Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 0.64 Mb.

бет2/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.64 Mb.
1   2   3   4   5   6

ҚАЙЫРЫМДЫЛЫҚ – ҚАЙЫРЛЫ ІС

«Жетім көрсең, жебей жүр» деген атам 

қазақтың аталы сөзін қаперде ұстаған еңбек 

және халықты әлеуметтік қорғау министрі 

Гүлшара Әбдіхалықова апта ортасында Ас та-

надағы жетім балалар үйіне барып, қайырымды 

іс тындырып қайтты. Гүлшара Наушақызы ба с-

қа ратын ұлттық комиссия үш жылдан бері «Се-

зон» журналымен бірігіп, отбасылы әйелдер 

арасында дәстүрлі түрде «Қазақстан ханымы» 

деген байқау өткізіп келеді. Байқаудың негізгі 

мақсаты – отбасы деген «шағын мемлекеттің» 

ұйытқысы болып отырған әйелдердің қо ғам-

дағы рөлін арттыру. Сондай-ақ әлеуметтік аз 

қам тамасыз етілген топтарға қайырымдылық 

көр 


сету. Қайырымдылық мақсатына келсек, 

ұлттық комиссия байқауға қатысты ұйымдас-

ты 

рылған шараға сатылған билеттерден тү-



сетін қаржыны түгелімен жәрдемге мұқтаж 

жандарға беруді ұйғарыпты. Содан беріде екі 

жыл қа та рынан бұл қаржы қарттар үйіне беріл-

се, биыл жетім балалар үйіне бұйырып отыр. 

Реті келіп тұрғасын министр ханымнан Тә уел-

сіздігімізге 20 жыл толуына орай нау рыздың 

5-і күні респу 

бли 


камызда тұңғыш рет өтетін 

Қазақстан әйел дерінің съезі жайлы да сұраған 

едік. Аталмыш съезге еліміздің барлық ай-

мағынан 700-ге тарта делегаттың қа 

ты 

суы 


жоспарланыпты. «Съезде балалар мен әйел-

дердің мәселесі қаралмақ. Оның ішінде ұлттық 

комиссияның бір отырысын жастар арасындағы 

суицид мә 

се 

лесіне арнаймыз. Қазіргі таңда 



бұл мәселе бо йын ша жергілікті жерде зерттеу-

лер жүр гі зі ліп, өз-өзіне қол жұмсаудың себеп-

тері анық талып жатыр. Суицидтің алдын алу 

үшін қандай шаралар қабылдау керектігі жө-

нінде ұсыныстар жасалуда», – дейді Гүлшара 

Наушақызы. 



Кәрім Мәсімов кабинетінің 

дағдарыспен күресте алдағы 

жылдарға жасалып отырған 

бағдарламалар аясында 

қарқынды жұмыс істеуінде 

атқарушы билік мүшелерінің 

еңбегі зор. Үкіметтің 

динамикалық түрде жұмыс 

істеуіне үлес қосып жүрген 

министрлердің бірі – Гүлшара 

ӘБДІХАЛЫҚОВА. 

Бұл айтқандарымыз – көпе-көрінеу мақтау немесе министрге мәй мөң-

келеу емес. «Жақсының жақсылығын айт, мерейі тасысын» демей ме қазақ. 

Министр ханым туралы бұл жазбамыз Гүлшара Нау шақызының қызметтік 

жолына жасалған шолу мен күнделікті қа рым-қатынаста көріп-біліп жүрген 

ақ па рат тар негізінде ғана дайындалды. Көпке үлгі болсын деген ниетпен...

САЯСАТТА 

ТЕМІР-ЛЕДИЛЕР БАРШЫЛЫҚ

Әлем елдерінде әйелдер жыл өткен сайын 

саясаттағы тұғырын нығайтып келеді. БҰҰ-ның 

Пар ламентаралық ода ғы ның Бас хатшысы Ан-

дерс Джонсон кел тірген дерек бойынша, қазіргі 

кезде әйелдер әлем елдерінде депутаттық 

орындардың 19 пайыздайын иеленеді. ОАР-да 

нәзік жандылар 30 пайызға жетсе, Аргентина да 

парламенттегі орынның 30 пайызы әйелдерге 

тиесілі. Бангладеш 330 орындық парламенттің 

30 мандатын сырғалымдарға бөліп берген. Сол 

сияқты Эритреяда 105 орынның он шақтысы, 

Танзанияда 225 орынның 15-і әйелдердің үле-

сінде. 2010 жылы әлемдегі бітімгерлік күш-

тердің құрамында әйелдердің үлесі 2 па йыздан 

асыпты. БҰҰ-ның жоғары рангасы бар 192 

дипломатынының 20-сы – әйел азаматтар. 

Еуропада әйел заты центристік немесе солшыл 

хабарлауынша, АҚШ-тағы таралымы мол 

фильмдердің атқарушы продюсер, режис-

сер, сценарист, оператор, редакторлардың 

17 пайызы – әйелдер. Әрбір танымал 10 

фильмнің тоғызын ерлер жасайтынын ескер-

сек, бұл салада әйелдердің орны олқы соғып 

тұрғанын байқаймыз. 

ӘЙЕЛДЕРДІҢ САЙЛАУ ҚҰҚЫҒЫ

Кейбір елдерде әлі күнге дейін әйелдердің 

сайлау құқығы жоқ. Мәселен, Ливанда, БАӘ-де 

әйелдердің сайлау құқы шектеулі (алған білімін 

көрсетуі тиіс). Ерлер дауыс беруге міндетті бол-

са, әйелдер қалауына қарай дауыс береді. Сауд 

Арабиясында, Ватиканда нәзік жандардың дау-

ыс беруіне мүлде құқы жоқ. Ватиканда Па паны 

сайлауға тек ерлер қатысады. Әйел  дердің сая-

си белсенділігін қолдау, сайлау құқығын қорғау 

жұмысын БҰҰ Әйелдердің мүддесін дамыту 

қоры (ЮНИФЕМ) жүзеге асырып жүр. 



Ерлердің әйел қауымын 

Ерлердің әйел қауымын 

тосын сыйлықпен қуантатын, 

тосын сыйлықпен қуантатын, 

ерекше әлпештейтін мейрам 

ерекше әлпештейтін мейрам 

тарихы сонау Ежелгі Рим 

тарихы сонау Ежелгі Рим 

дәуірінен бастау алған. Қазіргі 

дәуірінен бастау алған. Қазіргі 

БҰҰ шеңберінде әйел-аналар 

БҰҰ шеңберінде әйел-аналар 

мен аруларға арналған 

мен аруларға арналған 

бірнеше мереке бар: 8 Наурыз 

бірнеше мереке бар: 8 Наурыз 

– халықаралық әйелдер күні, 

– халықаралық әйелдер күні, 

Ана күні (мамырдың екінші 

Ана күні (мамырдың екінші 

жексенбісі), Ауыл әйелдерінің 

жексенбісі), Ауыл әйелдерінің 

күні (15 қазан) және 

күні (15 қазан) және 

Әйелдерге қатысты зорлық-

Әйелдерге қатысты зорлық-

зомбылықты жою үшін күрестің 

зомбылықты жою үшін күрестің 

халықаралық күні (25 қараша) 

халықаралық күні (25 қараша) 

мейрамдары бүкіл әлем 

мейрамдары бүкіл әлем 

бойынша аталып өтеді десе 

бойынша аталып өтеді десе 

болады. Әрине, кейбір елдер өз 

болады. Әрине, кейбір елдер өз 

ерекшелігіне қарай тойлайды. 

ерекшелігіне қарай тойлайды. 

Мысалы, Өзбекстанда 8 Наурыз 

Мысалы, Өзбекстанда 8 Наурыз 

мерекесі – Ана күні деп аталса, 

мерекесі – Ана күні деп аталса, 

Армения 7 сәуірде Ана және 

Армения 7 сәуірде Ана және 

сұлулық мейрамы ретінде атап 

сұлулық мейрамы ретінде атап 

өтеді.

өтеді.

партиялардың қа тарынан көбірек ұшырасады. 

Швед со 

циал-демократиялық қоғамында 

әйел дер рө лінің артқаны соншалықты – пар-

тия лық тізімде ер мен әйелдер алма-кезек көш 

ба 

с 

тап отырады екен. Араб елдерінің парла-



менттерінде әйелдердің үлес салмағы шама-

мен 8,2 пайызды құрайды. Соңғы 8 жылда 

Джибути, Иордания, Ирак, Марокко және Ту-

нис заң шығарушы органдарында әйел кво-

тасын көтеру арқылы сырғалымдардың саны 

екі есе ұлғайғаны байқалады. Қара құрлықтан 

Руанданың аты озып тұр, бұл ел парламентін-

де 2003 жылы әйелдердің үлесі 48,8 пайызға 

жетіп, Швеция, Норвегия, Финляндия секіл-

ді гендерлік саясаттың көрігін қыздырған ел-

дерді артта қалдырған болатын. Қазіргі АҚШ 

әкімшілігін әйелдер билеп отыр десе де бола-

ды. Алпауыт Құрама штаттардағы 2500 жо ғары 

лауазым, яғни биліктің 40 пайызы сыр ға лым-

дардың уысында екен. Алайда АҚШ-тың физи-

ка ғылымы профессорларының 3 пайызы ғана 

нәзік жандылар. 

БИЗНЕС-ЛЕДИЛЕР ӘЛІ ДЕ АЗШЫЛЫҚ 

Экономика саласында дамушы елдерді 

айтпағанда, тіпті дамыған мемлекеттердің өзін-

де шешім қабылдаушы басқарушы құрамдағы 

сыр 

ғалымдар өте аз. Финляндия, Норве-



гия, Дания, Эстония, Греция және Швеция 

да 


компаниялардағы бас қарушы звенодағы әйел-

дер дің квотасын 40 пайызға жеткізуге шешім 

қа был данды. 

ӘЙЕЛДЕР БАҚ-ТА 

БАСЫМ БОЛМАЙ ТҰР 

Журналистердің халықаралық федера-

ция 

 

сының зерттеуіне сенсек, әйелдер жур 



-

на 


 

листердің үштен бірін құрағанымен, бас-

шы лық қызметтерде олардың үлесі 3-ақ па-

йыз. Media Report to Women басылымының 



ТҮЙІН

ӘЛЕМ ЕЛДЕРІНДЕГІ 

ӘЙЕЛ ПРЕЗИДЕНТТЕР 

МЕН ПРЕМЬЕР-МИНИСТРЛЕР

Тарья Халонен – Финляндия 

Президенті (2000 жылдан бастап), Эллен 



Джонсон-Серлиф –Либерия Президенті 

(2005 жылдан бастап), Ангела Меркель 

– Германия канцлері (2005 жылдан 

бастап), Пратибха Патил – Үндістан 

Президенті (2007 жылдан бастап), 

Луиза Лейк-Тэк – Антигуа және Барбуда 

генерал-губернаторы (2007 жылдан 

бастап), Кристина Фернандес де 

Киршнер – Аргентина Президенті (2007 

жылдан бастап), Даля Грибаускайте 

– Литва Президенті (2009 жылдан 

бастап), Роза Отунбаева – Қырғызстан 

Президенті (2010 жылдан бастап), Ивета 

Радичова – Словакия премьер-министрі 

(2010 жылдан бастап), Джулия Гиллард 

– Австралия премьер-министрі (2010 

жылдан бастап), Дилма Вана Руссефф 

– Бразилия Президенті (2011 жылдан 

бастап). 



Ангела Меркель

Ангела Меркель

Кристина Киршнер

Кристина Киршнер

Дилма Вана Руссефф

Дилма Вана Руссефф

Эллен Джонсон-Серлиф

Эллен Джонсон-Серлиф

Пратибха Патил

Пратибха Патил

Даля Грибаускайте

Даля Грибаускайте

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№40 (492) 5.03.2011 жыл, сенбі                          



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz



БЕЙТАРАП  ПІКІР

ӘЙЕЛ – ЖАР

 

Суррогат аналарға мемлекет қолдау жасау керек пе? 



Динар НҮКЕТАЕВА, 

Мәжіліс депутаты:

Сәуле 

ДИҚАНБАЕВА, 

медицина 

ғылымының 

докторы, профессор:

Салтанат 

БАЙҚОШҚАРОВА, 

Адам ұрпағын 

өрбіту институтының 

директоры:

?

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

– Суррогат ана суррогаттық қызметке өз еркімен 

барады. Кей бір суррогат аналар туған-туысына, жатыры 

жоқ жақынына жаны ашып, ал енді біреулері ақша табу 

мақсатында өз қыз ме тін ұсынады. Ал мұндай жағдайда 

мемлекет тарапынан көмек қарастыру артық дүние 

секілді. Дегенмен қазіргі таңда Неке туралы кодексте 

суррогат ананың құқын қорғау мақ са тында біршама өз-

герістер мен толықтырулар айтылып жатыр. Оның ішін-

де тапсырыс беруші мен суррогат ананың ара сын дағы 

келісімшарт, сыйақы мәселесін айқындау сөз бо луда. Бұл 

дұрыс та секілді. Өйткені қоғамда күннен-күн ге суррогат 

ана ның қажеттілігі сезілуде. Осы орайда оның қызметін 

заңдық тұр ғыдан айқындау артықтық ет пейді. Суррогат 

ананың осы нау қызметін құқықтық тұр ғыдан айқын дау-

дың өзі оларды мем лекеттік қолдау болып табылады.

– Суррогат аналарға қатысты жайттар ко дексте 

көрініс тапқан. Одан әрі қарайғы олардың құқы туралы 

мәсе ле лер ді біз қазір талқылау үстіндеміз. Дегенмен 

бұдан басқа суррогат аналарға мемлекет тарапынан 

көмек қарастыру артықтау. Өйткені аналар сур ро гат-

тыққа өз еркімен, жекелеген азаматтардың қалауымен 

және өзара келісімшартпен барады. Тапсырыс беруші 

суррогат анаға өзінің сый ақысын да беріп жатады. 

Мұның бәрі жекелеген азаматардың қалауы бол ған-

дықтан, бұған мемлекет та ра пынан басқаша бір көмек 

қарастыру қажет емес. Тіпті сур рогат аналардың қыз-

ме тіне рұқсат бе рі луінің өзі мем лекеттік қолдау болып 

табылады. 

– Қоғам суррогат ананың қызметін қажетсініп отырғандықтан, біз олар 

туралы кодекске енгіздік. Суррогат ана – тапсырыс берушінің тапсырысын 

орындаушы ғана емес, ол сонымен бірге демографияға үлес қосып отырған 

ана. Бала көтерген ананың өмірі әрқашан қыл үстінде тұрады. Сондықтан оған 

қоғам болып қамқорлық жасаған жөн. Мәселен, суррогат ана бала кө терген 

кез келген әйелдің мемлекет тарапынан алып отырған жәр дем ақы сынан 

қалыс қалмауы керек. Бала бір жасқа толғанша берілетін жәр дем ақыны 

болмаса да, мемлекет тарапынан тағайындалатын бір жолғы жөр гекпұл 

суррогат анаға да берілуі қажет. Өйткені өмірге бала әкелген ананың 

организміне өте үлкен күтім керек. Бала өмірге келгенше ол өзіне керектің 

бәрін суррогат анадан алады. Ал жалдамалы ана сол жоғал т қа ны ның бәрін 

қалпына келтіруі үшін тек тапсырыс берушіден ғана емес, мем лекеттен де 

берілетін көмектен шет қалмағаны дұрыс. Өйткені мем ле кеттің басты байлығы 

– дені сау азамат. Осы орайда өмірге бала әкелген ана ға мемлекет тарапынан 

материалдық көмек тағайындалған кезде оларды алаламау қажет секілді. 



Әзірлеген Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

ТҮРТКІ


«Апай, бесігін жұртта қалдырмайтын 

халықтың ұл-қызымыз ғой. Оқуымыз бітіп, 

елге кетіп барамыз. «Кедей болсаң көшіп 

көр» демекші, жүгіміз өте көп. Мына бесік-

ке бізге дейін де Мәскеуде оқыған аспи-

рант тар балаларын бөлеген екен. Құтты 

бесік болып, біз де баламызды бөледік, 

өсірдік. Бізбен бірге аспиранттар көші 

бітпес әрі бесікті жұртымызға тастағанымыз 

болмас деп алып келдік, сізге аманат», – 

деді. 

Кейіннен жұмыс орнымды ауыстырып, 



заттарымды жинағанда, бесікті іздедім. 

Бесік көзіме түспеді. Жұмыс бабы мен қайта-

қайта жолсапарға шығып жүріп, қашан, 

кімге бергенімді есіме түсіре алма дым. Егер 

сол кезде бесік сол бөлмеде тұр са, сонда 

қалдырып кететін бе едім, оны қазір айта 

алмаймын. Бір-екі ай өткен соң бесік 

табылды. Жұмыс  орнымды  ауысты рар ал-

дын да жолсапарға кетіп бара жатып, Мәс-

кеу дің жоғары оқу орындарында оқи тын 

студенттердің ұлттық көрме жасауына біраз 

ұлттық заттармен бірге бесікті де бе ріп піз. 

Кейіннен бәрін үйіме алып келді. Расында 

да, құтты бесік болды. Мәскеудің небір 

көрнекті жерлерінде біздің ұлттық салт-

дәстүрлерімізді көрсеткен көрмелерде 

көнелеу болса да, жаңа жабдықтармен 

жаб  дықталған бұл бесік талайларды таң-

дан  дырып, көрнекті орындарда тұрды. Жыл 

сайын Наурыз мерекесін тойлағанда мұн-

дағы қазақтарға бесікке салу дәстүрін 

көрсете жүріп, талай бүлдіршіндерді 

өмірінде бір рет болса да осы бесікке бө леп, 

ата салтын орындадық. Кейіннен қала 

сыртындағы Қазақстан Президенті сый ла-

ған киіз үйге апарып қойдым. Үйді ұлттық 

жабдықтармен жабдықтауға көмектескен 

Ақтөбе облысының әкімі Е.Н.Сағындықов 

тағы бір жаңа бесік сыйлады. Сонымен, 

бізде бесік саны екеу болды. Соңғы екі 

жылда бұл киіз үйді де киізі жарамсыз деді, 

басқа деді, жинап тастады. Киіз үйдің 

сүйегімен қатар, ішіндегі барлық ұлттық 

жабдықтар орыс елінің белгілі жерінде 

белгісіз болып үйіліп қалды. Екі жастың 

«жұртқа бесікті қалдырмадық, сізге ама нат» 

дегені көкейімде, екі бесікті де тастамадым. 

Жолдасыма жұмыс орнынан бе рілген екі 

бөлмелі тар үйдің қай бұры шына қоярымды 

білмей жүргенімді көрген орыс досым 

Роман: «Менің үйім кеңдеу әрі келгендер 

көрсін, қазақтар балаларын көшіп жүріп 

қандай жылы, ыңғайлы ұяда ұстағанын», 

– деп алып кетті. Сонымен, қазақтың қос 

бесігі орыстың үйінде тұр. Ұлт тық заттары-

мыз бен қос бесігімізге бір бөлме табылмай 

тұр-ау, жыламай қайте сің. 

 Ұлттық заттардың әр жерде шашылып 

жатқанын және үйімнің балконы мен төсе-

гім нің астына да жинап отырғанымды ай-

тып, елшіге де кірдім. Елшілік ғимараты іші-

нен бір кішкене бұрыш табылса, мұ ра жай 

ретінде жабдықтап қойсақ, жараспай ма? 

деген ұсыныс жасадым. Елшілік ор на лас қан 

ғима раттың тарлығы тілге тиек бол ды.

 Бұл әңгімені жақында жолыққанда 

Мұхтар ағаға баяндадым. Ардақты ағам 

мені мақұлдап, ауыр күрсінді. Онсыз да 

жүгі көп ағаға өз жүгімді аударғандай 

ыңғайсыз күй кештім.

 Ойыма қайтадан баяғы бесікті алып 

келген екі жас түсті. Ұлттық қасиетіміз 

оларды әлі де нұрландырып жүр ме екен? 

Қайда жүр екен? Аттары кім болды екен? 

Бір ауыз сөздерімен бір ұлттың қасиетін 

арқалатып кеткен апайларын естеріне алар 

ма екен?!

 Қос бесік орыстың үйінде, киіз үй бір 

қорада (ендігі бау-жібі шіріп те кеткен 

шығар) жинаулы жатыр.



Жарқын ӨТЕШОВА,

Мәскеу

Ұлт қасиеті немесе 

қос бесік

Басы 1-бетте

Басы 1-бетте

Басы 1-бетте

ОЙ-КӨКПАР

Бізде де қыздарымызды кім көрін ген-

нің жетегінде жібермеу үшін еліміздегі заң 

та лап тарын қатайтып, ақшалай түрде са-

лық салмаса да, «кемінде біздің елімізде 

бес жыл тұруы керек» дегендей қа 

таң 


талап тар енгізу керек секілді. Себебі бұл 

жерде  мемлекеттік қауіпсіздік мәсе лесі 

жатыр. Қалайша? Бүгінде қағаз жү зін дегі 

жалған неке деген шығып жатыр. Яғни 

белгілі бір мақ сатты көздеп, соған жету 

үшін ғана некелесу. Міне, қыз да ры мызға 

үйле нудің астарында біздің ел дің азамат-

ты ғын алу, Қазақ станда қалу деген саясат 

жатуы мүм кін. Меніңше, ондай лардың 

көбі бір қазақ тың қызын алып, бақытты 



Сұлтанәлі БАЛҒАБАЕВ,

жазушы, драматург

Светлана ЖАЛМАҒАМБЕТОВА,

ҚР Парламент Сенатының депутаты 

Қазақстан азаматтығын алмаған шетелдіктерге 

тұрмысқа шығуға тыйым салу қажет пе?

от басын құрайын деп жатқан жоқ. Үйлен-

се, бес жылда елі 

міз 


дің азаматтығын 

алады, содан біртіндеп артынан тағы 

біреулерді тартады. Демек, бұл – Қазақ-

станды жатжерліктердің жау лап алуының 

бір жолы. Біздің бас шы лық тағылар осыны 

түсінбей отырғанына менің таңым бар. 

Осы мә селеге ешкім көңіл бөлмек түгіл, 

тіпті мән беріп те жатқан жоқ. Ал ең үлкен 

қауіп – осында. Ал біз оған көзжұма 

қарауы мыз дың  сал да рынан  шет тен  келіп, 

еліміздің аза 

мат 


тығын ала алмай 

жүргендер үшін қазақ қызына үйлену 

азаматтық алудың ең оңай жолына ай нал-

ды. Тіпті жасына да, бас қа сына да қарамай, 

ақша береді де, әлгіндей жалған некеге 

отыра береді. Ал АҚШ-та таяуда біздің ел-

ден барған екі қыз сол елде қалу үшін Аме-

рика азамат та рымен жал ған некеге отыр-

ғаны үшін      бес жыл ға сотталып кетті. Бұл 

жер де  некенің  ас та рын да  мемлекеттің 

қауіп сіз дігі тұр. Бізге де дәл осындай қатаң 

талап керек. ҚР «Не ке және отбасы туралы» 

За ңын қай та қа рап, осындай тұстарына өз-

гер тулер мен толықтырулар енгізу керек.

Біздің заң бойынша ол азамат егер біз-

дің азаматтығымызды алғысы келсе, өз елі-

нің азаматтығынан бас тартып, одан шығуы 

керек. Егер соған келісіп, өз елінің аза мат-

тығын біздің елдің азаматтығына айыр бас-

тау ға шешім шығарса, онда ол да – өз құ-

қы ғы. Айналып келгенде, басты мә селе – 

адам ның құқығында, қандай бір ұлт тың, 

мем лекеттің мүддесі емес. Біреулер айтар, 

мүмкін, кәрі қыздар санын солай азайту 

керек деп, мәселе онда да емес, кәрі бол-

сын, жас болсын ол өз еркімен шетел дікке 

тұрмысқа шығуды дұрыс деп шешті ме, 

сезімі соны қалады ма, демек, еркі бар. Со-

нан соң тағы бір ескерерлік мә се ле – қазақ 

қызына үйленген шетелдік аза мат бәрібір 

біздің менталитетімізге кірігіп, мәдениетіміз 

бен  тұрмыс-сал ты мызды  қабылдайды. 

Сондықтан соның бә рін қабылдап, осы ел-

дің азаматы болам деген адамның неге біз 

кеудесінен кері итеруге тиіспіз? Жалпы, мен 

ойлаймын, шетелдік азаматтың етегінен ұс-

таған қазақ қыз дарының міндеті – сол аза-

матты  қа за қи ландыру,  біздің  мента ли-

тетімізге бейім деу. Ол біздің елімізде тұрып, 

заңымызға бағынып, мәдениетті қабылдап 

жат са, қайта біз одан ұтамыз.

ӨНЕГЕ


АЛТЫН ҚҰРСАҚ

Елбасы ұғымын 

дүниеге әкелген ана

Отбасындағы жеті ұл мен төрт қыз бү-

гінде – қоғамның түрлі саласында қызмет 

етіп жүрген кәсіп иелері. Олардан 60-тан 

астам немере мен 50 шақты шөбере тара-

ды. «Қиындықты аз көрмедім, бірақ 

қандай жағдай болса да, Құдайға шүкір, 

бала ларымды қанаттыға қақтырмай, тұм-

сықтыға шоқыттырмай өсірдім. Бұлар дың 

ешқайсысы бұзықтық жасаған емес. 

Сабақты жақсы оқыды, үйдің шаруасын да, 

түздің жұмысын да істеді, там да салды, 

бақша да екті. Ендігі бар тілегім – осы-

лардың жаманшылығын көрсетпесе екен», 

– дейді 80-дегі Мамыркүл әже. Қария ның 

отау құрып, үй болып жатқан жастарға 

айтатын ақыл-кеңесі көп. Оның айтуынша, 

ибалы болып, отағасының бетіне қарсы 

келмеу қашанда ерлі-зайыптының шәй 

деспей ғұмыр кешуінің басты құпиясы бо-

лып қала бермек.

Бүгінде 70 жасқа таяп қалған, көпке 

сый лы қария бала-шағасының ортасында 

төр ден орын алып, ел-жұртымен бірге 

жаса сып келеді. «Алтынның қолда барда 

қадірі жоқ» демекші, біз кейде қасымызда 

жүрген жайсаң жандардың қадір-қа сиет-

терін біле бермейміз. Ал көпті көрген Са-

ғым бек ақсақал «бір-біріңді аяла – өмір 

өткінші» дегенді айналасындағыларға жиі 

айтып отырады. Асыл жары, өмірлік серігі, 

балаларының анасы Айсұлудың қазасынан 

кейін жан жарасы мен жан сырын ақ қа-

ғаз ға түсіріп, ішкі мұңын көпшілікпен бөлі-

су ге бел буған еді. Расында да, «көйлектің 

кірі жуса кетеді, көңілдің кірі айтса кетеді» 

демей ме дана халқымыз. Бұл кісінің 

қойындәптеріне үңіліп, сарғайған беттерін 

парақтағанымызда өсиетке толы даналық 

сөздердің сиқырына жолықтық. Әсіресе 

қазақ әйелінің көп қыр-сырын ашуға тал-

пы ныс жасаған ой-тұжырымдары кім-кім-

ді де болсын, бей-жай қалдырмасы анық. 

Мұнда ерлі-зайыптылардың бір-біріне қа-

тыс 

ты дүниелер жазылғанымен, онда, 



жал пы, адамгершілік, махаббат, сенім ту-

ралы тұщымды тұжырымдар түзілген. 

Қаламның құдіретіне сүйеніп айтылған, 

өмірдің өз ортасынан ойып алынған жүрек 

шымырлатар сөздерден әркім өзіне керегін 

тауып алары анық. Енді сол жазбалардың 

кейбір тұстарына назар салып көрсек...



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал