Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 3.5 Mb.
Pdf просмотр
бет20/26
Дата09.01.2017
өлшемі3.5 Mb.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   26

«Қ

«Қ

азақ энциклопедиясы»

»

 

 

ЖШС-не басшылыққа келгені ңізге 

4-5 жыл болып қалды. Осы уақыт 

аралығында оқырмандар ды 

немен қуанта алдыңыздар? 

Алдағы жоспарларыңызға да 

тоқт

т

ал

ал

а

а

ке

ке

тс

тс

ең

ең

із

із

.

 

– «Қ


Қаз

азақ


ақ

э

э



нц

нцик


ик

ло

ло



пе

пе

ди



дияс

яс

ы»



ы» 1

1

96



967 

7

жы



ж

лы 


13 қыркүйекте құрылған. Міне, биыл бұл 

мекеменің жұмыс істеп жатқанына 46 жыл 

толып отыр. Осы орайда «Қазақ энцикло-

пе 


диясы» ЖШС еліміздегі бірден-бір 

жалғыз мемлекеттік баспа екенін, сол 

се

се

бе



бепт

пті 


і де

де жалпы мемлекеттік тап

сы

сы

ры



ры

с

с



аясында жұмыс істейтінімізді, соныме

ме

н



қатар, негізінен, анықтамалық-энцикло-

педиялық әдебиеттер шығаратынымызды 

айта кеткен жөн. Осындай жайттарға қа-

рап, біздің қызметімізге таза ғылыми-зерт-

теу меке

ме

ме



сі р

р

етінде



д

қ

қ



ар

р

ау



ау

ға

ғ



д

д

а болады. 



«Қазақ

э

э



нц

нцик


ик

ло

ло



пе

пе

ди



ди

яс

яс



ы»

ы»

е



е

ң

ң 



ал

ал

ға



ға

ш

ш аш



аш

ыл-


ған кезде 250-ден астам қызметкері, 

бірнеше  редакциялары  болған. Сол бір 

тұста Сәбит Мұқанов пен Ғабит Мүсірепов: 

«Енді  біз энциклопедиясы бар елге 

айналдық», – деп қуанған. Шын мәнінде 

эн

эн



ци

ци

кл



кл

оп

о



ед

е

ияның болуы елдің дамыға



аны

ны

-



ны

ны

ң,



ң,

б

б



ел

ел

гі



гі

л

лі бір дәрежеде рухани дең



ң

ге

гейг



йге

е

көтерілгенін көрсетеді. Мәселен, энцикло-



педия шығаратын ел сауатты, халқы жоға-

ры  білімді, мемлекетінің білікті ғылым 

докторлары мен академиктері  болуы 

керек. Осылар 

р

болғанда ғана энциклопе-



дия жа

са

са



уғ

уға


а 

мү

мү



мк

мк

ін



ін

ді

ді



к 

к 

ал



ал

ад

ад



ы.

ы.

Б



Б

із

із,



яғ

яғ

ни



ни

, 46 


жыл  бұ

ұры


рын

н ос


ос

ы

ы



дә

дә

ре



реже

же

ге



ге

ж

жет



етті

ті

к



к.

Б

Бірақ 



бүгінгідей нарық жағдайында 250 адамды 

қызметте ұстап отыру, бәріне бірдей айлық 

тауып  беру оңай емес. Сол себепті де 

жаратылыстану, қоғамдық ғылымдар, ғы-

лы

л

ми бақылау, маркетинг және менед



ед

ж-

ж



ме

ме

нт



нт

д

дег



ег

ен

ен



 төрт бөлім айналасында 

жұ

жұмы



мы

с

с



істеп жатырмыз. Кей кездері ғылымның әр 

саласындағы ғалымдарды автор  ретінде 

тарту  арқылы жұмыс істейміз. Осылай 

ісімізді жүйелеу арқылы соңғы жылдарда 

«Қазақстан табиғаты» деген төрт том 

энциклоп


п

ед

ед



ия

ия

ш



ш

ығ

ығ



ар

ар

ды



ды

қ.

қ.



Б

Б

иы



иы

л

л



т



т

омы 


жарық 

кө

кө



рм

рм

ек



екш

ші



Со

Соны



ны

ме

мен



н

қа

қа



та

та

р



р

ба

ба



ла

ла

л



лар-

ға арналған  үш томдық, «Қазақстан ға-

лым дары» деген екі томдықтың І то мын, 

«Атамекен» атты географиялық, «Ай бын» 

атты әскери энциклопедия, «Пси хология» 

атты (тұңғыш рет қазақ тілінде жарық 

кө

кө

рі



рі

п 

п



от

от

ыр



ыр

) психологиялық сөздік, 

«Ж

«Жас



ас

 

ша



ша

хм

хмат



ат

шы

шы», кеңес-ауған әскерле



лері

рі

не



не 

арналған «Даңқ» атты бір қатар энциклопе-

диялар жарық көрді. Осы жұмысқа 

келгенімде маған салалық энциклопедия-

лар  шығару тапсырылған болатын. Енді 

осы бағытта Ресей, Түркия, Еуропадағы 

үлгілерді  қа

қ

ра



ра

п, пәндік энциклопедия-

ларды 

жү

жүйе



йеле

ле

п,



п, ж

ж

ар



ар

ық

ық



қа

қа

ш



ш

ығ

ығар



ар

уд

удам



ам

ыз. 


Бізге дейі

йі

н жаса



лғ

ан

 тұлға лық  энц



ик

лопе-


диялар мәселесін ары қарай дамытып 

жатырмыз.



– Энциклопедиялық сала 

әрдайым жаңарып отыруы тиіс 

қо

қ

й



Бұ

Бұ

л 



л 

ба

б



ғытта да ісіміз ілгерілеп 

ке

ке



ле

лед


ді

.

.



Мәселен, жарық көрген кітаптар кемшілік-

сіз болмайды. Маман аздығына қарамай, 

сол кемшіліктерді түзету бағытында да 

талмай еңбек етіп келеміз. Бұл орайда осы 

мекемеде көптеген жылдар еңбек еткен 

аға-апал


ар

ар

ым



ым

ыз

ыз



ды

ды

ң



ң

тә

тә



жі

ж

ри



ри

бе

бе



сі

сі

н 



н 

па

па



йд

й

а-



ланып жатқанымызды да 

й

айта кеткім келе-



ді. Біздің ардагер мамандарымыз қазір

бір-бір мектеп қалыптастырып  үлгерді. 

Олар өз кезегінде жас мамандармен тәжі-

рибесін бөлісіп, осы салаға баулып жатыр. 

Эн

Эн

ци



ц

клоп


оп

ед

ед



ия

ия

лы



лы

қ 

қ



мақала жазу газет пен 

жу

жу



рн

рн

ал



ал

ға

ға



м

м

ақ



ақ

ал

ал



а

а жа


жазудан қиын. Нақты

тарихи деректер болуы керек. Бұл орайда

көптеген ғалымдар өзі зерттеулерінде 

«Қазақ энциклопедиясының» деректеріне

сүйеніп жататыны қуантады. Тағы бір

айтатын жайт, 1997 жылдан бастап Елбасы

бастамасымен «Қа

Қа

за



за

қс

қ



та

та

н



н

ұл

ұл



тт

тт

ық



ы

э

э



нц

нц

ик



ик

-

-



ло педиясы»  жаса

ла

ла



б

б

ас



ас

та

таға



ған

н бо


бо

ла

ла



ты

ын

н.



С

С

ол



ол

 

бастама негізінде 10 томдық кітап – қазақ, 



бес том – орыс, бір том ағылшын тілінде

шық ты.  Енді қарап отырсақ, 2007 жылдан 

бері алты жыл уақыт өтіпті. Сол 10 томдық-

та өткенге жалтақтық, өліара кезеңдегі сал-

қы

қынд


нд

ық

ық



б

бар


ар

с

с



ек

ек

іл



іл

ді

ді



.

.

Тіпті кейбір деректе-



ме

і

лік материалдар ескіріп барады. Осыны



ескере отырып, меніңше, нағыз қазақ

ұлттық әмбебап энциклопедиясын шыға-

ратын кез енді келді деп ойлаймын. 

Тәуелсіздіктің 25 жылдығына арнап 25 том 

әмбебап энциклоп

п

ед



ед

ия

я



 шығар

р

сақ



қ

де

де



п 

дайындалу үстінд

ем

еміз


із

.

.



20

20

11



11

ж

жыл



ыл

ы 

«У



«У

ик

ик



и-

и-

педия» ашық энциклопедиясымен келісім-



шарт қа  отырып, қолда бар бірқатар 

энцикло педиялық  томдарды, мәліметтерді

тегін  бердік. Қазір «Уикипедияда» 200 

мың мақала бар екен. Соның тең жартысы 

бі

бі

зд



зд

ің

ің



м

м

ам



ам

ан

ан



да

да

рд



рд

ың

ы



 қолынан шыққан 

ма

мақа



қа

ла

ла



ла

лар


р.

А

А



лд

лдағ


ағ

ы

ы у



уақытта Шоқан Уәли-

ханов атындағы Тарих және этнология

институтының тарихшыларымен бірлесе

отырып Абылай ханның, М.Әуезов атын-

дағы Әдебиет және өнер институтымен 

бірлесе отырып, Жамбыл атамыздың, 

Тараздағы «Бауыр

р

жа



жа

нт

нт



ан

ан

у»



у»

о

о



рт

рт

ал



ал

ығ

ығ



ым

ым

ен



ен 

бірлесіп, Бауыржан

н М

М

ом



омыш

ышұл


ұл

ын

ын



ың

ың

т



тұл

ұл

ға



ға

-

лық энциклопедияларын шығарсақ деген 



ниетіміз  бар. Энциклопедия деген – 

уақыттың перзенті. Қоғам өзгерген  тұста

мезгілмен үндесе жаңарып отырсақ дей-

мін. 


Бі

Б

р 



р

ай

ай



та

та к


кет

ет

ет



етін

ін

ж



ж

ай

а



т – бұрын энцикло-

педияны әзірлеуге кемінде бір жыл уақыт 

беріліп, оған тиісті қаржы бөлінетін. Сосын 

келесі жылында шығаруға бөлек қаражат 

қарастырылатын. Қазір сол ырғақтан айы-

рылып қалдық. Биыл ұсынған энцик ло-

педия сол жылы ш

ығ

ығ



уы

у

к



к

ер

р



ек

ек

. Бұ



Бұ

л мә


мә

се

се



ле

ле

 



өз шешімін табар

д

д



ег

еген


ен

о

о



йд

йд

ам



ам

ын

ын



Өй

Өйтк



тк

ен

ені 



і 

бұл энциклопедияның сапасына тікелей 

әсер етеді.

Ұлттық Ғылым академиясы-

ның корреспондент-мүшесі 

атан ғаныңызды естіп едік. Атағы-

ңы

ңы

з

з

құ

құ

тт

тт

ы 

ы 

бо

бо

лс

л

ын

ы

!



Ра

Ра

қм



қмет

ет

, од



од

ан

ан



б

б

ер



е

і арада біраз уақыт 

өтті ғой. Былтыр  сәуір айында Ұлттық 

Ғылым академиясының құрамына коррес-

пондент-мүшесін сайлау өтеді дегенді 

естіп, сайлаудың шарттары талап ететін 

құжаттарды, өзімнің ғылыми еңбектерім 

мен жетістіктерімді жі

жі

бе

б



рі

р

п едім, академик 



ғалымдар мені қо

о

лд



лдап

ап д


д

ау

ауыс



ыс б

б

ер



ер

іп

п



ті

ті

.



Бұ

Бұ

л,



л,

 

жалпы, ғылымдағы



 і

зден


і

іс

те



і

ріме бер


і

ілген 


баға деп білемін. Негізінен, «Қазақ энцик-

лопедиясын» Мұхамеджан Қаратаев, 

Манаш Қозыбаев, Рымғали Нұрғалиев, 

Әбдімәлік Нысанбаев, Бүркіт Аяған сынды

акад

д

емик



а

а

ғалары



р

мыз басқарыпты. Бұл да 

со

сонд


нд

ай

а



б

б

ір



ір ж

жақ


ақ

сы

сылы



лы

қтың нышаны болса

керек. Бұлай ырымдауымның себебі, 

маған осы қызметке келісімен 13 жыл 

шық пай  жатқан  «Қаныш Сәтбаев» энцик-

лопедиясын шығару бақыты бұйырды. 



Сұхбаттасқ

сқ

ан

ан

Қ

Қан

анат

ат

Б

Б

ІР

ІР

ЛІ

ЛІ

КҰ

КҰ

ЛЫ

ЛЫ

КЕЛТЕ СҰРАҚ – КЕМЕЛ ЖАУАП

– Алашқа не бердіңіз?

– Қазаққа жеті

і

 өлең кітабын, бірнеше ғылыми еңбек, мыңдаған  шә

ә

кірттер 

тәрбиелеп бе

бе

рд

рд

ім

ім

.

.

«Қ

«Қ

аз

аз

ақ

ақ

э

э

нц

нцик

ик

ло

ло

пе

пе

ди

дияс

яс

ы

ын» басқару арқылы энц

ик

ик

ло

ло

пе

пе

ди

диял

ял

ық

ық

 

кітаптардың шығуына септесіп, ұрпаққа өнеге болар істің басы-қасында жүрмін деп 

ойлаймын. 

– Алаштан не алдыңыз?

– Алаштан тіл, сөз, рух, намыс, жігер, қайрат алдым. 

– Жұмыстағы Бауыржан мен үйдегі Бауы

у

ржанның айырмасы бар ма? 





Үй

Үй

де

де

е

е

рк

рк

ін

і

мін, қызметте қызметтік қа

қа

лы

лыпт

пт

ың

ың

ш

ш

ең

ең

бе

бе

рі

і

не

не

н 

н 

шы

шы

қп

қп

ау

ау

ға

а

 тырысамын. 

– 

Әз

Әзіл

іл а

а

йт

йтас

а

ыз ба?

– Қапелімде еске түспей отырғаны. Сендерде жұмыс істейтін Алмат – менің 

шәкіртім, сол жігіттің бір әзілін ала тұрсаң болады. 

– Газетіміз арқылы қазаққа айтар сөзіңіз бар ма?

– Тәуелсіздігіміздің ғұмыры ұзақ болсын! Қазақтың белгілі этнографы Жағда 

Бабалықұлы:  «

«

Қы

Қы

та

та

йд

йд

ың

ың

қ

қ

ай

а

ыс

ыс

н

н

оқ

оқ

та

та

сы

сы

на

на

н,

н

 орыстың темір ноқтасына

н 

н с

сақт

қт

ас

ас

ын

ын

»,

»,

 

– деп бата б

ер

еріп

іп

е

е

ді

ді

. Ос

Ос

ы 

ы ба

бата

а

ә

ә

рб

рбір

ір

қ

қ

аз

аз

ақ

ақ

ты

тың есінде жүрсе деймін. 

Бірнеше жылдан бері бала көтере алар емеспін. Экстракорпоральді ұрықтандыру 

жүргізу үшін мемлекеттен көмек беріледі деп естіп едім. Сол туралы мағлұмат бер-

сеңіздер екен.

Жанн

нұр

ұр



Кө

Кө

кш

кш

ет

ет

ау

ау

қ

қ

ал

ал

ас

асы

ы

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі маман-

дарының мәліметінше, ЭКҰ жүргізуге мем ле-

кет 


тік жеңілдік алу үшін осы бағдарламаға 

қатысуға өтініш білдіру  қажет. Ол үшін сіз өз 

аймағыңызд

зд

ағы Денсаулық сақтау басқар-



ма

ма

сы



сы

на

на



ө

ө

ті



тіні

ні

ш



ш

бі

бі



лд

лдір


ір

уі

уіңі



ң

з керек, басқарма ерлі-

зайыптыны Астана қаласындағы Ана мен бала 

ғылыми орталығына немесе Алматы қаласын-

дағы Акушерлік, гинеколо гия және перинато-

логия ғылыми орталығына бағыттайды. Табиғи 

жолмен нәресте көре алмай жүрген отбасылық 

жұптың мәлімет терін арнайы комиссия тексере-

ді, егер оң шешім қабылдаса, аумақтық басқар-

ма

ма



 ЭКҰ

К

 жүр



үр

гізуге б


б

ағ

а



ыттама береді. Бұл туралы 

де

де



нс

нсау


аулы

лы

қ 



қ са

са

қт



қт

ау

ау



м

м

ин



инис

ис

тр



тр

ін

інің



ің

 2010 жылдың 5 

қаңтарында шығарылған №1 «Экстра кор по-

раль ді ұрықтандыру жүргізуге арналған нұсқау-

лықты бекіту туралы» бұйрығы бар.

Көлігімнің алдыңғы әйнегіне күннен көлегейлейтін пленка жапсыр-

ғаным үшін, жол полицейлерінің айыппұл салуы заңды ма?

Бе

Бе

кб

кб

ол

олат

ат С

С

ӘТ

ӘТ

ЕН

ЕН

ОВ

ОВ





Ат

Ат

ыр

ыр

ау

ау

о

о

бл

б

ысы

ҚР Ішкі істер министрлігі маман-

да рының мәліметінше, ҚР «Жол қоз-

ғалы сы қауіпсіздігі мәселелері бо-

йынша Қазақстан Республикасының 

кейбір заңнама

а

лы

л



қ 

қ 

актілеріне өзге-



ріс тер  мен  то

лы

лықт



қт

ыр

ырул



ул

ар

ар



е

е

нг



нг

із

з



у 

у 

ту



ту

ра

ра-



лы» Заңының 7,3 тармағына сә

йк

ес, 



көлік құралының әйнектерін, соның 

ішінде, маңдай әйнек пен қапталдағы 

әйнектерді мөлдір және түрлі-түсті 

жабынмен қаптауға тыйым салына-

ды, бұл үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзу-

шылық туралы кодексінің 461-бабы 

бойынша жаза қарастырыла

а

ды



ды

.

.



Мұ

Мұн


н

дай жағдайда жол полиц

ц

ей

ей



ін

ін

ің



ің

 

кө



лі

ктің мемлекеттік нөмірін шеш

іп

 

алып, оны айып тұрағына орналасты-



руы заңды.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   26




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет