Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 3.62 Mb.

бет13/27
Дата09.01.2017
өлшемі3.62 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   27

Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ

АЙ

Й



МАҚ

Содан бері 163 жыл өтіпті. Көрменің

беделі өсіп, абыройы артпаса, кеміген

емес. Иә, EXPO көрмесі – жалпы саяси

және экономикалық  мәнділігі  бойынша

те

те



ңд

ңд

ес



ес

сіз оқиға. Ол индустриялан

н

ды

ды



ру

руды


ды

ң 

ң 



ны

ныша


шан

ны және техникалық, технол

олог

ог

ия



иялы

лы

қ 



қ

табыстарды көрсететін ашық алаң болып

келеді. 2010 жылдың 1 мамыры мен 31

қазаны аралығында Қытайдың Шанхай

қаласында өткен дүниежүзілік көрмеге

190-на


а

н

н



ас

ас

та



а

м

м



ел

ел

ж



ж

ән

н



е 

е 

ша



ша

ма

ма



ме

ме

н 73 млн



адам

м

қ



қ

ат

ат



ыс

ысты


ты

.



Ұй

Ұй

ым



ым

да

да



ст

стыр


ыруш

уш

ыл



ылар

ар

ға ша-



ра 12 млрд доллар пайда әкелді. Орта биз-

нес табысы кем дегенде 20 пайызға артты.

Сондықтан да Қазақстан EXPO-ға бар

күшті жұмылдырып жатыр. Астанадағы

EXPO-2017 көрмесі ТМД елдері мен Орта-

лық Азия аумағындағы өткізілетін ең 

ң 

ал-


ға

ға

ш



ш

қы

қы



 халықаралық деңгейд

д

ег



ег

і

і кө



кө

рм

рме 



е 

бо

б



лмақ. 

Сонымен қатар EXPO-2017 елорданың

ғана емес, барлық облыстың әлеуметтік-

экономикалық дамуына ықпал ететін

кешенді жоспарлар ұйымдастырылуы

қаже


е

т 

т 



де

де

п ес



ес

еп

еп



те

те

йд



йд

і 

і



от

от

ан



анды

ды

қ 



қ 

са

са



ра

ра

пш



п

ылар.


Сонд

д

ық



ық

та

тан



н да

да М


Маң

аң

ғы



ғыст

стау


ау

о

о



бл

блыс


ысы

ы ре


р

с пуб-


ли камыздың  өңірлері  ішінде EXPO-2017

көрмесіне алғаш болып дайындықты

бастап, «EXPO-2017: Өңірлік бастамалар»

халықаралық форумын өткізді. Онда

«жасыл энергетика» саласындағы

ғы

ж



ж

аң

аң



а

жо

жо



ба

ба

ла



л

р ортаға салынды. Естері

рі

ңі

ңі



зг

зге


е

са

са



ла

ла

кетейік, Астанадағы EXPO-2017 көрмесі



Future Energy, яғни «Болашақ қуаты» деген

атпен өтеді. Ал Ақтаудағы форумға еліміз-

дегі ғылыми-зерттеу институттарының

өкілдері


р

,  бизнесмендер

р

, кәсіпкерлерді



қолд

д

ау



ау ұ

ұ

йы



ы

мд

мд



ар

арын


ының

ың

а



а

йм

ймақ



ақ

ты

ты



қ 

қ 

қы



қ

змет-


керлері,

і

ірі и



нн

овация


лы

қ өн


і

діріске бағыт-

та

та

лғ



лған

ан

к



к

ом

ом



па

па

ни



ни

ял

я



ардың өкілдері қатысты. 

Мамандар алдағы 30 жылдың көлемінде 

көмірсутек шикізатының қоры сарқыла 

бастайды, сол себепті «жасыл энергетика» 

болашақтың өзекті мәселесі болып отыр 

деп санайды. Еліміздің

ң

 ғалымдары қазіргі 



уақытта энерги

и

я 



я  үн

үн

ем



ем

де

деуд



уд

ің

ің



ә

әле


ле

мд

мде 



е

жо

жоқ 



қ 

жолдарын қарастырып жатқанын сөз етт

і

і. 


Басқосуда 2017 жылы дүниежүзілік көр-

ме де  ұсынылатын гидроқондырғы жобасы 

талқыланды. Осы құрылғы  арқылы ағып

жатқан судан энергия қуатын алуға бола-

ды

д

.



.

Со

Со



нд

нд

ай



ай

а



қ

қ

ги



ги

дростансыны пайда лана 

от

отыр


ыр

ып

ып



,

т



т

ау

ау



лы

лы

а



а

йм

й



ақтарға еш қиындықсыз 

жарық тартуға да болады. Бұл жоба әлі 

пысықталып жатыр, қолданысқа енгізудің 

жолдары енді қарастырылады. Күнді 

энергия көзі ретінде пайдалануға бағыт-

тал ған  жобалар да

да

б

б



ар

а

. Ғалымдар



р

 бұдан 


бөлек, көмірді

ді

ң



ң

са

апа



па

сы

сы



н

н

жа



жа

қс

қс



ар

арты


ты

п,

п,



 

қалдықты азайту үшін

і

 де нанотехнология-



ла

лард


рд

ы 

ы  па



па

йд

йд



ал

алан


ан

ып

ып



,

,

те



те

р

р тө



тө

гіп жатқанын 

айтты. 

Ал Маңғыстаудың табиғаты үшін 



желден энергия өндіру  әзірге ең тиімді 

жоба болып тұр.  Қазір Мұнайлы және Қа-

ра қия  аудандарында желден электр қуа-

ты

н алу жобасы қарасты



ы

ры

ры



лы

лып


п

жа

жаты



ты

р.

р



 

Energy Worldwide Holding холдинг

і

і

М



Маң-

ғыс тау  облысында қуаттылығы 250 МВт екі 

жел құрылғысын салуға ниетті. Ал стансы-

ның құрылысы алдағы бір-екі жылдықта 

жүргізілетін болады.

«И

«И



нв

нв

ес



ес

т 

т 



Гр

Гр

ин



ин

»

»



ЖШ

ЖШ

С 



С

ба

б



с директоры 

Се

Сері



рік 

к Қа


Қа

ры

рымс



мс

ақ

ақ



ов

ов

:



:

«Б

«Б



ал

ала


амалы энергия 

үнемділігі жағынан алғанда бастапқыда 

ғана үнемді емес, алғашқы 10 жыл ішінде 

бұл энергияның бағасы қымбат болуы 

мүмкін. Бірақ 10 жылдан кейін ең арзан 

энергияға айналады», – дей

й

ді

д



.

Ш.Есенов атындағы Ка

а

сп

сп



ий

ий м


м

ем

ем



ле

ле

ке



кет-

т

ті



к технология және инжиниринг универ-

Абай ОМАРОВ 

(кол

лаж)


ж)

АВТОӨНДІРІС

ИННОВАЦИЯ

ситетіні


ің 

ң 

ға



ға

лы

лы



мд

мдар


ар

ы 

ы 



«М

«М

аң



аң

ғы

ғыст



ст

ау

ау



ды

ды

ң 



ң

же-


рас ты  термалды  сулары бұл  энергияның 

баламалы көздері» деп жар салып отыр. 

«Жаңғырмалы баламалы энергия көздері-

не термалды суларды да жатқызуға бола-

ды. Қазақстан оның қорына аса бай. Олар 

ре

ре



сп

сп

уб



уб

ли

ли



ка

к

ның 70 пайыз аумағ



ғ

ын

ында



да

 

ор



ор

на

на



ла

ла

сқ



сқа

ан және Ертіс маңында, Зай

айса

са

н



н, 

Іле, Шу, Сырдария жанында, Каспий ойпа-

тының жанында, Торғай және Оңтүстік 

Маңғыстау жерлерінде артезианды 

бассейндермен толыққан. Геотермалдық 

ресурста


р

р

әл



ә

ем

ем



ні

н

ң 



ң 

80

80



е

е

лі



лі

нд

нд



е

е

ба



ба

рл

рл



ау

у

дан 



өтті,  ол

лар


арды

ды

ң



ң  бе

бе

лс



лсен

ен

ді



ді

қ

қ



ол

ол

да



да

ны

нылу



лу

ы 

ы



58 

мемлекетте жүргізілуде. Оларды жылу 

энергетикасында, медицина мен ауыл 

шаруашылығында қолдануға болады. 

Сонымен қатар  Маңғыстау және Атырау

облыстарының жерасты сулары айтарлық-

та

та

й



й қы

қы

зы



зығу

ғу

шылық тудырып жатыр», 



де



деді

ді

 



фо

ф

румд



а 

Ш.Есенов атындағы Касп

й

ий 


мемлекеттік технология және инжиниринг 

университеті энергетика кафедрасының 

меңгерушісі Қазыбек Тергемес. Оның ай-

туын ша,  Маңғыстау артезианды суларын-

дағы 10 кен орнының екеуі минералды 

сулардың


ың

к

к



ен

ен

іш



іш

і

і



бо

бо

лы



лы

п та


та

бы

бы



ла

ла

ды



ды

. Ол


Ол

ар-


дың бі

ре

ре



уі

уі (


(

Со

Солт



лтүс

үс

ті



т к

к Ақ


Ақта

та

у)



у)

с

суа



уару

руға


ға

,

,



қ

қал-


ғандары сумен жабдықтауға арналған. 

Қ.Тергемес: «Геотермалды суларды Маң-

ғыс тауда жайылымдарды сумен қамтама-

сыз ету үшін қолдануға болады», – дейді.

Бұдан  бөлек, дүниежүзілік көрмен

ен

ің 



Ма

Ма

ңғ



ңғ

ыс

ыста



та

у

у



өлкесіне тигізер тағы бі

р 

р 



па

па

й-



й-

дасы


б

бар. EXPO туризмді дамытуға мол 

мүмкіндік береді.  EXPO көрмесінің аясын-

да қонақтарға ашық аспан астындағы мұ-

ра жай саналатын Маңғыстауды жарнама-

лау назардан тыс қалмауы керек. Көрмеге 

келетін 

қо

қо



на

н

қт



қт

ар

ар



т

т

ек



ек

А

А



ст

ст

ан



ан

а

а



қа

қа

ла



ла

сы

сы



мен 

шектел


ме

ме

й



й,

А

А



лм

лм

ат



ат

ы,

ы



Б

Бур


ур

аб

аб



ай

ай



Ма

Маңғ


ңғы

ыстау 


сияқты көрікті жерлерге ат басын бұратын 

туристік жоспар жасалса игі. Маң даланың 

тарихи да, табиғи да ескерткіштері кез 

келген адамды бейжай қалдырмай, там-

са

с

н дырары сөзсіз. Тек көрерге көз ке ре



е

к.

к



 

Ахмет КӘРІМ

Ашық бәс

ек

ек

е 

е

бо

б

лмаған жер

ер

де

д

 

сапа көрсетк

тк

іш

іші

і

тө

төме

ме

нд

нд

ей

ей

ті

і

ні

ні

 

әуелден белгілі. Осы ұстанымды 

басшылыққа алған билік 

өкілдері екі жыл бойы келіссөз 

жүргізіп, ақыры жапондық 

«Той

й

от

о

а» автокөлігін Қазақстан-

да

да

қ

құр

ұр

ас

ас

ты

ты

ру

ру

ға

ғ

 рұқсат алыпты. 

EX

EX

PO

PO

-2

-2

01

01

7

7

кө

ө

рмесі 

қа

қа

рс

рсаң

аң

ын

ында

да А

Аст

ст

а

анада

өндірістік тәжірибеге енетін 

алғашқы төрт инновациялық 

жоба белгілі болды. Жоба

авторлары – Л.Н.Гумилев 

атындағы Еур

р

аз

аз

ия

ия

ұ

ұ

лт

лтты

тық 

қ

университетіні

ні

ң ға

ғ

лы

мдары. 

Бұл туралы «Ғылым қоры» АҚ 

мамандары хабарлайды.

На

На

қ 

қ 

қа

қа

зі

зі

р

р

бі

б

з үшін 

өр

өр

ке

ке

нд

ндеу

еуі

і, ө

ө

сі

сі

п

п-өнуі тиіс 

саланың бірі мал 

шаруашылығы екені даусыз. 

Бірақ әттеген-айы, бұл 

саланы бұғаулаған 

мәселелер тү

тү

йі

йі

ні

і ә

әлі

лі

 

 

толыққанды

ды

ш

шеш

еш

іл

іл

ме

ме

к 

к

ем

емес

ес



Мамандар бұл ретте біз 

нақты жүйені сауатты 

қалыптастыра алмай 

отырғанымызды ашық 

айту

ту

да

да

.

ме се  тағы  басқа қандай да бір  түсін-

бестіктер туындағанда 

а 

ба



ба

нк

нк



м

м

ұр



ұр

ағ

ағ



а-

а-

тында жазылып қа



лғ

лған


ан т

т

ап



ап

сы

сыры



рыс 

с

та ри хы  арқылы дәлелді алға тарта 



аласыз.

Тапсырыс  беру үшін ұсынылған 

өнімдер ішінде өзіңізге қажетті тауарды 

та

т



ңд

ңд

ап



ап

,

,



«қ

қ

ор



ор

жы

жы



нғ

нғ

а ен



ен

гі

гі



зу» жазбасын 

ба

ба



сы

сы

ңы



ңы

з.

з.



О

О

л



л

ар

арад



ад

а 

а



қа

қаже


же

тті шақа саны 

мен жеткізілетін өңірдің мекенжайын

жазасыз. Шақалар еліміздің барлық 

аймағына тасымалданады. Ал тауарды 

жеткізу құны «Қазпошта» АҚ бекіткен 

тасымал аймағы мен шақ

қ

ан



а

ың

ың



 салма-

ғына  байланысты  ес

сеп

еп

те



те

ле

ле



ді

ді

.



.

Бұ

Бұ



л

л

арада тасымал құнына тауар құнының 



1 пайызы көлемінде сақтандыру жар-

насы енетіндігін де ескерте кетелік.



Бұл ретте экономист-сарапшы

Мейрам ҚАБДРАХМАНҰЛЫ былай деп 

ой түйінде

де

ді

д







Қа

Қазі

зір

р 

ад

адам

ам

да

дард

рд

ың

ың

с

с

ан

аны 

ы 

өсіп 

келеді. Қазақ халқының басты ерекше-

лігі – етсіз тұра алмайды. Осы жағдайды 

біле тұра ішкі жағдайды ескерусіз қал-

дырмауымыз керек. 60 мың тонна ет 

алу үшін тек малды өсіру аз, оған қо-

ре

ре

к 

к 

т

т

ік

ік

ж

ж

ем-азық беру керек. Етті

ті

э

э

кс

кс

-

по

по

рт

рт

қ

 қ

а

а шы ғатындай  стандартқа к

к

ел

ел

ті

тіру

ру 

керек. Бүгінде біздің жасап отыр ған 

экспорттық көлеміміз 12-13 мың тонна 

шамасында ғана. Ал егер малдың саны 

күрт төмендеп кететін болса, онда біз 

бұл  ме

ме

же

же

ні

н

қ

қ

алай бағ

ағ

ынды

д

ра

р

мыз? 

Қазі

і

рг

ргі 

і 

ба

баст

ст

ы 

ы

мә

мә

се

се

ле

ле –



қ

қ

ол

олым

ым

ыз

ыз

да

да

 бар 

малдың басын сақтап, мүмкіншілік 

болса, оны көбейту. Сол үшін де мемле-

кеттік тұрғыда мал басын сақтандыру 

қорларын құрған абзал. Мысалы, 

біздің мемлекетіміз 2016 жылы 60 мың 

то

то

нн

нн

а 

а

ет

е

 экспорттау үшін сырт елде

де

н 

н ал

ал

-

да

да

ғы

ғы ж

ж

ы

ылдар аралығында 72 мың 

ң

ас

ас

ыл

ыл

 

тұқымды  ірі қара малын импорттауы 

керек, бұл ретте қазіргі меже 15,9 мың 

ірі қара малын құрайды. Бұдан кейін 

300 мың ірі қара мал басын сатып алуы 

қажет.

т.

О

О

сы

сы

ған сәйкес қ

қ

азір

р

гі межеде 

1,1 

мы

мы

ң 

ң

ша

ша

ру

ру

аш

аш

ыл

ыл

ық

ық

5

5

6,

6,





мы

мың 

ң 

ғ

ғана 

ірі қара сатып алған; 150 мың ірі қара 

бордақылау орындары ашылуы қажет; 

қазірде іске қосылғаны 26 мың ғана.

Ал малдың азығы турасында қуаты 15 

мың тонна балауса шөп, 17 мың тонна 

же

же

м-

м-

шө

ш

п өндірісі бойынша бес

ж

ж

об

об

а 

 

жү

жү

зе

зе

ге

ге

 а

суы керек. Бір жобаны ой

йда

дағы

ғы

-

-

дай аяқтау үшін кемінде екі жыл кетеді. 

Сондықтан мұның барлығын жүзеге 

асырамыз десек, сөзсіз арнайы сақтан-

дыру қорының қызметіне жүгіну керек. 

Өйткені біз үшін нақ қазір қолда бар 

малдың

ың

б

б

ас

а

ын сақтанд

д

ыр

ы

у  өзекті бо-

лып 

п 

тұ

тұр.

р.

А

А

рн

рнай

ай

ы

ы 

са

сақт

қт

ан

ан

ды

дыру

ру

қ

қ

ор

ор

ла

л

ры 

арқылы мал азығын, шығындалған 

малдың өтемақысын, мал шаруашылы-

ғы саласындағы техникалық жоқ-жітік-

терді өтей алсақ, «малым – жанымның 

садағасы» дейтін қазақ үшін бұл оңтай-

лы

лы

ж

ж

үй

й

е болар еді. Әрине, бір 

р

ға

ған

на

 

са

са

қт

қт

ан

ан

д

дыру қоры арқылы бар

арлы

лы

қ 

қ

проб 

леманы шеше алмаспыз, бірақ 

арнайы қор құрып, алпауыт компания-

лардың үлесінен сақтандыру қорына 

ақша жинақтау «сақтансаң сақтаймын» 

дегенг

г

е 

е 

қа

а

м жасау екенін ұмытпаған 

абза

а

л.

л...

..

 


1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   27


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал