Сергей кулагин


Қазақстан Республикасының



жүктеу 1.01 Mb.
Pdf просмотр
бет2/10
Дата14.01.2017
өлшемі1.01 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Қазақстан Республикасының 

Сыртқы істер министрі ерлан 

Ыдырысов Мексика Парламенті 

Сенатының Комитет Төрағасы, 

Ұлттық Әрекет пар тия сының мүшесі 

Габриэла Куэваспен кездесті. 

Кездесу барысында тараптар 

екіжақты ынтымақтастықтың жағдайы 

мен даму мәселелерін талқылады. 

Е.Ыдырысов Қазақстан мұнай-хи-

мия лық, машина жасау, тау-кен 

өн дірісі, металлургиялық, тоқыма 

және тағам өнеркәсібі салаларында 

Мекси камен тығыз ынтымақтастықты 

дамытуға мүдделі екенін айтты. 

Қазақ станның Дүниежүзілік сауда 

ұйымына кіруі туралы келіссөздер 

аяқтал ғанын назарға ала отырып, ми-

нистр күзге жоспарланған Президент 

Н.Ә.Назарбаевтың Мексикаға сапа-

ры барысында қосарланған салықты 

болдырмау туралы конвенцияға және 

өзара инвестицияларды қорғау тура-

лы келісімге қол қоюды, сондай-ақ 

Қазақстанның мексикалық визаларды 

электрондық растау жүйесіне енуі 

туралы мәселені қарауды ұсынды. Кез-

десу соңында министр Қазақстанның 

2017-2018 жылдары БҰҰ Қауіпсіздік 

Кеңесінің тұрақты емес мүшелігіне 

кандидатурасын 2013 жылы қолдағаны 

үшін Мексика тарапына алғыс айт-

ты. Өз кезегінде Г.Куэвас Мексика 

Қазақстанның ішкі саясаттағы және 

халықаралық аренадағы жетістіктерін 

жіті бақылап отырғанын, сондай-ақ 

әр салада екіжақты ынтымақтастықты 

дамытуға дайын екенін жеткізді. 

көмегімен Қазақ хандығын нығайтып, оған 

өзі бас хан болу еді. Осы жолда Әбілқайыр 

сондықтан да өзінің орысқа қарайтынын 

қайта-қайта айтып,1738, 1740, 1742 жыл-

дары ант беруден тыйылмады. Бұл шын 

мәнінде орысқа берілгендік емес, орысқа 

өзін қайраткер ретінде мойындатудың 

дипломатиялық жолы болатын. 

Сондықтан да орыстың бетін бері 

қ а р а т у д ы   к ө з д е г е н   о с ы   а н т т а р д ы ң 

әрқайсысының өзіндік себептері де бар 

еді. Мысалы, 1738 жылы екінші антты 

орыс әкімшілігі Әбілқайырдың башқұрт 

жеріне келіп орнығуынан қауіптеніп, 

башқұрттардың Әбілқайыр арқылы 

қазақтармен бірігіп кетуіне жол бермеу 

үшін, Әбілқайырдың өзіне қысым көрсету 

жолымен қабылдады. Қалған анттардың 

да осы тәріздес себептері бар. Олардың 

бәрі орысқа сүйеніп, Қазақ хандығының 

ішкі және сыртқы қиыншылықтарын 

шешуге және қазақ даласында өзінің 

дара билігін орнатуға болады деп ойлаған 

Әбілқайырдың қате түсінігінен туындады. 

Мұндай адасушылық Әбілқайыр мен оны 

қолдаушылардың Ресей империясының 

отаршылдық табиғатын дер кезінде түсіне 

алмауынан орын алды. Осыған байланысты 

орыспен қатынас Әбілқайыр ойлағандай 

қазақты күшейту жолымен емес, қазақты 

отар елге айналдыру жолымен кетті. 

Әбілқайырдың мақсатын жүзеге асыруға 

басты қарсылас Орынбор әкімшілігінің 

билеушісі, генерал-губернатор И.Неплюев 

болды. Империялық ниетті басшылыққа 

алған ол, Әбілқайыр тәрізді қазаққа белгілі 

қайраткерден біржолата құтылып, Қазақ 

хандығын ұсақ иеліктерге бөлшектеп 

отар лау жолдарын іздестіріп, Барақ 

сұлтанды Әбілқайырға қарсы айдап салды. 

болашақтың

жарқын кепілі 

Әріптестік көкжиегі кеңейе түспек 

Арғы-бергі тарихта, талайлы де-

ректер көмбесіне айналған шежірелі 

Торғай  өңірінде  Төлек Жәуке батыр мен 

Сатыбалды ишанның есіміне қатысты 

ел аузында қалған әңгімелер көп-ақ. Бұл 

екі тұлғаны былай қойғанда олардың 

кіндігінен тараған ұрпақтарының 

да қадір-қасиетін әспеттейтін 

естеліктер де жетіп артылады. 

Айталық, Төлек Жәуке батырдың 

баласы Орманбек би кезінде 1916 

жылғы ұлт-азаттық көтерілісінде  қол 

бастаған көсем болса, ал Сатыбалды 

ишанның баласы Файзолла құранқари 

ақын, әрі күміскөмей шешен болған.

Аталар дәстүріне  адалдық қазақ 

зиялылар мектебінен тағылым аларлық 

ізгілікті қасиеттердің бірі болса, 

оқырман назарына ұсынылып отырған 

мына бір естеліктен де соның көрінісін 

байқауға болады.

Естелік файзоллатанушы ақын 

Хамитбек Мұсабаевтың анасы Зейнеп 

Мұсабаеваның аузынан жазып алынған. 

Жұмабек КЕнЖАлин

А

пта айшықтары



А

пта айшықтары



 Әзірлеген Нұрлан ҚҰМаР

8 (727) 394­41­30

елБАсы 


пАрлАмент 

БАйлАныс 

БАсқосу

серпін 


елбасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің 

төрағасы Нұртай Әбіқаевты қабылдады. 

Кездесу барысында Н.Әбіқаев Қазақстан 

Президентіне ұлттық қауіпсіздік жүйесін одан 

әрі жетілдіру және  терроризм мен экстре-

мизмге қарсы іс-қимыл бағытында атқарылып 

жатқан жұмыстар туралы баяндады. Кездесу 

қорытындысы бойынша Мемлекет басшысы 

бірқатар нақты тапсырма берді. 



елбасы Украина Президенті Петр Порошенкомен телефон арқылы 

сөйлесті. Әңгімелесу барысында П.Порошенко қол жеткен бұрынғы 

уағдаластықтарға сәйкес Украина Қазақстанның ДСҰ­ға кіру үдерісін 

қолдағанын айтты. 

Мемлекет басшысы көрсеткен қолдауы үшін Украина Президентіне 

ризашылық білдірді.  

Екі елдің көшбасшылары екіжақты ынтымақтастықтың өзекті 

мәселелеріне қатысты пікір алмасып, алдағы уақытта өтетін Қазақстан-

Украина экономикалық ынтымақтастық мәселелері жөніндегі 

бірлескен мемлекетаралық комиссия отырысында жемісті нәтижелерге 

қол жететіндігіне үміттенетіндерін айтты. Қазақстан мен Украина 

Президенттері П.Порошенконың Астанаға жасайтын алдағы сапарын 

да талқылады. 



беларусь Президенті александр лукашенко Қазақстан Президенті 

Нұрсұлтан Назарбаевты екі ел арасындағы достық қарым­қатынастың 

және стратегиялық ынтымақтастықтың дамуына қосқан қомақты үлесі 

үшін «Халықтар достығы» орденімен марапаттады. 

«Халықтар достығы» ордені Беларусьтің жоғары мемлекеттік 

наградаларының бірі. Бұл орденмен бейбітшіліктің нығаюына, 

елдер арасындағы достық қарым-қатынастың және стратегиялық 

ынтымақтастықтың дамуына, халықтар достығы мен ұлттық 

мәдениеттердің үйлесім табуына үлес қосқан азаматтар марапатталады. 



Қазақстан Республикасы Парламент Сенаты­

ның  төрағасы Қасым­Жомарт Тоқаевтың төраға­

л ық етуімен болған Парламент Сенаты бюро­

сының отырысында палатаның алдағы уақытта 

болатын кезекті жалпы отырысының күн тәртібі 

қаралды. 

Бас комитеттердің төрағалары заң жобала-

рының Сенат отырысына дайындығы туралы 

баяндады. Бюро мүшелері Сенаттың 2015 жылға 

арналған негізгі іс-шараларының жоспарына 

өзгерістерді де бекітті. Атап айтқанда, палата 

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасындағы «Қорғас» 

автомобиль өткізу бекетінде ветеринарлық-санитарлық бақылау және 

Қорғас өзеніндегі «Достық» су жүйесін бірлесе пайдалану жөніндегі 

мәселелерді талқылау үшін Аграрлық мәселелер, табиғатты пайдалану 

және ауылдық аумақтарды дамыту комитетінің биылғы IV тоқсанда 

Алматы облысына көшпелі отырысын өткізуді жоспарлап отыр.



Қазақстан Республикасы Парламент Мәжілісінің Төрағасы 

Қабиболла Жақыпов венгрияның Қазақстандағы Төтенше және өкілетті 

елшісі Имре ласлоцкиді қабылдады.  

Кездесу барысында тараптар Қабиболла Жақыпов елшіні 

Қазақстан-венгер қарым-қатынасының өркендеуіне қосқан зор 

үлесіне ризашылық білдіріп, өткен жылдар ішінде екі ел арасындағы 

ынтымақтастықтың стратегиялық серіктестікке көтерілгенін атап 

өтті. Қ.Жақыпов бүгінгі таңда Қазақстанның Венгрия тарапындағы 

ТМД елдері ішіндегі төртінші ірі сауда серіктесі екендігін тілге тиек 

етті. Сонымен қатар Мәжіліс Төрағасы соңғы жылдары Қазақстан 

мен Венгрия арасында парламентаралық өзара байланыстың нығая 

түскеніне назар аударды. Өз кезегінде Имре Ласлоцки Қазақстанмен 

достық қатынастардың одан ары өркендей беруінің маңызына 

тоқталып өтті. 



Қазақстан Республикасының Мемлекеттік хатшысы Г.Әбдіқалықова 

америка Құрама Штаттарының Қазақстандағы жаңадан тағайындалған 

Төтенше және өкілетті елшісі Джордж альберт Кролмен кездесті.

Мемлекеттік хатшы АҚШ елшісін қызметке тағайындалуымен 

құттықтап, оның жұмысы ел арасындағы жан-жақты әрі жемісті 

ынтымақтастықты одан әрі тереңдетуге септігін тигізетініне 

сенім білдірді. Г.Әбдіқалықова Қазақстанда Мемлекет басшысы 

бастамашылық еткен  бес институционалдық реформаны жүргізу, 

Ұлт Жоспары – «100 нақты қадамды» іске асыру жұмыстарының 

басталғанын атап өтті. Кездесу барысында әлеуметтік-гуманитарлық 

ынтымақтастықты дамытудың, терроризм мен экстремизм-

ге жол бермеудің, полиэтникалық және көпконфессионалдық 

құндылықтарды ілгерілетудің, толерантты қоғамның өзекті мәселелері 

жөнінде сындарлы пікір алмасты. Кездесу соңында тараптар 

Қазақстан мен АҚШ арасындағы өзара іс-қимылдың деңгейі жоғары 

екенін, бұл стратегиялық серіктестіктің рухына толық сай келетінін 

атап өтті.

Италия Парламентінде Қазақстан елшілігі итальяндық «ISAG» Гео­

саясат және сабақтас пәндердің жоғарғы мектебі институтымен бірлесіп, 

«Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшылары съезінің келешегі» 

тақырыбында конференция ұйымдастырды.

Қазақстанның Италиядағы Елшісі Андриан Елемесов өз баяндама-

сында мемлекеттік саясаттың тұтқалы қағидатына айналған дінаралық 

және этносаралық төзімділіктің қазақстандық үлгісімен таныстыр-

ды. Іс-шара қатысушыларына таяуда Астана қаласында өткен Әлемдік 

және дәстүрлі діндер көшбасшылары V съезінің қорытындылары 

туралы ақпарат берілді. 

Н.Әбіқаевты қабылдады

 Телефон арқылы сөйлесті 

«Халықтар достығы» 

орденімен марапатталды 

Күн тәртібі қаралды 

Парламентаралық байланыс нығаяды 

Достық дәнекері  

Этносаралық төзімділік 

атырауда Қазақ хандығының 550, Қазақстан халқы ассам­

блеясының 20 жылдығына арналған ақындар айтысы мәресіне жетті. 

Айтыскерлердің өнерін Қазақстан Жазушылар одағының 

мүшелері Өтепберген Әлімгереев, облыстық «Атырау» қоғамдық-

саяси газетінің бас редакторы Исатай Балмағамбетов, ақындар 

Жәниба Қарасаева мен Бақытгүл Бабаш, теолог Айбек Аташев 

қазылық етті. Айтыстың қорытындысында аты раулық Айзада 

Дәулекенова бас жүлдені қанжығасына байлады. Қазылар алқасы 

жүлделі бірінші орынды ақтөбелік жас ақын Ершат Қайболдинге, 

екінші жүлделі орын ды атыраулық Шалқарбай Ізбасаровтың 

қанжығасына бай лады. Үшінші жүлделі орынға Сырымбек 

Сәрсенбаев пен Бауыржан Ширмеденұлы лайық деп танылды. 

Аймақтық айтыстың көрігін қыздырған жиырма бес ақынның бәрі 

де олжалы болды. Айтыскер ақындардың барлығына да қаржылай  

сыйлық табыс етілді. 



25­маусым күні сағат 18.00­де Қазақстан Республикасы Ұлттық 

музейінде «Әлем мәдениеті және заманауи өнер» жобасының аясында 

Қырғыз Республикасының бейнелеу өнерінің кең көлемді «POSTTOTAL» 

көрмесі ашылады.

Tolon museum of modern art және Қырғыз Республикасының 

Суретшілер одағы ұйымдастырып жатқан көрмеге 42 суретшінің соңғы 

15 жылдағы кескіндеме, графика, мүсін, бейне-арт, сурет, инсталяция, 

перфоманс жанрында жасаған 100-ден астам туындылары қойылады.

«POSTTOTAL» көрмесі – Толон музейінің посткеңестік және 

посттоталитарлық бейнелеу өнері мәдениетінің музейін құру бойынша 

ауқымды жобасының бір бөлігі. Ол Тәуелсіз Қырғыз Республикасының 

1991-2015 жылдар аралығындағы бейнелеу өнері саласындағы ең 

көрнекті туындыларынан тұрады.



алматыдағы ҚР Жазушылар одағының үйінде  

ашаршылық пен әйгілі Созақ көтерілісі туралы 

қысқа метражды фильмнің тұсаукесер рәсімі өтті.  

Фильм туралы белгілі режиссер Сатыбалды 

Нарымбетов, фильмнің режиссері Сәбит 

Әбдіхалықов өз пікірлерін білдірді. 

Фильмге атақты Созақ көтерілісі ке-

зіндегі  бір отбасының басынан өткен қасі-

реті арқау болған. Мұнда осы бір үйдің алты 

ба ласы ажалмен бетпе-бет келеді. 1930-1933 

жылдардағы қаралы шежіреден сыр шертетін 

фильм тарихи шындыққа негізделген. Басты рөлдерді белгілі актерлер 

Райхан Айтқожанова, Ержан Жарылқасын және Асылхан Төлепов, 

Райхан Айтқожанова, Мұхамеджан Байзақ, Ержан Жарылқасынұлы, 

Әлішер Әркембай, Айдар Ақылбай, Асылхан Төлепов сомдаған.

Зерде

А

қпараттар ағыны



А

қпараттар ағыны



 Әзірлеген Нұрлан ҚҰМаР

кеш


құлАққАғыс!

кИнотуынды



Қазақ хандығының 550 жылдық мерейтойы аясында жастар мен 

партия белсенділеріне тарихи­мәдени ескерткіштерімізді таныту және 

халық арасында ұлттық құндылықтарымызды насихаттау мақсатында 

«Нұр Отан» партиясы алматы қалалық Әуезов аудандық филиалы тарихи 

орындарға саяхат ұйымдастырды. 

Іс-шараны аудан әкімінің орынбасары Архат Омаров ашып, тарихи-

мәдени ескерткіштерді тамашалауға шыққан жұртшылыққа сәт-сапар 

тіледі. Қазақ хандығының 550 жылдығына орай ұйымдастырылған 

бұл іс-шара халықтың ұлттық санасын қалыптастыруды, төл 

тарихымыз бен мәдени ескерткіштерімізге құрметпен қарауды, тарихи-

мәдени мұраларымызды танытуды мақсат тұтты. Оған «Нұр Отан» 

партиясының бастауыш партия ұйымдарының өкілдері, жергілікті 

атқа рушы органдардың, «Жас Отан» жастар қанатының белсенділері, 

журналистер мен өлкетанушылар қатысты. Тарихи ескерткіштерге 

тағзым етуді көздеген ұйымдастырушылар Қарасай ауданында болып 

Наурызбай батыр ескерткішіне гүл шоқтарын қойды. 

тАғзым

Тарихи орындарға саяхат

Ақындар ел мерейін жырға қосты

Бейнелеу өнерінің көрмесі 

Өткен кезеңдерден сыр шертеді 

Дүниежүзілік сауда ұйымына кіру жөніндегі 

келіссөздердің аяқталуына байланысты мемлекет басшысы 

Н.Ә.Назарбаевтың  Қазақстан халқына

Ү Н Д е У І

қАзАқ хАндАры

БАғдАр

ұлт жоспАры – 100 нАқты қАдАм



мәденИет

Түркиядағы Қазақстан күндері 

Халықаралық «Қазақ тілі» қоғамының Президенті, ҰҒа­ның 

академигі өмірзақ айтбайұлы Қоғам атынан Түркия Президенті 

Режеп Тайып ердоғанға, сондай­ақ бауырлас Түрік Республикасының 

халқына Түркияның бұрынғы президенті Сүлеймен Демирелдің 

қайтыс болуына байланысты хат арқылы көңіл айтты. 

Онда: «Бұл ауыр хабарды естіген соң бүкіл Түркі Елі – 

қабырғасы қайысып, жүрегі езіліп, көңіл айтады. Тауымыз 

шағылса да, баурайында Сіз еккен бауы қалды! Арысымыздан 

айырылсақ та, артында қалған азулы ұрпағы аман! Бабамыздың ісін 

жалғастыратын ел бар. Ұлы тұлғамыздың әр сөзін, әр ісін аяқсыз 

қалдырмайтын туған халқы бар! Түркия елінің бұрынғы Президенті 

Сүлеймен Демирелдің топырағы торқа, тәні рахатта, жаны жанатта 

болғай дейміз» делінген. 

шАрА


Көңіл айту хатын жолдады

1921 жыл. Батпаққара, Торғай бойы 

ашаршылыққа ерекше ұшырап, жұтап 

қалады. Тасмешін аталған бұл ауыр қыста 

Торғай уезіне азық шығару үшін Батыр-

хайыр, Файзолла бастаған Торғай уезінің 

қызметкерлері Есіл, Атбасар бойына 

келеді.


Батырхайыр мен Файзолла елге азық 

шығару үшін Есілге кетіпті дегенді естіп 

Сарыторғайдағы атақты Төлек Жәуке 

батырдың баласы Орманбек те қасына 

бір қауым жолдас-жора ертіп, азық іздей 

Есілге құлайды. Жол азабын шегіп бір күні 

Есілдің қаласында Файзоллаға жолығады. 

О кезде Файзолла Сатыбалдыұлы уездік 

милиция бөлімінің бастығы. Үстіне арнау-

лы форма киген Файзекеңді Орманбек 

танымай қалады. Файзолла Орманбекті 

танып, бұрылып келіп сәлем беріп, са-

парының мәнісін сұрап-біліп:

– Ореке, күн батуға жақындап қалды 

ғой. Біз Мұхаммед-Рахым болыстың үйіне 

түсіп едік. Сіздер мына тұрған қозған 

Қарабай, Шоқыбай ауылдарына барып 

қонып шығыңыздар, қалған әңгімені 

ертең сөйлесейік. Алыстан ат арытып 

өзіңіз бас болып келіп қалған екенсіз, 

сізді құр қол қайтара алмаспыз, – дейді 

Файзолла.

Орманбек Файзолланың ықыласына 

риза болып, жолдастарын ертіп, Қарабай 

ауылына келеді. Бір жігітін жіберіп, Ка-

рабай сөйлес қылсын, – дейді. Қарабай 

сыртқа шығып, жиыны 30 қаралы адамды 

көріп:


– Қаңғып жүрген қазақты қондыратын 

мен қазына үйі емеспін, – дейді.



«Алтын қаламға» 

ие болды

еңбектің лайықты 

бағалануы

«мемлеКеттІК тІл ЖӘНе БАҚ»

байқауының жүлдегерлері анықталды

Үздіктер мен жеңімпаздар

құттықтАймыз!

БАсқосу 


мАрАпАт

Қазақстан Республикасы шығарма шылық одақтар 

конфедерация сында белгілі қазақстандық журналист Геннадий 

Толмачев атындағы жыл са йынғы берілетін сыйлық тапсыру 

салтанаты бол ды. Мәртебелі марапатты жеңімпаз қалам гер­

лер мемлекет және қоғам қайраткері, ақын­жазушы Олжас 

Сүлейменовтың қолынан алды. 

Бұл сыйлықты Қазақстан Журналистер одағы мен 

«Экспресс К» газеті редакциясы тағайындаған еді. Лауреаттар 

республикалық байқау нәтижесі бойынша анықталды. 

Байқауда жеңімпаз атанған Қостанай облыстық «Қостанай 

таңы» газетінің Бас редакторы Жанұзақ Аязбековке  

Қазақстан журналистикасын дамытуға қосқан жеке үлесі 

үшін, сондай-ақ ол басқарған басылымның жоғары рейтингі 

мен қоғамда ерекше қолдауға ие болған материалдар үшін 

диплом табыс етілді. Әріптесімізге шығармашылық табыс 

тілейміз. 

қазір ал да, менің арымның құнын төле! 

Құн төлеу былай болсын: қазір ортаға 

мына Мұхаммед-Рахым болысты шығар, 

оны біздің бір жігіт арын аяққа басып 

балағаттасын. Қанша балағаттаса да шек 

болмасын. Бүкіл ел тыңдасын, – дейді 

Файзолла.

Сонда Мұхаммед-Рахым болыс орны-

нан ұшып тұрып, Орманбектің иығына 

жанат ішігін жауып, бір жігітіне: «Босағаға 

әкеліп менің боз атымды байла. Боз 

арғымағым – Файзоллаға айыбым, бұлар 

айыпты емес, айыпкер – бізбіз. Файзол-

ла би айтқандай «сегіз қара – сойыстық, 

біздікі – нойыстық» – деп бітімге келіпті. 

Дау шешіліп, жиналған жұрт болыстікіне 

мәслихат құрады. Сегіз қара жайына 

қалады. Аттанарда Файзолла болысқа:

– Мұха, ат – ердің канаты, ішік – ер дің 

жанаты, – деуші еді бұрынғылар. Жана-

тыңды бердің – алдық. Енді сізді қана-

тыңыздан айырмайық. Әділ төрелі гіңіз ге 

біз риза, – деп атты қалдырып кетеді.

Жиналған жұрт Файзолланың бұл 

шешіміне де риза болады. Былай шыққан 

Сонда Файзолланың қасында жүрген 

Ескебек деген жігіт:

– Қареке, қатты кеттіңіз ғой. Біз 

құдайы қонақпыз. Қонақты қарсы алу 

атам қазақтың ежелгі салты емес пе?! 

Мынау тұрған кісі кеше ел басына күн 

туғанда қазаққа қорған болған атақты 

Төлек Жәуке батырдың баласы Орманбек 

деген кісі. Өзіңіз сияқты халқына сыйлы 

елұстаған ардақты азаматымыз, – дейді.

– Батыр Жәуке болмақ түгіл – хан 

Тәуке болсаң да қоналқы жоқ, – деп 

Қарабай Орманбекті балағаттап үйіне 

кіріп кетеді.

Орманбек бұл сөзді естіген соң 

қынжылып Файзолла мен Батырхайырға 

келеді. Күн қылшылдаған сары аяз екен. 

Батырхайыр мен Файзолла Орманбекті 

өз қастарына алып, қалған жігіттерге қос 

тігіп, далада қонып шығыңдар және бүгін 

түнде Қарабай ауылынан тура сегіз ірі қара 

алып сойыңдар, – деп тәртіп береді.

Төлек жігіттері түн ішінде Қарабай 

ауы лынан 4 ат, 4 ірі қара алып келіп, сой-

ып тастайды. Ертеңіне Қарабай ауылының 

жігіттері малдарын індетіп іздеп келіп, 

Салтанатты шараға Қазақстан Респу-

бликасы Мәдениет және спорт министрі 

А.Мұхамедиұлы қатысып, құттықтау 

сөзімен ашты. Министр журналистер 

қауымын төл мерекесімен құттықтап, 

мәдениет пен өнер, тіл мен дін, спорт 

және қоғамдық келісім салаларындағы 

жаңалықтар мен жетістіктерді насихат-

тап, өзекті мәселелерді ортаға салып, 

тиісінше аталған салалардың дамуына 

үлес қосып жүрген журналистерді Құрмет 

грамотасы, Алғысхаттармен марапат-

тады.

Қазақстан Журналистер одағының 

басқармасы үздік жұмыстарға 

республикалық шығармашылық 

конкурстың қорытындысын шығарды. 

«Репортерлік жұмыс» аталымы бой-

ынша Сәрсенкүл Биқожаева (Ақмешіт 

ақшамы), Виктория Козина (Аргумен-

ты и факты); «Саяси шолу» аталымы 

бойынша Ләйлә Еділқызы (Егемен 

Қазақстан), Валентина Фиронова (Ка-

захстанская правда), «Ізденіс материалы» 

аталымы бойынша Татьяна Жанділдина 

мен Әлфия Сәбитова (Қазақ радиосы), 

«Телевизиялық жұмыс» жүлдесі Әйгерім 

Әбілдина (Астана телеарнасы), Сейдеш 

Жадыра (КТК телеарнасы) марапаттал-

ды. Сонымен қатар «Зерттеу жұмысы», 

«Ғылыми-көпшілік жұмыс» аталымдары 

бойын ша да бірқатар марапат иелері 

белгілі болды. Сонымен қатар «Зерттеу 

Екі би ортаға шығады. Сөзді даугер боп 

Әбілхасен бастайды. Орманбектер малым-

ды ұрлады дей береді қайта-қайта. Сонда 

Файзолла беліндегі наганын алдына тас-

тай салып, екі тізесін шарт жүгініп:

– Әбілхасен мырза, сөз жүйесі – кесім 

иесі деген. Бұл – ұрлық емес. Қорлықтың 

– қарымтасы. Құдайы қонаққа қоналқы 

бермеген қай қазақты көріп едің. Атам 

қазақтың салтында жоқ іс істеп, ел есті-

меген таңба салдың сүйекке. Бұл – бір. 

Екіншіден, мынау отырған Орманбек 

деген кісі қазаққа қорған болған Төлек 

Жәуке батырдың тұяғы еді. Тіл тигізіп 

аруаққа шет болдың. Бұл – екі. Үшіншіден, 

қазақта «малым – арымның садағасы, 

арым – жанымның садағасы» деген аталы 

сөз бар. Сен аталы сөзді аттап кеттің. Сен 

сырты – түк, іші – боқ сегіз қара малыңды 

дауласаң, мен Торғайдың 80 мың халқы 

құрметтеген Орманбегімнің арын даулап 

отырмын. Зәбір атаулының ішінде – тіл 

зәбірінен ауыры жоқ. Сөз түсіне ме деп 

едім, түсінбедің-ау. Біле білсең сегіз қара – 

сойыстық, өз кінәңді білмей оны даулаған 

сенің ісің – нойыстық. Сегіз қараңды 

Әрі қарай «Мемлекеттік тіл және 

БАҚ» байқауының жеңімпаздарын ма-

рапаттау шарасы өтті. 

Байқау қорытындысы бойынша 

«Үздік мақала» номинациясы бойын ша 

1-орынды «Егемен Қазақстан» рес пуб-

ликалық газетінің тілшісі, басылым 

шолушысы Сүлеймен Мәмет, 2-орынды 

«Арқа ақшамы» қоғамдық-саяси апталық 

газетінің редакция меңгерушісі, жауапты 

хатшысы Құлын тай Монай, 3-орынды 

Екібастұз қалалық «Отарқа» газетінің жа-

уапты хатшысы Дәрия Жұмаділова жеңіп 

алса, «Үздік сайт мақаласы» номинация-

сы бойынша 1-орынды «Мемлекеттік 

тілді дамыту институты» сайтының 

тілшісі Қымбат Слямбекова, 2-орынды 

«Жас қазақ үні» газетінің редакторы Дас-

тан Елдесов, 3-орынды Батыс Қазақстан 

облысы «Қазақпарат» халықаралық 

ақпараттық агенттігі» Жауапкершілігі 

шектеулі серіктестігі «Казақпарат.кз» 

сайтының меншікті тілшісі Ғайсағали 

Сейтақ иеленді. 

Кенжегүл Ілияcқызы, Кәмшат 

жұмысы», «Ғылыми-көпшілік жұмыс» 

аталымдары бойынша да бірқатар 

марапат иелері белгілі болды. «Зерт-

теу жұмысы» Оңтүстікқазақстандық 

«Айғақ» телеарнасы және «Қазақстан» 

ТРК» АҚ марапатталды. Ал «Ғылыми-

көпшілік» жұмыс аталымы бойын-

ша Кәрімбек Құрманәлиев («Қазақ 

өркениеті» журналының бас редакто-

ры), Сүлеймен Тоқсанбай («Орысша-

қазақша үлкен экономикалық сөздігінің» 

авторы-құрастырушысы) және т.б. ма-

рапатталды. Шухрат Акчурин, Болат 

Нүсіпбеков – Фотошеберлік аталымы 

бойынша жүлдеге ие болды.  Қазақстан 

Журналистер одағы мен «Казинпресс» 

қауымдастығы Амангелді Ахметәлімовтің 

атындағы сыйлықпен Қазақстанның 

ақпараттық қызметін дамытуға қосқан 

сүбелі үлесі үшін «Дат» медиажобасының 

жетекшісі Бапи Ермұратты марапаттады. 

КісіліК пен іріліК 

үйлесімі

төлейсіңдер дейді. Олар біз білмейміз. 

Мұхаммед-Рақым болыстың үйінде бас-

шыларымыз – Батырхайыр, Файзолла, 

Орманбек деген кісілер отыр. Жауапты 

солар береді. Біз бұйрықты орындаушы-

лармыз, – дейді.

Қарабай жігіттері болыстікіне келіп, 

дау шығарады. Сонда Батырхайыр 

Мұхаммед-Рахымға ауыл-аймағыңды 

жина, жүгінісейік, – дейді. Болыс шабар-

манын жіберіп Қарабай, Шоқыбайды 

және елдің барлық игі-жақсыларын 

шақыр тып алады. Қарабай Торғай елінің 

жігіт тері зорлық жасады, – дейді. Сонда 

Орманбек:

– Е, Қарабай, онан да билікке жү-

гінейік. Дау – қазы, ел – таразы. Билікке 

түсер биіңді шығар, – дейді.

Қарабай билікке орысша, қазақша 

оқыған Әбілхасен Кенжебайұлы деген 

жігітін шығарады. Орманбек ойланып 

отырып: біздің жақтан исі арғынның жиені 

Файзолла түссін, – дейді. (Ондағысы 

Қарабайлар да арғын ғой. Менің биімнің 

жақындығы екеуімізге бірдей дегені екен). 

соң Орманбек: – Жүзден жиен-үлкен 

деуші еді, оның үстіне нағашыңды та-

нымайтын жерге таныттың, қажет жерде 

алпыс екі айлалы алтайы қызыл түлкідей 

алдырмай, ақсұңқардай шалдырмай бізге 

қалжа қайтартпай, олжа салдың. Жанат 

ішік тіл мен жағы сайраған саған лайық, 

– деп жанат ішікті Файзоллаға жабады. 

Сонда Файзолла: – Ықыласыңызға рахмет 

нағашы. Сіз бердіңіз, мен алдым, – деп 

ішікті Батырхайырдың иығына жауыпты.

Елге келген соң Файзолла осы сапар 

туралы және жұртқа байланысты «Тас 

мешін» деген поэма жазады. Сол поэма-

да жұт әкелген ащы шындықты суреттей 

келіп:


Ұзын аққан Есіл бойын жағалап,

Талай елді көріп-білдік аралап. . .

Кет қаңғырған Торғай елі қазақ, – деп

Кей әйелдің тілі тиді шабалап, – деп 

айтып өткен.

Дегенмен Батырхайыр, Файзолла 

бастаған Торғай уезінің басшылары Есіл, 

Атбасар бойынан біраз астық жинап 

әкеліп, елді жұт апатынан сақтап қалуға 

елеулі еңбек жасайды.

Сексенбайқызы, Ға нибет Ғалымбекұлы, 

Орынбек Өтемұрат, Бегман Ысқақ, 

Дәуіржан Төлебаев, Жасұлан Жолдыбаев, 

Ерболат Қуатбек, Жадыра Шамұратова, 

Ризабек Нүсіпбекұлы, Әлия Шамыше-

ва, Ербақыт Амантайұлы сынды жур-

налистер ынталандыру сыйлығымен 

марапатталды. Барлық жеңімпаздарға 

диплом, алғысхаттармен қатар, ақшалай 

сыйлықтар берілді.

Дәстүрлі түрде жыл сайын өткізіліп 

жүрген бұл іс-шара мемлекеттік тіл сая-

сатын насихаттау белсенділігін артты-

рып, тиісінше тіліміздің дамуына септігін 

тигізетіні сөзсіз. 

Республикалық байқауға еліміздің 

өңірінен 200-ден аса материалдар келіп 

түсті. Еліміздің қоғамдық өмірінде мем-

ле кеттік тілдің қызмет ету аясын кеңейту 

мен мәртебесін нығайту және қазіргі 

мемлекеттік тілдің ахуалы туралы өткір 

де өзекті, сыни материалдар жариялаған 

жекелеген тілшілер қатысты.


Каталог: wp-content -> pdf
pdf -> Жеке жазылушылар үшін 65367 1 жылға 3083,04 3274,80 3427,68 Мекемелер мен ұйымдар үшін
pdf -> «АҚылдың ТҮбі қҰт болар»
pdf -> Мен «Ана тілі» газетін жарық көрген күнінен
pdf -> Ұлыстың Ұлы күні – Наурыз мерекесі де таяп қалды. Күн мен түннің теңеліп, табиғаттың ерекше ажарланатын, жаңаратын кезеңі саналатын Наурызда
pdf -> «Болса болар, бәлкім, менің паңдығым »
pdf -> Құрылтайшы жəне шығарушы: «Қазақ газеттерi» Жауапкершiлiгi шектеулi серiктестiгi Редакторлар кеңесiнiң
pdf -> 5 Көзіқарақты оқырман білуі тиіс, жақында Тілдерді дамыту мен қолданудың
pdf -> Күні. Бұл күні күн мен түн теңеледі

жүктеу 1.01 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет