С. Сейфуллин атындағы



жүктеу 172.89 Kb.
Pdf просмотр
Дата29.04.2017
өлшемі172.89 Kb.

 

С. Сейфуллин атындағы  



Қазақ агротехникалық  

университеті  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ЭЛЕКТИВТІ ПƏНДЕР КАТАЛОГЫ  

 

6D120200 – Ветеринариялық санитария мамандығы 

докторанттарына арналған 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Астана 2014 

 

 



 

 

 

 

 

І. БАЗАЛЫҚ ПƏНДЕР (БП) 

 

Таңдау компоненті (ТK) – 15 кредит 

 

Модуль 2 - Ветеринариялық санитарияның қазіргі заманауи мəселелері 

 

 SPVS 8202   Ветеринарлық санитарияның қазіргі заманауи 

мəселелері 

 

Кредит саны – 3  

Мақсаты:  Курсты  зерттеу    докторанттың  білімін  ветеринариялық 

санитариялық    азықтардың  қауіпсіздігін  бақылау  жөніндегі  мемлекеттік 

сұрақтарда қолдануға негізделген. 

Мазмұны: 

Мал 


шаруашылығының 

азықтық 


өндірісінің 

ерекшеліктерін  игеру  курсы.  Жануарларды  əдеттегідей  емес  азықтармен 

азықтандырғандағы  азықтың  сапасын,  минералдарды  қолданғанда,  басқа 

заттардың  биологиялық  белсенділігін  зерттеу.  Олардың  азықтарда  қалған 

қалдықтарын  ажырата  алу  қабілеті.  ХАССП  негізгі  қағидаларымен 

азықтық  тағамдардың  сапасын  басқарудағы  сұрақтарды  зерттеу.  

Өндірістік  заманауи  талаптарға  сай  ветеринариялық  санитарияның 

жағдайына  талдау  жүргізу  жəне  жағдайға  сай  келу  жəне    жаңа  құрылған  

дезинфекциялаушы, дезинсекциялаушы жəне дератизациялаушы құралдар. 

Жаңа  технологиялық  тəсілдерді  қолдану  жəне  ветеринариялық-

санитариялық іс-шараларға аппараттарды қолдану тəсілдері. 

Күтілетін  нəтижелер:  Ғылыми  жəне  өндірістік  орындарда 

ветеринариялық  санитариялық    азықтардың  қауіпсіздігін  бақылау 

жөніндегі мемлекеттік сұрақтарға білімін қолдану. 

 

 

MBV 8202 Маркетинг жəне ветеринариядағы саласындағы 

бизнес 

Кредиттер саны – 3 

Мақсаты:  ҚР  мемлекетік  ветеринарлық  органдармен  шығарылған  

заңдық  актілерді  жəне  Қазақстан  Республикасының  жеке  кəсіпкерлік 

ветеринарлық қызметінін жүргізу тəртібін меңгеру.    

Мазмұны:  Ветеринарлық  ісінің  заңнамалық  регламентациясы. 

«Ветеринария  туралы»  заңы. «Жеке  кəсіпкерлік  туралы»  заңы. 

Ветеринарлық  қызметі  лицензиялау  туралы  ережесі.  Жеке  өндірістік 

 

 



ЭЛЕКТИВТІ ПƏНДЕР КАТАЛОГЫ 

 

бақылау кəсіпорынын ұйымдастыру туралы ережесі. Ветеринарлық алдын-



алу  шараларды  жүргізу  кезіндегі  шығыс  нормативті.  Өндірістік 

ветеринарлық  санитарлық  қадағалау.  Жеке  кəсіпкерлікті  ұйымдастыру 

түрлері. 

Ветеринарлық 

дəрігер 

кəсіпкердін 

бизнес-жоспары. 

Қаржыландыру жəне салық салу.  



Күтілетін  нəтиже:  Мал  дəрiгерлiк  кəсiпкерлiк  қызметiнде  құқықтық 

жəне  экономикалық  сұрақтары  бойынша  мəлімді  болу.  Мал  дəрiгерлiк 

кəсiпкерлiк 

қызметтiн 

ұйымдастыруға 

арналған 

 

Қазақстан 



Республикасының заңдарымен иелену. 

 

 VSEKZhP 8202  Жануар текті азықтарды ВСС 



 

        Кредиттер саны – 3 

 

Мақсаты:  Жануар  текті  азықтардың  сапасын  бағалау  жəне 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету  үшін  əр  түрлі  азықтар  түрлерінің 

сипаттамасын  білу,  оларды  қолдану  əдістері  мен  шаруашылықтағы 

тəжірибелік негіздерін меңгеру.  



 

Мазмұны:  Жануар  текті  азықтар  жөнінде  мағлұматтар,  оларды 

дайындау  жəне  қолдану.  Жануар  текті  азықтардың  азықтық  жəне 

биологиялық  құндылығы.  Жануар  текті  азықтарды  ветеринарлық-

санитарлық 

сараптау 

əдəстері 

жəне 

тəжірибелік 



жұмыстарын 

ұйымдастыру.  Нормотивтік-техникалық  құжаттама.  Жануарларды 

азықтандыру  үшін  қолданылатын  жануарлар  текті  азықтардың 

қауіпсіздігін бағалау.  



 

 Күтілетін  нəтиже:  докторант  жануар  текті  азықтардың  сапасын 

бағалау  жəне  жануарларды  сапалы,  қауіпсіз  жануар  текті  азықпен 

қамтамасыз етуді меңгеру тиіс.  

 

Модуль 3 – Індетке қарсы жəне алдын-алу шараларын 

ұйымдастыру 

 

EMOVM 8203 Эпизоотологиялық мониторинг жəне ветеринарлық 

іс-шараларды ұйымдастыру 

           Кредит саны – 3 

Мақсаты:  Індеттік  зерттеу  əдістерін  пайдаланып  арнайы  аумақта 

инфекциялық аурулар бойынша індеттік жағдайды анықтау, инфекциялық 

аурулар  туралы  жаңа  өзгерістерін  еңгізе  отырып  мəлімет  жинақтау, 

соңымен  қатар  заманауй  ақпараттық-аналитикалық  бағдарламаларды 

қолдану,  осыған  негізделіп  тиімді  алдын-алу  шараларды  ұйымдастырып, 

жүргізе білу.  



Мазмұны:  Індеттік  мониторинг,  жоғары  деңгейлі  елдерінің  алдын-

алу  жəне  індетке  қарсы  шараларды  ұйымдастыру  бойынша  тəжірибесі. 

Қолайлы  дəрежесі  бойынша  аумақтарды  зоналау  жəне  кластеризациялау.   

Індеттік  кезенінің  абсолюттік  көрсеткіштері.  Ветеринария  саласындағы 



 

қауіпті  талдау.  Ақпараттық  компьютерлік  технологияларды  пайдалана 



отырып  індеттік  жағдайды  болжамдау.  Жүргізілген  алдын-алу  жəне 

індетке қарсы шараларының тиімділігін анықтау. Індеттік кезенді бақылау 

(иммунитет кернеулiгi, вакцинация деңгейі т.б.). Індеттік фактор ағымына 

объективті жəне субъективті факторларының тигізетін ролі. 



Күтілетін нəтиже: Докторант арнайы аумақта инфекциялық 

ауруларының індеттік жағдайын анықтауға, инфекциялық аурулар туралы 

жаңа өзгерістерін еңгізе отырып мəлімет жинақтауға, соңымен бірге 

індеттік зерттеу əдістерін тəжірибе дағдырларында меңгеруі. 



  

 

MPIBIIKT 8203  Мониторинг жəне АҚТ пайдалана  инфекциялық 

ауруларды болжамдау 

 

           Кредит саны – 3 

         Мақсаты:  Індеттік  мониторинг  жүргізу  соңымен  қатар  аталған 

жұмысты ақпараттық компьютерлік технологияларды пайдалану. 



Мазмұны:  Ауыл  шаруашылығы  жануарларының  инфекциялық 

ауруларына  індеттік  мониторинг  жүргізу,  індеттік  зерттеу  бойынша 

көрсеткіштер  базасын  жинақтау,  арнайы  аумақтарда  індеттік  зерттеу 

жұмыстарын  жүргізіп нəтижесін АКТ пайдалана отырып көрсету.  



         Күтілетін  нəтиже:  Індеттік  мониторинг  жүргізуге  қажетті 

тəжірибелік дағдыларын толығымен меңгеру, АКТ қолдану білу.  



 

 

VG8203 Ветеринарлық география 

 

        Кредиттер саны – 3 

Мақсаты:  Географикалық  індеттану  əдістерін  меңгеру  жəне 

потенциалды,  жаңашыл  ветеринарлық  экологиялық  жағдайларды 

картографикалау мен игеру.  

Мазмұны:  Пəнді  меңгеру  негізгі  ғылыми  бағыты – ветеринарлық 

география.  Ғылыми  жүйесінде  ветеринарлық  географияның  орны,  оның 

міндеттері  мен  зерттеу  объектілері.  Нозологиялық    форма  тізімінде 

індеттік  кезең  мен  этиологиядағы  табиғат  факторларының  ролі  жəне 

ғылыми зерттеу негізгі əдістері. Жануарлардың табиғатты көзді аурулары 

мен биогеохимиялық провинциялары.  



Күтілетін  нəтиже:  Географикалық  індеттану  əдістерін  меңгеру,  

картографикалық  жəне  статистикалық  əдістерін  қолдана  отырып 

жануарлар жұқпалы ауруларының таралуына талдау жасай білу.  

 

Модуль 4 – Ветеринариялық санитария



  

 

SEBZhP 8204 

 

Жануартекті өнімдердің санитарлық экологиялық 

биоқауіпсіздігі 

 

Кредиттер саны – 3 



Мазмұны:  Мал  шаруашылық  өнімдердің  сапасы  мен  қауіпсіздігі 

жөнінде нормативтік-техникалық құжаттама. Мал жəне құс шаруашылығы 

шаруашылығы  өнімдерінің  химиялық  құрамы  мен  азықтық  құндылығы. 

Азық-түліктерді  өңдеу  технологиялық  негізі:  стандарттау,  сертификаттау 

негіздері, санитарлық-гигиеналық зерттеулер жəне өнімдердің санитарлық 

бағасы.  Зертханалық  зерттеулерге  сынама  алу  ережелері,  сақтау  жəне  

реализациялау; санитарлық экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін 

азық-тұлік  сапасын  бақылау  үшін  жаңа  жəне  заманауи  əдістер  мен 

тəжірибе негіздерін қолдану.  

Күтілетін  нəтиже:  докторант  азық-түліктердің  экологиялық 

қауіпсіздігі  жəне  өнімдердің  сапасын  бағалаудың  тəжірибелік  əдістерін 

меңгеру.  

 

VSPPZhP 8204  Мал шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу 

мекемелеріндегі ветеринариялық санитария  

 

Кредиттер саны – 3 

Мақсаты: 

қазіргі 


заманғы 

дезинфектанттарды, 

олардың 

экологиялығын,  мал  шаруашылығы  өнімдерін  өндіру  мекемелерінде 

қолданылу əдістері мен тəсілдерін зерттеу; 

Мазмұны:  Дезинфектант,  дезинсектант  жəне  дератизациялық 

заттардың  жаңа  топтары.  Гигиеналық  практика.  Тағам  өнімдерінің 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  етуге  қатысты  Халықаралық  заңнамалар. 

Стандартизациялау  мен  сертификациялау  бойынша  Халықаралық 

ұйымдар. Тағам қауіпсіздігіне қатысты ЕО Директивалары. 

Күтілетін  нəтижелер:  қазіргі  заман  талабына  сондай-ақ,  отандық 

жəне  халықаралық  практика  гигиеналық  практика  мен  санитария 

талаптарына  сəйкес  мал  шаруашылығы  өнімдерін  өндіру  мекемелерінде 

ветеринариялық-санитарлық  шаралар  өткізуге  қатысты  практикалық  жəне 

теориялық машықтану істері игерілетін болады. 

 

VSNEIP 8204  Экспорттау жəне импорттау кезінде  

ветеринарлық-санитарлық бақылау  

 

Кредиттер саны – 3 

Мақсаты:  азық-түліктерді,  шикі  заттарды,  жəне  өсімдік  тектес 

өнімдерді экспортты-импортты тасымалдағанда ветеринарлық-санитарлық 

талаптар.  

Мазмұны:  азық-түлік  өнімдерін,  шикі  заттарды  жəне  өсімдік 

өнімдерін импортты-экспортты тасымалдағанда ветеринарлық-санитарлық 

талаптар.  Өнімдердің  органолептикалық,  физико-химиялық,  токсико-

биологиялық бағасы, жарамсыз өнімдерді өңдеу ережелері.   



 

Күтілетін  нəтиже:  Курсты  тəмəмдаған  докторант  ветеринарлық 

жүктерді  экспорттау-импорттау  тасымалдау  кезінде  ветеринарлық-

санитарлық бақылау. 



 

 

Модуль 5 – Жануар текті өнімдерінің ветеринарлық санитарлық 

сараптамасы 

 

 

VSENP 8205  Ұлттық тағамдардың өнімдерін ВСС (қымыз, 

шұбат, қазы, т.б.) 

 

Кредит саны – 3 

Мақсаты:  Ұлттық  тағам  өнімдерін  ВСС  (қымыз,  шұбат,  қазы,  ет 

өнімдері)  курсын  оқу  барысында  оларды  дайындау  технологиясы, 

ветеринариялық  санитариялық  сараптау  жəне  заннамасы  мен  зерттеу 

тəсілдерін үйрету. 



Мазмұны:  Мал  шаруашылығы  өнімдері  тағамдарының  химиялық 

құрамы  мен  тағамдық  құндылығы.  Тағамды  қайта  өңдеу  технологиясы; 

стандарттау  негіздері;  сертификаттау,  санитарлық – гигиеналық  зерттеу 

жəне тағамдарды санитариялық бағалау. Зертханалық зерттеу үшін сынама 

алу,  дайындау  технологиясы,  сақтау  жəне  іске  асыру;  мал  шаруашылығы 

өнімдерін  жаңа  технология  бойынша  бақылау.  Ұлттық  тағамдардың 

биологиялық қауіпсіздігі мен тағамдық құндылығы. 

Күтілетін  нəтиже:    Ұлттық  тағам

 

өнімдерін  ВСС  (қымыз,  шұбат, 



қазы,  ет  өнімдері)  сапа  қауіпсіздігі  мен  тəжірибиелік  ұжыммен  жұмыс 

жүргізілуі. 



 

 VSEZhS 8205  Мал шаруашылығы шикізат өнімдерін ВСС 

 

Кредит саны – 3 

Мақсаты:  Мал  шаруашылығы  шикізат  өнімдерін  ВСС  курсының 

оқытылу  барысы  гигиеналық  қайта  өңдеумен  технология  негіздерін  оқу, 

заңнамасы мен əдістемесін үйрету. 

Мазмұны:  Мал  шаруашылығы  өнімдері  тағамдарының  химиялық 

құрамы  мен  тағамдық  құндылығы.  Тағамды  қайта  өңдеу  технологиясы; 

стандарттау  негіздері;  сертификаттау,  санитарлық-гигиеналық  зерттеу 

жəне  тағамдарды  санитарлық  бағалау.  зертханалық  зерттеу  үшін  сынама 

алу,  дайындау  технологиясы,  сақтау  жəне  іске  асыру;  мал  шаруашылығы 

өнімдерін  жаңа  технология  бойынша  бақылау.  Ұлттық  тағамдардың 

биологиялық қауіпсіздігі мен тағамдық құндылығы. 

         Күтілетін  нəтиже:  Мал  шаруашылығы  шикізаттарын  өндірістік 

зертханада қолдану. 

 


10 

 

 VSEPP 8205  Азық-түлік тағамдары ВСС  



 

        Кредит саны - 3 

        Мақсаты:  Азық-түлік  тағамдары  курсының  оқытылу  барысы 

гигиеналық  қайта  өңдеумен  технология  негіздерін  оқу,  заңнамасы  мен 

əдістемесін үйрету. 

Мазмұны:  Мал  шаруашылығы  өнімдері  тағамдарының  химиялық 

құрамы  мен  тағамдық  құндылығы.  Тағамды  қайта  өңдеу  техгологиясы; 

стандарттау  негіздері;  сертификаттау,  санитарлық-гигиеналық  зерттеу 

жəне  тағамдарды  санитарлық  бағалау.  Зертханалық  зерттеу  үшін  сынамы 

алу,  дайындау  технологиясы,  сақтау  жəне  іске  асыру;  мал  шаруашылығы 

өнімдерін жаңа технология бойынша бақылау.  



Күтілетін  нəтиже:  Мал  шаруашылығы  өнімдерінен  өңделетін 

өнімдерін ВСС. 

 

 

 



 

VSEМРPP 8206  Құс еті жəне құс өнімдерінің ветеринарлық-

санитарлық сараптау 

 

Кредиттер саны – 

Мақсаты: докторанттың құс еті жəне құс шаруашылығы өнімдерінің 

сапасы  мен  қауіпсіздігін  ветеринариялық-санитарлық  бағалау  мəселелері 

бойынша білім алуына соқтырады. 

Мазмұны: Құс еті мен құс шаруашылығы өнімдерін өңдеудің қазіргі 

заманғы  технологиялары.  Олардың  тағамдық  жəне  биологиялық 

құндылығы.  Құс  еті  сапасына  техногендік  жəне  биогендік  факторлардың 

əсері.  Құс  аурулары  мен  ветеринариялық-санитарлық  бағалау.  Жұмыртқа 

ұнтағы мен меланж алудың жаңа əдістері. Олардың сапасын, қауіпсіздігін 

анықтау əдістері жəне санитариялық тұрғыдан бағалау. 



Күтілетін нəтиже: Оқу барысында қол жеткізілген жетістіктерді құс 

еті  мен  құс  шаруашылығы  өнімдерінің  ветеринариялық-санитарлық 

сараптау мəселелері бойынша ғылыми жəне өндірістік қызмет барысында 

пайдалану. 

 

 

 



VSEPRIRK 8206  ҚР импорттаушы өсімдік тағамдарың ВСС 

 

Кредит саны – 3 

Мақсаты:  Импорттау (экспорт) кезінде тағамдар мен  шикі өсімдік 

тегінің 


ветеринариялық-санитариялық 

талаптарын 

зерттеу, 

органолептикалық,  физико-химиялық,  токсико-биологиялық  сапаны 

бағалау,  қолдануға  келмейтін  жəне  қолданылған  тағамдарды  қайта  өңдеу 

жəне пайдалану.                             



11 

 

 Мазмұны: Импорттау (экспорт) кезінде тағамдар мен шикі  өсімдік 

тегінің 

ветеринариялық-санитариялық 

талаптарын 

зерттеу, 

органолептикалық,  физико-химиялық,  токсико-биологиялық  сапасын 

бағалау, пайдалануға келмейтін жəне қолданылған тағамдарды қайта өңдеу 

жəне пайдалану.                    

Күтілетін  нəтижелер:  Импорттау  (экспорт)  кезінде  тағамдар  мен 

өсімдік  текті  заттарды  ветеринариялық-санитариялық  талаптарын 

зерттеуде тəжірибелік біліктілікті игеру. 

 

VSEMMP 8206   Сүт жəне сүт өнімдерін ветеринариялық-



санитариялық сараптау  

 

Кредит саны: 3 

Мақсат:  «Сүт  жəне  сүт  өнімдерін  ветеринариялық-санитариялық 

сараптау»  курсын  зерттеу  технологияның  негіздері  бойынша 

доктаранттардың білім алуында жəне қайта өңдеу гигиенасында, сүт жəне 

сүт өнімдерінің стандарттау жəне ветеринариялық-санитариялық сараптау 

тəсілдері мен ережелері. 

Мазмұны:  «Сүт  жəне  сүт  өнімдерін  ветеринариялық-санитариялық 

сараптау»  мамандықтың  негізгі  пəні  болып  табылады,  сүт  жəне  сүт 

өнімдерін  зерттеулердің  санитарлық-гигиеналық  тəсілдерін  зерттейтін 

жəне  олардың  ветеринариялық-санитариялық  бағалаудың  ережелерін 

анықтау.  Қойылған  мəселені  шешу  үшiн  зерттеулер  кезінде  келесі  оқу 

түрлері  қарастырылады:  дəріс,  зертханалық-тəжірибелік  жəне    өздік 

жұмыстар орындау. 

Күтілетін  нəтижелер:  Сүт  жəне  сүт  өнімдерін  ветеринариялық-

санитариялық  сараптау  бойынша  жұмыс  жүргізу  жəне  тəжірибелік 

ұйымдардың негізгі тəсілдері, мемстандарттарды қарастыра жəне қолдана 

білу  керек,  өндірістік  сұрақтар  туындағанда  оларды  шешу  жолында 

басшылық етуге, сүт жəне сүт өнімдерінің сапасын бағалағанда өз білімін 

қолдану керек. 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

12 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ІІ. ПРОФИЛДІК ПƏНДЕР (ПП) 

 

Таңдау компоненті (ТК) - 18 кредит

 

 

 

Модуль 6 – Ауыл шаруашылық өнімдерінің қауіпсіздігі   

 

 

 

VSEPZhVTF 8301 Техногенді əсерлер кезіндегі мал 



шаруашылығы өнімдерін ветеринарлық-санитарлық сараптамасы 

 

Кредиттер саны – 

Мақсаты:  докторанттың  техногендік  факторлар  əсер  еткен  ауыл 

шаруашылық  өнімдерді  ветеринарлық-санитарлық  сараптау  жəне  азық-

түлік  өнімдерінің  қауіпсіздігі  мəселелері  бойынша  білім  алуына  келіп 

саяды. 


Мазмұны:  Ауыл  шаруашылық  өнімдердің  бөгде  заттармен 

ластануы.  Ауыл  шарушылық  өнімдердің  азық  жəне  биологиялық 

құндылығына  техногендік  факторлардың  əсері.  Ауыл  шаруашылық 

жануарлардың  организмінен  техногендік  ластағыштардың  шығуы  жəне 

оның  мерзімі.  Ауыл  шаруашылық  өнімдердің  техногендік  сипаты  бар 

ластағыштарды 

детоксикациялау 

жəне 


дезоктивациялау 

əдістері. 

Техногендік    маңызы  бар  ластағыштармен  ластанған  кезде  ауыл 

шаруашылық өнімдердің санитарлық бағасы.   



Күтілетін нəтиже: Оқу барысында қол жеткізілген жетістіктерді құс 

еті  мен  құс  шаруашылығы  өнімдерінің  ветеринариялық-санитарлық 

сараптау мəселелері бойынша ғылыми жəне өндірістік қызмет барысында 

пайдалану. 



 

VSERKРV 8301 Бөгде заттармен ластану кезіндегі өсімдік өнімдерінің 

ВСС 

Кредиттер саны – 2 

Мақсаты:  Жануар  жəне  өсімдік  текті  ластанған  өнімдердің 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету  жəне  сапасын  бақылау  үшін  ғылыми 

 

ЭЛЕКТИВТІ ПƏНДЕР КАТАЛОГЫ 

 

С.Сейфуллин атындағы 

 Қазақ агротехникалық  

                         университеті 

 


13 

 

біліктілікке  қол  жеткізу  жəне  əдіс-тəсілдерін  практикада  пайдалана  алу 



бойынша машықтану. 

Мазмұны:  Мал  шаруашылығы  жəне  өсімдік  шаруашылығы 

өнімдерінің  сапасы  мен  қауіпсіздігіне  қатысты  нормативтік-техникалық 

құжаттар. Тағам өнімдерінің биогендік жəне техногендік контаминанттары 

туралы  түсінік.  Өнімдердің  бөгде  заттармен  ластануына  себеп  болатын 

басты  факторлар.  Бөгде  заттардың  өнімдердің  сапасы  мен  тағамдық 

құндылығына  тигізетін  əсері.  Мал  шаруашылығы  өнімдерінде  бөгде 

заттарды  анықтаудың  негізгі  əдістері.  Бөгде  заттармен  ластану  кезінде 

өнімдерді  залалсыздандыру  əдістері.  Бөгде  заттармен  ластану  кезінде 

өнімдердің ветеринариялық-санитарлық бағалануы. 

Күтілетін нəтиже: Жануар жəне өсімдік текті ластанған өнімдердің 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету  жəне  сапасын  бақылау  үшін  практикалық 

ұйымдастыру жəне жұмыстар жүргізу бойынша тəсілдерді меңгеру. 

 

VSEPRIRK 8301  ҚР импорттаушы өсімдік тағамдарын 

ветеринариялық-санитариялық сараптау   

 

Кредит саны – 3

 

          Мақсаты:  Импорттау  (экспорт)  кезінде  тағамдар  мен  шикі  өсімдік 

тегінің 


ветеринариялық-санитариялық 

талаптарын 

зерттеу, 

органолептикалық,  физико-химиялық,  токсико-биологиялық  сапаны 

бағалау,  қолдануға  келмейтін  жəне  қолданылған  тағамдарды  қайта  өңдеу 

жəне пайдалану.                             



 

 Мазмұны: Импорттау (экспорт) кезінде тағамдар мен шикі  өсімдік 

тегінің 


ветеринариялық-санитариялық 

талаптарын 

зерттеу, 

органолептикалық,  физико-химиялық,  токсико-биологиялық  сапасын 

бағалау, пайдалануға келмейтін жəне қолданылған тағамдарды қайта өңдеу 

жəне пайдалану.                    



Күтілетін  нəтижелер:  Импорттау  (экспорт)  кезінде  тағамдар  мен 

өсімдік  текті  заттарды  ветеринариялық-санитариялық  талаптарын 

зерттеуде тəжірибелік біліктілікті игеру. 

 

VSEPRPM 8302 Микотоксинмен ластану кезіндегі өсімдік өнімдерінің 



ветеринарлық-санитарлық сараптау 

 

Кредиттер саны – 

Мақсаты:  докторанттың  өсімдік  өнімдерінің  микотоксиндермен 

зақымданғандағы  ветеринарлық-санитарлық  сараптау  жəне  азық-түлік 

өнімдерінің  қауіпсіздігі  мəселелері  бойынша  білім  алуына  əкеліп 

соқтырады. 



Мазмұны: 

Микотоксиндер 

туралы 

түсінік 


жəне 

өсімдік 


микотоксикоздарының  түрлері.  Өсімдік  өнімдерінде  микотоксиндердің 

14 

 

жиналуы  мен  таралуы.  Өсімдік  өнімдерінде  микотоксидерді  анықтау 



əдістері. 

Микотоксиндермен 

зақымданған 

өсімдік 


өнімдерінің 

детоксикациясы.  Өсімдік  өнімдері  микотоксиндермен  ластанғанда 

санитарлық баға.   

Күтілетін  нəтиже:  Оқу  барысында  қол  жеткізілген  жетістіктерді 

өсімдік  өнімдерінің  микотоксиндермен  зақымданғандағы  ветеринарлық-

санитарлық сараптау мəселелері бойынша ғылыми жəне өндірістік қызмет 

барысында пайдалану. 



 

VSEHP 8302  Халал өнімдерді ветеринариялық-санитарлық сараптау 

Кредит саны – 2 

Мақсаты:  «Халал  өнімдерді  ветеринариялық-санитарлық  сараптау» 

пəнін оқыту барысында докторанттарға халал өнімдерді стандарттау жəне 

ветеринариялық-санитарлық  сараптау  əдістерімен  ережелеріне,  негізгі 

технологиясымен өңдеу гигиенасынын үйретеді.  



Мазмұны: «Халал өнімдерді ветеринариялық-санитарлық сараптау» 

пəні  халал  өнімдерді  санитарлық-гигиеналық  зерттеу  əдістерін  жəне 

ветеринариялық-санитарлық  бағалау  ержелерін  анықтайды.  «Халал 

өнімдерді  ветеринариялық-санитарлық  сараптау»  пəнін  оқудың  мақсаты 

докторанттарды  халал  өнімдердің  сапасын  бақылау  жəне  қауіпсіздігін 

қадағалаудың  теориялық  жəне  тəжірибелік  білімдерді  алуға  мүмкіндік 

береді.  

Күтілетін  нəтижелер:  халал  өнімдерді  ветеринариялық-санитарлық 

сараптау 

жұмыстарын 

жүргізу 


жəне 

тəжірибелік 

жұмыстарды 

ұйымдастыру,  өздерінің  білімдерін  халал  өнімдерінің  сапасын  бағалау 

барысында    қолдану.  Осы  пəнді  меңгеру  үшін  келесі  оқу  түрлері 

қарастырылады: дəріс, зертханалық-тəжірибелік сабақ жəне өзіндік жұмыс. 



 

HTAPZh 8302  Ауыл шаруашылығы өнімдерін химико-

токсикологиялық талдау 

Кредит саны – 2 

Мақсаты:

 

Мал  шаруашылығы  өнімдерінде  химиялық  жəне  басқа 



токсиканттардың  қалдық  мөлшерін  анықтайтын  заманауи  əдістерді 

меңгеру,  токсикометриялық  параметрлеріне  сəйкес  өнімдер  сапасын 

анықтау.  

 

Мазмұны:    Организмге  уытты  заттар  əсерінің  биохимиялық  жəне 

молекулярлық  механизмдерін  зерттеу,  ауыл  шаруашылық  малдар  үшін 

азық  қоспаларының,  улы  өсімдіктердің,  минералдық  тыңайтқыштардың, 

пестицидтердің  уыттылық  деңгейін  жəне  кумуляциясын  анықтау,  мал 

шаруашылығы  өнімдерінде  пестицидтерді  табатын  жəне  сандық  анықтау 

əдістерін əзірлеу.  Патологиялық материалда, азық, суда жəне жануар текті 

өнімдерде улы заттарды токсикологиялық талдау əдістерін меңгеру. Адам 



15 

 

қауіпсіздігін  қамтамасыз  ету  мақсатында  мал  шаруашылығы  өнімдерінің 



биологиялық  толық  құндылығын  анықтайтын,  токсикологиялық  жəне 

ветеринариялық-санитариялық бағалау əдістері.   



Күтілетін  нəтижелер:  Мал  шаруашылығы  өнімдерін  химико-

токсикологиялық  талдау  жүргізудің  теориялық  негіздері  мен 

тəжірибелік 

əдістерін 

игеру. 

Токсикометрия 



критерийлерімен  

өнімдердің 

сəйкестігін 

анықтау 


жəне 

өнім 


сапасы 

туралы 


токсикологиялық қорытынды құру бойынша біліктілік алу.  

 

 



 

VSERRP 8303 Радиациямен зақымдалу кезіндегі балықтардың 

ВСС 

Кредиттер саны – 

Мақсаты:  докторанттың  радиациямен  зақымданған  балықты 

ветеринарлық-санитарлық 

сараптау 

жəне 


азық-түлік 

өнімдерінің 

қауіпсіздігі мəселелері бойынша білім алуына əкеліп соқтырады. 

Мазмұны: 

Радиобиология 

туралы 

түсінік, 



рациациялық 

зақымдаудың  түрлері.  Қоршаған  ортада  радиоактивтілікті  анықтау 

əдістері.  Гидробионттарды  радиометриялық  зерттеу.  Суда  жəне 

гидробионттарда  радиоизотоптардың  жиналуы.  Балықты  дезактивациялау 

мерзімі мен əдістері. Радиациямен зақымданған балықтарды жəне басқа де 

гидробионттардың санитарлық бағасы.   



Күтілетін  нəтиже:  Оқу  барысында  қол  жеткізілген  жетістіктерді 

балықтардың  радиациямен  зақымданғанда  ветеринарлық-санитарлық 

сараптау мəселелері бойынша ғылыми жəне өндірістік қызмет барысында 

пайдалану. 



 

VSETM 8303  Теңіз өнімдерін ветеринариялық-санитарлық 

сараптау жəне технологиясы 

Кредит саны – 3 

Мақсаты:  «Теңіз  өнімдерін  ветеринариялық-санитарлық  сараптау» 

пəнін  оқыту  барысында  болашақ  ветеринариялық-санитарлық  дəрігерді 

теңіз  өнімдерін  санитарлық-гигиеналық  зерттеу  жəне  оларды  санитарлық 

бағалаудың ережелерін үйретеді.  



Мазмұны:  адамдарға  күнделікті  тағамдық  мақсатқа  қолданылатын 

теңіз    өнімдерін  ветеринариялық  санитарлық  зерттеу  үшін  жүргізілетін 

барлық сезімдік жəне зертханалық зерттеулерді жүргізе білуге үйрету жəне 

олардың болашақ  ветеринариялық санитарлық маман ретінде шыңдалуын 

қамтамасыз ету.   

Күтілетін  нəтижелер:  докторант  нормативтік  құжаттарды  дұрыс 

толтыра  білу  керек,  зертханалық  зерттеулер  жүргізу  үшін  сынама  алу 

тəртібін  білу  керек,  теңіз  өнімдерін  зерттеудің  заманауи  əдістерін 

меңгереді.  



16 

 

 



VSEEPRZh 8303  Мал жəне өсімдік шаруашылығының экзотикалық 

тағамдарын  ветеринариялық-санитариялық сараптау   

 

Кредит саны – 2 

Мақсаты:  «Мал  жəне  өсімдік  шаруашылығының  экзотикалық 

тағамдарын    ветеринариялық-санитариялық  сараптау»  курсын  оқыту 

мақсаты  болашақ  мамандарды  мал  жəне  өсімдік  шаруашылығыда 

өндірілетін 

экзотикалық 

өнімдердің 

ветеринариялық-санитариялық 

бағалау ережелері мен санитариялық-гигиеналық тəсілдерді игеру.  



Мазмұны:  Мал  жəне  өсімдік  шаруашылығыда  өндірілетін 

экзотикалық  өнімдердің  өңдеудің  негізгі  технологиясы,  жарамсыз 

өнімдерді  залалсыздандыру  жəне  аурудың  адамдар  мен  жануарларға 

таратпау шараларын ұйымдастыру жолдарын оқытылады.  



Күтілетін 

нəтижелер: 

докторанттарға 

мал 

жəне 


өсімдік 

шаруашылығыда 

өндірілетін 

экзотикалық 

өнімдерді 

дайындау, 

тасымалдау,  сақтау  жəне  сатуға  шығару  кезінде  ветеринариялық-

санитариялық сараптау тəсілдерін үйренеді.   

 

OVSK 8304  Ветеринарлық-санитарлық бақылауды ұйымдастыру 

 

Кредиттер саны – 3 

Мақсаты:  Докторантты  жүйелі  түрде  ветеринариялық-санитарлық 

қадағалауды  дұрыс  ұйымдастыру  ісіне  үйрету,  осы  арқылы  ол  мал 

шаруашылық  жəне  құс  шаруашылығы,  ет  өңдеу  кəсіпорындары,  сүт 

зауыттары  практикасына  жоғары  санитариялық  мəдениет  ендірілуіне 

ықпал  ететін,  жануарлардың  жұқпалы  ауруларын  жою  ісіне  көмегін 

тигізетін болады. 



Мазмұны:    Ветеринариялық-санитарлық  қадағалауды  жүргізу  мал 

шаруашылығын жан-жақты дамыту, мал шаруашылығы өнімдерінің санын 

арттыру мен сапасын жақсарту бойынша шаралар құрастырылуына үлкен 

септігін  тигізетін  болады. «Ветеринариялық-санитарлық  бақылау 

ұйымдастырылуы»  пəнін  оқып,  үйрену  жануарларды  өсіру,  көбейту, 

жануарларды,  жануар  текті  өнімдерді,  шикізаттарды  дайындау  (сою), 

сақтау, өңдеу жəне пайдаға асыру ісімен айналысатын нысандарды, соның 

ішінде экспорттаушыларды (импорттаушыларды) идентификациялау; жеке 

жəне 

заңды 


тұлғалардың 

өндіру 


нысандарында 

қолданыстағы 

ветеринариялық-санитарлық 

талаптарды 

(ережелерді) 

ұстануын; 

жануарлар  мен  құстарды  сою,  жануарларды,  жануар  текті  өнімдер  мен 

шикізаттарды  қайта  өңдеу;  азық  жəне  азық  қоспаларын,  соның  ішінде 

жарамсыз  деп  танылған  азық-түлік  шикізаттары  мен  тағам  өнімдерін, 

ветеринариялық препараттарды, құрамында антибиотиктер, гормондар мен 

биологиялық 

стимуляторларды 

олардың 

сəйкестілігін 

анықтау 


17 

 

Ережелеріне  сүйене  пайдалана  отырып,  азықтар  мен  азық  қоспаларын 



өндіру 

бойынша 


ветеринариялық-санитарлық 

талаптардың 

(нормативтердің) орындалуын бақылау түрінде жүргізіледі.  

Күтілетін 

нəтижелер: 

Жоспарлы 

диагностикалық, 

профилактикалық  жəне  эпизоотияға  қарсы  шаралар  ұйымдастырылатын, 

жануарлардың  жұқпалы  ауруларын  анықтау  мен  олардың  таралуына  жол 

бермеу бойынша оперативтік шаралар қолдану істері меңгерілетін болады.   



 

DIB 8304  Инфекциялық ауруларды балау 

 

Кредит саны - 2 

Мақсаты:  Пəннің  нақты  мақсаты  жануарлардың  инфекциялық 

ауруларың  заманауи  балау  əдістерін  қолдануын  меңгеру,  соңымен  қатар 

Биотехнология  ҒЗИ,  ветеринария  саласындағы  референттік  ұлттық 

орталығында,  республикалық  ветеринариялық  зертханаларда  тəжірибелік 

жұмыстарды жүргізіп, əр түрлі серологиялық реакцияларды қою білу.  

Мазмұны:  Қазіргі  кезде  инфекциялық  ауруларды  балауға 

қолданатын  ИФТ,  ПЦР,  НР,  ДПР,  ГАР,  ИФР    əдістерінің  қою  тəртібін 

меңгеру, жаңа инфекциялық ауруларға пайдаланатын əдістерді оқып білу.  

Күтілетін  нітижелер:  Жануарлардың  инфекциялық  ауруларын 

заманауи балау əдістерін қолдануын білу 



 

PMBIB 8304   Инфекциялық ауруларының алдын алу жəне 

күресу 

 

Кредит саны - 2 

Мақсаты:  Пəннің  мақсаты  инфекциялық  аурулармен  күресу 

тактикасы мен стратегиясын меңгеру.  



Мазмұны:  Індетке  қарсы  шараларды  ұйымдастыру  жəне 

эпизоотологиялық  мониторингті  жүргізу  жұмысында  мемлекеттік 

ветеринариялық  органдар  мен  мекемелердің  атқаратын  басты  ролі.  Мал 

жəне мал өнімдерін сату процессін онайлату мақсатында, ережеге сəйкес, 

республика  аумағында  немесе  бір  нақты  зонада  компартиментті  енгізу 

жəне құрылымдық көрсеткіштерін оқып меңгеру. 



Күтілетін  нітижелер:  докторант  қазіргі  қолданыстағы  балау 

əдістерін,  соңымен  қатар,  эпизоотологиялық  процесс  ағымының  əр  түрлі 

факторларына  талдау,  қортынды  мен  ұсыныстар  жасау  білу.  Ауруларды 

нотификациялау, балау жəне алдын-ала анықтау – инфекциялық ауруының 

таралуын төмендететін міндетті шартының бірі.  

 

 

VSEMPP 8306 Бал жəне ара шаруашылығы өнімдерінің 



ветеринарлық-санитарлық сараптау 

18 

 

 



          Кредиттер саны – 

Мақсаты:  докторанттың  бал  жəне  бал  өнімдерін  ветеринарлық-

санитарлық сараптау мəселелері бойынша білім алуына əкеліп соқтырады. 



Мақсаты: Бал жəне бал өнімдері (прополис, перга, ара уы жəне т.б.). 

алу  технологиясы.  Бал  жəне  бал  өнімдерін  алу  технология  негіхдері. 

Балдың  классификациясы.  Ара  аурулары  жəне  олардың  балдың  сапасына 

əсері.  Балдың  сапасына  техногендік  факторлардың  əсері.  Бал  жəне  бал 

өнімдерінің  азықтық  жəне  биологиялық  құндылығы.  Балды  зерттеуде 

заманауи  əдістер.  Бал  жəне  бал  өнімдерінің  ветеринарлық-санитарлық 

бағасы.  

Күтілетін нəтиде: Оқу барысында қол жеткізілген жетістіктерді бал 

жəне  бал  өнімдерін  ветеринарлық-санитарлық  сараптау  мəселелері 

бойынша ғылыми жəне өндірістік қызмет барысында пайдалану. 

 

VSEPZh 8306  Мал шаруашылығы ветеринариялық-

санитариялық сараптау  

 

Кредит саны – 3 

Мақсаты:  Мал  жəне  құс  шаруашылығының  өнімдерінің  тағамдық 

құндылықтары  мен  химиялық  құрамын  зерттеу.  Қайта  өңдеу 

технологиясының 

негізі; 


стандарттаудың 

негізі, 


сертификаттау, 

санитарлық-гигиеналық зерттеу жəне азықтың санитарлық бағасы. 



Мазмұны:  Мал  жəне  құс  шаруашылығының  өнімдерінің  тағамдық 

құндылықтары  мен  химиялық  құрамын  зерттеу.  Қайта  өңдеу 

технологиясының 

негізі; 


стандарттаудың 

негізі, 


сертификаттау, 

санитарлық-гигиеналық  зерттеу  жəне  азықтың  санитарлық  бағалауы. 

Зертханалық  зерттеулерге  сынауларды  тандаудың  ережелері,  дайындау 

технологиясы,  сақтау  жəне  орындау;  сапаны  бағалаудың  заманауи 

тəсілдері. 

Күтілетін  нəтижелер:  Қайта  өңдеу  технологиясының  негізін; 

стандарттаудың  негізін,  сертификаттаудың,  санитарлық-гигиеналық 

зерттеу  жəне  азықтың  санитарлық  бағасының  тəжірибелік  біліктілігін 

игеру. 


 

VSEPZhChS 8306  Төтенше жағдайларда мал шаруашылық 

өнімдерін ветеринариялық-санитариялық сараптау 

 

Кредит саны – 2 

Мақсаты: Төтенше жағдайларда жануарларды далалық союда жəне 

консервіленген 

тағамда 

 

зерттеу. 



Жануарлардың 

радиациалық 

патологиялық  негізгі  аспектілері.  Мал  шаруашылық  өнімдердің 


19 

 

радиациялық 



жұқтыру 

барысында 

ветеринариялық-санитариялық 

сараптау, етті дезактивтеу тəсілдерін үйрету.     



Мазмұны:. Төтенше жағдайларда жануарларды далалық союда жəне 

консервіленген  тағамда    зерттеу.  Жануарлардың  радиациалық 

патологиялық  негізгі  аспектілері.  Мал  шаруашылық  өнімдердің 

радиациялық 

жұқтыру 

барысында 

ветеринариялық-санитариялық 

сараптау,  дезактивациялық  ет.  Санитариялық-гигиеналық  зерттеу  жəне 

өнімнің  санитарлық  бағалау;  зертханалық  зерттеулердің    іріктеу 

ережелері; заманауи  сапаға бақылау тəсілдері .       



Күтілетін  нəтижелер:  Төтенше  жағдайларда  жануарларды  далалық 

союда  жəне  консервіленген  тағамда    зерттеуде  практикалық  біліктілікті 

игеру.    Мал  шаруашылық  өнімдердің  радиациялық  жұқтыру  барысында 

ветеринариялық-санитариялық  сараптау,  дезактивтелген  ет.  Докторанттар 

жануарлардың радиациялық патологиялық негізгі аспектілерін білуі керек.  

 

Модуль 7 – Малшаруашылық жəне ветеринариялық санитарлық 

нысындарының гигиенасы 

 

GPSREZhO 8305  Мал шаруашылығы нысандарын пайдалану мен 

қайта салу құрылысын жобалау гигиенасы 

 

Кредиттер саны – 3 

Мақсаты:  Төменде  келтірілген  нормативтік  құжаттарды  білу: 

технологиялық жобалау нормалары, санитариялық нормалар мен ережелер 

(СНменЕр), мемлекеттік стандарттар. 

Мазмұны:  ауданына,  көлеміне  қатысты  нормалар,  ғимараттың 

орналастырылу  əдісі  мен  ішкі  жобалануы,  табиғи  жəне  жасанды 

жарықтануға,  желдетуге,  жылытуға,  қи  шығару  əдістеріне  қойылатын 

зоогигиеналық талаптар қарастырылатын болады. Шаруашылықтың нақты 

жағдайына  қатысты  типтік  жобаны  таңдау  жəне  ферма  аумағын  таңдау, 

барлық 


ғимараттардың 

құрылысын 

бақылау, 

олардың 


дұрыс 

пайдаланылуын  қадағалау  бойынша  білім  беріледі.  Ғимараттың  негізгі 

құрылымдас  бөліктеріне  (қабырға,  еден,  төбе  жабындары,  терезелер, 

есіктер,  қақпалар,  канализация,  желдету  т.с.)  қойылатын  зоогигиеналық 

талаптарды зерттеп, үйрену.  

Күтілетін  нəтижелер.  Ауылшаруашылық  жануарларының  əр 

түрлеріне, олардың жасаралық, жыныстық жəне өнімділік ерекшеліктеріне 

байланысты ғимараттардың жаңа типтері мен құрылыс конструкцияларын 

зерттеп,  оқып  білетін  болады.  Зооветеринариялық  қашықтықтарды, 

санитариялық-қорғау 

аймақтарын, 

санитарлық 

принциптерді, 

ауылшаруашылық 

жануарларын 

біріншілік 

жасақтаудың 

жəне 

технологиялық  тұрғыдан  топтастырудың  ветеринариялық-санитарлық 



20 

 

жəне  зоогигиеналық  ережелері,  фермадағы  санитарлық  күн  қатаң 



ұсталынатын болады. 

 

POAB 8305  Табиғи-ошақты жəне антропозоонозды аурулар 

 

Кредит саны –  2  

Мақсаты: Негізгі антропозоонозды жəне табиғи-ошақты аурулардың 

алдын –алу мен күресу шараларын меңгеру. 



Мазмұны:  Ұсынылған  нұсқамаларды  қолдана  отырып  магистрант 

кейбір 


табиғи-ошақты 

жəне 


антропозоонозды 

ауруларының 

эпизоотологиялық  ерекшеліктерін,  клиникалық  белгілерін,  патологиялық 

өзгерістерін,  зертханалық  балау  əдістері  мен  күресу  жолдарын  анықтап 

меңгереді. 

 

Күтілетін  нəтижелер:  Табиғи-ошақтық  жəне    антропозоонозды 

ауруларының таралуына жəне əсер етуіне байланысты дұрыс диагноз қою 

жəне күресу шараларын белгілеу.   



 

GSOMMP 8305 Ет, сүт өнеркəсіп нысандарының гигиенасы жəне 

санитариясы 

 

Кредит саны – 3

 

Мақсаты:  «Ет,  сүт  өнеркəсіп  нысандарының  гигиенасы  жəне 

санитариясы»  бөлімі  негізінде  ветеринариялық  санитарлық  дəрігер 

қалыптасады, осының нəтижесінде ветеринариялық санитарлық дəрігер ет, 

сүт  өнеркəсіп  жағдайында  өткізілетін  профилактикалық  ветеринариялық 

санитарлық шаралардың өткізілу нəтижесінде, жоғарғы санитарлық сапалы 

өнім шығарылуын қамтамасыз етеді. 

Мазмұны:  «Ет,  сүт  өнеркəсіп  нысандарының  гигиенасы  жəне 

санитариясы»  курсын  оқытудағы  мақсат.  Өнеркəсіп  жағдайында 

адаптацияны жоғарылату, өнімді өңдеу жəне өңдіру барысында өткізілетін 

санитарлық – гигиеналық  шаралардың  шығармашылық  белсенділігінің 

жəне  өндірісте  өздігінен  өткізілуін  дамыту.  Қоршаған  ортаны  патогендік, 

шартты  патогендік  микрофлорадан  жəне  онда  дезинсекция,  дезинфекция 

мен  дератизация  үшін  қолданылатын  химиялық  заттардың  жиналуынан 

қорғайды.  



Күтілетін 

нəтижелер: 

Ет, 


сүт 

өнеркəсіп 

нысандарында 

ветеринариялық  санитариялық  шаралар  өткізу  бойынша  тəжірибелік 

біліктілік алу.   

 

 



  

Каталог: ked
ked -> Элективті пәндер каталогы.Қостанай: А. Байтұрсынов атындағы ҚМУ, 2016
ked -> Султангазина Г. Ж. б.ғ. к
ked -> Кəсіптік білім беру жүйесінде заманауи оқыту технологиялары
ked -> Сыртқы экономикалық басқару 5В050700 «менеджмент»
ked -> Сабақтарды өткізетін: Техника ғылымдарының кандидаты, доцент оразалиев берикбай тлеукабылович
ked -> 1 курс 1 семестр – 17 кр
ked -> Экология кафедрасы
ked -> Мамандық: 5В072400 – Технологиялық машиналар жəне жабдықтар Факультет: Техникалық Кафедра: «Технологиялық машиналар жəне жабдықтар»
ked -> Курстың (пəннің) мақсаты

жүктеу 172.89 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет