Собственник


Следовательно,  современная  культура  включает  в  себя  наиболее



жүктеу 5.01 Kb.
Pdf просмотр
бет14/19
Дата04.05.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19

Следовательно,  современная  культура  включает  в  себя  наиболее 
ценные черты и традиции культуры каждого народа. 
 
В  то  же  время  любая  национальная  культура  не  только  опирается  на 
собственное  культурное  наследие,  но  и  обогащается  за  счет  достижений 
культуры  других  народов.  Правомерно  положение,  утверждающее,  что 
национальная  культура  на  современном  этапе  развития  нашего  общества 
представляет собой прогрессивный объективный процесс.
 
В настоящее время в связи с более глубокой разработкой данной пробле
-
мы  в  анализируемой  нами  литературе  однозначной  трактовки  понятия  «куль
-
туры» нет, хотя уже довольно четко обозначаются подходы к его определению

Наша  статья  является  попыткой  приблизиться  к  осознанию  ценностей 
хорового  искусства  в  методике  преподавания  и  формирования  хоровой 
культуры. 
 
На  наш  взгляд,  синестезия  и  эмпатия  искусства  как  основа
 
синтеза 
различных  ее  видов  на  уровне  дополнительных
 
ощущений,  впечатлений  и 
эмоциональной выраженности становятся важными условиями в формировании 
культуры,  значительно  расширяющими  общий  круг  музыкальности  личности  и 
углубляющими наши представления о мире музыкальных ценностей. 
 
Употребляя термин «хоровая культура» в этом случае, мы подчеркиваем 
закрепленность  музыкальных
 
ценностей,  значение  которых  разъясняем  как 
понятие,  выражающее  в  определенной  степени  взаимозависимость  видов 
искусств  в  различных  типах  и  жанрах.  Ссылка  на  это  выражение  помогает 
понять, что формирование хоровой культуры обеспечивается как формулой, так 
и содержанием в процессе профессиональной подготовки будущего учителя.
 
 
 

 
116 
 
ҒЫЛЫМ  ЖӘНЕ ҰСТАЗ  НАЗАРЫНА 
НАУКА В ЖИЗНЬ  ПЕДАГОГА
 
№1 (72) 2014
 
 
Существенным  принципом  построения  учебно
-
воспитательного  процесса 
современной высшей школы должна стать диалектическая взаимосвязь хоровой 
культуры, 
исполнительской 
культуры, 
музыкальной 
культуры, 
профессиональной 
культуры, 
культуры 
педагогического 
общения, 
художественной  культуры    и  т.д.,
 
необходимых  для  реализации  содержания  и 
методики учебной деятельности в формировании знаний.
 
Слабые знания по хоровому искусству
 
не  ориентируют будущего учителя 
в  интеграционном  пространстве.  Выход  нами  видится  в  формировании 
профессиональных знаний из различных видов хорового искусства на примере 
спецкурса, запланированных нами по выбранной проблеме. 
 
Подчеркнем  лишь  то,  что  активное  использование  основ  по 
формированию  хоровой  культуры 
 
позволит  будущему  учителю
-
музыканту 
пробудить в себе интерес к музыкальной  культуре,  хоровой и художественной 
культуре,  развить  художественный  вкус,  научить  бережному  отношению  к 
духовным, художественным ценностям.
 
Одним  словом,  создать  необходимые  предпосылки  для  формирования 
личности  всесторонне  развитой,  духовно  богатой,  по  словам  М.  М.Бахтина, 
«творчески 
активной, 
художественной», 
обладающей 
диалектическим 
мышлением  и  сформированным  на  этой  основе  новым  стилем  мышления  в 
работе  со  школьным  хором,  где  необходимы  все  качества  по  формированию 
культуры школьника.
 
Наверно, 
следует 
отметить, 
что 
музыкально
-
художественная 
грамотность, художественное отношение личности к традиционному искусству, 
и в целом, мировой классике идет через синтез и синестезию различных видов 
искусства 

это  показатели  теории  хоровой  культуры  личности  современного 
учителя,  где  приоритет  отдается  его  профессиональным
 
знаниям, 
необходимых в процессе работы. 
 
И  конечно,  от  мировоззрения  будущего  учителя  зависит  его  отношение  к 
окружающему  миру  художественных  ценностей,  к  хоровому  искусству,  науке, 
идеалу,  культуре  мышления,  исполнения  и  направленности  в  его  хоровой 
деятельности.  Следует  отметить,  что  формирование  профессиональных 
знаний определяет мировоззрение человека. 
 
Следовательно,  подготовка  будущего  учителя  должна  строиться  на 
объективных данных, показывающих конкретные пути ее совершенствования.
 
Таким  образом,
 
проявление  различных  аспектов  культуры  в  целостной 
музыкально
-
педагогической  деятельности  важно  сравнить  с  тем,  который 
используется  в  практике  работы  общеобразовательных  школ.  Это  сравнение 
может 
послужить 
основой 
для 
выявления 
совершенствования 
профессиональной  подготовки  будущего  учителя  музыки  к  работе  в 
общеобразовательной школе.
 
 
Тҥйіндеме
 
Музыка  адам  жанын  сезімге  бҿлеп,  бойына  қуаныш  сыйлайды,  рухани
 
байытады.  Бҧл  мақалада  осы  мҽселе  кҿтеріліп,  тҧтас  музыкалық
-
педагогикалық  іс
-
ҽрекеттен ҽртҥрлі мҽдени аспектілердің пайда болатыны сҿз етіледі.
 
 
 

 
117 
 
ҒЫЛЫМ  ЖӘНЕ ҰСТАЗ  НАЗАРЫНА 
НАУКА В ЖИЗНЬ  ПЕДАГОГА
 
№1 (72) 2014
 
 
Summary 
Thus,  the  expression  of  various  aspects  of  culture  in  the  whole  musical-pedagogical 
activity is important to compare with the one used in the practice of schools. This comparison 
may serve as a basis for identifying im-
proving training future music teachers to work ¬ those 
in secondary school. 
Список использованной литературы
 
1.Терентьева  Н.А.  Художественно
-
творческое  развитие  младших  школьников  на 
уроке  музыки  в  процессе  целостного  восприятия  различных  видов  искусства. 

Москва, 1990 

165 с.
 
2.Лысина  Н.К.  Принципы  взаимодействия  музыки  и  литературы  в  процессе 
формирования  музыкальных  интересов  старших  школьников.  Автореф…дисс.  канд. 
пед. наук.  

Москва, 1982 

19 с.
 
3.
Енсепов  Ж.Ж.  Музыка  мен  ҽдебиет  байланысы  аркылы  окушылардьщ
 
музыкалык,  кызыгушылыктарын  калыптастыру.  Пед.  гылым.  канд.  дисс.  автореф. 

Алматы, 2002 

29 б.
 
4.Малюков  А.Н.  Формирование  художественной  культуры  подростка  в
 
процессе  воспитания  ценностного  отношения  к  искусству.  Автореф….дисс.  канд. 
пед. наук. 

Москва, 1996 

26 с.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
118 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
 
ЖОҒАРЫ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ КҼСІБИ 
БАҒЫТТЫЛЫҒЫН ЕСКЕРЕТІН ПРАКТИКАЛЫҚ 
ТАПСЫРМАЛАР ЖҤЙЕСІНЕ
 
ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР
 
 
Д.Н.Исабаева.,
  
Педагогика ғылымдарының кандидаты, 
 
А.Н.Домбаева,
 
Абай атындағы ҚазҦПУ
 
Магистратура және PhD 
 
докторантура институты магистрант
 
 
Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ҽ.Назарбаев «Қазақстан 
-
2050» 
стратегиясында«Бәсекеге  қабілетті  дамыған  мемлекет  болу  ҥшін  біз 
сауаттылығы  жоғары  елге  айналуымыз  керек.Бҥкіл  ел  бойынша  ғылыми
-
зерттеушілік  жҽне  қолданбалы  білім  берудің  ҿңірлік  мамандықтарды  ескеретін 
мамандандырылған  оқу  орындары  жҥйесін  қҧру,  ...  кҽсіпкерлікке  бағдарланған 
оқу  бағдарламаларын,  білім  беру  курстарын,  тапсырмаларын  қҧру»  деп 
кҿрсетілгендей  қазіргі  таңда  жоғары  сыныптарда  кҽсіби  бағытта  оқыту  ҥшін 
ҽртҥрлі  тапсырмалар  жҥйесін  де  кҽсіби  бағыттылық  тҧрғысынан  жасау 
қажеттілігі туындайды[1]деді. 
 
Жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығын  ескере  отырып, 
информатика  сабағында  оқыту  ҥдерісін  сауатты  ҧйымдастыру  қажет.  Бҧл  ҥшін 
информатика  сабағындағы  мҧғалімнің  жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби 
таңдауынан тҽуелді іріктелген барлық есептер мен тапсырмалар жауап беретін 
барлық талаптарды білу қажет. 
 
Ҽртҥрлі 
тапсырмалар 
ҧғымына 
берілген 
анықтамалар 
бар: 
А.В.Брушлинский,  Ю.Н.Кулюткин,  Л.М.Фридман,  Е.Ы.Бидайбеков  тапсырманың 
маңыздылығын  оның  пайда  болуы  тҧрғысынан,  яғни  проблемалық  жағдайдың 
туындауымен байланыстырып тҥсіндіреді [2,3]. 
 
А.В.Брушлинский  «Проблемалық  жағдай» 

бҧл  ҽлі  де  болса  анық  емес 
жҽне азғантай тҥсінігі бар пікір, бҧлдыр жағдай деп келтірген.
 
Л.М.Фридман  проблемалық  жағдайды  адам  ҿз  іс
-
ҽрекетінде  кездестіретін 
жҽне жойғысы келетін кҥрделі мҽселе деп сипаттайды.  Кҥрделі мҽселе болған 
нҽрсенің  маңызын,  оның  себептерінтҥсінбеушіліктен,  пайда  болған  жағдайдан 
шығу  жолдарын,  оларды  іздеу  тҽсілдерін    білмеуден,  қажетті  біліктердің 
жоқтығынан туындайды. Ойлау ҥдерісі проблемалық жағдайды талдаудан жҽне 
жағдайдың  толық  мазмҧнын  мейлінше  ерекшелеу  ҥшін  бҿлшектенген  жҽне 
жеткіліксіз  саналы  фактілерді  ерекшелеуден  басталады,  оның  негізінде 
мҽліметтер  мен  ізделінді  қалыптасады,  бҧл  орындалғаннан  кейін,  нағыз 
мағынасындағы  тапсырманы  аламыз.    Мҧндай  тапсырмалар  проблемалық 
жағдайларды талдау мен одан шығатын жолды іздестіруден қалыптасады жҽне 
ҽрбір  келесі  алдыңғыны  нақтылай  тҥседі.  Тапсырма  проблемалық  жағдайдың 
ҥлгісі  ретінде  тҥсіндіріледі,  сондай
-
ақ  кез  келген  проблемалық  жағдайдың 
сипаттамасы  тапсырманы  береді,  оның  тҧжырымдалуы  арнайы  талаптарды 
қанағаттандыруы тиіс: алдыңғы кезекте мҽліметтер мен ізделінді туралы қажетті 
 

 
119 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
ақпаратты  (мысалы,  сҽйкесінше  жағдайда  байқалынатын  эмоциялар  тізімі) 
қамтуы тиіс.
 
Л.М.  Фридман  тапсырма  қҧрамын  талдайды  жҽне  одан  келесідей 
компонеттерді ерекшелеп алады:
 
1. Элементтер жиыны мен олардың арасындағы байланыстар мен қарым
-
қатынас жиынын қамтитын шарттары;
 
2. Тапсырманы шешу мақсатына нҧсқау ретінде тҥсіндірілетін талаптар;
 
3.  «Тапсырманы  орындау  ҥшін,  оның  шарты  негізінде  орындалатын 
ҽрекеттер жиынтығы» ретінде тҥсіндірілетін оператор.
 
Ю.М. Колягин жҽне тҿртінші компонентті –
 
қандай да бір теориялық немесе 
практикалық шешу негізін тапсырманы шешу базисін ерекшелейді.
 
Ю.М. Колягин тапсырманың пайда болуын тапсырмалық жҥйенің болуымен 
байланыстырады  жҽне  тапсырманың  пайда  болуының  қажетті  шарты  ретінде 
тапсырмалық  жҥйенің  проблемалылығын  саналы  тҥсіну  туралы  айтады,  яғни 
онда  белгісіз  элементтердің,  қатынастардың,  байланыстардың  болуын 
келтіреді[4].
 
Л.М.Фридман  мен  Ю.М.  Колягиннің  «тапсырманың  анықтамасы  туралы 
ойларының  біркелкі  еместігі»,  яғни  Л.М.  Фридман  «тапсырма»  терминінің  ҿзін 
проблемалық  жағдайдағы  анықталған  ҥлгі  ретінде  белгілейді  жҽне  сондықтан 
адам  оны  шешуде  қандай  да  бір  кедергілерді  сезінгеніне,  бҧл  шешімді  қандай 
да  бір  ақыл
-
ой  кҥшімен  іздеу  мен  жҥзеге  асыруға    қарамастан  қолданылады, 
яғни  тапсырманы  шешу  ҥдерісі  проблемалық  жағдай  қҧрумен  бірге  жҥреді 
немесе
 
керісінше  адам  бірнеше  рет  мҧндай  тапсырманы  кездестіреді,  оның 
шешілу  тҽсілі  оған  жақсы  таныс,  онда  тапсырманы  шешуді  жҥзеге  асыруға 
қажетті барлық біліктер мен дағдылар қалыптасқан. 
 
Ю.М.  Колягин  егер  проблемалық  тапсырмалық  жҥйеде  адамға  проблема 
емес  жағдай  ҿрнектелген  болса,  онда  тапсырманы  орындауда  оған  ешқандай 
қиындық  туындамайды.  Маңызы  бойынша  Ю.М.  Колягин  тапсырмалар  мен 
проблемалық  жағдайды  теңестіреді.  Л.М.  Фридман  мҧндай  жағдайда 
тапсырманы  тапсырма  деп  қабылдау  немесе  қабылдамауды  ҧсынады. 
Қабылданбаған  тапсырмалар  адам  оның  шешімін  орындаса,  кҿптеген  осыған 
ҧқсас тапсырмаларды шешуде қалыптасқан толықтай ҽрекетіне қанағаттанса да 
мҧндай тапсырмалардың маңызы жҽне орны бар болады [4].
 
Г.А.Балл  тапсырманы  ішкі  жҽне  сыртқы  деп  бҿліп  кҿрсетеді.
 
Сыртқы 
тапсырмадан  ішкіге  ҿту  тапсырмадан  тыс  берілетінадамның  ҥдерістерді 
қабылдауы  орын  алғанда  пайда  болады,  сондықтан  сыртқы  тапсырманың 
мазмҧны  субъектінің  қойылымынан,  мотивінен  жҽне  мақсатынан,    сонымен 
қатар онда бар білімнен, ол меңгерген ҽрекет тҽсілдерінен тҽуелді. 
 
Ю.Н.  Кулюткин  проблемалық  жағдайды  педагог  іс
-
ҽрекетіндегі  «ҥзіліс» 
жағдайы  ретінде  сипаттаса,  жағдайды  мақсат  пен  оған  жету  мҥмкіндіктері 
арасындағы  «келісім  жҥргізу» ретінде сипаттайды.  Ю.Н.  Кулюткин тапсырманы 
келесідей тҥрде анықтайды: «тапсырма –
 
бҧл қандай да бір нақты проблемалық 
жағдайдың  ҥлгісі,  сондай
-
ақ  онда  пайда  болған  «келісімді»  жою  талаптары, 
педагогикалық  ҽрекеттің  мақсатына  жету  жолындағы  пайда  болған  қарама
-
қайшылықтарды жою тҽсілі мен қҧралдары келтірілген» [5].
 
 
 

 
120 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
Жоғарыда  қарастырылған  тапсырмаға  берілген  барлық  анықтамалардың 
информатика курсында алатын орны бар. Информатика мҧғалімінің ҿзінің кҽсіби 
іс
-
ҽрекетінде  шешетін  кез  келген  ҽдістемелік  тапсырмасының  бастапқы 
мҽліметтері 
оқыту 
бағдарламасыныңмазмҧны, 
оқу 
жҽне 
ҽдістемелік 
ҽдебиеттерде  берілген  (олар  ҿз  бетімен  оқыту  мазмҧны  мен  ҧйымдастыру 
мҽселелерін  шешудің  арнайы  нҽтижесі  болып  табылады),  информатика 
мҧғалімінің  қолында  оқу  жҽне  кҿрнекі  қҧралдары,  анықталған  талдау  нҽтижесі, 
жҥзеге  асырылған  ҽдістемелік  шешімдер,  оқушылардың  қабілеттері  мен 
бейімділіктері  туралы  ақпарат,  олардың  дайындық  деңгейі  туралы  мҽліметтер 
бар.  
 
Информатика  бойынша  ҽдістемелік  тапсырмалардың  талаптары  ҽрқашан 
оқыту  мақсатына,  сондай
-
ақ  жалпы  білім  берудің  мақсаттары,  сонымен  қатар 
оқушылардың білімі мен білігіне қойылатын нақты талаптарына бағытталған.
 
Жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығын  таңдауына 
бағдарланған  тапсырмаларға  қойылатын  талаптар  анықталуы  тиіс.  Мҧндай 
жағдайда талаптарды орындау ҥшін қандай да бір қҧрал керек
 
болады.
 
А.Н.  Леонтьев  бойынша  «Тапсырма  –
 
бҧл  анықталған  шарттағы  іс
-
ҽрекеттің  мақсаты,  сондай
-
ақ  оған  арнайы  процедураға  сҽйкес  осындай 
шарттарды  тҥрлендіру  жолымен  қол  жеткізуге  болады».  Тапсырма  сҧрақта 
қалыптасатын  талаптарды  (мақсат),  шарттарды  (белгілі)  жҽне  ізделіндіні 
(белгісіз)  қамтиды.  Бҧл  элементтер  арасында  арнайы  байланыстар  мен 
тҽуелділіктер бар, оның негізінде ізденіс жҽне белгісіз элементтерді белгісіздер 
арқылы анықтау жҥзеге асырылады.
 
Тапсырмалар тҥрлері тҿмендегідей болады:
 
-
 
материалды оқып
-
ҥйрену;
 
-
 
меңгерілген материалды бекіту;
 
-
 
меңгерілген материалды тексеру.
 
Жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығына  тҽуелді  сараланған 
тапсырмалар жҥйесін информатика бойынша ҽдістемелік негізделген, оқытудың 
арнайы нҽтижесіне жетуді қамтамасыз ететін оқу тапсырмаларының жиынтығы 
қҧрайды.
 
Информатика 
бойынша 
жоғары 
сынып 
оқушыларының 
кҽсіби 
бағыттылығына  тҽуелді  сараланған  практикалық  тапсырмалар  жҥйесі 
тҿмендегідей болуы тиіс:
 
1. 
Информатика бойынша оқу бағдарламасына сҽйкес;
 
2. 
Оқытудың тҥрлі ҽдістерімен
 
ҥйлесімділікте қолданылуы;
 
3. 
Артық жҽне жетіспейтін ақпараты бар тапсырмаларды қамтуы;
 
4. 
Орындау формасы бойынша ҽртҥрлі;
 
5. 
Ҿзбетінділіктің қажетті деңгейін қамтамасыз етуі;
 
6. 
Оқушының жеке мҥмкіндіктерін ескеруі;
 
7. 
Жоғары сынып оқушыларының кҽсіби таңдауын ескеруі

Жоғары  сынып  оқушыларының  информатика  бойынша  білім  жҽне  білік 
деңгейі  ҽртҥрлі.  Бҧл  олардың  компьютерге  еркін  кіруге  мҥмкіндгі  бар  ма, 
сонымен қатар қабілеттері мен тҧлғалық қызығушылығынан тҽуелді. Сондықтан 
оқытуда  оқу  материалын  жоғары  сынып  оқушысының  кҽсіби  бағыттылығына 
жҽне оқушылардың оқу іс
-
ҽрекетіне ену тҽсіліне  тҽуелді сараланған тҥрде беру 
қажет.
 

 
121 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
Басты міндет –
 
материалды толықтай меңгермеген оқушыларға кҿместесу 
жҽне  алдыңғы  қатарлы  оқуға,  сонымен  қатар  жоғары  сынып  оқушыларының 
болашақ  мамандығын  кҿрнекі  демонстрациялауға  мҥмкіндік  беру.  Оны  жҥзеге 
асыру  ҥшін  информатика  сабағында  жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби 
бағыттылығына бағдарланған тҧлғаға
-
бағдарланған оқыту ҽдісін қолдану қажет.
 
Аталған технологияның міндеттері:
 
1.  Информатика  пҽнін  тануда  ҿзін  жҥзеге  асыруға  мҥмкіндік  беретін 
оқушылардың ішкі психофизологиялық ресурстарын анықтау;
 
2.  Информатика  сабағында  оқушылардың  оқу
-
танымдық  іс
-
ҽрекетінің 
дербес қарқынын анықтау;
 
3.  Информатика  сабағында,  арнайы  курстарда,    дербес  сабақтарда, 
сыныптан тыс жҧмыстарда саралап оқытуды жҥзеге асыру;
 
4.  Информатика  бойынша  жаңа  бағдарламаларды  енгізу  мен  жетілдіру, 
аталған пҽн бойынша дидактикалық қҧралдарды дайындау;
 
5.  Оқушылардың  сабақта,  ҥйде  тапсырма  орындау  барысында 
ҿзбетінділігін,  ҿзінің  ғылыми
-
танымдық  іс
-
ҽрекетін  информатика  сабағында 
жҽне ҿмірде ҧйымдастыру мен басқару білігін дамыту;
 
6.  Оқушыларда  ақпараттық  жҽне  коммуникациялық  қҧзырлылықтарды 
дамыту

7. Информатика сабағында оқытуды саралауды жҥзеге асыру, оқушыларға 
олардың кҽсіби бағыттылығына тҽуелді тапсырмалар мен есептерді ҧсыну.
 
Жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсби  бағыттылығына  бағдарланған 
сараланған тапсырмалардың екі тҥрі бар:
 
1. 
Жҧмыстың жеке тҥрі:
 
1. Оқушылардың кҽсіби бағыттылығына тҽуелді, информатика тҧрғысынан 
шешімі бірыңғай, тҥрлі шарттарымен тапсырмалар;
 
2.  Информатика  бойынша  міндеттершешілетін  кҿпдеңгейлік  тапсырмалар 
жиынтығы;
 
3. Информатика бойынша ҿзара байланысты деңгейлік тапсырмалар;
 
4. Информатика бойынша жеке ҿзбетінділік жҧмыс;
 
5. Бірнеше шешілу тҽсілі бар тапсырмалар.
 
2. Жҧмыстың топтық тҥрі

1.  Кҽсіби  таңдауға  бағдарланған,  информатика  тҧрғысынан  бірыңғай 
шешілетін ҽртҥрлі шарттары бар информатика бойынша тапсырмалар;
 
2. 
Ҽртҥрлі  шарттары  бар  информатика  бойынша  ҿзара  толықтырылатын 
тапсырмалар;
 
3. Информатика бойынша деңгейлік ҿзаратолықтырушы тапсырмалар.
 
Егер  информатика  сабағында  оқыту  барысында  меңгеретін  оқушылардың 
сыртқы  іс
-
ҽрекеті  қҧрылымын  талдау  қажет  болса,  онда
 
сипаттамаларды 
ерекшелеуге  болады,  содан  соң  оқу  жетістіктерінің  сапасын  ҿлшеуге 
кҿмектесетін параметрлерді жҽне осының негізінде оқушылардың білім сапасы 
объективті бағаланады. Оларға тҿмендегілер де жатады:
 
1. Меңгеру объектісі болып табылатын ақпараттың қҧрылымы мен ғылыми 
деңгейі (жалпылық жҽне абстракуия сатысы);
 
2.  Оқушылардың  бҧл  ақпаратты  меңгеру  сапасы  (іс
-
ҽрекетті  меңгеру 
деңгейі, орындау жылдамдығы, ҽрекетті саналы тҥсінуі);
 
 

 
122 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
3.  Информатика  сабағында  меңгерілетін  білім  кҿлемі  (оқу  элементтері 
саны жҽне оларды меңгеру сапасы);
 
4.  Ақпаратты  қолданудағы  еркіндік  дҽрежесі  (автоматизация  жҽне 
ҽрекеттің орыдалуы 

меңгеру);
 
5. Меңгерудің беріктігі (іс
-
ҽрекеттің деңгейі мен нақтылығының ҧзақтығы ).
 
Информатика  сабағында  бақылау  жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби 
бағыттылығына тҽуелді сараланған тапсырмалар жиынын орындауды қамтиды. 
Ҽрбір тапсырма қиындығы мен кҥрделілігі бойынша сипатталады. 
 
Информатика 
бойынша 
жоғары 
сынып 
оқушыларының 
кҽсіби 
бағыттылығына тҽуелді сараланған тапсырмалар қиындығы
 
іс
-
ҽрекетті меңгеру 
деңгейімен анықталады.
 
Информатика 
бойынша 
жоғары 
сынып 
оқушыларының 
кҽсіби 
бағыттылығына  тҽуелді  сараланған  тапсырмалар  кҥрделілігі  ондағы  маңызды 
операциялардың санымен анықталады.
 
Информатика  бойынша  бірінші  деңгейлі
 
тапсырмалар,  бірінші  деңгейлі 
меңгеру  ҧғымымен  сҽйкестікте,  меңгеру  сапасын  тексеруі,  алдын
-
ала 
меңгерілген  оқу  материалымен  оқушыларды  интерпретациялауқажет.    Бҧл 
тапсырмалар танып
-
білуге арналған. Олар біруақытта тапсырма жҽне жауапты 
қамтиды,  оқушыдан  сҽйкестігін  білу  талап  етіледі.  Формасы  бойынша  бірінші 
деңгейдегі тапсырманың ҥш типі бар: танып білу, бҿліктеу жҽне жіктеу.
 
Информатика бойынша екінші деңгейлі
 
тапсырмалар оқушылардың типтік 
тапсырмаларды  шешу  білігін  тексереді.  Типтік  тапсырмалар  шарттары 
меңгерілген  алгоритмдерді,  ережелерді  немесе  оны  шешуге  арналған 
формулаларды қолдануды ҧсынатын тапырмаларды атайды.  
 
Информатика  бойынша  екінші  деңгейлі  ҥш  тҥрлі  тапсырмаларды 
ерекшелеуге  болады:  қойылымды,  конструктивті  тапсырмалар  жҽне  типтік 
тапсырмалар. 
 
Информатика бойынша ҥшінші деңгейлі
 
тапсырмалар –
 
бҧл оқушылардан 
эвристикалық іс
-
ҽрекетті талап ететін типтік емес тапсырмалар,  яғни бастапқы 
шарттарды тҥрлендіру, жҽне типтік алгоритм
 
тапсырмасын қорытындылау ҥшін 
қосымша мҽліметтерді іздеуді талап етеді.
 
Жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығына  бағдарланған 
сараланған  тапсырмаларды  нақты  дидактикалық  тҧрғыдан  қҧруға  қажетті 
шарттар тҿменгідей:
 
1. 
Информатика  пҽні  бойынша  тапсырмалар  мазмҧндық  жағынан  валидті, 
яғни  оқушыларға  бҧрыннан  оқу  барысында  таныс  жҽне  кҽсіби  бағыттылығына 
сҽйкес мазмҧнға қҧрастырылуы тиіс.
 
2. 
Информатика  бойынша  тапсырма  қызметтік  валидті,  яғни  ол  білімді 
тексеруі қажет.
 
3. 
Информатика  бойынша  тапсырма  объективті  болуы  тиіс,  сондай
-
ақ 
тапсырма  тапсырма  авторы,  мҧғаліммен  ғана  емес,  оқушылармен  орындалуы 
мҥмкін. Тапсырмада субъективті пікірлер немесе автордың тҥсінуі бейнеленбеуі 
тиіс.
 
4.  
Информатика  сабағында  тапсырма  мен  жауаптың  бірлігі.  Оқушыларға 
жауапты
 
қандай формада беру қажеттілігін кҿрсету керек. 
 
 
 

 
123 
 
ҒЫЛЫМ  МЕН  ТӘЖІРИБЕНІҢ  ИНТЕГРАЦИЯСЫ 
ИНТЕГРАЦИЯ  НАУКИ  И  ПРАКТИКИ  
№1 (72) 2014
 
 
5. 
Тапсырманың ерекшелігі, бҧл тапсырманы орындау жалпы эрудицияны, 
ҽрбір тапсырма оқушының кҽсіби бағыттылығына қызығушылығына бағдарлану 
ғана емес, аталған тақырып бойынша ерекше білім, білік, дағдыны талап етеді.
 
6.  
Тапсырма  саралаушы  қабілетті  меңгеруі  тиіс,  яғни  білімді  оқушылар 
тапсырманы орындайды, ал білмейтіндер –
 
орындай алмайды.
 
7. 
Информатика  бойынша  тапсырмалар  бір  немесе  бірнеше  топтарға 
біріктіріледі. Тапсырмаларды топқа іріктеуге келесідей талаптар қойылады:
 
1) 
Репрезентатитвтілігі.  Шектелген  іріктеу  білімді  тексеру  жҥзеге 
асырылатын тпҽнді немесе пҽннің бір тарауын толықтай жеткілікті қамтиды. 
 
2) 
Бірыңғайлығы

Ҽрбір  оқушыға  мазмҧны  мен  қиындығы  жағынан  бірдей, 
тек қана мамандықтағы бағыты бойынша ерекшеленетін тапсырмалар беріледі.
 
3) 
Рандомизация. Екі оқушыға (немесе бір жҽне сол оқушыға білімді қайта 
тексеру барысында) сол тапсырмалар жиыны берілмейді.
 
Бірыңғайлылық  пен  рандомизация  талаптары  тапсырмаға  қойылатын 
жҥйемен  қамтамасыз  етілуі  тиіс.  Шынында,  бірыңғайлық  талаптарын 
қамтамасыз  ету  ҥшін  мҧғалім  оларды  жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби 
бағыттылығына тҽуелді бірыңғай жиынтыққа біріктіруі тиіс.
 
Қорыта  айтқанда,  жоғары  сынып  оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығына 
тҽуелді сараланған есептер мен тапсырмалар жҥйесі арнайы талаптарға жауап 
беруі  тиіс,  сондай
-
ақ  ол  информатика  пҽні  бойынша  материалды  ғана  жақсы 
меңгеруді  қамтамасыз  ететін,  сонымен  қатар  ҿмірмен  байланысы
 
бар 
практикалық  маңызды  болуы  қажет.    Егер  мҧндай  тапсырмалар  мен  есептер 
жҥйесін сауатты іріктеп алса, онда оқу ҥдерісі жҽне оқушылардың информатика 
пҽні  бойынша  алынған  білімдерінің  сапасы  артады.  Аталған  тапсырмалар 
жҥйесін  оқулықта  берілген  тапсырмалар  мен  есептер  жоғары  сынып 
оқушыларының  кҽсіби  бағыттылығына  тҽуелді  тапсырмалар  болмағандықтан, 
информатика пҽні бойынша мҧғалімдер жасауы тиіс.
 

жүктеу 5.01 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   19




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет