Ш еден ов Ө.Қ., Сағындыков Е. Н., Ж унісов Б. А., Байжомартов Ү. С., Комягин Б. И. Жалпы экономикалық теория


2.  калькулмцмялык  баптармеп



жүктеу 17.01 Mb.
Pdf просмотр
бет40/47
Дата14.09.2017
өлшемі17.01 Mb.
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   47

381

2.  калькулмцмялык  баптармеп.

Бакаиын  баска  хіементтері 

ондіріс  пен  аііна;іыс  аясыидағы 

болатын  косымша онімнін әртүрлі  формалары  және оған  айналыс 

ші>и ынларын  ла  косамы з.  Өиліріс  шығындарынын  (озіндік  күн) 

онеркәсіптеі і  үлссі  73%,  пайдадағы  үлесі  -   12,5%.  айналымдағы 

салыкүлесі  -  10%.  гүрмыс  жабдыктар бағасынын  үлесі  (көтерме 

коііма  пен базаны  сактау  үіпін)  — 



22%,

  бөлшек са\данын мөлшерін 

гүсіру  үлесі  -  25%  қүрайды.

Нарыктык экономика жағдайында өнім  (өндіретін)  өндірісіндегі 

иіығындарға  едәуір  коніл  бөлінеді,  себебі  әрбір  жүмсалған  акша 

мелшері  кәсіпкердін пайдасын  кемітеді.  Сондыктан практикада өнім 

нклірісі  шығындарын есептеуде «шекті шығындар» үғымы енгізіледі- 

Әндірістегі  онімге артык жүмсалған  косымша  шығындарды  шекті 

шиғынлар деймв.

Одан  баска  балам а  ш ы ғы ндар»  мен  ж іберіліп  алы нған 

мүмкіндіктер  шығыны» үғымы  колданылады.  Әрбіртауар еғщіруші 

иарык жағдайында тауардың  гіайдалы  жағын  қарастыру мәселесі 

гүрады.  Әдетте жүмыс  күіліне,  шикізат  пен  магериалдарды алуға, 

кажетп тауарды  вндіруге  кететін  шығындардың балама  варианты 

карастырылады.  Нарыктык  экономика  бағанын  экономикалык 

габиғатын  ж окка  ш ы ғармайды .  Кайта  ж оспарлы -нүсқаулы  

экономикалык талапка  карағанда  нарықтық экономика шығынға 

карсы  сы йіш ты  алға тартады.



Жоспарлы-нүскаулы экономика жағдайында бағаны күру принципі 

мынаған  негізлелген: 

баға  тауарды  гікелей  өндірген  кезде  немесе 

оны  өндіргенге  дейін  аныктау  кажет.  Бүл  жағдайда  нарык  баға 

ленгейіне  ешкандай  эсер  етпейді.  Нарыктык  баға  күрылымыны 

о іу  баға  моделін.  онын  калыптасу  принципін  езгертеді.  Себебі 

баға  денгейі  нарыкта  калыптасады  немесе  тауардын  өткерілу 

(реализация)  аясында жүзеге  асады.  Тек нарыкта ондірілген  өнім 

тауарға бағаланып,  шығарушылар шығыны коғамдык кажетгі шығын 

ретінде  нақты  мойындалады

Нарыктык баға стратегиясы тарихи калыпггаса отырып, еркін нарык 

жағдайында  сатып  алушы  мен  сатушы  бір-бірінен  мәмілеге  келген 

сон баға белгіленеді. 

Сатушы озінін ойындығы бағасынан көгі сүраса, 

сатып  алушы толейтін  мөлшерден  аз беруге тырысады.  Саудаласа 

отырып,  олар екеуіні  ыңғайлы бағаға токталады.  Немесе сүраным 

vieH  үсыным әсерінен  калыптасатын тепе-тендік бағаға  келеседі.


Соңғы он жылдыкта  Батыс елдерде сатып алушылар тандауында 

бағалык  емес  бәсекелестікте  бағалык  емес  факгорлар  көбірек 

байқалады.  Олар: фирмалардын біркелкі енім ассортименты  кеңірек 

үсынуы,  өнімді үсак серия  негізінде  иіығарьш жиі алмастыру.онын 

сапасын  арттыру,  дизайнны н  әртүрлігі,  өнімнін  техникалык 

сипатгамасын жетілдіру, сатылған өнімнін кепілдік мерзімін үзарту 

және  кепілдікті  жетілдіре түсу.  Өнщіруші  -фирмалар  қазіргі  кезде 

баға құрылымы факторының үнемі езгеруі жағдайында. бәсекелестік 

орта жағдайының ауысуында  қызмет жасауға тура  келеді.

Мүндай  жағдайда  фирмалар  нарыкка  соқыр  адам  қүсап  шыға 

салмайды.  Фирма  өздерінде  баға  болімін  күрып.  олар  бағаны 

белгілеумен  айналысады  және  баға  кұрылымына  стратегиялык 

көзкарасты  қалыптастырады.  Ф ирмада

ғы

  баға  белімі  бағаны 

жоспарлап отырады

Баға  күрылымы стратегиясы  компаниянын  жалпы  максатымен 

байланыстырылады. Әртүрлі фирмсілар әртүрлы  максат койып, соған 

карай нарыктық, бағанын стратегиясын айкындайды. Сондыктанда 

фирма  алдына  әрбір  жағдайға  карай  қандай  максатта  тауар 

бесекелестігі кәмегімен бәсекелестік киын ортада нені шешу керек 

екеніне  белгілеп алады.  Фирма бастапкы  бағаны  бекітеді.  Сосын 

коршаған 



бәсекелестік ортада оған эсер ететін әртүрлі факторларды 

есепке ала отырып реттейді.

Біріншіден, фирма барынша пайда табуды  кездейді,  нарыкта са іу 

үлесін  молайту немесе өнім сапасын  жаксартуда лидер болу.

Екіншіден,  фирма тауардын ыктимал сандык көлемін болжайды. 

Нәтижесінде тауарды  накты мерзім денгейімен  нарыкта сатады.

Үшіниііден, 

фирма  шығындар  сомасынын  әртүрлі  өндіріс 

деңгейінде калай өзгеруіне есеп жасайды.

Төртіншіден, 

фирма бәсекелесінің бағасын ескеріп, оны  оз  гауар 

бағасы сапасынын негізгі ретінде колданылады.

Бесіншіден,  фирма  баға  күрылымынын төмендегідсй  ю сіліиін 

бір еу ін   тандайды :  «орташ а  ш ы ғы нмен  коса  найди»,  тауар 

күндылығынын негізінде бағаны  бекіту,  кунделікті баіа деигейіне 

байланысты  бағаны  белгілеу  ж ене  жабык сауда  негі

зінде  батаны 

бекіту.

Алтыншьшан, фирма тауарға бағаны  психологиялык кабылдаулы 

толык  ескере  отырып,  міндетті  түрде  тексерген  сон.  түпкілікті

383


бе.іплейлі.  Ұсынатын  баға  фирм аны н  баға  саяеатына  дөп  келіп. 

практикала  олан  ауыткымауы  кажет.1



28.4.  САЛЫКТАР  ЖӘНЕ  САЛЫҚ  САЛУДЫҢ 

ТЕОРИЯЛЫ К  НЕГІЗДЕРІ

Салык  мәселесі  мен  салык  салудың  бай  тарихы  бар. 



Сал

ыкка 


ғылыми  көзкарас  XVII-XIX  іасырларда  пайда болды. 

Оғандәлелді 

геориялык  экономия  класс и калы к  мектебі  ағылшын  өкілдері 

енбегінен  табамыз.  В.  Петти.  «Салык  пен  жиынтык трактаты»  — 

(1662  ж.).  Д.  Рикардо  «Салык  салу  жэне  саяси  экономиянын 

басталуы»  -   (1817  ж.), 

А. 

Смит «Халыкгар байлығының себептері 

мен табиғатын  зерттеу»  — (1776  ж.).

А. 

Смиттін  айтуы  бойынш а,  салыкты  төлеушілер  үшін,  бүл 

кұллык  емес.  еркіндіктін  белгісі.  Ф.  Аквинский  (1226-1274  жж.) 

салыктарды  рүксат  етілген  тонау  нышаны  ретінде  аныктады. 

К  Маркс  «Салык 

бүл  меншік.  жанүя, тәртіп  ж әнедінмен  катар 

жүретін  бесінші  күдай»  леп  аныктады.  А Қ Ш -ны н  мемлекеттік 

кайраткері  және  ғалымы  Б.  Ф ранклин  (1706-1790  жж.). 



«Өмірде 

салык пен өлімнен  қүтылатын  ештеңе жоқ» деп айтты.

Шарль  Монтескье  (1689-1755  жж.)  ризыктын  қанша  бөлегін 

бодандардан  тартыи 



іільіп

каншасын  солардын  сыбағасы  етіп 



Кішдырудын 

амалын  табатын  даныш пандык 



пен 

акылгөйліктен 

асатын ештеңе жоғын толык сеніммен  негіздеген.

А.  Смит  салык  салудын  төрт  принципін  айқындаған.  Онын  осы 

гіринциптері дамыған  елдерде салык,  салудың негізін  күрайды.

1.  Өзіне  бекем  мемлекет  мүмкіндігіне  карай,  кабілеті  мен  күшіне 

сай  үкіметті  үстауға  (кардыландыруға)  катысады.  М емлекеттін 

корғауымен  камкорлығын  пайдалана  отырып,  каржыландыру 

үкіметтін табысына сай  жүзеге асады.

Бүл ережені сактау немесе сактамау салык салудың терендігіне 

немесе тепе-теңсіздігіне үрындырады.

2.  Жеке түлға төлейтін салық міндетті түрде айқын болуы керек. 

С

іыыктын

 тәлеу  м ерзімі,  төлем  тәсіл і,  сомасы  — барлығы дерлік

1  Котлер  Ф.  Основы  маркетинга.  М ..  1990,  374  бет.

’  111  Монтескьеніи сочі  ф.ғ.д..  профессор  Е.К..  Жүбановтын аудармасы бойынша 

берілді.

384


төлем төлеуші үшін анык әр і ашык. болуы және кез келген адамға 

дасалай.

3. Әрбір алынатын салык белгілі уакытга немесе белгілі тәсілмен 

төлеуші үшін ынғайлы кезде барлығын төлейді.

4.  Әрбір  салык  ой  ел егін ен   ө тк ізіл іп ,  толғағы на  толык 

жеткізілгені дүрыс.  Онын, мемлекет қазынасына  күйылуы, халык 

қалтасынан алғаны ж ән е үстағаны  мүмкіндігінше  аздау  олғаны 

жөн.  Қазынаға күйылғаннан  көрі,  салықты  халық  қалтас  інан 

алу мен үстаудың көп болуы да әбден  мүмкін.  С ебебі,  оны жинау 

шенеуліктердің көп  болуы  талап  етсе,  оларға  төленетін  аилық 

сомасы  салықтың мол  мөлшері  арқылы жүзеге  асады.

А.  Смит  тікелей,  жанбасы ,  жанама  салықтар  ж үйесін  ж ән е 

оларды қолданудың әлеумепік-экономикалық салдарын барынша 

терең талдады.

Салық дегеніміз не?  Экономикалық мазмүн түрғысынан 

дегеніміз  тұрғындар,  кәсіпорын  (фирма)  мен  үйьімдардан  занғ 

негізделіп  алынатын  міндетті  төлем  жүйесін  айтамыз. 

аль 

салудьщ максаты кәсіпорын (фирмамен) тұрғындар каржь 

қоғамдық қажетгілікке  (өндірістік ж әне әлеуметтік) тарту  олма

Салық салудьщ мынадай принциптері  бар: 

.

~   салық бар игіліктерге пропорционалды түрде қоғам 

сай алынады; 

„a v o „„і

-   салық  табыс  мөлшері  мен  әлауқаттылық деңгеш 

болады.

Салық томендегідей қызметгерді атқарады. 

.•  г»сы

-   фискалды  (тіркелген)  немесе  жұмылдыру, 



 

қызметте мемлекет бюджеттік шығындарды қаржыланд  ру У 

садық жинайды; 

„ 

- ,  

•  ~„ТУплі

-   бөлу  қызметі,  мемлекет  қаржыны  қаита 

бойынша 

топтардың  арасында,  территория,  облыс,  ауд

-  Р ^ е у ш і кш « егі, мемлекет 

 

корлану арасындағы пр0П



0

рцИяны ре™ЙД'. 

твн1икалык

-   ынталандыру қызметі,  мемлекеі 

ғ



Смит 



А.  Исследование  о 

природе  и 

„ г и з ^ б - Т і 8°6errep-

доходах  государя  или  государства»,  т.  2,  1У-»-



385

прогресті  дамыту  үшін  әртүрлі  ынталандыру  шараларын  жүзеге 

асырады;

— шектеу қызметі, мемлекет салык саясаты аркылы кейбір өвдіріс 

түрлерінің дамуын тежейді немесе шектейді;

—  бақылап-есептеу  кызметі,  мүнда  кәсіпорын  мен  түрғындар 

топтарының,  қаржы  қоры  көлемінің  табысын  есептеуді  жүзеге 

асырады.

Салық сипаты түрғысынан тікелей ж эне жанама болып бөлінеді. 

Тікелей салық 

мемлекет тарапы нан кәсіп оры н  ж ән е түрғындар 

табыстарынан  алынады.  Осы салы қты ң түрлеріне  — айлықтан 

алынатын, пайдадан алынатын, жылжылмайтын мүліктен, бағалы 

кағаздар операциясынан алынатын т.б.  салы қтар жатады.

Жанама  салықты 

м ем лекет  тік ел ей   ем ес,  баға  арқылы  

айландыра отырып  алады.  Оған — акциздер,  кеден баж салығы, 

косы м ш а  қүнға  сал ы н ған   с ал ы қ   ж атад ы .  Ж а н а м а   салы к 

мемлекеттік реттеудің бірден-бір тәсілі ретінде қолданылады.

Салықтан алынатын сома — салыктың негізі аталады.  Мысал 

ретінде  табы стан  алы наты н  салы кты   қарасты руға  болады. 

Табыстан  алынатын  салыкты салы қ алудың басты көзі ретінде 

караймыз.  Табыстан  (пайда)  алы наты н  салы қ  алы нған  табыс 

(пайда) көлемі мен салык ж еңілдіктерінің өзара айырмасына тең.

С ал ы қ қ а  ж е ң іл д ік т е р   с а л ы қ   с и я қ т ы   б е л г іл і  т ә р т іп к е  

н е г із д е л г е н   з а ң   а к т іл е р ім е н   а й к ы н д а л а д ы .  С а л ы к к а  

жеңілдіктердің төмендегідей түрлері бар:

— салық объектісінің алынбайтын минимумы;

—  кейбір  адам дарды   с а л ы к   тө л еу д ен   (со ғы с  ардагері, 

мүгедектер) босату;

— салык  негізінен  босату;

салык несиесі (салықтың белгілі көлемін алуды ұзарта түсу) 

және  т.б.  С алы қ  өсімі  —  салы к  салу  бірлігіне  деген  мөлшер. 

Әдетте салық өсімі пайы з түрінде белгіленеді.



Салық өсімі  үш түрге бөлінеді.

Бірінші  түрі  —  прогрессивтік  салық  өсімі. 

М үны ң  м әнісі  ■"

табыстың өсуіне карай салық өсімінің мөлшері өседі.  К ең 

тараған

түрі 


Қ азақстан  Республикасы  азаматтары ның  айлығынан 

алынатын салык.



Екінші түріне  салык өсімініц пропорционалды всім жатады.

386

Үшінші түрівде — регрессивтік салык өсімі жатадьі. 

Регрессивтік 

с а л ы қ   ө с ім і  б із д ің   е л д е г і  с а л ы к   з а н д ы л ы қ т а р ы н д а  

қолданылмайды.  Бұл  өсім  кері  прогрессивті  ж эн е  он ы н   мөш  

сал ы қ  ө с ім і  м ө л ш е р ін ің   ү л ға й у ы н   т а б ы с т ы н   азаю ьгм ен 

түсіндіріледі. 

_

Қазақстан  Республикасында жалпы  мемлекеттік салықтар  ар. 



Олар мемлекетгік бюджетті ретгеудің қайнар көзі саналады.^ 

іл 


сайы н  Қ а з а қ с т а н   Р е с п у б л и к а с ы   б ю д ж ет  з а ң ы н а   с ө и к е с , 

мемлекетгік салықтан бөлінген бюджет табысына түсіп отырады. 

Ал  жергілікті  салы қтар  ж ергілікті  бюджет  табы сы ны н  н егізп

кезі болып табылады.



Жалпы  мемлекеттік  салыққа  жататындар: 

занды   ж эн е 



ж  

түлғалардың табысынан алынатын салық;  косымш а күн салы ^  , 

акциздер;  бағалы  қ ағазд ар  о п ер ац и я сы н ан   салы к,  арнаи ь 

төлемдер мен жер байлығын пайдаланғандар салығы.

Жергілікті  салык  пен  алымға  жататындар: 

занды  ж эне 



ж 

түлғалар  м үлкінің  салы ғы :  кө л ік, 



қүрал-жабдығы 

сал 


’ 

кәсіп керлікп ен   айн алы саты н   заңды   ж өне  ж еке  т^лғ 

тіркеудегі алым;  қы зметгің кейбір  түрімен айналысуға  ү 

адамдардан алым; аукцион сатылымынан алынатын алы 



Салықтардың  ішіндегі  —  салығы  ерекше  орын  алад  * 

салы ғы   алғаш қы   рет  А н глияда  Х ІХ -ғасы р д ы ң   ор

ендірілген екен. 

- м м п и и н

Табыс салығы мы нандай түрде қолданылады.  па 

я ск ада 

жүмыс  істей тін д ер д ін   ж а л а к ы сы н а н   салык,  ЖӘІ* 

.  салЫК 

топтардың  табыс  салығы.  Табыс  салығы  прогресс

санатына жатады. 

^пғяпы

Прогрессив салық туралы әнгіме  еткенде, 

іск ер л ік

(көтеріңкі)  табыс  салығы  фирма  мен  тұрғы 

Американ

белсенділігін төмендетпей ме деген күдікті

жШ 

мәселеиі

экономно! 

Лаффер 

Z - *  

қарап, мынандай ои түиген: салык есіміиін 

v

 

_а л ы к  



төл еу ден

экономикалык, белсенділігін 

б ә с е н д е т ш , 

°^  Р 

табыстын өмір

кашуға іггермейаі.  Қызмет жасау арқылы 

^ дн ^ а н а й д ы  ■

сүруден  гөрі,  олар  ж әрдем  акыға  өмір J P  

саЛған 

«Лаффер 

А.  Лаффердін  атағын  ресторанда  салфетка 

қисығы» 

шығарды  (сурет 28-1  караңыз).

387



Сурет  28-1.  Лаффер  қисығы.

Суретте  28-1  байқалғандай Лаффер  қисығында салык өсімі 0- 

ден  100%-ке ескенде, салыктүсімі максимальны деңгейге (М нукгесі) 

көтеріліп, онан соң 0-ге дейін төмендейді. Алайда салык түсімі ML 

шартты  нүктесінде  тепе-тең,  бірақ  L нүктесіндегі  өсімнің  төмен 

деңгейі қүптарлықжай.



Салық  өсімі  50%-тен  асканда  адамдар  аз  жүмыс  істейді  және 

акшасын  сақтауға  еш  тырыспайды.  Өзінің  күш-жігерін  «көлеңкелі 

экономикаға» бағытгап, нәтижесінде мемлекеттік қазынанын табысы 

азая түседі.  Егер салык өсімі көтерілсе,  ерте  ме кешпе онык деңгейі 

сондай дәрежеге жетіп ешкім жүмыс істегісі келмейді және 

салыкты 

төлемейді.  Сайып  келгенде,  мемлекетке  ешқандай  салық  түсімі 

түспейді.1

Акциздер жавама салықтьщ бірден-бір түрі болып табылып, тауар 

бағасына  енеді  жэне  сатып  алушылар  оны  төлейді. 

Елімізге 

импортталған  және  Қазақстан  Республикасы  территориясында 

өндірітген тауарларға, сондай-ак ойын бизнесіне акциздер салынады 

(алынады).  Экспортталатын акциздік емес  акцизделген тауарлар 

өндірушінің тауарды сыртка-экспортқа шығаруы расталса, акциз 

сішынбайды.  Қазақстан  Республикасы  қатысатын  халыкаралық 

келісімде көрсетілген кейбір нәрселер есепке альшады.  Қазакстан 

Республикасы территориясында акцизделген тауарды өндірушілер, 

оны импорттаушылар немесе ойьш бизнесін жүзеге асыратын занды

1  Эклунд  К.  Э ф ф ективная  эконом ика.  М .,  Экономика,  1991,  270  бет.

388


жэне жеке түлғалар акци з төлеушілер болы п табылады.

Қазақстан Республикасы территориясында өндіршген  нем 

біздің  елге  и м п о р тал аты н   тауарлар  акии зделген   тауар 



табылады.  Оларға:  іш ілетін   этил  спирты ,  там ак   ш икізать 

өндірілген арак, л и кер-арак бүйымдары,  каггыланған СУСЬ*^ 

соктар,  бальзам,  ш арап,  к о н ьяк ,  ш ам пан шарабы,  сыра, 

бүйьшдары,  қүрамында тем екі бар бүйымдар,  осетра жөн^  

балығы,  олардың  уылдыры ғы .  Осы  балы к  п ен   Уылды^  

жасалған деликатестер,  күміс ж эне платина, алтыннан ^  

бұйымдар жатады.  Ө ңделген жөне өнделмеген мехтық  р» 

Р- 


натуральды мех бүйымдары,  натуральды, тері кшмдері,  РУ 

бүйымдары,  б ен зи н ,  ди зел ь д і  оты н,  ж еніл  автом обильдер, 

атылатын ж эне газ м ы лты ктары н да косуға болады.

Акциз  өсімін  Қ азак стан   Республикасы   үкіметі 

т<у

 '  Р' 


’ 

Қүнына пайы збен белгілейді  немесе он ы ң  натуралды 

Қарай ф изикалы қ келеміне сәйкес бекітеді. 

.

Жанама  салықтың келесі бір түрі қосымша кұн сал“ ғ. 



,  { 

болып табылады.  Ол ендіріс процесінде  косылған кұн 

бөлігін  бю дж етке  ж ібергендіктен  ж э н е  тауар 

қызметінің,  айналымынан  тұрады.  С он да й -ак   к° с 

тЯуаоЯы 

салығы  Қазакстан  Республикасы   территориясьш да  тауард^ 

импортауда жүзеге  асады.  Қосы мш а күн салығы 



хауар 

төленетін белгілі қосылған күн салығы сомалары 

мен жұмыстың айырмасымен аныкталады. 

сЬпянттияда

К осы м ш ақүн салығы  1958-шыжылы 

енгізіледі.  Қ азіргі  кезде  Қ Қ С   өлем нш  

-тан 

Әл е м д ік

колданылады.  О н ы н іш ш д е  Еуропаның  18 елі  Д 

дейіН


тәж иірбеде  Қ Қ С -н ы ң   көлем і  (мелШ^ ' І г , шыН  көлем і  15% 

қүрайды.  Қазақстанда  қосымша  күн  салы

ҚҮРҚ Қ С-ғы н  алу объектісі болып айналым  ^ ^ ^ ^ ^ у с ’^ауар 

алымы  жатады.  Айналым  алымына  кызмет  п 

К а за к ст а н  

өткөрілуіның  айналымы  жатады. 

А йналым 



а л ь ^ ^   ш ъ т ы

Республикасы шеңберінде жүзеге асуы 

ң өндірістік

мына жағдайда: салықтан босатылған да^жене 

айнаЛЫМ,

қажеттілігін жүзеге асырғанда; ережеге саи аНЫ*  

к е л іс ім д е 

Казакстан  Республикасы  катысатын 

нагуралды түрде

көрсетілген нәрселерге жүрпзілмейді. Жалакь

389

теле ген  жағдай да берілген тауар  күнына  косылған  құн салығы 

енеді.


28  2.  Салык күрыіымы және  олардың бюджеттік түсімдегі үлесі.

Табыс 


салығы

Тіркелген 

төлемдер

Экспорт пен 

импорт 

саны


Кеден 

тарифы


Жер 

салығы


ИГ

Рт;Шь(Мь|на — импортгалған тауар жатады. Т ек халықаралык 

ж үр гі зіл ме йд Г Ш 3 салықтан босатылған тауардан импорт алымын

Ре(^

атЛЫМ  салығьі  мен  ^ т у   салығының  орына  Қазақстан

е н я іп г ^ ИКаСЫНДа  косы лған  К¥н  салы ғы   енді.  Бұл  салыкты



TvciHffir^p6  ° НЬІ  есепт™

  айкьін  әдістемесі  болмады.  Баскаша

елі А тонии  косьілған құнның базалық (негіздік) есептеуі тусініксіз

ма  ш г л і..... Г

 

косылтн болып

 табылады: пайда мен жалакы

косылған icvh 

I I I

  кҮны  ма  ж эне  т.б.).  Көптеген дамыған  елдерде



бол сі  б „ Г   ^  

ЫНа 

рлығьі енеді' 

өңдіріс бағасынан жоғары

қосылған . н п

Г

  ӨНІМН1Н  өзіндік  кұны  мен  орташа  пайдасы 

косылған күнды күрайды.

үгінгі еліміздегі экономикалык саясат пен әлеуметгік жағдайды

Бағалы қағаздарға

салынатын салык

390

ескере  отырып,  сал ы к   салу  түжырымдамасы  алдымен  н 

мынандай міндеттемелерді шешкені абзал:

~ мемлекетгік бюджетпн түрақтылығы мен таластьшығы,

-   антиинфлядиялық  механизмді  қалыптастыру жән 

пен валюта тұрактылығын камтамасыз ету;

-  кең масштабты инвестицияны калыптастыру,


Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 17.01 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   36   37   38   39   40   41   42   43   ...   47




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет