Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет



жүктеу 3.45 Mb.

бет20/25
Дата09.01.2017
өлшемі3.45 Mb.
1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25

Қазақ қоғамына кейіндеу келген спорт түрі бар. Жекпе-жек 

деп аталады. Заманға лайықталып, ережесі түзіліп, күзеліп-

қырқылып, жаңа бейнеде келді демесеңіз, әу бастан қазақтың, 

көшпелі халықтың қанында бар өнер. Демек, жекпе-жек бізге 

таңсық емес. Керісінше, атадан балаға мұра болып келе жатқан төл 

өнеріміз. Заманында батырларымыз жекпе-жекке шығып, елін-

жерін қорғады. Қазақы өлшемге салсақ, ата-бабаларымыз осылай 

ұрпаққа рух, өскелең жасқа жүректіліктің дәнін сепкен.

Амантаев пен Қанат Көптілеуов үшінші 

орынды қанағат қылды.

60 келіде – сенсация. Соңғы жылдары 

Қа зақстанда қарсылас шақ келтірмей, ха-

лықаралық ареналарда біраз биіктерден 

көрінген жамбылдық жампоз Ғани Жай-

ла уов финалда маңғыстаулық Берік Әбді-

рахмановтан жеңіліп қалды. Жалпы, Жай-

лауов Жамбыл облысының финалға шық-

қан жалғыз боксшысы болатын. Сөйтіп, ел 

біріншіліктерінде кем дегенде бір алтын 

алуды дағдыға айналдырған Тараз бұл 

жолы бас жүлдесіз қалды.

Ең бәсі жоғары салмақ, яғни 64 келіде 

барлығы 24 боксшы қатысқан. Олардың 

іш ін де Алмасбек Әлібеков, Айдар Әмір за-

қов, Айдар Шәрібаев, Мерей Ақшалов, 

Жә нібек Әжібай, Әсет Қасымов сынды 

мық тылар болған. Бәрінен де Мерейдің 

ме рейі үстем болды. Жалпы, бұған дейін 

екі жыл бойы «Астана арландары» сапын-

да өнер көрсетіп, шлемсіз айқаста біраз 

тәжірибе жинақтаған астаналық Мерей 

Ақшаловқа ел чемпионы атану аса қиын 

бол ған жоқ. Рас, финалдағы қарсыласы 

шы ғыстық Айдар Әмірзақов та өте тәжіри-

белі еді. Жартылай финалда Шоқыр Бөл-

тек ұлын еске алуға арналған халық аралық 

турнирдің жеңімпазы маңғыстау 

лық 

Жәнібек Әжібайды сүріндірген. Есте-



Ардагер дзюдошылар алтын алды

Ардагерлер арасындағы дзюдодан әлем чемпионатында Қазақстаннан кімдер жүлде алғанын сіздің 

газет арқылы білсем деп едім...

Жомарт МЕРГЕНБАЕВ, СҚО

Дзюдодан ардагер балуандардың басын қосатын бірін-

шілік биыл АҚШ-тың Флорида штатындағы Майами қала-

сында өткен еді. Әлемнің 46 мемлекетінен 761 балуан 

қатыс қан чемпионатта қазақ балуандарының да мерейі 

үс тем болды. Атап айтар болсақ, шығысқазақстандық Рус-

лан Сейілханов 100 келі салмақта чемпион атанса, аса 

ауыр сал мақтағы Сергей Әлімжанов та қарсыластарын 

алып та, шалып та жығып, әлемдік сынның алтынын алды. 

Бұл – Сер 

гейдің медальдар қоржынындағы алғашқы 

алтын емес. Әлім жанов – ардагерлер арасындағы әлем 

бірінші лі гін де бірнеше алтын тұғырға көтерілген балуан. 

Олардан бөлек, 66 келіде сынға түскен Мәлік Есенбаев та 

әлем бі рін шілігінің бас жүлдесін еншіледі. 

Осымен төртінші рет өтіп отырған біріншілікке Қазақ-

стан құрамасы өте жоғары дайындықпен аттанған. 

Мәсе лен, Сергей барлық қарсыластарын иппон әдісімен 

жеңді. Ал Атланта және Сидней Олимпиадаларына 

қатысқан Рус лан Сейілханов финалда татами иесі Питер 

Бабджакты ай 

қын басымдықпен жеңді. Осылайша, 

жасы біразды еңсер геніне қарамай, спорттық бабын 

жоғалт паған балуандар АҚШ-тан абыроймен оралды. 

Айтпақ шы, 1992-1993 жыл дары дзюдодан Азия бірін-

шілігінде жүлдеге іліккен Ержан Омарбаев бұл сында 

бесінші орын алды. Ал коман далық сында Украи на құ-

ра 


масында легионер есебінде өнер көрсетіп, күміс 

жүлдеге иелік етті.



Әзиз ЖҰМАДІЛ

БІЗДІҢ ДОДА

Турнирге барлығы 12 команда тірке-

ліп, бірінші кезеңде ұжымдар төрт топқа 

бөлінді. 

А тобы: «Хабар», «31-арна», «Халық 

сөзі».


Ә тобы: «Қазақ радиосы», «Астана» 

арнасы, «Астана» журналы.



Б тобы: «Астана ақшамы» мен «Ұлт 

таймс» газеттері, «Астана радиосы».



В тобы: «Егемен Қазақстан» газеті, 

«Қазақстан» ТРК, «7-арна».

Нәтижесінде, өз топтарынан үздік 

шық қан «Халық сөзі», «Астана» журналы, 

«Ас тана радиосы» және «Қазақстан» ұлт-

тық арнасының командалары жартылай 

финалға шығып, ақтық айқасқа берілер 

қос жолдаманы сарапқа салды.

Финалға алдымен «Халық сөзі» газеті 

шықты. Бұлар жартылай финалда «Аста-

на» журналымен кездескен. Негізгі уақыт 

3:3 есебімен аяқталып, футболшылар пе-

наль тиге жүгінді. Сөйтіп, жолы болған тур-

нир  ұйымдастырушылары финалдағы қар-

сыласын күтті. Дегенмен екінші жұптың ойы-

ны аса тартысты өткен жоқ. Тізгінді бір ден 

қолдарына алған «Астана» радио сы ұлт-

тық арна ұжымын 4:1 есебімен ті зер летті. 

Үшінші орын үшін өткен кездесуде «Ас-

тана» журналы «Қазақстан» ТРК коман-

дасын 8:0 есебімен ойсыратты. Ал ақтық 

айқаста «Халық сөзі» «Астана» радиосы-

мен кездесіп, қарсыластарымен тағы да 

3:3 есебімен тең түсті. Сөйтіп, қайтадан 

пенальтиге кезек берілді. Бірақ бұл жолы 

жолдары болмады. 



Дода соңында турнирдің үздік 

ойыншылары анықталды:

Үздік қақпашы – Қанат Базылхан 

(«Ха бар»  арнасы);

Үздік қорғаушы – Мақсат Тәж-Мұрат 

(«Астана» журналы);

Үздік шабуылшы – Досымжан 

Ермұрат («Астана» радиосы).

Үздік ойыншы – Асан Ерматов 

(«Астана» радиосы).

Асфендияр ЖАНАДІЛ

Республикалық 

«Халық сөзі» газетінің 

ұйымдастыруымен Астана 

қаласында БАҚ арасында 

шағын футбол турнирі өтті. 

Тәуелсіздік мерекесі және 

Қазақстан Республикасы 

Тұңғыш Президенті күніне 

арналған футбол додасында 

«Астана» радиосына 

қарсылас шақ келмеді.

Астанада 

журналистер 

доп тепті

Ардақ НАЗАРОВ, ережесіз жекпе-жектен әлемнің үш дүркін чемпионы:

мызды желбіретіп, Әнұранымызды шыр-

қатып жүр. 

Содан соң саналы өмірінің бәрін спорт-

қа арнаған адам одан қол үзген соң, еш-

кім ге керексіз болып қалады. Оқымай-то-

қы май, барлық күш-жігерін осы салаға 

ар найды. Не алған білімі жоқ, не үй-күйі 

жоқ. Кедей. Бейшара. Сондықтан оларға 

мем лекеттің тарапынан стипендия таға-

йындалса дейміз. Ал бапкерлердің жағ-

дайы тіпті мүшкіл. Жаттығудан шыққан 

соң, бала-шағасына нан тауып беру үшін 

так сиші болады. Болмаса шәкірттерінің 

бере тін  тиын-тебеніне  телміріп  отырғаны. 

Мұнан соң, нәтиже күтудің өзі ұят.

Бізде миллиондаған қаржы төлеп, 

шет тен бапкер шақыру үрдіске айналған. 

Бірақ олардың тындырып жатқандарын 

көріп жүрміз ғой. Ал сол қаржының жар-

ты сын  ғана  өз  бапкерлерімізге  берсе  ше? 

Қалғанын спорт дамытуға жіберсе. Негізі, 

бізде сол шетелдіктерден білікті болмаса, 

кем емес бапкерлер баршылық. Тек бабын 

тап та, жағдай жаса, – деп өзекті мәселені 

көсеп өтті. 

«Сіз осылай шешен сөйлеуді, иманға 

берік болуды қайдан бойыңызға сіңірді-

ңіз?» – дейміз қызығып. 

– Әжем Рахияның тәрбиесінде бол-

дым. Майдан қыл суырғандай баппен 

сөй лейтін.  Мектепте  оқып  жүргенде,  кіші-

гірім сахналарда Төле би, Қазыбек би, Әй-

те ке би сынды тарихи тұлғаларымыздың 

рөлдерін жиі сомдайтынмын. Қалаға ке-

ліп, сөздік қорыма балалықпен орысша 

«жар гон» араластырдым. Уақыт өте ұл-

тың ды сүю, Отаныңды сүю тіл тазалығынан 

екенін түсіндім де, өзімді жөнге салдым. 

Кітап оқыдым, тіл тазалығына мән бердім. 

Өскелең ұрпаққа «Абайды, Шәкірімді 

оқып, дініміз исламға бойсұну – шынайы 

бақыттың кілті» дегім келеді... 

Р.S.

Ардақпен спорт 

ғимаратында әңгімелесіп отыр-

мын. Темір-терсек көтерген 

бірнеше жігіт жинала қалып

әңгімеге көшті. Сыбыр-күбір. 

Қатарында Бейбіт, Бекнұр – 

бәрі де халықаралық аренада 

ел намысын қорғап жүрген 

жігіттер. «Ауызбен емес, 

қолмен жұмыс істейміз», – деді 

Ардақ оларға жаймен ғана. 

Бітті. Аға айтты, заң. Үлкенді 

сыйлаған халықпыз ғой. Тарс-

тұрс еткен темір даусы...

Ерлан РАЙЫМҚҰЛОВ

Әлем чемпионаты қашан басталады?



«25 қараша күні Ереванда бокстан жастар арасындағы әлем чемпионаты бастала-

ды» деп жазып еді отандық сайттар. Алайда төрт күн болды Армениядан ешқандай 

хабар жоқ. Әлгі чемпионат басталды ма, жоқ па? Журналистердің бәрінің назары 

шлемсіз Қазақстан чемпионатына ауып, жастар біріншілігі ұмыт қалып қойған жоқ па?

Жасұлан НҰРҒАЛИЕВ, Атырау қаласы

Дұрыс айтасыз. Әу баста «жастар арасын дағы 

әлем чемпионаты 25 қарашада баста лады» деп 

жария лан ған. Бұл – әлем чемпио наты ның ресми 

түрде баста латын күні. Яғни әлем чемпионатына 

қатысатын елдер Ереванға осы күннен бастап 

келіп орналасулары және тіркелулері керек. Ал 

28 қараша күні, яғни бар лық ел дер өз боксшы-

ларын тіркеп болған соң, жастар ара сындағы 

әлем біріншілігінің жере бесі тартылды.

Жалпы, биылғы әлем чемпионатына 70 

елден 367 былғары қолғап шебері тіркеліпті. 

Ал ғашқы жекпе-жек тер кеше біздің газетіміз 

қатталып жатқанда басталды.



Қазақстан боксшыларының алғашқы 

қарсылас тары:

29 қараша:

56 келі – Әділбек Әділжан – Элиас Фриа 

(Франция)

49 келі – Әділет Құрметов – Мухамет Унлу 

(Түркия)

64 келі – Абылай Әлиханов – Хазар Алиев 

(Украина)

30 қараша:

60 келі – Тимур Пірназаров – Эумир Мар-

сиал (Филиппин)

91 келі – Айбек Ерметов – Андрей Стоцкий 

(Ресей)

81 келі – Дінислам Әбдешев – Идрис Шах-



манов (Ресей)

1 желтоқсан:

69 келі – Айтжан Шілеев – Салар Тахмасби 

(Иран)

75 келі – Дәулет Байғабатов – Бадер Ала-



дауи (Иордания)

2 желтоқсан:

52 келі – Олжас Қалаубек – Бахтовар Нази-

ров (Ресей)

+ 91 келі – Қанағат Ахметов – Джонни 

Масиел Перейра (Бразилия)

алыптар айқасын тамашалауға Лондон 

Олимпиадасының қола жүлдегері Иван 

Дычко да келіпті. Өзінің басты қарсыласы-

ның алдында мықтылығын дәлелдегісі 

кел ген Кособуцкий барынша көсілді. Де-

генмен қарсыласы да оңай шағылар жаң-

ғақ емес еді. Алдымен алматылық Мұса-

баевты жүлде жолынан ығыстырған Ол-

жас жартылай финалда Қамшыбек Қоң-

қа 

баевты тізерлеткен. Кособуцкий де 



мық тылығын әу бастан сездірген. Ширек 

финалда шымкенттік Қа ратаевты жеңді. 

Ал жартылай финалда техникалық нокаут-

пен Нұржан Бекза тов тан басым түсті. Енді, 

міне, финалда ке рекулікті де 3:0 есебімен 

жеңді.


Сонымен, боладысы да, болғаны да 

қы зықты  өткен  бокстан  ел  біріншілігі  аяқ-

талды. Мамандар үздік боксшы номина-

ция сына Біржан Жақыповты лайық деп 

тауыпты. Негізі, бір ғана Біржан емес, 

Жақы повтан бөлек, жақсы жағынан таң-

ғалдырған боксшылар өте көп болды. Сол 

қуантады. Ал енді сандар ды сөйлетейік. Ел 

біріншілігінде барлығы 169 жекпе-жек 

тіркелген екен. Оның 19-ы техникалық 

нокаутпен аяқталған. Екеуінде қарсыласы 

шаршы алаңға шықпаған 

дық 

тан жеңіс 



боксшыға айқаспай берілген.

Мырзағали АЙТЖАНОВ, 

бокстан Қазақстан ұлттық 

құрамасының бас бапкері:

– Ел біріншілігінің барысына көңілім 

толды. Рас, бірінші күні жаңа ережеге бе-

йімделіп кете алмаған боксшылар қабақ-

тарын жиі жарып алып жатты. Бірақ жар-

тылай финалда кейін жарақаттар күрт 

азайды. Шлемсіз айқастың не екенін тү-

сінген боксшылар сауатты жұдырықтаса 

бастады. Бір орында тұрып қалмай, үнемі 

қозғалыста болды. Енді жеке бапкерлері 

шәкірттерін жаңа ережеге толық үйретсе, 

онда бұрынғы Қонақбаевтардың кезіндегі 

боксқа қайта оралып, нағыз қызыққа 

кенелеміз. Оның үстіне, жаңа есімдердің 

де көптеп пайда болғаны қуантты. Бір 

сөзбен айтқанда, бұл біріншіліктен қойын 

дәптеріме біраз нәрсені түртіп алдым. 

«Ертістің» 

екпіні ерекше

Негізі, барлық команда дейтіндей, 

Ұлт тық лигада өнер көрсететін клубтар 

саны соншалықты көп те емес. Бар 

болғаны – төртеу ғана. Осы төрт команда 

әзірше он ойыннан өткізді. Яғни ерлер 

арасындағыдай емес (әр команданың өт-

кізген ойындары әртүрлі емес), әйелдер 

арасындағы додада барлық клубтар 

біркелкі ойын өткізіп келеді.

Көш басында – Керекудің «Ертісі». 

Пав лодар қыздары тоғыз ойында жеңіске 

жетіп, тек біреуінде ғана ұтылып қалды. 

Бұл дегеніңіз – 90 пайыздық көрсеткіш. 

Екпінді «Ертісті» бір мәрте 67:65 есебімен 

«етпетінен» түсірген – «Алматы» арулары.

Екінші орында – Астананың «Тигры» 

деп аталатын клубы. Елорда қыздары бес 

рет ұтып, бес рет ұтылды. Айтпаса да түсі-

нікті болар, бұл – елу пайыздық көрсеткіш.

Көшбасшыға бір мәрте болсын азуын 

батыра алған «Алматы» 40 пайыздық 

көрсеткішпен үшінші орында тұр. Олар 

төрт рет жеңіске жетіп, алты рет жеңілістің 

кермек дәмін татты.

Ал көш соңында – Көкшетаудың «Оқ-

жетпесі». Көкшенің көрікті қыздары екі 

ойында ғана қуанышқа бөленіп, қалған 

сегізінде ұтылып қалып, ұнжырғылары 

түскен. Әзірше «Оқжетпестің» шамасы тек 

«Алматыға» жетіп тұр. Бұл екі команда 

өзара төрт рет кездесіп, екі рет «Алматы» 

басым түсті (73:40 және 77:70). Ал екі рет 

«Оқжетпестің» айы оңынан туды (57:54 

және 74:70).

Айқын ЖАППАР

Баскетболдан әйелдер 

арасындағы Қазақстан чем-

пионатының «Ұлттық лигасын-

да» барлық коман далар он 

ойыннан өткізді.

БАСКЕТБОЛ

Мансұр ХАМИТ (фото)

№213 (895)



30.11.2012 жыл, 

жұма


www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

САҢЛАҚ

БО

К



С

Б

Ке



Ке

ше

ше

б

бок

ок

ст

стан

ан Қ

Қаз

азақ

ақ

с

стан 

біріншілігі аяқталып, ел

чемпиондары анықталды. 

Әлемде алғаш болып 

қазақ жерінде өткен жаңа 

ережедегі бокс додасын

ын

да

да 

кімдердің бағы жан

ды

ды?

?

Ен

Енді

ді

 

соған тоқталайық.

Ең

Ең



ж

жең


ең

іл

іл



с

с

ал



ал

ма

ма



қт

қ

ың



ың

ф

ф



ин

инал


ал

ын

ында



д

 шым-


кент

т

ті



ті

к 

Бі



Бі

рж

рж



ан

ан

Ж



Ж

ақ

ақып



ып

ов

ов



п

п

ен



ен а

ақм


қм

олалық 


Теміртас Жүсіпов кездесті. Негізі, бұл сал-

мақтың  финалынан көпшілік жанкүйер 

Жү сіповті емес, тараздық Азамат Исақұ-

лов ты  күткен. Бірақ жартылай  финалда 

ақмолалық боксшы Исақұловтың ф

ф

инал



а

ға 


шы

шы

ғу



ғу

ы

ына еш мүмкіндік берге



е

н

н жо



жоқ.

қ.

А



Ал

л

ф



финалда, керісінше, тәжірибелі

і Ж


Жақыпов 

өзінің шеберлігін тағы бір  рет паш етіп, 

әлем чемпионатына қатысуға үмітті екенін 

сөзімен емес, ісімен дәлелдеді.

52 келі салмақ дәрежесінің ақтық ай-

қа сын


да

да

а



а

ст

с



аналық

қ

қ



қ

ос

с



б

б

оксшы Ілияс Сү-



лейм

м

ен



енов

ов п


п

ен

ен А



А

за

зат 



т

Ма

Махм



хм

ет

ет



ов

ов

қ



қ

ол

ол



ғап тү-

йістір


ді

. Дегенмен командаласына қара-

ғанда әлдеқайда тәжірибелі Ілиястың ме-

рейі үстем болып, екінші раундтан кейін-ақ 

жекпе-жек тоқтатылды. Дегенмен Мах ме-

тов та осал боксшы емес-ті. Ширек  фи-

налда тараздық тарлан  Олжас  Сәтті баев ты 

сү

сү



рі

р

нд



д

іріп, жартылай  финалда

е

е

лі



лі

 міз


із

ді

ді



ң 

ң

да



дары

ры

н



нды боксшыларының бі

рі

рі



Н

Нұр


ұр

ғ

 ғ



аз

азы


ы

Жүсіповті жолынан тайдырған. Ал бі рінші 

кездесуінде алматылық Әнуар Бай 

жа-


новты жеңген. Үш мықтыны жолдан тай-

дырған Махметовті қалайша осал дерсіз.

56 келіде Қайрат Ералиевтің бағы жан-

ды. Ақ


Ақ

ты

ты



қ 

қ 

ай



ай

қа

қа



ст

ст

а



а

ал

ал



ма

ма

ты



ты

лы

лы



қ 

қ 

Ру



Ру

ст

т



ам Рус-

тамо


о

вп

вп



ен

ен к


к

ез

ез



де

деск


ск

е

ен



ш

ш

ым



ымке

ке

нт



нт

ті

тік 



к 

жі

ж



гіт 3:0

есебімен басым түсті. Сөйтіп, Жақыповтан 

кейін Оңтүстік Қазақстан облысының қор-

жынына біріншіліктің тағы бір алтынын 

салды. Ал бұл салмақтың қола жүлделері 

Маң ғыстау боксшыларына бұйырды. Атап 

ай

ай

тс



тс

ақ

ақ



, жартылай финалда сүрін

н

ге



ген 

н 

Мұ



Мұ

хи

хи



т 

т 

рі



р

ңі

ңі



зде болса, Б

Б

өл



ө

текұлы додасының фи-

на

на

лы



лынд

нд

а



а 

дә

дә



л

л

ос



ос

ы

ы Әж



Әж

іб

іб



ай

ай

А



А

қ

қшаловты жең-



ген. Б

Б

ірақ ел 



бі

бі

і



рінш

і

іліг



і

і

б



бұлардың жолын 

түйістірмеді. Есесіне, Ақшалов – Әмірза-

қов тың ақтық айқасында астаналық бокс-

шы қарсыласын 3:0 есебімен жеңді.

69 келі. Серік Сәпиевсіз өткен бұл сал-

мақ дәрежесіндегі жұдыры

ы

қт

қ



ас

ас

ул



у

ар

р



ды

д

ң 



ақтық айқасында қос ас

та

тана



на

лы

лы



қ

қ

Да



Да

ни

ни



яр

я

 



Елеу сінов пен Бақытжан Қожабеков кез-

десті. Бақытжан – бұрыннан осы салмақта. 

Даниярдың 64-тен ауысқанына көп бол-

ған жоқ. Сондықтан бұл – екі боксшының 

ресми додаларда бірінші рет қолғап түйіс-

тіруі. Қазаққа әрдайым Олимпиада ой-

ын

ын

да



да

р

р



ының

ң

а



а

лт

лт



ын

ын

ын с



с

ый

ы



ла

л

п келген бұл 



са

са

л



лма

ма

қт



қт

а

а



бә

бә

се



секе

ке

ле



ле

ст

стік



ік

ө

ө



ш

ше  қоймапты. 

Қай та мықты боксшылар көбейген секілді. 

Ал ақтық айқасқа ең мықтылары ғана 

жол дама алған. Үш раундта да өзінің үс-

тем дігін көрсеткен Данияр Елеусінов бұл 

сал мақта да ел чемпионы атанды.

75 келі салмақ дәреж

ж

ес

ес



інде

де

гі



гі

қ

қ



аз

аз

ақ



а

 

бокс шыларының жайы со



о

ңғ

ңғ



ы

ы

ке



кезд

зд

ер



ер

і

і



ас

ас

а 



мәз болмай тұр. Рас, спорттық ғұмырының 

соң ғы  кездерін осы салмақта өткізген 

Бақыт Сәрсекбаев пен «арландар» сапын-

да 73 келіде айқасқан Қанат Исламның 

жа йы бөлек. Егер  әуесқой бокста жүре 

бе

б



р 

р 

ге



е

н

н



де

де

рі



рі

нд

нд



е

е ек


екеу

еу

і



і

де

де



о

о

сы салмақтың 



Жүректі жігіттердің ғана дәті барып, 

ор таға шығатын бұл спорттың өзінд

д

ік қ


қ

ұді-


ре

ре

ті



ті

б

б



а

ар. Жекелеген спорт түрл

ер

ерін


ін

ің

ің



б

б

ар



ар-

-

лы



ы

қ 

айла-тәсілдерінің қосынд



нд

ыс

ыс



ын

ан

а



 

шық қан  жекпе-жектің  қазіргі таңда қызы-

ғын талмай тамашалайтын жанкүйерлер 

де өте көп. Кемшілігі сол: олимпиадалық 

спорт түрі емес. Ал оған бола тоқырап 

жат қа


н

н

ер



ер

еж

е



есіз төбелес

ес

 жоқ



қ

. Кері


р

сінше, 


қа н

ат

ат



ын

ын

к



к

ең

ең



ге

ге

ж



ж

ай

ай



ып

ып



, жы

жы

л



л са

са

йы



йын

н жа


ж

ңа тұ-


жы рымдары дүниеге келіп жатыр. Ша ма-

мен әлемнің барлық елдерінде жекпе-

жектің жүзге тарта түрі бар көрінеді. 

Беделділері – американың UCF, жа-

пон ның  «бушидо», орыстың М1, брази-

лия лықтардың  «джиу-джитсу» деп атала-

ты

ты

н 



н

ай

й



қастары. Мұның бәрі – біз 

тә

тәп



птіш

ш

те



е

п

п



от

от

ыр



ыр

ға

ғ



н аралас жекпе-жектің тү

ү

рл



рлер

ер

і.



і.

О

О



сы

сы

 



 

орайда тыңнан түрен салып, қазақ балала-

рынан шыққан, ережесіз төбелес тен  үш 

дүркін әлем чемпионы атанған, жуан жұ-

ды рықты жігітпен, яғни Ардақ Наза ров пен 

сөйлесудің сәті түсті. 

Әу

Әуел


ел

і жа


жа

тт

тт



ығ

ығ

у 



у 

жұ

жұ



мы

мы

ст



ст

ар

ар



ын

ын

а 



а

ку

к



ә бол-

дық.


қ

Қ

Қ



аж

аж

ым



ым

ұқ

ұқан



ан

а

аты



ты

нд

ндағ



ағ

ы

ы



ко

ко

лл



лледждің 

спорт ғимаратында, ақ тер, көк тер болып, 

түрлі дене қимылдарын жасап жүрген 

жігіттерден бір байқағанымыз, ауыр жат-

ты ғуға  қиынсынбай, үлкен бір ынтазар-

лықпен, құштарлықпен құлшына

а

к

к



іріс

іс

еді 



ек

ек

ен



ен

.

.



«

«Жаттығуда ауыр болса, ж

ж

ек

ек



пе

пе



ек

ек



-

-

те жеңіл болады» деген қағиданы ұстанға-



ны на көз жеткіздік. Жаттығу соңында Ар-

дақпен тілдесе отырып, рухы биік жігіт 

ек ендігіне тағы да көз жеткіздік. Тереңнен 

толғайды. Иманына берік жігіттің жүрегі 

қазақ 

де

де



п со

с

ға



ға

ды

ды





Мы

Мы



на

нау


у

ұл

ұл



ы

ы 

ел



ел

ім

ім



ні

ні

ң 



ң ке

ке

ре



ре

гі

гі



не

не ж


ж

арар ұл 


болсам, арманым бар ма?! Халықара лық 

додада жүлде алған қазақ баласының 

жеңісі – менің жеңісім. Жас мемлекеттің аз 

жыл дағы табысы – ел-жұрт  үшін  үлкен 

ненко сынды жігіттері бар. Кешегі өткен 

«Қа зақстан барысы» белдесулерінде со-

лар дан титтей де кем емес, талай нар 

көтерер апайтөс жігіттеріміз жүрді. Қазіргі 

та

та

ңд



ңд

а

а



бр

бр

аз



з

илиялық джиу-джитсу ме

е

н

н



та

та

й



ел

елін


ін

ің

ің м



муа

уа

й



й-тайымен айналысып жү

үрг


рг

ен

ен



-

-

дер үлкен жетістікке жетіп жатыр. Оның 



жа нында  орыстың әскери самбосы түкке 

тұрғысыз болып қалды. Демек, біз де осы 

бағытта жұмыс жасасақ, жұдырығымызды 

әлем танид

д

ы. 


Барл

рл

ық



ық

 с

ал



ал

ад

ад



а 

а 

кө



кө

шб

шбас



асшы

шы

б



бол

олуғ


уғ

а

а



ын-

тығып  тұ

тұ

ра

ра



т

тын 


АҚ

АҚ

Ш



Ш

та осы с


по

п

рт



р

қа

 ай-



рық ша мән береді. Бір спортшының ар-

тын да  бапкері, диетолог, массажист, дәрі-

гері, психологі сынды бірнеше адам жү ре-

ді.  Қазақ атты қалай баптайтын болса, 

ол

о

ар



р

 спорт


р

шыны жекпе-жекке солай

д

д

а-



а

йы

йы



н

н

да



дайд

йды.


ы

 Дәп бір өнер ретінде қара

ра

йд

йд



ы.

ы.

 



Сосын нәтижені бағамдай беріңіз. Ал біз-

де ше, барлығына өзің жүгіресің...

Темір Тайсонның айтқан сөзі бар. 

«Кім де-кім  UCF  көрмесе, ол – нағыз әлсіз 

адам. Мен осы спорттың ессіз жанкүйері-

мін» деген болатын. Ал ресейлік әлем чем-

пионы  Ф.

Ф.

Ем



Ем

ел

ел



ья

ья

не



не

нк

нк



о

о

«е



«е

ре

ре



же

же

сі



с

з

з



же

же

кпе-



жек тің 

то

торы



рына

на к


к

ір

ір



уд

уд

ің



ің

ө

ө



зі

зі ж


ж

іг

іг



іт

іт

ті



тің 

ң  жү


жү

рек-


тілігін көрсетеді» деді. Нақты әрі дұрыс  

сөз. 


Біреулер айтып жүргендей, жекпе-жек 

– төбелес емес. Ол – өнер. Ақылың асып, 

ай ла-тәсілің жетіп жатса, қашанда мерейің 

үс

үс



те

те

м.



м.

А

А



л

л

ба



б

з біреулер айтқандай, «р

р

ух

ухың



ың

»

мы



мықт

қты


ы

бо

бо



лс

л

а, жеңіс сенікі емес. «Р



Рух

ух

ың



ың

»

»



тек рингке алып шығуы мүмкін. Ал дайын-

ды ғың кемшін, айла-әдістерді жетік мең гер-

месең, рингте «ұйықтап» жатасың. Сон дық-

тан рухыңа – күшің, ақылыңа айлаң сай 

болуы кере

ре

к. Ж



Ж

еңістің кілті

і

– осында.



Әлем

ем

ді



ді

д

дүр



үр

с

с



іл

іл

кі



кі

нд

нд



ір

ір

ет



ет

ін

ін Ф



Ф



ме

ме

л



лья-

ненко, А


А

С



илва, Дж

Д

он Д



Д

жонс сек


і

іл

і



ді ере-

же сіз жекпе-жек жұлдыздарын қазақтан 

да шығаруға болады. Бірақ мемлекеттік 

қол дау  мен  білікті  бапкерсіз  бәрі де – 

бекер. 

Ол

Ол



им

им

пи



п

ада  бағдарламасында 

жо

жо

қ 



қ

сп

спор



ор

т

т тү



түрл

рлері «тоқалдан туған» ба?

?

Н

Нег



ег

е

е



бас қа  спорт түрлеріне де лайықты дең-

гейде көңіл бөлінбейді? Әсілі, Олимпиада 

бағдарламасына кірмеді демесеңіз, олар 

да еліміздің атын шығарып, көк байрағы-

қуа ныш, әрине. Десек те бұған қанағат-

танып қалу ға болмайды. Батыр халықтың 

ұр

ұ

па



па ғ

ғ

ы



ымы

мы

з 



з 

де

де



п

п

қуанамыз, бірақ кейінгі



і

жа

ст



с

ар

 д



ың

ы

д



ден

і

і жалқаулыққа бой ұрып, 



бой күйез дікке  салынып  жүр. «Ер атанып, 

қа та рынан озар ұл биікте жүреді, ез ата-

нып, тозатын ұл иықта жүреді» дегендей, 

қарап отырсақ, иықта жүрген ұлдар да көп 

секілді ме? – деді

ді

к



к

үр

үр



сі

с

ніп. Одан со



о

ң:

ң



– Күрес – 

өз

өз



с

с

по



по

рт

рт



ым

ым

ыз



ыз д

д

еп



еп

е

е



нш

ншіл


ілей

ей

-



міз, бірақ соңғы Олимпиада ойындарында 

«етектен салса, төске озар жігіттеріміз» кө-

рін 

бейді. Боз кілемнің тарланбоздары 



Жақ сылық,  Дәулет сынды ағаларымыздың 

ізбасарлары қайда? Себебін іздеп ойлана-

сың, бөлінген қаржы тиісті жеріне толық 

же

ж



т 

т 

пе



пе

й

й



жа

жа

ты



ты

р

р



ма

а

? Содан соң спортшының 



ба

б

 б



б

ын

ын



т

т

аб



аб

ар

ар



б

б

ап



ап

кердің жағдайы жоқтығы

ы

 

көңілге кірбің түсіреді. Тағы бір басты се-



бебі – бапкерлер арасында ауызбіршіліктің 

жоқтығы. Өзгенің шәкіртін өз шәкіртіндей 

көріп, бір-біріне деген бақталастық бол-

маса, бағындырар белесіміз бұдан да көп 

болар еді. Бізді

ді

ң 



ң 

қо

қо



ға

ға

мд



мд

а 

а



«к

«к

өк



өк

ес

ес



і

і

ба



ба

рл

рл



ар

ар

 



ма ңызды  сында

да

рғ



рғ

а

а ке



кеті

т

п,



п ш

ш

ы



ын

ш

ш



еб

еб

ер



ер

ле

ле



р

р

та сада қалып жататыны – айтылуы керек 



шын дық, – деп бір түйіп қойды. 

– Қазақ спортының мәйегі ауылда жат-

қанын  білесіздер ме? Жүлде алған жігіт-

тердің


ң

 қайсысына қарасаңыз да, бәрі де 

ау

а

ыл



ылда

дан


н шы

шы

ққ



ққ

ан

а



. Өкінішке қарай, қазір

р

ауыл б



б

алаларының басым бөлігі өз баға-

сын білмей, күш-қайратын жөнімен пай-

да лан бай, ішімдік пен темекіге, арзан күл-

кі мен жаман істерге былғанып жүр. Елдің 

батыры да, болашағы да өздері екенін сез-

бейді. Болмаса

о

о



ты

ты

н



н

жа

жа



ры

ры

п,



п,

  су 


у 

та

та



си

си

ты



ты

н,

н,



 

атқа отырып,

к

көк


өк

па

па



р 

р  та


та

рт

ртат



ат

ы

ын



а

а

уы



уыл

л

өм



өмі-

і-

рінің өзі спорт емес пе?! Бір жылды «Ауыл 



спорты жылы» деп арнайы бағдарлама 

қабылдап, спорт ғимараттары мен үлкен 

ке 

шендер салынса, ауыл өмірінің сәні 



кі

к

рі



ріп,

п, к


к

ем

ем



к

ет



ет

іг

іг



і 

і

ту



ту

ра

ра



ла

ла

ны



ны

п қа


қ

лар еді деген

ой

ой к


к

ел

елед



ед

і.

і. Л



Л

он

ондо



до

нд

ндағ



ағ

ы 

ы 



та

та

ма



ма

ша жетістіктен 

соң, осы мәселе Үкімет тарапынан қол дау 

табуы керек-ақ. Бұл болашаққа салын ған

инвестиция болар еді.

Осы тұста «ережесіз жекпе-жектің қа-

зіргі жағдайы қалай?» деп әңгіме ауанын

бұрдық.


– Әлем мойындаған бі

бір


р ме

ме

мл



млек

ек

ет



ет

б

б



ар

ар,


қазіргі таңда. Ол – Бразилия. Футболы бі-

рін ші  орында болса, жекпе-жекті екінші

са найды. Жүз жыл болды, джиу-джитсуды 

серік еткендеріне. Жекпе-жек өнері ТМД 

ме

м

м



м

лекеттеріне 90

9

-жылдары келді. Орыс-



та

та

рд



рд

ың

ың



а

а

лғ



лғ

аш

ашқы



қы

ш

ш



еб

ебер


ер

ле

ле



рі

р

 Олег Токтаров 



бо

б

лса,



б

б

і



із соларға қарап

б

бой түзедік. Бо-



лат, Дәнеш сынды бауырларымызбен бір-

ге халықаралық сындарда топ жарып жүр-

дік. 2010 жылдан бері елімізде ерекше 

өр іс алып, осы салада бірнеше жігітіміз 

жар қырап  көріне  бастады. «А

«А

ла



а

шп

шп



ра

ра

йд



йд

», 


«Бейбарыс», «Әлемфайрс

с»

»



сы

сы

нд



нды

ы кл


кл

уб

уб



та

та

р 



ашы лып,  кәсіби  спортшыларды даярлап 

жүр. 


Жұдырығымен дүйім жұртқа танылған

ағайынды Грейсей, О.Токтаров, А.Емелья-

кө

кө

ш



шба

басш


сшы

ылары болуы ғажап емес е

е

ді

ді



Ал

Ал



 

Тұманды Альбионда айқасқан Данабек 

Сужанов көпшіліктің үмітін ақтай алған 

жоқ. Бәлкім, енді Жәнібек Әлімханұлы 

туды қолына ұстар. 

Әлімханұлы жартылай финалда Рустам 

Сыбайд

д

ы 



ы же

же

ңі



ңіп

п,

к



к

іш

іш



іг

іг

ір



р

ім

і



с

с

ен



ен

са

са



ци

ци

я 



я 

жа

жа



са

са

 ған. 



Енді, мі

іне


не,

ақ

ақты



ық

қ 

ай



ай

қа

қа



ст

ст

а



а да

да

м



мық

ық

ты



тылы

лы

 ғын 



танытты. Жәнібектің финалдағы қар сыласы 

да осал болмаған. Ерік Әлжанов жартылай 

финалда ақмолалық Нұрдәулет  Жарма-

новты жеңіп, ол да көпшілікті таң ғал дырған. 

Де

Д

генмен алматылық боксшы ға шамас



ас

ы 

же



жетп

тп

ед



еді.

і.

Т



Тө

өрешілер Әлімха н ұлы ның 

ң

әл

әлде



де

-

қа



қа

йд

йда



а 

мы

мықт



қ

ы болғанын мо йындады.

81 келінің финалы  ұзаққа созылған 

жоқ. Жекпе-жекті бірден белсенді баста-

ған Алмат Серімов шымкенттік Асқар Аб-

дул лаевты соққының астына алып, бас 

кө тертпей

й

т



т

өп

п



ел

е

еді. Нәтижес



ес

і көп күттірген 

жоқ. Қ

Қ

ар



ар

ағ

ағ



ан

ан

ды



дылы

лы

қ 



қ 

бо

бо



кс

кс

шы



шы

ны

ның 



ң  ау

а

ыр 



соқ қыларына  шыд

й

ай алмаған



А

Абд


б

уллаев 


нокаут құшты.

91 келі салмақ дәрежесінің ақтық 

айқасында Алматы облысының өкілі Ар-

бек Әбдуғаниев пен қостанайлық Антон 

Пи

П

нчук



у

 кездескен. 3:0 есебімен соңғы

ы

сы

с



 

же

же



 ң

ң

іс



іс

ке

ке



ж

же

етті. Жалпы, бұл салмақт



а

а

Ло



Ло

н-

н-



дон Олимпиадасының жолдамасынан қа-

ғылғанбыз. Ол кезде Василий Левитке үміт 

артқан едік. Алайда шау тартты ма, әлде 

бабы келіспей жүр ме, астаналық боксшы 

Левит Олимпиадалық іріктеу додасында 

да, осы ел біріншілігінде де көсіле алмады. 

Есесіне, к

к

өр



өр

ер

р



ме

е

н Антон Пи



Пи

нчук


у

тың 


ң

жар-


қын жұ

ұ

ды



ды

ры

ры



қт

қт

ас



асул

улар


ар

ын

ын



а

а ку


ку

ә

ә бо



бо

лд

лд



ы.

ы.

Бәл-



кім, бұл салмақта енді көсегемізді Пинчук 

көгертер. Десек те бұл боксшы жылдан-

жылға салмақ қосып келе жатқандардың 

санатына жатады. Осыдан екі жыл бұрын 

ғана орта салмақтарда Сәпиевтермен бір-

ге

ге



ө

ө

не



не

р

р



кө

ө

рсеткені есімізде. Яғни жа



қы

қы

н 



уа

уақы


қы

тт

тта 



а ал

ал

ыптар айқасына араласы



п

п

ке



кетс

тс

е



е

де таңғалмаймыз.

Аса ауыр салмақ дәрежесінің ақтық 

ай қасында ақмолалық Жан Кособуцкий 

мен керекулік Олжас Боқаев қолғап тү-

йістірген. Жекпе-жек Жанның жеңісімен 

аяқталды

ды



.

Ақ

Ақ



ты

ты

қ



қ

ай

ай



қа

қа

ст



с

ар

ар



ды

ды

,



,

он

он



ың

ың

 іші



ш

нде 



1   ...   17   18   19   20   21   22   23   24   25


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал