десек те, бір әріптің ауысуынан сөз мағынасының өзгеріп, мәтіннің идеялық-
мазмұнына  нұсқан  келетін  өлең  жолдарынан  мысалдар  келтіре  отырып  аталған  ақындар  мұрасына 
текстологиялық талдау жасайық. 
Шәкәрім  Құдайбердиевтің  2000  жылғы  «Арыс»  баспасынан  шыққан  «Иманым»  атты  жинақта 
басылған «Адамдық борышың» атты өлеңінің 
Білімсіз 
Өнерсіз 
Болады ақыл тұл, – 
деген  тармағындағы  «ақыл»  сөзі  6-сыныптың  «Атамұра»  баспасынан  шыққан  «Қазақ  әдебиетінің 
хрестоматиясында»  «ақын»  деп  бірілген.  Негізінен  Шәкәрім  адамдық  борыштың  принциптерін  айтуда 
білімсіз, өнерсіз ақылдың да тұл болатындығын ескертеді. Сонда дұрысы – «ақыл» сөзі. Осы «Иманым» 
жинағының дұрыстығына көз жеткізер тағы мысал, «Адамнан артық жәндік жаралмаған» деген өлеңінің 
алдыңғы екі жолы: 
Адамнан артық жәндік жаралмаған, 
Дейді жұрт: «Айуан жоқ иттен жаман» – 
деп берілсе, 1988 жылғы «Аманат» жинағында:  
Адамнан артық жандық жаралмаған,  
Дейді жұрт айуан жоқ иттен жаман, – 
деп  берілген.  Өлеңнің  төртінші  шумағының  төртінші  жолы  2000  жылғы  жинақта  «Өлгенше  есігіңде 
жүргендері»,  бесінші  шумақтың  екінші  жолы  «Шарқ  ұрады  ауылды  шолып  жүріп»  деп  берілсе,  1988 
жылғы жинақта: «Өлгенше есігінде жүргендері»«Шарқ ұрады ауылды шалып жүріп» деп берілген. 
Ш.Құдайбердиевтің  «Қазақ  айнасы.  Өзіме»  өлеңін  1988  жылғы  «Жазушы»  баспасынан  шыққан 
«Шығармалары:  Өлеңдер,  дастандар,  қара  сөздер»  деген  жинағы  мен  1990  жылғы  «Рауан»  баспасынан 
шыққан  «Өлеңдері  мен  поэмалары»  атты  жинағында  берілген  нұсқалармен  салыстырсақ,  біршама 
мәтіндік  айырымдар  байқалады.  Ал  ақынның  2006  жылғы  «Халықаралық  Абай  клубы»  баспасынан 
шыққан «Жол табалық ақылмен» деген жинағындағы мәтін 1988 жылғы нұсқамен бірдей берілген. 1990 
жылғы жинақта неге екені белгісіз тек осы аталған өлеңде ғана жекелеген сөздер мен сөз тіркестері көп 
өзгеріске ұшыраған. Мәселен, 1990 жылғы жинақта: 

Абай атындағы ҚазҰПУ-нің Хабаршысы, «Филология» сериясы, №4(58), 2016 ж. 
177 
Қолда қалам, көзде жас, толқынып ой, 
Жиіркеніп, тітіреп, салқындап бой, – 
деп берілсе, 2006 жылғы жинақта (1988 жылғы жинақта да): 
Қолда қалам, көзде жас толқындап ой, 
Шіміркеніп, тітіреп, салқындап бой, – 
деп беріледі. Сондай-ақ, 1990 жылғы жинақта өлеңнің екінші шумағының үшінші тармағы «Өткен іс 
ойға  түсіп  ойлатады»,  үшінші  шумақтың  екінші  жолы  «Сұм  жүрегің  кейиді  қозғалып-ақ»,  төртінші 
шумақтың төртінші жолы «Жоқ өзің өз нәпсіңді ерте тыймай?», бесінші шумақтың үшінші жолы «Аузың 
темір  татиды  бәрін  татып»,  алтыншы  шумақтың  бірінші  жолы  «Дүние  тұр  қалпында  өзің  кездің»
үшінші  жолы  «Ешкімнен  көретұғын  дәнеңе  жоқ»,  жетінші  шумақтың  төртінші  жолы  «Ақ  өлімді 
шақырдың, – сол жұмысың», сегізінші шумақтың төртінші жолы «Көп айналсаң еш жерде оңалмайсың» 
деп берілсе, 2006 жылғы жинақта «Өткен іс ойға түсіп ұялтады»«Сұм жүрегің кетеді қозғалып-ақ», 
«Жоқ,  өзіңе  аз  нәпсіңді  ерте  тыймай!»,  «Аузың  темір  татиды  терін  татып»  /1988  жылғы  жинақта 
«берін» деп беріледі/, «Дүние тұр қалыбындасен өзгердің», «Ешкімнен көретұғын дәнеме жоқ», «Ақ 
өлімді шақырдың, сол шын досың», «Құр айналсаң, еш жерде оңалмассың» деп беріледі. 
Ахмет Байтұрсынұлының  2003 жылы «Алаш» баспасында жарық көрген «Бес томдық шығармалар» 
жинағы мен 2005 жылы «Раритет» баспасында жарық көрген «Маса: Өлеңдер мен көсемсөздер» жинағын 
қолға алып, екі нұсқадағы «Нәбек аты» өлеңін салыстырайық. Өлеңнің алтыншы шумағының екі жолы 
2003 жылғы жинақта: 
Жүретін Нәбек һәман жолын біліп, 
Үстіне сылқым-сылқым киім іліп,– 
деп берілсе, 2005 жылғы жинақта: 
Жүретін Нәбек һаман жолын біліп, 
Үстіне салқам-салқам киім іліп, –  
деп беріледі. «һәман» сөзіндегі әріп қатесі теруші немесе редакция тарапынан кетуі мүмкін. Өйткені 
жетінші  шумақтың  екінші  жолы  2005  жылғы  нұсқада  «Нәбікті  келе  жатқан  көрді  көзі»  деп  беріліп, 
«Нәбек»  сөзі  теруші  тарапынан  қате  басылған.  Ал  «сылқым-сылқым»  сөзінің  «салқам-салқам»  сөзімен 
ауыстырылып, редакциялық өңдеуге ұшырағаны анық байқалады.  
Жалпы, Ақпарат және мұрағат комитеті бағдарламасы бойынша шығарылған 2005 жылғы жинақтың 
аннотациясында  «Жинақ  бұған  дейін  жарық  көрген  басылымдармен  салыстыылып,  кезінде  кеткен 
мәтіндік  қателер  түзетілді»  деп  беріледі.  Олай  болса,  осы  жинақтағы  бір-екі  өлең  мәтіндерін  алдыңғы 
шыққан  жинақтардың  ішінен  1991  жылғы  «Жалын»  баспасында  жарық  көрген  «Ақ  жол»  жинағы  мен 
1994  жылы  А.Байтұрсынұлы  атындағы  қордың  дайындауымен  «Қазақстан»  баспасында  жарық  көрген 
«Жан сөзімді кім түсінер?» жинағымен салыстырсақ, текстологиялық жұмыстардың қалай жүргізілгенін 
аңғаруға  болады.  Біріншіден,  өлең  тақырыбының  өзгеріске  ұшырауы.  Мәселен,  ақынның  алдыңғы 
жинақтарда  «Қазақ  салты»  деп  берілген  өлеңі  2005  жылғы  жинақта  «Қазақ  қалпы»  деген  тақырыппен 
өзгертіліп, ал «Қазақ қалпы» өлеңі «Қазақ салты» деген тақырыппен ауыстырылған. 
Екіншіден,  жекелеген  сөздердің  редакциялануы.  Мәселен,  1991,  1994  жылғы  жинақтардағы  «Қазақ 
салты»  атты  өлеңін  алсақ,  мұндағы  үшінші  шумақтың  бірінші  тармағы  «Тықылдап  құр  пысықсып 
сөйлейтін  көп»,  жетінші  шумақтың  бірінші  тармағы  «Бұл  бір  сөз  қасірет  айтып,  хатқа  жазған»  деп 
берілсе,  2005  жылғы  жинақта  «Тақылдап,  құр  пысықсып  сөйлейтін  көп»,  «Бұл  бір  сөз  қасірет  етіп
хатқа  жазған»  деп  беріледі.  «Тақылдау»  мен  «тықылдау»  –  бір  мағыналас  сөздер.  «Құр  пысықсып 
сөйлейтін» ересек адамдардың тақылдауынан гөрі тықылдауы ойға қонымдырақ. Бәлкім «ә» әрпінің «а» 
әрпімен  жазылуы  теруден  кеткен  қате  болуы  да  мүмкін.  Ал  «айтып»  сөзінің  орнына  «етіп»  сөзінің 
қолданылуы оның арнайы редакцияланғандығы көрініп тұр. 
2005 жылғы жинақта өлеңнің алтыншы шумақтың 3,4-жолдары: 
Не пайда өнерің мен біліміңнен, 
Тиісті жерлеріне сарп ұрмаған– 
деп 1991 жылғы нұсқадағыдай берілсе, 1994 жылғы жинақта: 
Не пайда өнеріңнен, біліміңнен, 
Тиісті жерлеріне сарп қылмаған?! – 
деп  беріледі.  Ал  алдыңғы  жинақтарда  «Қазақ  қалпы»  деген  атаумен  берілген  өлеңнің  үшінші 
шумағының  үшінші  жолы  2005  жылғы  жинақта  «Жат-жақты  Жаратқанға  күзеттіріп»  деп  1994 
жылғы  нұсқадағыдай  берілсе,  1991  жылғы  жинақта  «Жат  жақты  жаратқанға  көз  еттіріп»  деп 
берілген.  2005  жылғы  жинақты  шығарушылар  өлең  жолдарындағы  «сарп  ұрмаған»,  «күзеттіріп» 

Вестник КазНПУ им. Абая, серия «Филология», №4(58), 2016 г. 
178 
сөздерін орынды деп тапқанмен, алдыңғы сөз тіркесінің дұрысы 2004 жылғы жинақта. Бәрімізге белгілі, 
бұл арада ақын «тиісті жерлеріне жұмсалмаған сенің өнерің мен біліміңнен не пайда?» дегенді айтқысы 
келеді. «Сарп қылмаған», яғни «сарп етпеген» сөз тіркесі «жұмсалмаған» сөзінің мағынасына өте жақын.  
А.Байтұрсынұлының  152  тармақтан  тұратын  «Жиған-терген»  атты  өлеңін  алсақ,  2005  жылғы 
жинақтағы  нұсқа  дәл  1991  жылғы  жинақтағы  нұсқадай  беріліп,  тек  110-тармақ  қана  өзгертілген.  Яғни, 
1991 жылғы жинақта /1994 жылғы жинақта да/ «Көкті бұлт торлады» деп берілсе, 2005 жылғы жинақта 
«Жан-жақты бұлт торлады» деп өзгертілген. Дұрысы – алдыңғы жинақтардағы «көкті» сөзі. Өйткені 
осы тармақтан кейінгі: 
Жаңбыр жаумай, жауса қар, 
Жұрт жұтайтын түрі бар, – 
деген өлең жолдары «көкті» сөзін керек етіп тұр. 
Енді осы өлеңді 2004 жылғы жинақпен салыстырсақ, терушіден кеткен емле қателері және сөз мағына-
сына соншалықты нұсқан келмейтін өзгерістерді, яғни, 10-тармақтағы «сактық»-«сақтық», 17-тармақта-
ғы «оқушы»-«оқушым», 37-тармақтағы «әман»-«һаман», 50-тармақтағы «дейін»-«шейін», 56-тармақтағы 
«сыйлық»-«сыйлар»,74-тармақтағы«өсіріп»-«өстіртіп»,  120-тармақтағы  «бейғам»-«бейқам»  /ескерту: 
алдыңғы  сөздер  2004  жылғы  жинақ,  соңғысы  2005  жылғы  жинақ  бойынша  берілген/  сияқты  сөздерді 
айтпағанда,  арнайы  түзетіліп,  дұрыс  деп  табылған  сөздерге  көңіл  аударайық.  23-тармақ  2004  жылғы 
жинақта «Көп мағына, алмақпыз» деп берілсе, 2005 жылғы жинақта «Көп мағына, аз ләфұз» /ләфұз-лебіз 
/А.Байтұрсынұлының  түсініктемесі  (25-бет)/  деп  1991  жылғы  нұсқадағыдай  дұрыс  берілген.  Ал  81-
тармақтағы «сәлде», өлеңнің төрт жолында кездесетін (87, 89, 92, 104-тармақтарында) «жұмақ» сөздері 
2005  жылғы  нұсқада  «сәллә»,  «ұжмақ»  деп  1991  жылғы  нұсқадағыдай  қате  беріліп,  түзетілмеген. 
Мәселен, 2004 жылғы жинақтағы: 
Басында – сәлде, 
Аузында – алла, 
Молдаларда не ғамал, – 
деген  өлең  жолдарындағы  «сәлде»  сөзі  ұғынықты,  яғни,  молдалар  киетін  арнайы  бас  киім  осылай 
аталып, сөз қолданысымызда осылай айтылатыны да рас. Сондай-ақ 2004 жылғы жинақтағы: 
Бергенге – жұмақ, 
Бермесе – дозақ, – 
деген өлең жолдарындағы «жұмақ» сөзі де арнайы түсіндіруді қажет етпейді. 
Сонымен,  «Кезінде  кеткен  мәтіндік  қателер  түзетілді»  деген  2005  жылғы  жинақты  алдыңғы 
жинақтармен  салыстыра  оты-рып  қарастарғанда  осы  жинақтың  өзінен  біршама  мәтіндік  айырымдарды 
кездестірдік. Әлі де болса алдағы шығатын жинақтарда ақынның әрбір өлеңіне мұқият текстологиялық 
жұмыстар жүргізілсе артық болмас еді. 
Сұлтанмахмұт Торайғыровтың «Тұрмысқа» өлеңін алсақ, «Бес ғасыр жырлайды» жинағы мен «Қамар 
сұлу» /2002/ жинағында өлеңнің екінші бөлімінің соңғы жолдары: 
Сөндір Ай мен Күніңді, 
Тек денімді сау қылшы! – 
деп берілсе, 2008 жылы жарық көрген С.Мұқановтың «ХХ ғасырдағы қазақ әдебиеті» кітабында: 
Сөндір ай мен күніңді, 
Тек денемді сау қылшы, –  
деп берілген. Жан азабымен арпалысқан ақынға тән саулығы емес, жан саулығы қымбат. Олай болса, 
алдыңғы жинақтардағы «денімді» сөзінің қолданылуы орынды. Бәлкім «денемді» сөзі терушіден кеткен 
қате болуы да мүмкін. 
Ақынның «Өмірімнің уәдесі» атты өлеңінің төртінші шумағы «Бес ғасыр жырлайды» жинағында: 
Тұрмыстың оғы шыбындай, 
Толықсып туар көңілімде ой, 
Бір мағыналы ой, күш түртіп
Баққа ұмтылып тұр маңдай, – 
деп берілсе, «Қамар сұлу» жинағында: 
Тұрмыстың оғы шыбындай, 
Тезінен туар көңілімде ой. 
Бір мағнауи күш тартып
Баққа ұмтылып тұр маңдай, – 
(Жинақта  «мағнауи» (арабша) – рухани күш (236-бет))деп берілген. Алдыңғы  нұсқа редакцияланған 
тәрізді. Бірақ оқылуы жеңіл, ұғынықты. 

Абай атындағы ҚазҰПУ-нің Хабаршысы, «Филология» сериясы, №4(58), 2016 ж. 
179 
С.Торайғыровтың  өлеңдер  жинағының  ішінде  1987  жылғы  «Жазушы»  баспасынан  шыққан 
«Сарыарқаның жаңбыры» атты жинағында көзге түсетін қателер бар. Мәселен, теруден кеткен қателерге 
назар аударсақ, 1957 жылғы  «ҚазМем Көркем әдебиет» баспасынан шыққан «Таңдамалы шығармалар» 
жинағы мен 1993 жылғы «Ғылым» баспасынан шыққан «Екі томдық шығармалар» жинағында берілген 
ақынның  «Достыма ұмытпастық үшін хат» деген өлеңінің  «Дүние бос, махаббатсыз мал секілді» деген 
жолындағы «бос» сөзі 1987 жылғы жинақта «дос»  деп (56-бет) берілген. Екіншіден, өлең жолдарының 
қалдырылып кетуі. «Соқыр сопы» өлеңінің «Анау теріс деп сынап күлген болып» деген он төртінші жолы 
1987 жылғы жинақта (45-бет) кездеспейді. 
 Сұлтанмахмұт  шығармаларының  ішінде  зерттеушілер  тарапынан  «Қамар  сұлу»  романына  жасалған 
текстологиялық талдау өзгеше. Яғни, 1993 жылғы жинақтың соңында «Түсініктемесімен» қоса, мәтіннің 
өн  бойында  өзгертілген  сөздер  мен  сөйлемдерге  сілтеме  нөмірлердің  қойылуы.  Мұнда  тұрақты  мәтін 
жасауда  1933,  1950,  1957  жылдардағы  нұсқалармен  салыстыра  отырып,  текстологиялық  негіз  ретінде 
ақынның өз қолжазбасы алынған. 
Сәбит Дөнентаевтың ешбір өзгеріссіз бірдей басылған 1989 жылғы «Бозторғай»
 
өлеңдер жинағы мен 
«Ұрпағыма  айтарым:  өлең,  әңгіме,  очерк,  фельетон,  мақала»  кітабындағы  /1989/  шығармаларын 
С.Т.Елікбаев  құрастырған  «Қазақ  әдебиетіне  арналған  хрестоматиясындағы»  /2007/  нұсқамен 
салыстырғанда,  өлең  жолдарындағы  біршама  мәтіндік  айырымдардың  бар  екені  байқалды.  Мәселен, 
ақынның «Заман кімдікі?» деген өлеңінің үшінші шумағының екі жолы 1989 жылғы жинақтарда: 
Даулы мал – ебін тапқан шешендікі, 
Пыш-пышқа бағы ашылған көсемдікі, –  
деп берілсе, 2007 жылғы жинақта: 
Даулы ма – ебін тапқан шешендікі, 
Пыш-пыш қабағы ашылған көсемдікі (199-б.), 
деп берілген. Ақынның 1989 жылғы жинақтағы өлеңдерін 1994 жылғы Қ.Ергөбек құрастырған  «ХХ 
ғасыр басындағы әдебиет» атты хрестоматиядағы нұсқалармен салыстырып көрейік. «Балалықты сағыну» 
өлеңі 1989 жылғы жинақта: 
 Уай, заманым, балалық, 
 Әр ісің бар бадалық (19-бет) –  
деп басталса, 1994 жылғы жинақта: 
Ой, заманым, балалық! 
Әр ісің бір даналық (308-бет),– 
деп басталады. 1989 жылғы жинақта: 
Қоразданып, қамшылап, 
Өзің дауыстап дем берген, 
Оза қалсаң жарысып, 
Пәлен ат деп шен берген (19-бет),– 
деген өлең жолдары 1994 жылғы жинақта: 
Қоразданып, қамшылап, 
Ән дауыстап, дем берген, 
Оза қалсаң жарысып, 
«Пәлен ат!» – деп сын берген (309-бет),–  
деп беріледі. «У жеген қасқырға» деп аталатын өлеңнің 1989 жылғы жинақтағы: 
Ертегі, мысалда да, аңызда да 
Жоқ еді сені осал, деп құлақ шалған (47-бет),–  
деген жолдары 1994 жылғы жинақта: 
Ертегі, мысалда да, аңызда да 
Жоқ еді сені осал деп құлақ салған (315 бет),– 
деп берілген. 
Осылайша ағартушы-демократтық бағыттағы ақындардың соңғы шыққан жинақтарындағы өлеңдеріне 
өзара салыстырулар жасап, аз-кем мәтіндік айырымдарға тоқталдық. Жалпы, көзі тірісінде шығармалары 
жарық  көріп  үлгірген  және  өз  қолжазбасы  сақталған  ХХ  ғасыр  басындағы  әдебиет  өкілдері 
шығармаларының  мәтін  тарихын  зерттеу  қиынға  соқпайды.  Ақын-жазушылар  мұраларын  ғылыми 
басылымға әзірлеуде де зерттеушілер мәтін тарихындағы тура мәліметтерді қолдана алады. 
 
 

Вестник КазНПУ им. Абая, серия «Филология», №4(58), 2016 г. 
180 
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі: 
1 Құдайбердиев Ш. Иманым. – Алматы: Арыс, 2000. - 320 б. 
2 Байтұрсынұлы А. Бес томдық шығармалар. – Алматы: Алаш, 2003. - 408 б. 
3 Бес ғасыр жырлайды. – Алматы: Жазушы, 1989. - 384 б. 
4 Торайғыров С. Сарыарқаның жаңбыры. – Алматы: Жазушы, 1987. - 224 б. 
 
Резюме 
ТЕКСТОЛОГИЯ ПРОИЗВЕДЕНИЙ ПОЭТОВ НАЧАЛА ХХ ВЕКА 
Р.А. Шаханова
1

1
Казахский Национальный педагогический университет им. Абая, г.Алматы, Казахстан 
К.С. Абдикалик
2

2
Казахский государственный женский педагогический университет, г. Алматы, Казахстан 
Л.М. Адилбекова
3
 
3
Казахский государственный женский педагогический университет, г. Алматы, Казахстан 
В данной статье речь идет о текстологических вопросах произведений представителей литературы демократиче-
ского  направления.  В  частности,  подвергаются  текстологическому  анализу  такие  стихотворения  Шакарима,  как 
«Адамдық  борышың»,  «Қазақ  айнасы.  Өзіме»,  А.  Байтурсынова  «Нәбек  аты»,  «Қазақ  салты»,  «Қазақ  қалпы», 
«Жиған-терген», С. Торайгырова «Тұрмысқа», «Өмірімнің уәдесі», «Достыма ұмытпастық үшін хат», С. Донентаева 
«Заман  кімдікі?»,  «Балалықты  сағыну»,  «У  жеген  қасқырға».  Сопоставляются  варианты  разных  изданий,  в 
результате  чего  выявлено,  что  текстовые  различия  зачастую  вызваны  орфографическими  ошибками.  Особое 
значение  придается  разночтениям  стихотворных  строк  в  каждом  сборнике.  Также  рассматривается  корректность 
различий,  как  редакция  отдельных  слов,  неоправданные  изменения  словосочетаний.  Особое  внимание  уделяется 
ошибкам, допущенным при печатании. Подвергнуты анализу текстовые различия по видам ошибок.  
Ключевые  слова:  текст,  текстовые  различия,  вариант,  ошибки,поэт,  размышление,  богатство,  искусство, 
образование, философская лирика 
 
Summary 
TEXTUAL WORKS OF POETS OF THE EARLY TWENTIETH CENTURY 
R.A. Shahanova
1

1
Abai Kazakh National Pedagogical University, Almaty, Kazakhstan 
K.S. Abdikalyk
2

2
Kazakh State Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan 
L.M. Adilbekova

3
Kazakh State Women’s Teacher Training University, Almaty, Kazakhstan 
In this article we are talking about issues of textual works of representatives of the literature of a democratic direction. In 
particular,  it  is  subjected  to  textual  analysis  of  Shakarim  such  poems  as  «Adamdyk  boryshyn»,  «Kazakh  Ainasy.  Ozіme», 
A.Baitursynov  «Nabek  Aty»,  «Kazakh  salty»,  «Kazakh  kalpy»,  «Zhigan-tergen»,  S.Toraigyrov  «Tyrmyska»,  «Omіrіmnіn 
uadesі», «Dostyma umytpastyk ushin kat», S. Donentayeva «Zaman kіmdіkі?», «Balalykty sagynu», «U zhegen kaskyrga». 
We compare different versions of publications, resulting in determined that textual differences are often caused by spelling 
errors.  We  also  consider  the  correctness  of  the  differences,  the  editors  of  individual  words,  phrases  unjustified  changes. 
Particular attention is paid to errors in printing. To analyze textual differences in types of errors. 
Keywords: text, text differences, embodiment, the error, poet, thinking, richness, art, education, lyrical philosophy 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Абай атындағы ҚазҰПУ-нің Хабаршысы, «Филология» сериясы, №4(58), 2016 ж. 
181 
ПЕДАГОГИКА МЕН ӘДІСТЕМЕ МӘСЕЛЕЛЕРІ 
 
МРТНИ 16.21.25 
 
G.M. Aitmaganbetova 
1
  
 
Suleyman Demirel University, 
Almaty, Kazakhstan 
 
CONSEQUENCES OF READING AUTHENTIC TEXT 
 
Annotation 
This  study  attempts  to  explore  the  effect  of  studying  authentic  texts  in  classrooms  on  reading  comprehension  and 
motivation  of  intermediate  language  learners.  To  address  this  issue,  a  quantitative  study  was  conducted  on  24  language 
learners from language teaching institutes. Participants were divided randomly in two groups: authentic group and simplified 
group.  Four  online  authentic  texts  with  appropriate  readability  were  selected  for  the  authentic  group.  Simplified  group 
received  the  simplified  form  of  those  texts.  A  Motivation  for  Reading  Questionnaire  (MRQ)  containing  18  items  on  eight 
domains of motivation was also conducted to measure authentic groups' motivation before and after reading authentic texts. 
Using independent samples t-test and mean of gain scores of groups on pre-post tests revealed that reading authentic texts has 
positive  effect  on  the  reading  comprehension  of  intermediate  students.  Conducting  the  motivation  questionnaire  on  the 
authentic group showed positive changes on four domains of motivation. 
Key words: authentic text, reading comprehension, motivation, improving language 
 
Nowadays,  teaching  reading  has  important  role  in  learning  English  as  either  second  or  foreign  language. 
Readings  expose  students  to  new  vocabularies,  syntax,  and  even  new  cultures.  Most  of  the  new  words  can  be 
learnt through the reading. "It has long been recognized that the language presented to students in coursebooks is a 
poor representation of the real thing" [1, 98] and it is clear that most of the reading texts of coursebooks used in 
language institutes are un-authentic or simplified. They are designed for teaching new grammatical structures, and 
not for the aim of specific needs of students. Despite all attempts in teaching reading, it seems that the language 
learners have lost their interest in reading and become passive in regard to this field. Using authentic texts instead 
of  simplified  ones  is  one  of  the  best  suggestions  for  solving  the  problem.  Authentic  texts  convey  a  message 
produced by a real author to a real audience, such as newspapers, letters, and books [1]. It is also believed that 
authentic  texts  can  promote  the  interest  among  the  learners  [1].  Prevailing  of  using  authentic  texts  in  language 
teaching  systems,  teachers  are  trying  to  use  more  authentic  readings  instead  of  simplified  ones  to  make  the 
learners interested in what they read and keep them motivated.  
The  aim  of  this  study  is  to  investigate  the  consequences  of  authentic  reading  materials  on  motivation  and 
reading comprehension of intermediate students in EFL condition. 
The term "authentic text" means the text that was not originally written for English language learning, and as 
an information or artistic material for those who already speak the language. An example is the English-language 
books, magazines, newspapers, web sites, etc. Most of the students, of course, want to understand these authentic 
texts, as this is one of language learning goals. However, the practice of reading such materials during the lesson 
is hard enough, because It requires more attention and more time. Therefore, some students wonder, if it is better 
to read them at home, where more time is available to dismantle all the material carefully. 
In terms of effective learning English, the materials used by students should be written specifically on the level 
of complexity, which will be the most optimal for students, depending on their level. Thus, those aspects that the 
student is still too early to learn deliberately is not included in the learning process. Nevertheless, there are reasons 
why the teacher is difficult to use authentic texts at times in the classroom on the course, and now we will look at 
them. 
Reading authentic texts in teaching foreign language plays a pivotal role. The basis of reading motivation is 
awareness  of  its  usefulness  and  the  need  to  expand  the  boundaries  of  knowledge  at  the  expense  of  the 
development of reading in a foreign language [2, 52]. 
With insufficient possession of language features and cultural facts of the target language - and in a secondary 
school is always the case - reading activity is carried out in two ways: 
• decoding language format text; 
• understanding of the content of the text. 
When  the  perception  of  the  authentic  text  and  decoding  when  the  national-cultural  environment  and  the 

Вестник КазНПУ им. Абая, серия «Филология», №4(58), 2016 г. 
182 
reading  experience  is  far  from  the  image  of  the  text  appear  distorted  semantic  representation  or  meaning 
"emptiness", which, unlike the gaps, fill out the resources of the subjective life experiences of reading, generally 
does  not  fill  up  and  remain  student  in  the  minds  of  "text  space".  Therefore,  it  is  necessary  to  devise  a  special 
scheme of work on the authentic foreign-language text, which would promote the formation of the student to do 
with the text as an instrument of knowledge of new means of language acquisition and foreign language culture in 
general. 
Currently  focuses  on  functional  supply  the  thoughts  aside.  In  this  regard,  that  began  to  form  a  branch  of 
linguistics of the text. As well as analysis of text style of text of different genres with stilistiken sertain science 
called text. In the development of speech of pupils, skills, and the ability to compose a text question. Therefore, in 
the education of the child in the past and the future are forming skills flexibility the ability to compose text and 
write an essay. To do this: 
• based on scientific literature, the disclosure of the specifics of the text; 
• structuring of the text; 
• to create the text, its components, supply, ayiram specifics; 
• information about the types of text; 
• to instill the ability to make the text works. [3] 
The activity occurs only when the problem is "adopted" student, when it is interesting to him. For this purpose, 
should  be  given  to  work  on  the  language  at  all,  and  the  text,  in  particular,  the  nature  of  the  search,  research 
activities, as a result of which the student will develop the ability to see over the expressionless linguistic sign of 
the significance and meaning. 
Education  of  foreign  language  reading  authentic  texts  requires  the  right  choice  of  reading  strategies  with  a 
view that it is rational and effective. In accordance with the communicative task is elected by a certain reading 
strategy, i.e. its appearance. Exploratory reading is included in the target aspect of reading instruction in secondary 
school. reading search strategy pursues the aim to find interest in the written text information. In the opinion of 
psychologists, in the implementation of this type of reading the reader's emotional state is a state of maximum 
realization of all its faculties, elated state in which the text is assimilated well. 
Education exploratory reading occurs on average by volume of authentic texts in order to extract the expected 
advance  of  semantic  information:  ideas  or  facts  to  support,  refute,  explaining,  clarifying  any  object  or 
phenomenon of foreign language reality. 
When working with any authentic text (print, audio, video) can be divided into three main stages: pre-text, text 
and post-text stages. 
Obviously, post-text stage will only be presented when the text is not used as a means of formation of abilities 
to read, and for the  development of  productive skills in writing or speaking,  but in simple terms, the ability to 
speak and write in a foreign language. 

1   ...   26   27   28   29   30   31   32   33   34


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал