Сандуғаш Әлімжанова ыстық су мен жылу ақысы



жүктеу 0.75 Mb.
Pdf просмотр
бет5/7
Дата13.02.2017
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Беттің автомеханигі 

Беттің автомеханигі 

Дархан 

Дархан БЕЙСЕНБЕКҰЛЫ,

БЕЙСЕНБЕКҰЛЫ,

beisenbekuly@mail.ru

beisenbekuly@mail.ru

БІЛЕ ЖРІІЗ

Audi A6 (1995-

1999) – 8000-

12 000$

АВТОКЕ ЕС



БЕС ЌАРУЫН САЙЛАМАЃАН

Қазақ автокөлігін шығаратын 

Қазақ автокөлігін шығаратын 

зауыт Қостанайда құрылды. 

зауыт Қостанайда құрылды. 

Жақында Allur Auto қазақ стан дық 

Жақында Allur Auto қазақ стан дық 

компаниялар тобы, «АгромашХолдинг 

компаниялар тобы, «АгромашХолдинг 

Қазақстан» АҚ және оңтүстіккорея-

Қазақстан» АҚ және оңтүстіккорея-

лық Ssang Yong Motor Corp. корпо ра-

лық Ssang Yong Motor Corp. корпо ра-

ция сының бірлескен автокөлік 

ция сының бірлескен автокөлік 

құ растыру жобасы Мемлекеттік 

құ растыру  жобасы  Мемлекеттік 

үде мелі индустриялық-инно ва циялық 

үде мелі  индустриялық-инно ва циялық 

даму бағдарламасына (МҮИИДБ) 

даму бағдарламасына (МҮИИДБ) 

енгізілді. Олай деуіміздің себебі бұл 

енгізілді. Олай деуіміздің себебі бұл 

жоба Индустрия және жаңа 

жоба Индустрия және жаңа 

технологиялар министрлігінің 

технологиялар министрлігінің 

жанын дағы ко мис сияның арнайы 

жанын дағы  ко мис сияның  арнайы 

келісімін алып, қазақстандық 

келісімін алып, қазақстандық 

автокөлік болып танылды.

автокөлік болып танылды.

ҚОСАЛҚЫ ДӨҢГЕЛЕК, БАЛЛОНДЫ 

КІЛТ ЖӘНЕ КӨТЕРГІШ

Ең алды-


мен, әри не, 

көлікте ар тық 

дөң гелек, 

бал  лонды  кілт 

және кө тергіш 

(домк рат) 

жа туы  керек. 

Еш  қа шан 

қо сал қы 

дөң   ге лексіз 

жол ға  шық паңыз.  Жол дар  әр дайым  тегіс 

бола  бермейтіндіктен,  дөңге ле гіңіз 

күт пе ген жерден жарылуы яки те сілуі 

ықтимал. Ал ақаулы дөңгелекті бал лонды 

кілт пен көтергішсіз ауыстыру мүмкін 

еместігі аян. Көлігіңізде болуға тиісті 

қосалқы бөлшек тердің қымбат болуы шарт 

емес. Мәселен, домкратыңыз меха никалық 

үлгідегі «ромб» типтес болса же тіп жатыр. 

Кейбір жүр гізушілер көп орын алмас үшін 

дом крат тың  негізін  кі шірей тіп  жасайды. 

Алай да домкраттың негі зі қораптың 

(кузов тың) түбіне, әсіресе, кор розияға 

ұшы  раған  тұстарға  үлкен  қысым  түсіре тін-

діктен, ескі көліктер үшін мұндай үнем-

шілдік аса қауіпті.

Гайка кілттерінің жиынтығы да аса 

қажетті бөлшектер болып табылады. Бұл 

жиынтық кез келген ақауды жоюға 

қажет ті көмекшіңіз болмақ. Одан басқа, 

көлі гі ңізде балға, бұрауыш, кемпірауыз, 

электр сақтандырғыш және артық 

шамдар үнемі болуы керек. 

Жүксалғышта орын көбірек болса, 

ұсақ-түйек бөлшектерді сонда ұста ған-

нан  ұтыл ма сыңыз  анық. 



ДӘРІ-ДӘРМЕК ЖИЫНТЫҒЫ

Дәрі-дәрмек жиынтығы жол 

поли циясы қызметкеріне көрсету үшін 

ғана  емес,  жеке  ба   сыңыз дың  қауіп сіздігі 

үшін  аса  қ ажет  еке ні  қа пе рі ңізде  жүр сін. 

Оның үстіне, оның ішіне са лын ған 

дәрі-дәрмектер жолда жүру ережелерінде 

белгіленген тізімге сай болуы міндетті. 

Осылайша жиынтық ішінде қан тоқ-

татқыш бұрау, қолдан демалдыра тын 

аппарат, мақ та, дәке, мүсәтір спирті, йод, 

бұла сыр,  портативтік-гипертер ми ка лық 

пакет-кон тейнер,  вали дол,  анальгин, 

белсендірілген кө  мір болуы қажет. 



АПАТТЫ АЯЛДАМА БЕЛГІСІ МЕН 

ӨРТСӨНДІРГІШ

 Қазіргі уақытта өртсөндір гіш тердің 

түрлі-түрлі  өл шем дері  шығарылуда. 

Бірақ сыйымды бол сын деген мақ са тпен 

өртсөндір гіш тің  шаш  қаты ра тын  лакпен 

АВТО


А

КЕ ЕС


ДӘРІ-

Дәр


поли циясы  қ

ғана емес же



Кез 

келген жүр гізу-

ші к лік жүксалғышында 

дәрі-дәрмек жиынтығы,  рт-

с ндіргіш және қосалқы д ңгелек 

болуы қажеттігін біледі. К лік болған 

соң сынбай тұрмайды. Егер алда-жалда 

жолда авток лігіңіз сына қалса,  зіңізден 

басқа ешкімге сенудің реті жоқ. Сол 

себепті де керек-жарақтың бәрі  з 

к лігіңізде болғаны абзал. Ендеше, 

жолда бейнет к рмес үшін к лік 

жүксалғышында тағы қандай 

қосалқы заттар болғаны 

ж н?

Негізінен, ауылшаруашылық 

техникаларын жасауға жақсы 

маманданған Қостанай облысында 

машина жасау өндірісінің бұлайша 

қанат жайғаны  – құптарлық жайт. 

Дамудың даңғыл жолына түскен 

өндіріс орындарында енді заманауи 

талаптарға сай өндірістік кешен 

пайдаланылатын болды. Бұл дегеніңіз 

қазақ енді өзінде шыққан көлігімен 

еш қымсынбастан жүретін күн алыс 

емес. Өткен жылдың күзінде ғана 

басталған бұл жоба алдағы кезеңде 

автокөліктердің бірнеше түрін 

құрастыруды жоспарға алып отыр. 

Сонымен қатар бұл еліміздің индус-

трия сының жаңа кезеңге аяқ басқаны-

ның жарқын көрінісі де бола алады. 

тазартады. Щет каның бір жағы 

мұзды қыра алатындай қат ты, 

екінші жағы су мен қарды 

кетіретін дей  резинадан 

жасалғаны абзал.

Жарыққа шағылысатын 

кеудешенің жүксалғышыңызда 

жатқаны да артық  етпейді. Бұл 

зат сізге түн мезгілінде көлі гі ңіз 

ақауланған жағдайда қажет 

болады. Кеу деше өзге көлік 

жүргізу шілеріне жол ше тінде 

сіздің көлік жөн деп 

жүргеніңізді көрсетіп, қауіпсіз-

дігіңізді қамтамасыз етеді. 

Осы және өзіңізге қажетті 

басқа да қо сымша 

бөлшектеріңіз сіздің бес қаруы-

ңыз іспетті. Бес қаруыңызды 

сайламай, жолға шықпаңыз. 

Алыс жолда әрдайым тосын 

оқиғалар мен күтпеген 

жағдайлар дың орын алу 

ықтималдығы жоға ры екенін 

естен шығармаңыз. Тех ни ка 

– темір. Ал темір дің сынбай 

тұр масы тағы анық.

ЖОЛДА

 

ЌАЛАДЫ



ЖОЛДА

 

ЌАЛАДЫ



шық қа лы отырған отандық кө лік саны 

2015 жылға қарай жылына 7500-ге 

жетеді деп жоспарлануда. Бүгінде 

«Агромаш холдинг» АҚ SsangYong, 

Iveco, Chance, УАЗ автомобиль 

маркаларын құрасты рып шығаратын 

бірден-бір өндіріс орны болып отыр. 

Жол талғамайтын УАЗ машинасы ауыл 

шаруашылығы  ең бек керлеріне  өте 

қолайлы. Ал ко рея лық SsangYong 

жүрдек автомо биль маркасының бұл 

кә сіп орын да  бес  моделі  құрас ты-

рылады. Бұдан кейін алдағы уақытта 

осы марканың қазіргі за ман ғы озық 

түрінің бірі SsangYong Nomad моделі 

шығарылмақшы. Бұл нағыз то лыққан-

д ы  қазақ стандық  автокөлік  болып 

саналатын болады. Ал Қазақ станда 

жасалған модельдерді алыс және 

жа қын сегіз елге шыға ру жоспарда 

бар. 

Осылайша Қазақстанда алғаш 



болып іске қосылған іргелі жоба 

Қостанайды қазақстандық автокөлік 

детройты етпекші. Яғни Қазақстан 

түгіл, тұтас Орта Азияда баламасы жоқ 

кәсіпорын елдің индустриялық қуатын 

еселеп арттыруға сүбелі үлес қоспақ. 



Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ,

Қостанай облысы

Б ан дейін  о амда жеке т л алар-

Б ан дейін  о амда жеке т л алар-

ды  көліктерін техникалы  бай ау-

ды  көліктерін техникалы  бай ау-

дан өтуге міндеттеуден бас тарту 

дан өтуге міндеттеуден бас тарту 

тура лы  сыныс  ызу тал ы а т скен 

тура лы  сыныс  ызу тал ы а т скен 

болатын. Осы орайда  аза станны  

болатын. Осы орайда  аза станны  

автобизнес  ауымдасты ы б л пікірге 

автобизнес  ауымдасты ы б л пікірге 

арсылы ын білдіріп, бас а ой айтты.



арсылы ын білдіріп, бас а ой айтты.

Автобизнес 

Автобизнес 

қауымдастығы 

қауымдастығы 

техникалық 

техникалық 

бақылаудан бас 

бақылаудан бас 

тартуға қарсы

тартуға қарсы

Қауымдастық өкілдерінің айтуынша, бұл 

қадам қалың жұрттың арасында қолдауға ие 

болып жат 

са да, өте асығыс айтылып, 

ойсыздықпен алға қойы лып жүр. Мұның дәлелі 

ретінде мамандар Кеден дік одақ аясында жасалған 

техрегламентті келтірді.

«Регламент бойынша одаққа кіретін әрбір 

мемлекетте жүріп-тұратын автомобильдер 

техникалық байқаудан өтіп, мемлекет тарапынан 

жол жүру қауіпсіздігі аясында бақылауда болуы 

керек. Елдегі техникалық байқаудан бас тарту 

арқылы мемлекет өз мойнына алған міндетінен 

шеттетіледі», – деп түсіндірді  «Астана Моторс 

Лизинг» компаниясының директоры Андрей 

Соловьев.

Ал «Агромашхолдинг» зауытының директор-

лар кеңесінің төрағасы Ким Дин мәселеге басқаша 

пікір білдірді. «Техникалық байқаудан бас тарт-

тық делік. Содан соң не болады? Біріншіден, 

ұрлан ған, тоналған көліктерді бақылауда ұстау 

мәселесі алға шығады. Екіншіден, жол апаты 

аймағынан қашып, із жасырған көліктерді табу 

қиынға соғатын болады. Тіпті елдегі автокөліктің 

санын білу де мүмкін болмай қалады. Сондықтан 

қазіргі кезде техникалық байқаудан бас тарту 

емес, қайта бұл процесті дамытып, өркендету 

туралы әңгіме айтуымыз керек», – деді директор.

Ассоциацияның мәліметтері бойынша, қазіргі 

кезде елімізде 3 667 994 көлік жүр екен. Сонымен 

қатар 500 мыңнан астам жүк көлігі мен автобусты 

санап шығуға болады. Олардың 3 миллионы (80 

пайыз) – он жылдан көп уақыт бойы жолда жүрген 

тұлпарлар. Тағы 60 000 көлік (2 пайыз) 2012 

жылғы техникалық тексеруден бірден оңайлықпен 

өте алмаған.

Өкілдер елдегі жол апаттары көрсеткіш те-

рінің азаймай отырғандығын да айтып өтті. 

Мәселен, 2011 жылдың алғашқы екі айымен 

салыстырғанда 2012 жылда көлік апаты 29,3 

пайызға күрт өскен. Жол бойында барлығы 250 

адам жан тапсырған. Оның 8-і сәби. 2000-ға жуық 

адам түрлі жарақат алған екен. Мамандар бұл 

көрсеткіштерді елдегі көліктердің 80 пайызының 

тым ескілігімен байланыстырып отыр.

СІЗ С РА ЫЗ, БІЗ АЙТАМЫЗ

Қалтамдағы аз-маз ақшама жылы ескілеу, 

жү ріп-тұруға бола тын көлік алсам деп едім. Ұс  тал-

ған көлік алу кезінде не нәрсеге көңіл аударған жөн?

Жеке иелігімдегі 

көлікті үш жылдан бері 

жүргізіп келемін. Бір 

қызығы, автокөлігімнің 

тежегіш педалі бірде 

жұмсақ, бірде ауыр 

басылады. Жалпы, бұл 

тежегіш жүйесіндегі 

ақауды білдіре ме? Себебі 

неде?

rustem_uanov@mail.ru

Ең алдымен көліктің 

қорабына (кузов) назар 

аудару керек. Осылайша 

көліктің бұрынырақ жол 

апатына ұшыраған-

ұшы ра  мағандығы 

ту-


ралы 

ақ па рат 

алуға 

болады.  Әсі ре се  та бал ды-



рық пен дөң 

ге 


лектің 

аркасына зер с 

а 

лып 


көріңіз. Қажет деп тап-

саңыз, ТЖО бекетіне ба-

рып, қорапқа арнайы 

тек 


серу  жұмыстарын 

жүр   гізуіңізге  болады. 

Сонымен қатар мо-

тор  ды  қосып,  дөң ге лекті 

2000  айн/мин  жыл дам -

ды ғына  дейін  айнал ды  -

рып көріңіз. Осы орай да 

мо тордан  ешқан дай  ар-

тық дыбыстың шы 

ғып 


жат пағандығын  бақы лап 

оты ру  керек. 

Автодан бөлініп жат-

қан газдың түсі көк 

неме се қара болу керек 

екен ді гін  де  ұмытпаңыз. 

Кө    лік ті  айдап  көріп, 

жыл     дамдықты  ауыстыру 

қо ра бы  мен  тежегіш, 

руль жұ 


мысы секілді 

нәрсе лер ге  назарыңызды 

салы 

ңыз. Ең бастысы 



осылар. Жалпы, авто-

көлік аларда асық паған 

абзал.  Көрсе қы  зарлыққа 

салынбай, бола шақ темір 

тұлпары ңызд ы 

дұрыс 


таңдай білі ңіз. 

Рас, мұндай жағдай көптеген 

көлікте кездесіп жатады. Тіпті жаңа 

салоннан сатып алынған көліктердің 

өзінде тежегіштің жұмсақтығы үнемі 

бірқалыпта тұрмайды. Педальді 

бірнеше рет қаттырақ басып 

жіберсек, ол ауырлай түседі. Бірақ 

бұл автоның бұзылғандығының 

белгісі емес. Бұл жағдай тежегіш 

магистраліне ауа толып қалғандығы-

нан болуы да мүмкін. Егер де мұны 

жасау қолыңыздан келмесе, ең 

дұ ры сы,  көлігіңізді  техникалық 

жөндеу орталығындағы шеберлерге 

көрсетіп алғаныңыз дұрыс шешім 

болады. Өйткені тежегіш жүйесі – бұл 

автокөліктің ең маңызды функцияла-

рының бірі. Егер тежегіш жүйесі 

істен шықса, кез келген жүргізуші 

қауіпті жағдайға тап болады. Жолда 

сенімді жүргіңіз келсе, ең бірінші 

тежегіш жүйесінің қалыпты жұмыс 

жасап тұрғанына сенімді болуыңыз 

керек. 

Өйткені аталған бағдарлама 



аясында жаңа индустрияландырудың 

қуатты жобасы серпін алып, өткен 

жылдың өзінде ғана 12 мыңнан астам 

азаматты тұрақты жұмыспен қамтыған 

72 жоба жүзеге асқан болатын. 2011 

жылы желтоқ сан да тағы 80 индус трия-

лық жоба тұсауын кескен болатын. 

Бірталай бірлескен жоба еліміздің 

эко номи калық  қуатын  еселеуге 

қызмет етуі көңілді 

тоғайтатыны анық.  

Қостанайлық бұл 

жобаға  қа тыс ты 

қызы  ғу шылық 

тудыратын 

басты нәрсе, 

бұл отандық 

автокөлік 

өн ді рі сінің 

жедел даму 

мүмкінді гін 

арттырады. 

Кореялық  

мамандар дың 

пікірінше, қазақ-

стан дық  автодет-

ройт ты осы Қоста-

най да  жасаудың  өзі 

аса тиімді. Өйткені 

тоғыз жол дың торабында 

орналасқандықтан автокөлік экспор-

тын ТМД және алыс-жақын шетел дер ге 

еркін тасымалдауға толық мүмкіндік 

бола ды. Жоба бойынша зауыттан 

Елба-

сының 


тікелей 

бастама сымен 

жүзеге асып келе 

жатқан индус трия-

лық-инновациялық 

бағдарламаның алғашқы бес 

жылдығына қыруар қаржы 

арнаған Қазақ елі бұл жобалардың 

экономикалық әлеуетімізді арттыруға 

көлемді үлес қосатынын анық 

аңғартты.   

A di A6


(

(

(1995



Mitsubishi Outlander 

(2002-2011) 

– 16 000-30 000$

Mercedes E 320 

(1994-2000) 

– 9500-17 000$

Lexus RX 300 

(1998-2002) 

– 17 000-23 000$

Volkswagen Vento 

(1994-1996) 

– 4000-6000$

Daewoo Nexia 

(2005-2007) 

– 4500-6000$

Honda Shuttle 

(1995-2000) 

– 10 000-

14 000$

¨АЗА¨СТАНДЫ¨



 

автоөндіріс өркендеп келеді

бір       дей  өлшемін 

алып жүрмеңіз. 

Олай жаса-

ғаныңыз үшін 

айыппұлға 

ұрынуыңыз 

ғажап емес. 

Апатты 


аялдама белгісі 

ашылып-жа бы-

латын болса, көп орын алмайды. Соны-

мен қатар бөлшектел мей тін белгілер де 

болады. Ондай белгіні жүксалғыш 

қақ пағының ішкі жағына бекіте саласыз. 



АВТОКӨЛІК 

НАСОСЫ 

ЖӘНЕ 

МАНОМЕТР

Ауа 


райы ның 

суық мезгі-

лінде  тем   пе-

ратура 


ауыт  қып 

тұра  тын дық-

тан, ең бол маса айы  на бір рет дөң ге-

легіңіздің, соны мен бірге қосалқы 

дөңгелектің  де  қы   сы  мын  тексертіп 

тұрыңыз. Бұл апаттар дың алдын алу 

үшін керек. Сондықтан да насос пен 

манометрдің жүксалғышыңыздан 

табылуы заңды. Ең дұрысы – манометрі 

бар насос алу. Сондай-ақ қазіргі кезде 

қол ға, аяққа арналған, сонымен бірге 

элек тр лі көлік насостары жасалуда. 



СҮЙРЕТПЕ 

АРҚАН

Көлігіңіз 

сынса 

немесе қар 



мен бат-

паққа 


малтығып 

қалса, 


сүйреткіш арқан сыз аяқ-қолыңыз 

байлаулы деп санаңыз. Арқанның 

синтетикадан жасалған, екі ұшында 

карабині барын таңдағаныңыз дұрыс 

болады. 

Тазалағыш-қырғыш щетка әсіресе 

күз және қыс мезгілінде қажет. Ол 

көлік тере зесін қар мен жаңбырдан 



«Шіліңгір шілденің соңғы 

жек сенбісінде Алматы автоба-

зарындағы көлік саудасы аса 

қатты қыза қоймады, қалыпты 

жағдайда өтті» дейді сатушылар. 

Алайда жақсы көліктің қашанда 

жақсы бағаға өтетінін және 

бағалау шылардың көп болаты-

нын ескерсек, базар күні бірша-

ма автокөліктердің бәсі басым 

болды. Сонымен, өткен жексенбі-

де сатылым жағынан көш 

бас та ған автокөліктер мыналар:

Subaru Impreza 

(1993-1999) 

– 6500-9500$



№134 (816) 

1.08.2012 жыл, 

сәрсенбі


www.alashainasy.kz

6

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

АЛАШҚА АЙТАР ДАТЫМ...

Бүгінгі Алаш баласы басқан жерінің, атар таңының алдында алдымен 

қазаққа Тәуелсіздік сыйлаған Алла тағалаға, сосын ата-бабаларымызға 

қарыздар екенін ұмытпай, Қазақ елінің болашағына қызмет етсе деймін. 

Алаштың тағы бір аяулы тұлғасы Ғұмар Қараш: «Отанға, ұлтқа қызмет ету 

мансапты яки бай адамдарға ғана міндетті емес. Ниеті, ықыласы дұрыс болса, 

жай орташа адамдар да Отанға қызмет ете алады. Әр кісінің өзіне тиісті 

борышы бар. Әркім шамасы жеткенше қолынан келген істі атқарса болады. 

Жай адамдар өз міндеттерін адал атқарса, ол күрделі, ұлы істердің бітуіне 

үлкен септігін тигізген болар еді», – депті. Бұл – үлкен сөз. Сондықтан 

әрқайсысымыз өз орнымызда ұлтымызды сақтау, оның мәртебесін асқақтату 

үшін еңбек етуіміз қажет! 

АЛАШҚА

 

А

Й

ТАР

 

ДА

Т

ЫМ...

Бүгінгі Алаш баласы басқан жерінің, атар таңының алдында алдымен 

қазаққа Тәуелсіздік сыйлаған Алла тағалаға, сосын ата-бабаларымызға 

қарыздар екенін ұмытпай, Қазақ елінің болашағына қызмет етсе деймін. 

Алаштың тағы бір аяулы тұлғасы Ғұмар Қараш: «Отанға, ұлтқа қызмет ету 

мансапты яки бай адамдарға ғана міндетті емес. Ниеті, ықыласы дұрыс болса, 

жай орташа адамдар да Отанға қызмет ете алады. Әр кісінің өзіне тиісті 

борышы бар. Әркім шамасы жеткенше қолынан келген істі атқарса болады. 

Жай адамдар өз міндеттерін адал атқарса, ол күрделі, ұлы істердің бітуіне 

үлкен септігін тигізген болар еді», – депті. Бұл – үлкен сөз. Сондықтан 

әрқайсысымыз өз орнымызда ұлтымызды сақтау, оның мәртебесін асқақтату 

үшін еңбек етуіміз қажет! 

АЛАШ АЗАМАТЫ



Парламент сияқты салиқалы орында, 

үлкен халықтық мінберде көз шығарып, 

бас жарып жатудың несі сән?!

ДАТ!


Оразкүл АСАНҒАЗЫ, Парламент Мәжілісінің депутаты:

– Оразкүл Асанғазықызы, Пар-

ламент қабырғасына қазақ тілінің 

мұңын мұңдап, жоғын жоқтап жүрген 

өзіңіздей жанның келгеніне ана тілінің 

тағдырына алаңдайтын біраз қазақ 

қуанып қалғаны жасырын емес. 

Депутаттық кресло мемлекеттік тілдің 

мәселесін шешуге қаншалықты жайлы 

екен?

– Әлбетте, Парламент – ұлттың, мем-

лекеттің мәселесін көтеретін үлкен мінбер. 

Осында сайланған әрбір азамат, Аллаға 

шүкіршілік айтып, егемен еліміздің бүгінгі 

өзекті мәселелерінен шет қалмай, белсен-

ділік танытуы керек деп ойлаймын. Парла-

менттің күнделікті теледидардан жалпы 

көпшілік көретін мәжілістерінен басқа толып 

жатқан жұмыстары жетерлік. 

Депутаттық мандаттың мемлекеттік тіл 

мәселесін шешуге қаншалықты ықпалды 

екендігіне келсек, онда осы уақыт ішінде 

қолымнан келгенше мемлекеттік тіліміздің 

түйткілді мәселелеріне үн қатып жүрмін. 

Біріншіден, мен тікелей тіл, мәдениет, әлеу-

мет мәселелерін көтеретін Мәдени-әлеу-

меттік даму комитетінде емес, Халықаралық 

істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің 

мүшесі екендігімді айта кеткім келеді. Біздің 

комитет аты айтып тұрғандай, негізінен, 

халықаралық істер, қорғаныс және қауіп-

сіздікке қатысты заң жобаларын қарайды. 

Келісімшарттарда қазақ тілінде қате кетсе, 

ол бірнеше рет нота арқылы жөнделеді. 

Осындай қазақ тіліне қатысты кеткен қате-

ліктердің кесірінен бір келісім бірнеше 

дүркін нота арқылы түзелген. Бұл мәз бола-

тын жағдай емес. Халықаралық істер, қор-

ғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы 

Әшімбаев Мәулен Сағатханұлы комитет 

мүшелері Қуаныш Сұлтанов, Зағипа 

Балиева және маған осы мәселені сараптап 

ұсыныс әзірлеуді тапсырды. Сыртқы істер 

және Әділет министрліктерінің 

басшылырымен және Мәжіліс аппаратының 

аударма бөлімінің қызметкерлерімен 

комитетте «Парламент Мәжілісіне 

ратификациялауға енгізіліп жатқан 

халықаралық шарттардың қазақ тіліндегі 

мәтінін әзірлеу, сапасын көтеру» туралы 

дөңгелек үстел өткізілді. Сөйтіп, 

шетелдермен жасалатын мемле 

кеттік 


шарттардан бастап, барлық құжат тардың 

қазақ тілінде сауатты жазылуын ретке 

келтіруді талап еттік. 

Мен күніне бір-екі депутатқа барып 

қазақ тіліне байланысты жеке әңгімелесемін. 

«Неге қазақ депутаты қазақша сөйлеу керек 

екендігіне» көздерін жеткізуге тырысамын 

және министр, вице-министрлер, маман-

дармен де солай. Жақында ғана ІІМ-де 

«Мемлекеттік тілді оқытуды жүйелендіру» 

видео-семинар кеңесіне қатысып, ІІД-де 

«Мемлекеттік тілді қолданысқа енгізу» 

тақырыбында кездесу өткіздім. 


Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 0.75 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет