Сабақ жоспары пəн Қазақ тілі Мұғалім Сванғожаев Алмас Болатұлы Мектеп, сынып



жүктеу 56.16 Kb.
Pdf просмотр
Дата11.03.2017
өлшемі56.16 Kb.
түріСабақ

 

САБАҚ ЖОСПАРЫ



 

 

Пəн 

Қазақ тілі 

 

Мұғалім  

Сванғожаев Алмас Болатұлы  

Мектеп, сынып 

Алматы  облысы,  Ұйғыр  ауданы, 

Шонжы ауылы, 

Жаңабай  Құдайбергенов  атындағы 

орта мектеп, 5-сынып 

Сабақ тақырыбы 

Жаңа сөздер 

 

Жалпы мақсаты: 

 

Оқушыларға  жаңа  сөз  туралы  мəлімет  беру  арқылы  лингвистикалық  



білімдерін    кеңейту.  Сабақта  қолданылатын  лингвистикалық 

материалдар  арқылы  оқушылардың  ауызша  жəне  жазбаша  тіл 

мəдениетін  дамыту,  пəнге  деген  қызығушылықтарын  арттыру. 

Оқушыларды достыққа берік болуға, еңбекке тəрбиелеу.  

 

 

 



 

Сілтеме: 

Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 5-сыныбына арналған 

оқулық,  

 

 



http://itest.kz/kazakh-tili

  

 



 

 

 



Оқу  нəтижелері: 

 

Жаттығулар орындайды. 



 

Сыни тұрғыдан ойлайды, белсенділіктері артып, сабаққа 

қызығушылықтары артады. 

 

 



 

Сабақ кезеңдері: 

Жоспарланған іс-əрекеттер 

 

 

 



 

Рессурстар 



 

Ұйымдастыру 



кезеңі: 

3 минут 


 

 

 



 

 

 



 

10 минут 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

25 минут 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

  Сəлемдесу,  



  Топқа бөлу  (Геометриялық фигуралар арқылы) 

Психологиялық ахуал (Тілек айту) 

(Оқушылар  өздерінің  атын  айтып,  жақсы  қасиетті 

айтады.  Мысалы:  Алмас  –  ақылды,  Қанат  –  қайратты 

т.б. 

 

Үй тапсырмасын тексеру. 



1. Көнерген  сөздердің  түрлері туралы түсінік. 

2. 154, 155-жаттығу. 

 

Оқушылардың дайындықтары тексеріледі. 



1. Көнерген сөз қатысқан сөйлемді көрсетіңіз. 

A) Үйрек алу лашынға сөз емес екен. 

B) Абайдың бұл келісін ұрын келу деп атайды. 

C) Теңіз үстіне ауыр тұман көтерілді. 

D) Биыл Абайдың жасы он үшке толған еді. 

E) Борашта ерекше бір тəртіптілік бар. 

2. Көнерген сөз қатысқан сөйлемді көрсетіңіз. 



A) Кеудесіндегі жұдырықтай жүрегі əлсіз ғана 

бүлкілдейді. 



B) Қаңтардың қысқы түні ащы ішектей шұбатылып 

бітпейді. 



C) Ауыл күзектен көшер алдында Мысықты үйіне ертіп 

келді. 


D) Он сегіз жасқа жаңа толғанда соғыс басталды. 

E) Шығар күнді сергек сезіммен асыға тосты. 

3. Тарихи сөз қатысқан сөйлемді табыңыз. 



A) Жібек туларды жел желбірете түседі. 

B) Ойы – мемлекеттің іргесін бекемдеу. 

C) Жауы жағаласып, тыныштық бермей келеді. 

D) Бүгін ханның жаны жай таппады. 

E) Жаз айларында құсқа лашын салады. 

Тақырыппен жұмыс: 

  Мұғалім: Тілде жаңа  ұғымдарды білдіретін сөздер 

жаңа сөздер немесе неологизмдер деп аталады. Олар 

тілге алғаш енген кезде ғана жаңа болады. Кейін  тілге 

сіңісіп, халыққа əбден танылып, жаппай қолданылған  

кезде  жаңа сөз болудан  қалады.  

Мысалы, компас, космонавт, спутник деген сөздер 

алғаш пайда  болған кезде  жаңа сөздер  болатын.  Кейін  

бұлар  қолданыла келе  жаңа сөз болудан  қалды. Жиі  

қолданылатын сөздердің  қатарына енген  бұл сөздер  

соңғы  жылдары  ғарыш, ғарышкер,  жер серігі деген 

қазақтың төл сөздерімен беріліп, жаңа  сөздер болып  

есептеліп жүр. Осы тектес жаңа  сөздердің  қатарына  



жолсерік, үнтаспа, жеделхат, саяжай, ермексаз, 

теңге, құжат, отбасы, кеден, зейнетақы, зейнеткер, 

Геометриял

ық түрлі 

түсті 


фигуралар 

 

 



 

 

http://itest.k



z/exam_test

?test_id=74

6305794

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Удалено: алғаш 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

сынып, үнқағаз  жəне т.б. сөздер  жатады. 

 

 

Таныстырылым 



Тілімізде жаңа ұғым аттарын білдіретін жаңа сөздер де 

бар. Олар ғылыми тілде неологизм деп аталады. 

Жаңадан енген сөздер тілге сіңісіп, халыққа танымал 

болған соң жаңа сөз болудан қалады да, орнын оның 

баламасы ауыстырады. Мысалы, космос – ғарыш, 

космонавт – ғарышкер, парк – саябақ, теплица – 

жылыжай, телеграмма – жеделхат, пенсия – 

зейнетақы, спутник – жер серігі, класс – сынып, т.б. 

  

Сөздердің тіркесуі арқылы да жаңа сөздер жасалады. 



Мысалы, жердің жасанды серігі, ғарыш айлағы, жер 

серігі, халықаралық қауымдастық т.б. 

  

Қазақ тілінің мəртебесінің өсуіне орай соңғы жылдары 



тілімізге көптеген жаңа сөздер – неологизмдер енді. 

Мысалы, орамжапырақ, қызанақ, жасуша, қожалық, 



жылыжай, т.б. 

 

  Жаңа тақырып  бойынша  түсінік  тексеру: 



 І деңгей 

1. Жаңа сөздер деген  не? 

2. Жаңа сөздерге мысалдар жаз. 

3. Өлеңде жаңа мағынаға ие болған көнерген сөзді тап 

   Бала болдың жас болдың

   Жамандыққа ермедің. 

   Төре болдың бас болдың

   Жалғандыққа ермедің. 

ІІ деңгей 

1. Төмендегі сөздерден жаңа сөздерді теріп жаз. 

   Мектеп, карта, телевизор, аялдама,  кеден, 

өнеркəсіп, қағаз, оқулық, баспасөз, ғарыш, 

əмбебап,  желтоқсан  айы,  сынып,  қорғаушы,  

сұраныс,  тапсырыс,  асаба, оқушы, ұстаз. 

2. Тəуелсіздікке  байланысты  кірген жаңа  сөздерді  

қатыстырып, «Тəуелсіз Қазақстан» деген тақырыпта  

мəтін құра. 

ІІІ деңгей 

1. Жаңа сөздерден жаңылтпаш құра. 

2. Көнерген сөздің негізінен қайта  тіріліп, жаңарған  

сөздерді ата. 

Үлгі: төре – төреші 

3. Жаңа сөздер қанша түрлі жолмен пайда болады? 

Мысалдармен дəлелдеп жаз. 

 

Оқулықпен жұмыс.  



 

 

Таныстыры



лым №1 

http://itest.k

z/lekciya_ko

nergen_sozd

er_zhanga_s

ozder


  

Сайтынан 

кесіп 

алынған 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Мəтінді мəнерлеп оқу. 



 

167-жаттығу (ауызша) 

Мəтінді оқып, мазмұнын əңгімелеңдер. 

Мəтіндегі неологизмдердің қалай жасалып тұрғанын 

айтыңдар. 

Мəтін мазмұнына сүйеніп, оқиғаның өту кезеңіне, 

ұлттық дəстүрлерге назар аударыңдар. 

165-жаттығу 

 Үлгі: еңбек құралдары: қағаз, қалам, қарындаш, желім, 



ермексаз, қайшы, компьютер, тінтуір, т.б. 

Г. 


Қосымова, 

Ж.Дəулетбе

кова 

Қазақ тілі 



Алматы 

«Атамұ-ра» 

2015 

72-74-бет 



4 минут 

Бекіту: 


1. 

 Сөздердің бірігуі арқылы жасалған жаңа 

сөзі бар сөйлемді көрсетіңіз. 

A) Ол əскери құжаттарын алды. 

B) Сынып бөлмесін желдетіп тұру керек. 

C) Арнайы жеделхат жөнелтілді. 

D) Кеден жұмысы жолға қойылған. 

E) Қазақстанның төл теңгесі бар. 

 

2. Жұрнақ жалғану арқылы жасалған жаңа сөзді 



көрсетіңіз. 

A) Ғарыш, үнқағаз 

B) Ғарышкер, зейнеткер 

C) Жеделхат, теңге 

D) Бейнетаспа, кеден 

E) Ермексаз, сынып 

 

3. 



 Жаңа сөздердің баламасын табыңыз. 

A) Эвфемизм 

B) Дисфемизм 

C) Фразеологизм 

D) Архаизм 

E) Неологизм 

 

4. Архаизмге қарама-қарсы сөздер қалай аталатынын 



көрсетіңіз. 

A) Неологизм 

B) Дисфемизм 

C) Эвфемизм 

 

http://itest.k



z/exam_test

?test_id=74

6305794

 


 

D) Фразеологизм 



E) Историзм 

Бағалау 

критерийлері: 

Оқушылардың сабаққа белсінділікпен қатысуы;  

Топ ережесіне сай жұмыс жасай білуі;  

Өз ойын толық жеткізе білуі;  

Жаңа тақырыпқа сай талдау жұмыстарын жасай білуі;  

Жаңа тақырыпты игеруі. 

Үйге тапсырма 

1 минут 


166-жаттығуды шартына сай орындап келу. Ереже қайталау. 

Кері байланыс 

1 минут 


Оқушылар  өздерінің  нені  білгенін,  нені  үйренгенін  кестеге 

толтырады. Стикерлерге жазып тақтаға іледі. 



Қорытынды 

1 минут 


Сабақтағы  белсенділіктері  мен  қатысуларына  қарап

 

бағалаймын, 



сабақты қорытамын. 

 

Удалено:   



Удалено: 

жүктеу 56.16 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет