Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 3.5 Mb.

бет15/26
Дата09.01.2017
өлшемі3.5 Mb.
1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   26

Кенжеғали МЫРЖЫҚБАЕВ, 

ЕҰУ-дің «Кәусар» мәдени-танымдық 

бірлестігінің жетекшісі, елімізге еңбегі 

сіңген әртісі:

– Шыңғыстау өңірі – ұлы Абай, 

кемеңгер Шәкәрім, ғұлама Мұхтар 

сынды алыптар шыққан қасиетті мекен. 

«Қаламқас» халық ән-би ансамблі –

сол жердің өнегесі мен өсиетін қырық 

жылдан бері таратып, қазақ өнері мен 

мәдениетіне ерен еңбек сіңіріп келе 

жатқан ұжым, ұлылар мекенінің мақ-

ТА

ЛҒАМ



Алматы қаласындағы мек-

тептердің бірінде ұстаздық қызмет 

атқаратын бір танысымнан арагідік 

КВН-ға дайындалып жатырмыз 

дегенді естіп қалатынмын. Бастапқыда мән 

бермегенмен, кейін келе ойлана бастадық. 

Адамның рухани өсуіне ешқандай пайдасы 

жоқ жеңіл әзілдің ересектерді жаулағаны 

аздай, енді онсыз да әр сағаты санаулы 

мектеп оқушыларына ауыз сала бастағаны 

ма? 

Бұл оларға не үшін керек? Қосымша 



сабақтарынан артылған уақыттары болса, 

«Жігіт сұлтаны», «Қыз сыны» сияқты тәлім-

дік, тәрбиелік мәні бар жарыстар ұйым-

дастырғаны жөн шығар. Бұның басында 

кім тұр, қайдан бастау алды деген сұрақ-

тармен сол танысымызға хабарласқанда 

төмендегідей жауап алдық. «Әкімшілікте 

әдіскерлердің үстінен қарайтын маман 

тапсырма береді. КВН әр мектептің өзі 

ішінде өтеді. Одан жеңгендері ауданға 

жолдама алады. Ауданнан жеңгендері 

қалалыққа қатысады. Сүйтіп жалғаса 

береді. Бәрінен жеңіп шыққандары жоға-

ры лигада өнер көрсетеді. Оқушыларға 

берер түгі жоқ. Мектептегі осындай нәр-

селерге қарап ішің ашиды. Бірақ біздің 

қолда тұрған ештеңе жоқ,– дейді та-

нысымыз.


Білім басқармасындағылар осы мәсе-

лені таразылап, бір шешімге келер деп 

ойлаймыз. Жалпы, қазақ КВН-ы жай лы 

әріптестеріміздің ой-пікірлерін білген едік.



Есен ЕЛЕУКЕН, Қазақстан КВН одағының 

президенті: 

БҮГІНГІ ЖҰЛДЫЗДАР – 

«ЖАЙДАРМАННЫҢ» ЖЕМІСІ

– «Жайдарман» не үшін керек» деген 

мәселеден өтіп кеттік. Өйткені бұл ойынға 

деген сұраныс бар. Жексенбі күні Қазақстан 

арнасынан көрсетілетін теленұсқаның 

рейтингі басқа көптеген бағдарлама ның 

көрсеткішінен анағұрлым жоғары. 

Маусымашарға келетін командалар саны 

жыл өткен сайын артып келеді. Залдағы 

көрермен де әртүрлі. Жасы, әлеуметтік 

статусы тым бөлек жандар қатар отырып, 

«Жайдарман» тамашалайды. Демек, мұн-

дай ойынға, тележобаға деген қажеттілік 

бар. Ол қанағаттандырылуы керек.

Қажеттілік дегенді тек арзан күлкі мен 

уақытша көңіл көтеруге ұмтылу деп түсін-

беуіңізді сұраймын. Ең басты қажеттілік – 

дарынды жастардың потенциалын 

көрсетуге мүмкіндік беретін алаң. Менің 

ойымша, «Жайдарман» осы міндетті абы-

роймен жүзеге асырып келеді. «Жайдар-

ман» сахнасында шыңдалып, қазіргі күні 

кәсібиленген театрлар мен телеарна лар-

дың басты жұлдызы болып жүрген қыздар 

мен жігіттер бұл сөзімнің ақиқат тығына 

куә.


Еліміздің 26 қаласында «Қазақстан 

КВН одағының» филиалдары мен өкіл-

діктері жұмыс жасайды. Республикалық 

деңгейде 9 лига бар. Олар Республикалық 

Жоғары лига (Астана қаласы), Республи-

калық премьер лига (Астана  қаласы), 

Республикалық Алматы Ашық лигасы 

(Алматы қаласы), Республикалық орталық 

лигалар (Ақтөбе, Қызылорда, Өскемен 

қалалары), Республикалық аймақтық 

лигалар (Павлодар, Атырау, Талдықорған 

қалалары) және де Облыстық ашық 

лигалар (Қостанай, Петропавл, Тараз, 

Ақтау қалалары). Бұл лигаларға қатысатын 

командаларды жыл сайын Астана қала-

сын да өтетін «Маусымашар» фестивалінің 

қорытындысы бойынша іріктейміз. Ал 

жергілікті аудандық, қалалық және облыс-

тық біріншіліктерге жергілікті іріктеу 

ойындарында жолдамалар беріледі. 

Барлық командалардың әзілдерін рес-

публикалық деңгейдегі бес редактор 

талдап отырады.

Жандос БАЙДІЛДА, журналист: 

ЗІЛСІЗ ӘЗІЛ ӘЛСІЗ БОЛАДЫ

– Бізде қазақша КВН нашар дейді, 

орысшасы да оңып тұрған жоқ. Көп әзіл-

дері негізінен анекдоттарға құралады. 

Бірақ ішінде бірлі-жарымы кеңкілдеп 

күлуге болмаса да, езу тартуға жарап 

қалады. Бізде КВН-ге әзіл жазатындар аз, 

ал әзілді жақсылап ойнап шығатындар да 

сол маңайда. Масляковтың КВН-іне қаты-

сатын командалар дайын әзілді қымбат 

бағаға сатып алып, соны жоғары деңгейде 

ойнап шығады. Қымбат әзіл арзан күлкіге 

ұласпайды. Бары сол ғана... Ал біздегі 

«Шымкентте былай, Алматыда былай», 

«тойдағы қазақ» дейтін әзілдер жалық-

тырады. Дамыса дамып жатқан шығар, 

бірақ жаңа биікке көтерілген жоқ.

Қымбат, зілді, ойландыратын әзілдер 

көбіне сауатты адамдардың аузынан 

шығып жатады. Ал бір кітапты тауыспай, 

әзілдің ауылынан табыла қалам деген 

желөкпелердің не берері бар?! Әзіл 

көбейсін, күлкі қазаққа артық етпейді. 

Қазір Қазақстанның әр мектебінен дом-

быра тартатын бір қазақ шықпаса да, КВН 

ойнайтын бір топ бала табылады. Бірақ 

қазақтың КВН-ы өнер деуге келмейді. Әзіл 

жас талғамай, жалпыға бірдей айтылуы 

тиіс. Ал жалпыға ортақ әзіл айтуға олардың 

шамасы жете ме?! Сарказм жоқ. Осылай 

деп сөксеңіз, «сарказм орыс тілінде жеткіз-

генге ыңғайлы, қазақ тілінде ешкім ұқ-

пайды» деген жауап аласыз. Сарказм 

болмаса, оның несі әзіл? Одан да анекдот 

айтып жүре бермейміз бе.

Қазіргі жастар көп еліктейді, өз ой-

ларын ашық жеткізе алмайды. Еліктеп-

солықтап, айтқан әзілінің астарын (астарлы 

болса, әрине) өзі түсінбей тұрса, одан 

қандай әзіл шығады. Қазақтың бәрі – 

әзілкеш, бірақ соны көпшілік алдына алып 

шығып, шебер орындайтын адам жоқ. Ол 

үшін КВН мектебін қалыптастыру керек 

демес ем. Бізге одан бөлек те қалыптас-

тыруға тиіс мектептер бар. Жақында мек-

теп жасындағылардан құралған 2 мыңға 

жуық КВН команда бар деген ақпар 

тарады. Мейлің, ол 200 болса да артық. 



Өскеменде шенеуніктерге 

көлік алуға бөлінген 8 миллион 

теңге қаржы енді жасөспірімдер 

клубын жөндеу жұмыстарына 

жұмсалатын болды. 

 Айта кетейік, жергілікті мемлекеттік 

қыз меткерлер мәслихат депутаттарынан 

көлік алуға 17 миллион теңге қаржы 

бөлуді сұраған болатын. Алайда олардың 

өтініш 


терін жартылай ғана қанағаттан-

дырған қалалық мәслихаттың депутаттары 

қалған соманы жасөспірімдер клубын 

жөндеуге жұмсау жөнінде шешім шы-

ғарды.

– Мемлекеттік қызметкерлер төрт 



қызметтік көлік сатып әперуді сұрайды. 

Олардың әрқайсысы кем дегенде 4 млн 

теңге тұрады екен. Шенеуніктер арзанырақ 

көлікпен жүре алмай ма? – дейді Өскемен 

қалалық мәслихатының депутаты Дмитрий 

Свищев.


 Қалалық мәслихат депутаттарының 

табандылығы өз нәтижесін берген секілді. 

Енді көлік алудан үнемделген 8 миллион 

теңгеге Аблакеткадағы «Жігер» жасөс-

пірімдер клубының ғимараты жөнделетін 

болды.


Азамат ҚАСЫМ, 

Өскемен

ИГІ ІС


Көлікке бөлінген 

қаржыға 

клуб жөнделеді

АЛАШ-АҚПАРАТ



Астанада 

Ахмедия әндері 

қалықтады

Басы 1-бетте

Өткен ғасырдың 70-80-жыл-

дары қазақтың ән өнерінің алтын 

қорына «Бір тамшы жас», 

«Тамшылар», «Есіл ағады», 

«Нұрлы бейнең» секілді 200-ге 

тарта ғажайып ән туындыларын 

қосып, өнерсүйер қауымның 

ыстық ықыласына бөленген 

Мәдениет қайраткері, талантты 

композитор Ахмедия Есмұханов 

биыл мерейлі 60 жасқа толды. 

Сазгердің мерейтойына орай, 

Астанада «Есіл ағады» 

шығармашылық кеші өтті.

Жезқазған өңірінің тумасы Ахмедия 

Есмұхановтың есімі қалың қазаққа жақсы 

таныс. Әртүрлі жанрда жазылған 200-ге 

тарта әндері бар. Соның ішінде танымал 

әндерінің қатарында «Тамшылар», «Бір 

тамшы жас», «Алау гүл», «Махаббат 

сәулесің», «Балапаным», «Есіл ағады», 

«Қарағанды», «Нұрлы бейне», «Ағалар», 

«Сен мені түсінбедің», «Түн» әндерін қазақ 

эстрадасының жұлдыздары Роза Рым-

баева, Мақпал Жүнісова, Қыдырәлі 

Болманов, Қарақат Әбілдина, Қайрат Нұр-

тас, сондай-ақ «МузАрт», «Каспий» тобы 

орындап жүр. Бұл жолы да Ахмедия 

Есмұханов 

тың жанды тербеп, жүректі 

толқытқан әуезді әндері Астана жұрт-

шылығының ыстық ықыласына ие болды. 

Жиын барысында мерейтой иесіне 

жолданған ҚР Премьер-министрі Серік 

Ахметовтің құттықтау хаты оқылды. Онда: 

«Қазақтың ән өнері өресіне әу баста 

«Тамшылар» әнімен танылған талантты 

композитор Ахмедия Есмұханов сүбелі 

үлес қосып жүр. Ол әйгілі «Қаракөз» 

ансамблін алғашқы құраушылардың бірі 

һәм оны халқымен қайта қауыштыру 

мақсатында тынымсыз тер төкті. Қазақтың 

алтын қорына қайталанбас, өзіндік қол-

таңбасы бар інжу-маржандарын қалдыр-

ған дарынды әншінің өнері әрдайым 

халықтың назарында болды. Өнеріңіз өрге 

жүзе берсін», – делінген. 

Кеш барысында сазгер «Қаракөз» ан-

самблінің қосылуымен әндер орындады. 

Бұл кеш – арада қаншама уақыт өтсе де, 

А. Ес мұхановтың әндерінің өз өміршеңдігін 

жоймағандығының айқын дәлелі. Кон-

цертке жиналған қауым әншімен қосыла 

шырқап, жастық шақтарына сапар шек-

кендей болды. Аталған ән кешінде сазгер 

әншінің  шәкірттері көрерменге мерейтой 

иесінің әндерінен шашу шашты.

        Ақмарал БАЯЗИТОВА,

 

 



 

        Астана



танышы. Бір өкініштісі, осы ансамбльдің 

іргетасын қалаған азаматтардың біразы 

қазір жанымызда жоқ. Дегенмен 

бүгінде солардың ізін дарынды жастар 

жалғастырып келеді. Абай: «Алдыңғы 

толқын ағалар, кейінгі толқын інілер. 

Кезегімен өлінер, баяғыдай көрінер», 

демекші, біздің балалық шағымыздың 

куәсі болған «Қаламқас», сол – 

«Қаламқас». 

Қазаққа КВН керек емес деуден де 

аулақпыз. Бірақ әр мектептен бір КВН 

командасы шығуы керек деп талап қою 

артық. Қазір республикалықтан бұрын, 

аймақтық, қалалық, аудандық, ауылдық 

деңгейде іріктеу жүреді екен. Оның бәріне 

қаражат кетеді. Уақыт кетеді. КВН-шы 

деген мамандық емес, сондықтан бола-

шағы жоқ. Ал оған жастарды әуестендіре 

беру қаншалықты қисынды, ойланыңыз-

шы. 


Серікбол ХАСАН, ақын, «Ұлан» га зетінің 

бас редакторының орынбасары:

СӨЙЛЕУ МЕН ЖАЗУҒА ҮЙРЕТЕДІ

– Балаға үйдегі, мектептегі тәрбие 

қазір аздық етеді. Қазір осылардың 

қатарына тағы бір мектеп қосылды. Қоғам 

деген. Көп жағдайда балаларды осы 

қоғамдық орта бұзып жіберіп жатыр. Абай 

атам айтады ғой: «Тамағы тоқтық, жұмысы 

жоқтық аздырар адам баласын» дейді. 

Мұндайлар не үйдегі, не мектептегі тәр-

биеге көнбейді. Сосын келіп түзде тәр-

биеленеді. Шынында да, байқасаңыз, түр-

лі құқықбұзушылыққа, қылмыстарға 

көбіне осы уақыты бос балалар жиі 

ұрынып жатады. Ал керісінше, түске дейін 

сабағына барып, түстен кейін түрлі үйір-

мелерге қатысатын балалар көп жағдайда, 

түрлі өнерге бейім, ғылым-білімге әуес, 

болмаса спортқа құмар болып өседі. Сол 

сияқты бос уақытты тиімді пайдаланудың 

бір түрі – осы КВН. 

Ойнай жүріп, тіл үйренеді. Сөйлеу мә-

нері қалыптасады. Өзін сахнада көрсете 

біледі. Бұдан былай жасқаншақ болмайды. 

Ел алдына өзін қалай ұстау керектігін 

білетін болады. Тағы бір пайдасы КВН-ге 

сценарий жазу арқылы да қаламы ұшта-

лады. Кім біледі, кейін одан жақсы сатирик 

шығып қалар. КВН ойнай жүріп, актерлік 

қабілетін де көрсетуі мүмкін. Әйтпесе бізде 

қаншама балалар өнерлерін іштерінде 

өлтіріп жүр. Сондықтан, барлық бала 

жетістікке жету үшін бір нәрсемен айналысу 

керек. 

Әрине, КВН-ның әзілі біреулер үшін 



әлсіз, мәнсіз болуы мүмкін. Бірақ қазір 

Тұрсынбекті танымайтын бала жоқ. Соған 

еліктейтіндер де бар. Бәлкім, сол елік-

теушілер арасынан болашақ Тұрсын бектер 

шығып қалар, кім біледі?!

Бейбіт САРЫБАЙ

Ерлан СЫДЫҚОВ, 

Еуразия ұлттық университетінің ректоры:

– Халықаралық әйелдер күні қар-

саңында Астананың мәдени өмірінде 

айрықша оқиға – «Қаламқас» халық 

ән-би ансамблінің концерті өтті. 40 

жылдың ішінде бәрі болды. Бұл ұжым 

биік-биік белестерге жетіп, қиын-

қиын кезеңдерге де тап болды. Соған 

қарамастан, бүгінгі аудан басшылығы 

үзілгенді жалғап, ан самбльді қайта 

жаңғыртты. Сол үшін мың да бір алғыс 

айтамын! 

 

Тұрсынғазы МҮСӘПІРБЕКОВ, 

Абай ауданының әкімі:

– 70-жылдары қалада «Дос мұ-

қасан» болса, ауылда осы «Қалам-

қас» құрылды. Өткен 40 жылдың 

ішінде бұл ансамбльдің аты да, заты 

да жоғал мады. Әрине, өтпелі заманда 

кейбір өзгерістер болды. Алайда 

«Қаламқас» Абай еліне, Семей 

өңіріне, Шығыс Қазақстанға қалт-

қысыз қызмет етуден тайған емес. 

Атадан балаға мирас болып келе 

жатқан осы «Қаламқастың» өнері 

баянды болсын дегім келеді. 

  

Астана

Мансұр ХАМИТ (фотолар)



АЛАШ-АНЫҚТАМА

«Қаламқас» халық ән-би ансамблі 1972 жылы құрылған болатын. 

Мамыр айында берген алғашқы концертінен кейін бұл ұжым жер-жерді 

аралап, Абайдың «Айттым сәлем, Қаламқас», «Көзімнің қарасы», 

«Желсіз түнде жарық ай», «Қараңғы түнде тау қалғып» және басқа 

әндерін кеңінен насихаттады. Чехословакияға дейін гастрольдік 

сапармен барып, қазақ халқының мерейін асқақтатты. Кеңес 

үкіметінің қылышынан қан тамған, ұлттық қасиеттеріміздің тамырына 

балта шауып жатқан заманға қарамастан, «Қаламқас» ұлттық салт-

дәстүрімізді көркемөнерпаздар шығармашылығы арқылы дамытуға 

ерекше үлес қосты. 

Абай ОМАРОВ (коллаж)



www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№38 (949)

              



7.03.2013 жыл, 

бейсенбі


М

М

ЕРЕЙ



М

М

ұ



ұ

қ

қ



а

а

ғ



ғ

а

а



л

л

и



и

 мүшәйрасы

ы

 қ

қ



а

а

ш



ш

а

а



н

н

 ө



ө

т

т



е

е

ді?



Мұқағали ақынның шығармашылығына арналған мүшайра өтеді деп естіп едім. Оның шарттары мен 

талаптары, өткізілетін мерзімі қандай?

Бейсен ДҮКЕНҰЛЫ, Алматы облысы

Жыл басында Алматы облысының Тілдерді дамыту жөніндегі 

басқармасы «Поэзия, ме

ме

німе



м

н егіз бе едің

ң



?



 атты республикалық 

жазба ақындар ба

йқ

йқ

ау



ауын

ын

ың



ың е

ере


ре

ж

же



сі

сі

н



н

жа

жари



ри

ял

ял



ағ

ағ

ан



а

  болатын. 

Байқаудың  бірінші кезеңі б

ой

ынша қаз



ір

 әр 


ай

мақта іріктеу 

сайыстары өтуде. Мүшәйраға еліміздің барлық өңірінен 20-30 

жас аралығындағы жастар қатыса алады.

Байқау 3 номинацияны қамтиды: Мұқағалиға арнау; тіл 

тақырыбына арналған өлең; көркемсөз оқу, ақынның сөзіне 

жа

жа

зы



зы

лғ

лғ



ан

н

ә



ә

нд

нд



і ор

ор

ын



ын

да

да



у.

у

Қа



Қа

ты

ты



су

су

шы



шы

т

т



ал

ал

ап



ап

ке

ке



рлерден төмендегі құжа

а

тт



тт

ар

ар қ



қ

аб

аб



ыл

ыл

-



-

данады:


• байқауға қатысуға сұраныс, қатысушы туралы мәліметтер 

• шығармашылық өмірбаяны,  бұрын жарияланбаған 

өлеңдерінің электронды нұсқасы; 

• түрлі-түст

т

і 

і 



х

15 көлемдегі



гі

 фотосуреті, жеке куәлігінің 

көшірмесі.

Құжаттар


 2

013 жылдың 30 сә

уі

ріне дей


ін

 тапсырылуы тиіс:

Талдықорған қаласы, Тіл сарайы, Жансүгіров көшесі, 36/б. 

Алматы облыстық тілдерді дамыту жөніндегі басқармасы. 

Байланыс телефондары: 8(7282) 40-01-61, 40-01-67, 

факс 30-59-50.

E-

E-

ma



ma

il

il



: ob

ob

l.ti



ti

l.damytu.5@mail.ru

Ба

Ба

йқ



йқау

ау

ға



ға ө

ө

тк



ен жылдардың Бас ж

жүл


үлде

де

ге



ерл

рл

ер



ер

і

і



қа

қаты


ты

с-

с-



тырылмайды. Қорытынды кеш биылғы жылдың мамыр айында 

Талдықорған қаласында өткізіледі. Нақты уақыты қосымша 

хабарланады.

Т

Т



а

а

р



р

а

а



з

з

д



д

ағы айтыст

т

ы

ы



ң

ң

 



ж

ж

е



е

ң

ң



і

і

м



м

п

п



а

а

зы кім?



Жа

Ж

қында Тараз қаласында респуб

б

ликалық ай

й

тыс өтіп

і

ті. 

С

Сөз бәйгесінде озып 

шыққан жүйріктер кім болды екен?

Талап ЖҰМАБАЙҰЛЫ, Ақмола облысы

Жамбыл бабамыздың рухына арналған 

республикалы

ы

қ



қ

ақ

а



ындар айты

ты

сы жуырда 



Тараз қала

а

сы



сы

нд

нд



а

а

өт



өтке

ке

н 



н

бо

бо



ла

ла

ты



тын.

н.

Е



Е

кі

кі



к

к

үн



үн

ге 


созылған «Жа

Ж

мб



б

ыл

 – м



ен

і

ің ж



й

әй

 аты



м,

Х

Х



алық

 

– менің шын атым» атты сөз додасына 



еліміздің түкпір-түкпірінен келген 16 ақын 

сынға түсті.

Бабалар аманатын, ел мен жер, ұлт пен 

ұр

ұр



па

па

қ,



қ,

тіл мен  дін мәселесін талғам тара

а

-

-



зы

зысы


сы

на

на



с

сал


ал

ға

ға



н

н

айтыс көптің көңілінен шық



қ

ты

ты



.

.

Айтыс аламанын ұйымдастырған – Жамбыл 



облысының әкімшілігі, облыстық мәдениет 

басқармасы мен елден шыққан меценат 

азаматтар. Асанәлі Әшімов сын ды тұлғалар

төрағалық еткен айтыст

ст

а

а



қа

қа

рсы ластарын



ын

ан 


сөзін асырып, халы

қ

қ



ық

ық

ыл



ылас

ас

ын



ын

а

а 



бө

бө

ле



ле

нг

нген



ен

 

ақын Сара Тоқтамысова ба



б

с жү


лдеге 

ла

й



йық

деп танылды. Бірінші  жүлде астаналық 

Жандарбек Бұлғақовқа бұйырса, екінші 

жүлдені Батыс Қазақстан облысынан келген 

Бауыржан Халиолла иеленді.

Қы

Қ



зылорд

рд

алық



қ

Мұхтар Ниязов үшінші

ор

ор

ын



ын

ды

ды



е

нш

нш



іл

ілег


ег

ен

ен



.

.

Табысты өткен айтыстың жеңімпаз дүл-



дүл деріне арнайы диплом мен қомақты 

ақшалай сыйлықтар табыс етілді.



Жақында астана

алы

лы

қт

қт

ар

ар

 

 

қазақтың сахна өнерінің 

шаңырағын көтеріп, 

шымылдығын ашқан 

шыңғыстаулықтардың 

би

би

ін

ін

т

там

ам

аш

аш

ал

алап

ап





ән

ән






1   ...   11   12   13   14   15   16   17   18   ...   26


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал