Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 0.72 Mb.
Pdf просмотр
бет2/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.72 Mb.
1   2   3   4   5   6

Сағыныш САБЫРЖАНҚЫЗЫ

Кешегі Ұлы Жібек жолы 

өткен Жетісу жері бүгін де 

тоғыз жолдың торабында тұр. 

Аса ірі саналатын автомобиль 

жолы мен теміржол желісі де 

осы өңір арқылы өтеді. Алма-

ты облысының стратегиялық 

маңызы зор аймақтармен, көрші 

елдермен жолаушы және жүк 

тасымалындағы оңды байла-

нысын орнықтыру барысында 

қолданыстағы көлік қозғалысы, 

жүк және жолаушы тасымалына 

қатысты заңнамалардың орын-

далуын қадағалаудың маңызы 

зор. Бұл ретте Көлік прокура-

турасына үлкен жауапкершілік 

жүктеліп отыр.

Жол үстіндегі 

жемқорлықтар 

анықталуда

Бүгінде еліміздің түкпір-

түкпіріне жол тартқан жас 

мамандарға барынша 

жағдай жасалып жатқаны 

аян. Жамбылдық тардың осы 

мәселеде аты озып тұр.

Бастауын Тянь-Шань тауының етегін-

дегі Нарын және Қарадария өзендерінен 

алатын дария бойында биыл су деңгейі 

біршама жоғары. Мамандар қазір Нарын-

Сырдария алабындағы суқоймаларда 

19 млрд текше метрден астам су жиналып 

отырғанын айтады. Айналып келгенде, ол 

Шардара суқоймасына жоғары бөліктен 

келетін су мөлшерін көбейтіп отыр. Осы 

күндері суқоймаға секундына 1572 текше 

метр су келуде. Соның нәтижесінде онда 

4 млрд текше метрден астам су жиналған. 

Бұл өткен жылмен салыстырғанда 794 

млн текше метрге артық. Төменгі бөлікке 

секундына 800 текше метр су жіберілсе, 

Көксарай суреттегіші арқылы 300 текше 

метр су алынып жатыр. 

Ел-сел су Қызылорда облысы тұрғын-

да  рының түн ұйқысын төрт бөлдіреді. Қар 

еріп, жер қарая бастаған шақтан дария бо-

йын дағы дүйім жұрт Сырдария дең гейіне 

көз тігеді де отырады. Қазір облыстың оң-

түс тік бөлігіндегі соңғы нүктесі саналатын 



Сырдарияның биыл да әбігерге 

салатын түрі бар

Көк төбе гидробекетінен секундына 500 

тек ше метр су өтуде. Биыл Сыр бойында 

да қар қалың жауды. Оған қыстың суық-

тығын қо сыңыз. Дарияда қатқан мұз об-

лыстың әр бөлігінде түрліше болып тұр. 

Мәселен, оң түстік аудандарда ол 30-40 

сантиметрді құ ра са, солтүстігінде 80-90 

сантиметрге жетеді. 

Күн қабағын қас қақпай бағып отырған 

«Қазгидромет» орталығы мамандарының 

ай ту ынша, облыста мұздың жүруі наурыз 

айының алғашқы апталарында бастала-

ды. Ендеше, мұз деңгейінің әркелкі болуы 

өзін дік қиындық тудыруы мүмкін. Өйткені 

оң түстік бөлікте жүрген сең солтүстіктегі 

тоң бо лып қатып қалған мұздың салдары-

нан да рия арнасынан шығып кетуіне алып 

келеді. Дарияға Арыс өзенінен де 183 

тек ше метр су қосылып жатыр. Осының 

өзі дария бо йындағы ахуалды қиындатып 

отырған жайы бар. 

Облыс басшылығы тасқынға қарсы кү-

рес шараларына баса назар аударуда. Да-

рияның қауіпті тұстары анықталған. Он да 

арнайы техникасы бар жауапты мекеме-

лер белгіленіп, тәулік бойына мамандар 

кір пік қақпастан қадағалап отыр.



Сержан НӘМЕТША, 

Қызылорда облыстық жұмылдыру 

дайындығы, азаматтық қорғаныс және 

авариялар мен табиғи апаттардың 

алдын алуды және жоюды ұйымдастыру 

басқармасының бастығы:

– Су тасқынының алдын алу шара-

ла рына облыс бойынша барлығы 325 

млн теңгеден астам қаржы қарас 

ты-

рыл ған. Қажет болған жағдайда мұз 

жарумен айналысатын мекемелермен 

келісімшартқа отырдық. Сондай-ақ тас-

қын орын алғанда қажетке жарайтын 

қаптар, қадалар және өзге де дүниелер 

қажетті мөлшерде жинақталды. Облыс 

көлеміндегі авариялық құтқару қыз-

мет 

тері құрылымдарының 2 мыңнан 

ас 

там адамы өз дайындығын жасап 

қойды.

 

Сала мамандарының айтуынша, өзен 



арнасындағы және су алушы каналдардағы 

су деңгейінің жоғары болуынан аймақтағы 

қорғаныс бөгеттерінің аса қауіпті деп та-

был ған 19 учаскесі анықталған. Қазіргі 

таң да оның 11-і жөнделіп, қалғанында 

жұ мыс  жалғасуда. 

Сыр өңіріндегі мамандар наурыз айы-

ның алғашқы күндерінен облысқа келетін 

су мөлшерін секундына 250 текше метр-

ден асырмауды сұрап отыр. Себебі су дең-

гейі бұдан жоғары болған жағдайда өз 

қо лай сыздығын туғызады. Осы мақсатта 

елі міздің Төтенше жағдайлар министрлі-

гімен өзара келісім жасалуда. Осының 

нәтижесінде облыста қауіпті жағдай орын 

ала қоймайды деген болжам бар. 

Сондай-ақ Кіші Арал теңізін толтыру 

мақ сатында Көкарал бөгетіндегі су жі бе ру 

құрылымының қақпасын жауып, Бал 

тық 


жүйесі бойынша су деңгейін 42 метр ге жет-

кізу қажеттілігі туындап отыр.



Нәжмадин МҰСАБАЕВ,

 

Арал ауданының әкімі:



– Ауданның Аманөткел елді ме-

кені тұсында мұздың қалың болуы 

жергілікті жұртқа өз қиындығын алып 

келуде. Қазір ондағы мұз қалыңдығы 

80-90 сантиметрге жетеді. Күні ертең 

сең қозғалған уақытта осы маңда оның 

жүруі қиындайды. Оның өзен жаға-

сын дағы елді мекендерге қаупі зор. 

Сыр жұртшылығы жылма-жыл көктем 

басталысымен осылайша әбігерге түседі. 

Биылғы жағдай бұрынғы жылдардағыдан 

бөлектеу. Сондықтан Сырдарияның тосын 

мінезіне қай уақытта да сақадай сай болу 

төтенше оқиғаға жол бере қоймайды. 

Қызылорда облысы 

МӘСЕЛЕ


Еңбекті нормалау және ең-

бекке ақы төлеу басқарма сының 

сарапшы маманы ның мәліме-

тінше, азамат тық қызметші лерге 

еңбек 

ақы төлеу «Азаматтық 



қыз мет шілерге,  мемлекеттік 

бюд жет  қа ра жаты  есебінен  ұс-

талатын ұй ымдардың қызмет-

керлеріне, қаз 

ыналық кәсіп-

орындардың  қыз мет керлеріне 

еңбекақы төлеу жүйесі туралы» 

Қазақстан Республикасы Үкіме-

тінің 2007 жыл ғы 29 жел тоқ-

сандағы №1400 қаулы сымен 

реттеледі.

Қаулының 3-тармағына 

сәй кес  ұй ымдар  қызметкерле-

рінің  лауа зым дық  жалақылары 

(ставкалары) (ЛЖ) атқаратын 

лауа зым дары ның  лауазымдар 

санаттарына жат 

қызылуына 

жә не  ма мандығы  бо йынша 

жұмыс өті ліне, тағайындал ған 

бі ліктілік  раз рядтарына  (жұ-

мыс шылар үш ін) қарай лауа-

зым дық  жала қыларын  (ставка-

ларын) есептеу үшін бекітілген 

тиісті коэффициенттерді Қазақ-

стан  Респуб ли ка сының  Үкіметі 

белгілеген  ба за лық  лауазымдық 

жалақының (БЛЖ) мөлшеріне 

көбейту жолы 

мен айқын 

да-

лады.


Қаулыға 1-қосымшамен бекі-

тілген Азаматтық қызметшілердің 

санаттар бойынша лауазымдары-

ның тізіліміне сәйкес біліктілігі 

орта деңгейдегі есепшіге еңбек-

ақы тө леу G-13 санаты бойынша 

жүргізі леді.

G-12 санаты бойынша еңбек-

ақы төлеу біліктілігі орта деңгей-

дегі аға мамандарға жүргізіледі.

ҚР Көлік және коммуникация министр лі гінің ақ па-

ратына қарағанда, 2012 жылдың 1қаңтарынан бастап 

міндетті тех ни калық байқаудан өту арнау лы стенділер-

мен және те же гіш жүйесінің, басқару тұтқасымен бас-

қару дың, жарық құрал дарының, сонымен қатар газ 

шығару дың тиімділік параметрлерін анықтай тын құ-

ралдармен жабдықталған жекеше орта лықтармен жү-

зеге асырылады.



Құжаттар тізімі:

1) көліктің мемлекеттік тіркеуден өту куәлігін;

2) жеке тұлғаның Қазақстан Республика сының Са-

лық кодексіне сәйкес ағымдағы жылға көлік салы ғы 

тө лен гендігін растайтын немесе салықтан босату құқы-

ғын растайтын құжаттарды;

3) көлік иелерінің азаматтық-құқықтық жауап кер-

шілігінің міндетті сақтандыру туралы келісімшартты 

(ұсынуы қажет).

Міндетті техникалық байқауды көліктің тіркеу орны-

на байланыссыз кез келген тех никалық байқау орталы-

ғында өтуге болады.



Техникалық байқау кезінде тексерілетін негізгі 

параметрлер:

1) тежегіш;

2) басқару тұтқасы;

3) терезелерден көріну мүмкіндігі;

4) сыртқы жарық құралдары;

5) дөңгелектер, шиналар, подвеска;

6) улы заттар мөлшері;

7) шасси агрегаттары мен бекітілу тү йін дерінің ах-

уалы және жұмыс істеу жағ дайы;

8) басқа да жабдықтардың ахуалы мен жұмыс істеу 

жағдайы (қауіпсіздік белбеуі, спидометр, жол дәрі 

қорабы, өрт сөндіргіші т.б.).

Автокөліктердің міндетті техникалық байқаудан өту 

мерзімдері:

1) әр 12 айда – шығу жылымен қосқанда 7 жылдан 

астам көліктерге;

2) әр 24 айда – шығу жылымен қосқанда 3 және 7 

жыл аралығындағы көліктерге;

3) әр 36 айда – шығу жылымен қосқанда 3 жылдан 

кем көліктерге;

Адамдарды тасымалдауға арналған автобустар, 

шағын автобустар, таксилер және де жүк көліктері мен-

шік нысаны мен шығу жылына байланыссыз міндетті 

техникалық байқаудан әр алты ай сайын өтеді.



Үстіміздегі жылы «кәрі құда» – қыс мезгілі әлеуметті үлкен 

әбі герге салды. Қазақша жыл санау бойынша Қоян жылы өзінің 

қы ты мырлығын жасады. Күн қабағы қатайды. Қар да қалың жау-

ды. Жер-Ананың тоңы жібіп, боз дала бусанатын көктем мез гілі 

жақындады. Осындайда тіл ұшына жазғытұры кезеңде өзен-

суымыз тасып, қалың ел қиналып қалмай ма деген сауал келеді. 

Әсіресе жылма-жыл жіті назарда жүрген Сырдарияның жағ дайы 

қалай болмақ? Ол тағы да әлеуметті әбігерге салып жүр мей ме? 

Әзірге оның жауабын ешкім айта алмай отыр. Өйт кені табиғаттың 

тосын мінезі жағдайдың қалай боларын күні бұ рын болжам 

жасауға мүмкіндік бермей отырған жайы бар. Оң түстік Қазақстан 

облысының біршама ауылдары бүгінгі күні мол судан зиян шегіп 

отыр. Сол өңірдегі Арыс, Отырар және Ордабасы аудандарына 

қарасты Монтайтас, Шағыр, Қожатоғай, Темір лан ауылдарын 

қардың еруінен топан су басып кеткен. Биыл Қызылорда облы-

сында да қар қалың болды. Оған дария дең гейін қоссаңыз, Сыр 

бойындағы жұрттың да алаңдайтын жөні бар. Өйткені облыстың 

көптеген ауылдары дария бойына қоныс теп кен.

Әділжан ҮМБЕТ

ҚАЖЕТ МӘЛІМЕТ:

Биылдан бастап рұқсат етілмеген 

жерден өткен жаяу жүргіншілер ере-

жені сақ тамағаны үшін 8090 теңге 

көлемінде айыппұл төлейді. Ал 

заңға бағынбаған жүргінші үш 

тәулікке қамауға алынады.

Нұрғис


а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо


то)

Сондықтан жұрт шы лық бұл жүйенің 

пайдасын сезінбеуде, өз құқықтарын біл-

мейді. Өйткені бұл жү йені түсіндіру шара-

лары дұрыс жолға қо йыл маған. Жоғарыда-

ғы мысал – соның айқын дәлелі», – дейді. 

Шы нымен, Денсаулық сақтау министрлігі 

осы салада жасалып жатқан реформалар 

жөнінде халыққа ресми сайтында егжей-

тегжейлі түсінік берсе әлдеқайда дұрыс 

болмас па еді?! 

Бұл мысалдар – мемлекеттік органдар 

тарапынан тіл заңнамасының талаптарын 

сақтамаудың бір бөлігі ғана. Айта берсек, 

қазақтілді сайттардың кем-кетігі көп-ақ.

Мұрат ӘБЕНОВ, 

Мәжіліс депутаты:



– Мемлекет басшысы Н. Назарбаев 

«Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – 

Қазақстан дамуының басты бағыты» атты 

Қазақстан халқына биылғы Жолдауында 

халықтың компьютерлік сауат 

ты 

лығын 

арт тыру мен Электрондық үкі метті дамы-

ту, оның ішінде 2012 жыл 

дың соңы 

на 

дейін әлеуметтік маңы зы бар мем лекеттік 

қыз 

мет 

тердің 60%-ын және лицен 

зия-

лардың барлық түрлерін элек 

трондық 

фор  матқа көшіруді басым мін деттердің бірі 

ретінде атап өтті. Дегенмен Қазнетте 

қазақтілді сайттар – мүшкіл халде. Егер де 

біздің елде, біздің домендік аймақта мем-

лекеттік тілде веб-ресурстарды дамы туға 

жағдай жасалмаса, қай жақта олар дами 

алады? Сонда қазақша контентті жасауға 

бөлінген қаржы қайда жұмсалып жатыр? 

Интернеттегі қазақ тілінің әлсіз дігінің тағы 

бір дәлелі. Қазақ стандық веб-ресурстар 

рей тингісін  анық тайтын  http://zero.kz 

сайтында танымал «ондықты» айтпаған-

да, «жиырмалыққа» кіретін бірде-бір 

қазақтілді сайт жоқ. Неліктен? Бюджет 

қара 

жаты есебінен қазақ 

ша контентке 

қол дау көрсету үшін арнайы мекеме құр-

дық. Жүздеген миллион қара жат бөл дік. 

Танымал болған сол сайттар қайда? Біздің 

казтюб қайда? Заңды түрде отан 

дық 

фильмдерді қайдан көреміз, қазақ музы-

касын қайдан тыңдай мыз, ана тілі міздегі 

кітаптарды қайдан оқи мыз? Түсі нікті тілде 

ақпарат жоқ болса, қазақтілді азаматтарға 

интернетке шығу дың не қа жеті бар?

Шыны керек, бүгінде азаматтарымыз 

ақпарат алу үшін орыстілді сайттарға бас 

сұғады. Себебі белгілі. Әйтсе де осы сала-

ның маманы Серікқызы Кәкібаланов мыр-

за «қоғам қазақша сөйлемей, интернетте-

гі қазақтілді сайттардың саны артпайды, 

сапасы да жақсармайды» дейді. 



Серікқазы КӘКІБАЛАНОВ,

 

«Қазақ интернеті» қоғам дық 



бірлестігінің жетекшісі:

– Қазір қоғамдық орындардың бар-

лы ғында орыстілділер көп. Қоғам қандай 

болса, интернет әлемінің де сондай бо-

луы заңдылық, яғни қазақтілді континент 

тарапынан сұраныс бол мағаннан кейін 

қазақтілді сайттар дың саны аз болып отыр. 

Қазақтілді лер дің басым бөлігі ауыл да тұра-

ды. Ал ауылда интернет түгіл, компьютер-

мен жаб дықтау деңгейі де мәз емес. Ниет 

болса, электронды үлкен жобалар жа сау ға 

болады. Әйтсе де тиісті орын дар тарапынан 

дұрыс көзқарастың бол мауынан осындай 

кемшіліктер орын алуда. 

Осы орайда интернет жүйесіндегі кем-

шіліктер жайлы жанайғайын жоғарыға жет-

кі 


зіп жүр 

ген Мәжіліс депутаты Мұрат 

Әбенов: «Ауыл дық мектептер әлдеқашан 

заман тала бынан қалып қойды. Егер де 

оқушы ларды компьютерге бірінші рет 7-сы-

ныпта отыр ғызсақ, олардан не күтуге бола-

ды? Оқу бағ дарламасы солай. Және сабақ  

– аптасына бір рет. Бұған қоса, ауылдық 

жер 

лерде ба 



лаларға мектептен басқа 

орын да мони тор дың алдында отыру мүм-

кіндігі жоқ. Оқу шылар компьютерді қалай 

қосу және өшіру жаттығуларын 13 жасын да 

ға на үйренеді. Мектептегі информатика 

пәні нің бағдар ламасы қатты ескірген. Әлі 

сол Visual Basic пен «Паскаль» төңірегінен 

шыға алмай жүрміз. Мектептің 11 жылдық 

бағдар ла ма сын да  ғаламтор мен,  е-пошта-

мен, аудио, фото, мәтіндік файлдармен 

қалай жұмыс жасауды, сайт құруды мүл дем 

үйрет пейді. Осындай біліммен түлек тер 

жоғары  оқу орындарына барады. Жоғары 

оқу  ор ын  да рындағы қазақ топтарында 

ақпарат тық тех нологиялар көп жағдайларда 

орыс немесе ағылшын тілінде оқытылады. 

Басты себеп – мамандар, сапалы оқулықтар, 

заман талабына сай әдістемелер жетіспей-

ді, термин жиын ты ғы әлі жоқ. Ғаламторға 

ең негізгі ақпарат (контент) орналастырушы 

мемлекет болу керек. Заң бойынша мемле-

кеттік органдар дың мемлекеттік тілде ақ-

парат орналастыру міндеті де бар, қара-

жаты да шешілген», – дейді. 

Демек, сайт әлемінде емін-еркін жұмыс 

іс теп, замана көшінен қалып қойғымыз 

кел ме се, жоғарыдан қозғалыс керек екені 

анық.


Қазақша контент 

жасауға бөлінген 

қаржы қайда 

жұмсалып жатыр?

ТҮЙТКІЛ


Басы 1-бетте

№35 (717) 

29.02.2012 жыл, 

сәрсенбі             



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

КЕҢЕС


Болашақта бәрі «э» болмақ

ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ 

АЛАШ-АҚПАРАТ

САЯСИ БЮРО

Әйелдердің зейнетке шығу жасын көтеру туралы ұсынысқа қалай қарайсыз?

Айгүл СӘДУАҚАСОВА, 

Әлеуметтік-саяси зерттеу лер 

институтының  ди рек торы, 

социология ғылы мының 

докторы, профес сор: 

Айдар ӘЛІБАЕВ, 

Қазақстан 

зейнетақы қорлары 

қауымдастығының 

төрағасы: 

Гүлнәр 

СЕЙІТМАҒАНБЕТОВА, 

Мәжіліс депутаты:

–  Мен мұндай ұсынысқа қарсымын! Өйткені, біріншіден, біз 

Қазақ стан халқының өмір сүру деңгейін көтеріп, еуропалық деңгейге 

жеткізіп алуымыз керек. Халқы мыз дың 43 пайызы ауылдық жер-

лер де тұрады. Ал ауылдық жерлердегі өмір сүру жағдайының қан-

дай екені бәрімізге мәлім. Барлық ауылдар әлі газдандырылған жоқ.

Күйкі тірліктің ауырпалығы әйел дердің мойнына түседі. Көпбалалы 

аналарымыз үшін баланы өмірге әке луі, оны тәрбиелеп, сапалы 

білім беруі үлкен еңбекті талап етеді. Халықпен кездескенімізде ақ 

жаулықты аналарымыз бала тауып, ба ғып-қағудың оңай еместігін 

айтып жатады. Ал енді осыдан кейін олар ға «63 жасқа дейін жұмыс 

істе, қызмет ет» деп айтуға депутат ретінде ме нің ешқандай құқым 

жоқ деп есептеймін. Әрине, әуелі барлық елді ме кендер газданды-

рыл са, жарығы бар болса, суы краннан ағып тұрса, ауыл дық жер-

лердегі өмір сүру деңгейі қалалық деңгейге жеткізілсе, ауыл мен 

қа ланың айырмасы болмаса, зейнетақы жасын көтеру туралы әң-

гіме қозғауға болар еді. Сондықтан әзірге зейнет жасын көтеру ту-

ралы мәселе әлі ерте деп есептеймін.           

– Статистика бойынша ер-азаматтардың әйелдерден аз ғұмыр кешіп, 

тіпті зейнетақысына да жете алмайтыны белгілі. Статистикада ер мен 

әйелдің өмір сүру жасында айырмашылықтары бары рас. Дегенмен 

мемлекет әйелдерге гуманитарлық тұрғыдан осы межені сақтауы керек. 

Өзімнің жеке пікірім бойынша қоғам тарапынан әйел затына гуманистік, 

адами капитал, ұрпақ өрбіту, елдің болашағы тұрғысынан денсаулығына, 

әлеуметтік жағдайына жеңілдік жасалуы, қамқорлық көрсетілуі тиіс. 

Жалпы, зейнет жасын көтеру мәселесі – әлеуметтік-экономикалық көр-

сет кіштерге қатысты жайт. Бұл үшін әлеуметтік топтардың үлес салмағын 

са ралау, экономикаға қанша салмақ түсетінін есептеу керек. Мәселен, бір 

жұмысшыға қанша жұмыссыз келеді дегендей. Бәлкім, егер әлеу мет тік-

экономикалық көрсеткіштеріміз жақсы болса, мемлекетке әйелдердің 

зей нет жасын 60 жасқа, яғни 2 жасқа ұзартуды қарастыруға болатын шы-

ғар. Ал бірден 63 жасқа ұзарту қисынға келмейді. Ал ер адамдарға зей нет 

жасын ары қарай ұзартуға мүлде болмайды. Рас, еліміздегі өмір сүру 

сапасы жақсарғанымен, дамыған елдердің деңгейіне жеткен жоқ пыз.

– Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, Ұлттық 

банк те осы мәселені ұсынып жүр. Меніңше, егер кімде-кім 

зейнет жасын ұзарту туралы айтса, оны не үшін көтеру керектігін, 

қандай мақсатта, қандай қажеттілік негізінде мәлімдеп отыр-

ғанын нақты әрі дәйекті түрде түсіндіруі керек. Бұдан қарапайым 

халыққа, мемлекетке қандай пайда әкелетінін, министрлік 

болсын, осы мәселені төтесінен қойған Ұлттық банк басшысы 

нақты негіздеп беруі тиіс. Ал ол жауапсыз жасалған популистік 

мәлімдемесімен жұрттың бәрін несіне дүрліктіреді? Бұдан 

ешқандай ақылға сыйымды нәрсе көріп тұрған жоқпын. Біздің 

ерлер мен әйелдердің зейнетке шығу жасын үш жылға ұзартқа-

нымызға көп болған жоқ. Мұнымыз аз ба еді? Кезінде зейнет 

жасын көтеруді жұртшылық жақсы қабылдаған жоқ. Көрші 

Ресейде әлі күнге дейін кеңестік кезеңдегідей ерлердің зейнет 

жасы – 60, әйелдердің зейнетке шығу жасы 55 болып сақталып 

қалды. Менің пікірімше, тіпті қазіргі дағдарыс кезінде әйелдерге 

де, ерлерге де зейнет жасын көтерудің еш қисыны жоқ. 

Дайындаған Құбаш САҒИДОЛЛАҰЛЫ

ОЙ-КӨКПАР



Басы 1-бетте

Шалатай МЫРЗАХМЕТОВ

Мәжіліс депутаты

Талғат ИСМАҒАНБЕТОВ, 

саясаттанушы

Ондай құрылымның қолы да, құрығы 

да ұзын болады.

Біріккен сайын, халықтық диалог бол-

ған соң, қоғамдастықта алға жылжулар 

бо лады. Сондықтан бұл мәселе дұрыс ұсы-

нылып отыр. 

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Еуразия-

лық одақ идеясын жиі көтеріп жүр. 

Одақ болғаннан кейін, оған қажетті 

функциялар толық болып, өз деңгейінде 

жұмыс істегені жақсы. Дұрыс ойласты рыл-

ған парламенттен зиян көрмейміз. Оның 

үстіне біз бірігіп жатқан жоқпыз, бірлесіп 

жұ мыс істеуді жолға қойып жатырмыз. «Ал-

ма саң, бермесең, сарт боласың; бар ма саң, 

көрмесең, жат боласың» дейді ғой. Сондық-

тан неғұрлым араласып, көр ші елдерде 

болып жатқан оңтайлы жа 

ңалықтар, 

қолайлы істер болса, со ны өзімізге тәжі-

рибе ретінде алға ны мыз дұрыс. Біздің 

де өзіндік жетіс тік терімізді олар игере 

алады. Әсіресе қы сылтаяң кездерде 

мұның көмегі көп болады. Өткенде-

гідей дағда 

рыс 

тар орын алатын 



болса, одақ тағы елдердің бір-бірі-

не қолдау жа сағаны жақсы. Бір 

елдің жағ дайы қиындап кеткен 

кезде, екін ші бір елдің жағдайы 

тұ рақты болуы мүмкін. Мәсе-

лен, дағдарыс кезінде Еуро-

пар ламент депутаттары Гре-

кияға көмек көрсетіп, бұл 

елді құрдымға кетіп бара 

жатқан жерінен аман алып 

шықты. Бұған дейін бізде 

ортақ валюта, ортақ сот 

жасақтау мәселесі сөз болды. 

Жеке басым ортақ валюта мәселе-

сіне әлі ертерек болуы мүм кін деп 

ойлаймын. Алайда одақ деңгейін 

дегі 

сотқа қажеттілік бар. Меніңше, ортақ пар-



ламент болса, ол осындай маңызды мә-

селелерде барлық елдің мүдделері еске-

рілген, ойластырылған шешім жасауға 

се 


беп 

кер болар еді. Себебі парламент 

дегені міз – заң шығаратын, яғни заңдас-

тыра тын орган. Ендеше, кез келген мәселеге 

заңды тұрғыдан келсек, қателіктерге аз 

ұрынамыз. Ондай жағдайда парламенттің 

қолынан шыққан шешімдер саяси шешім 

емес, заңдастырылған шешім болар еді. 

Қазіргі жағдайда Еуразиялық пар-

ламент емес, парламенттік ассамблея 

құруға болады. Мүшеліктегі елдердің 

әрқайсысы өз депутаттарын енгізеді. 

Дегенмен оның құзыреті де, жұмыс 

аясы да мүлде бөлек болып шыға-

ды. Алғашқы кезде Еуропарламент 

депу таттары да ұлттық парламент-

терден алынып отырды. Олар-

дың функциялары да  төмен 

болды.  Уақыт өте келе күшей-

тіліп отыр ды.  Қазір Еуропар-

ла мент  де пу таттары  тікелей 

дауыс беру арқылы сайлана-

ды. Ал Еу 

разиялық одақ 

деп аталып жүр ген құры-

лым кәрі құр лық тың тәжі-

рибесін дәл қазіргі күйде 

қайталай  ал май ды.  Мұн-

дай тәжі рибе қазір тек Еуро-

одақта ғана болып отыр. Тіпті 

Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінің 

қауымдасты ғында да (ASEAN) ортақ 

парламент жоқ. Олар экономикалық, 

кедендік мәселелерді үкіметтік деңгейде 

ке лісіп  шешеді. 

Қысқасы, дәл қазіргі жағдайда еура-

зия лық парламент мәселесі өзекті болып 

отырған жоқ. Әрине, оны утопия деп 

атамаймын, дегенмен ол болашақтың 

әңгімесі болуы мүмкін. 

Бұған дейін бізде ортақ валюта,  ортақ 

сот жасақтау сияқты ұсыныстар болған. 



Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 0.72 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет