Рас, кезінде тек шикізатқа арқа сүйеген Қазақ стан үшін кейбір салаларда мамандар жетіспейтіні



жүктеу 3.44 Mb.
Pdf просмотр
бет13/26
Дата03.05.2017
өлшемі3.44 Mb.
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   26

Нұрлыбек ЖОЛДАСБАЕВ,

Қызылорда облысы бойынша 

бақылау және әлеумет

ті

ті

к 

к 

қо

о

рғ

рғ

ау

у

 

департаментінің басш

ш

ыс

ыс

ы:

ы:

– Кейбір компанияларда лауазым-

дық еңбекақысы мен аумақтық үстем-

ақы сымен қоса, еңбек және ұжымдық 

шартта көрсетілмеген төлемдер төлен-

ген. Атап айтқанда, шетелдік қызмет-

ке

ке

р 

р

те

т

ле

ле

фо

фо

н 

н 

ба

ба

йл

йл

ан

ан

ысы кезекшілігі, 

ұя

ұя

л

 лы 

ы те

те

ле

ле

фо

фо

н 

н ба

байл

йл

ан

ан

ысы, сыйақы, на-

рықтық үстемақы, вахта ауысымы үшін 

үстемақы, жекеменшіктің сақтанды ры-

луы секілді көмектер алып келген. Со-

ны мен  қатар арнайы жұмыс жағдайы 

мен медициналық, қаржылық, жұмыс 

берушінің жауапкершілігін сақтандыру

ру



заттарын сақтаум

м

ен

ен б

бай

ай

ла

ла

ны

ны

ст

ст

ы 

ы

шы

шы

-

-

ғын дарға, балалар

рын

ының

ың

о

оқу

қу

ын

ын

а

а, өкі

кілд

лд

і

і 

шығындарға, жеке табыс салығы секіл-

ді үстемақылар берілген. 

Қысқасы, шетелдік мамандар ағыл-

тегіл ақшаға кенелген. Алайда қазақстан-

ды

д



қ қызметке

е

р ондай сыйақы мен үстем-



ақ

ақыд


ыд

ан

ан



қ

қ

ағ



ағыл

ыл

ып



ып

к

кел



ел

ге

ге



н

н  көрінеді. Қалай 

десек те, бұл жерде шетелдік компанияның 

өзімбілермендігін  байқау қиынға соға 

қоймас. Бірақ Қазақстанның бұл тұрғыда 

өз заңдылығы бар емес пе? Біздің заңы-

мыз ға  бағынбай, әркім ойына келгенін 

жа сай  беруге бола ма?

?

Ә

Ә



ри

ри

не



не

,

,



жо

жо

қ.



қ

Қ

Қ



ай

ай

 



уақы

ытт


тт

а

а да



да ш

ш

ет



ет

ел

ел



ді

ді

к



к ко

ко

мп



мпан

ания


ия

ла

ла



р 

р

со



л ел-

дің талабына  бас шұлғуы тиіс. Дегенмен 

біздің әлсіз жағымыз да бар секілді. Осын-

дай жөнсіздікке жол берген компания ке-

ле шекте аяғын тартып жүретін талаптарды 

неге қоймаймыз? Оның қандай тетігі бар? 

Біздің осы тұрғыда ойланғанымыз артық-

ты

ты



қ

қ

ет



ет

пейді. Әйтпесе  қаншама

ма ж

ж

ыл



ыл

да

да



н

н

бе



бе

рі

рі



ө

өз айтқанымен жүріп келге

ген

н 

ко



ко

мп

мп



а

а-

ния лар аяғының ұшымен баса қоя ма? 



Тағы бір айта кетерлігі, шетелдік ком-

па нияларда жергілікті мамандар көбінесе 

жоғары қызметтің құлағын ұстай алмайды. 

Яғни екі


кі

нш

нш



і 

і

және үшінші



і

са

с



тыдағы жұ мыс-

тард


д

ан

ан



а

а

сп



п

ай

ай



ды

ды

.



.

Бы

Бы



ла

ла

й



й ал

алып


ып

қ

қ



ар

ар

а



ағанда, 

қоғаммен байланыс және өзге де кәсіп-

тер ді місе тұтады. Жалпы, шетелдік және 

жергілікті мамандардың біліктілік қабіле ті 

таразыға тартыла ма? Яки шетелдік ин-

вестор кімді қай қызметке қойғысы келеді, 

он

он

ы



ы

өз

өз



і шеше ме? Өйткені елдің а

ра

ра



сы

ы

нд



нд

а

а



Сандуғаш ӘЛІМЖАНОВА

Жалпы, бұл қауымдастықтың атауы да 

біртүрлі. СЭС мамандарының өздері бұ-

рын-соңды біздің елде мұндай ұйымның

жоқ болғанын айтады. Сөйтсек, заңға өз-

ге

ге



 р

 р

іс



і

е

е



нгізілген күні-ақ қорқорме

ме

н



н к

кә

сі



сі

бі

бі



н

н

дө



дө

ң

ң ге



гел

летіп отырған азаматтар 

бі

бі

рі



рігі

гі

п,



п б

б

ө-



ө-

лек қауымдастық құрып алған екен. Тіпті 

«Ас танаға құжат жіберіп, заңды түрде тір-

ке ліп алдық» деп ақталады. Сөздеріне қа-

рағанда, жұдырықтай жұмылған кәсіп кер-

лер бірі


рі

гіп,


,

 Денсаулық сақтау министр лі-

гінің 

ң 

ше



ше

ші

шімі



мі

не

не



қ

қар


ар

сы

сы



ш

шығ


ығ

ат

ат



ын

ын

т



т

үрлері 


бар.

Б

Бір



і

і 

і



қорқорды мәдениетке теңеп, бірі

шығыс елдерінің сәніне балап, улы түтіннің

маңына шаң жуытар емес. Айтуларынша,

денсаулық сақтау саласындағы маман-

дар дың  «қорқор денсаулыққа аса зиянды»

деген мәлімдемелерінің барлығы да

шындыққа жанаспайды.

Нұ

Нұ

рж

рж

а

ан БАБАХАН, кәсіпкер:

– Менің бір Астана қаласының

өзін де 15 мейрамханам бар. Қорқорға

ты йым  салынғалы  бері келушілер саны 

70%-ға дейін азайды. Кәсіпкерлердің

көбі бизнесі үшін үлкен көлемде несие 

рә

р

сі

сі

мд

мд

еп

еп

,

,

жа

жа

с 

с 

ст

ст

уд

уд

ен

ен

тт

тт

ер

ер

ге

г

 жұмыс 

бе

бе

рі

ріп

п 

от

отыр

ыр



Қо

Қо

рқ

рқор

ор т

т

ем

емек

ек

ід

ід

ен

ен

д

д

е зиян-

ды деп халықты қорқытуға болмайды,

оның барлығы да өтірік әңгіме. Тек та-

лапқа сай жұмыс істей алмай отырған 

м е кемелерге ғана тыйым салынсын.

Расында да, ешбір жерде қорқ

р

орды


д

ң

па



па

йд

йд



ал

ал

ы жақтары жазылмаған. 



Ке

Ке

рі



рі

сі

с



нш

нш

е,



е,

кө

кө



к

к 

тү



тү

т

тіннен азаматтарын ада қ



қ

ыл

ыл



ға

ға

н



н

ел

ел



-

дер дің  қатары көп. Біздің дәрігерлер де

бір кальянның зияны 60 түйір темекі шек-

кен мен тең екенін айтып дабыл қағуда.

СЭС мамандарының мәлімдеуінше, қор-

қор – 


ту

ту

 бер



ер

кулез, ұшық,

қ

 сары ауру және 



өзге

д

д



е

е

тү



тү

р

рлі



лі

и

инф



нф

ек

екци



ция

я

та



та

ра

рата



таты

ты

н 



н

құрал.


Бір те ме кіде б

б

ар 0,8 мг никотиннің бір



қорқордағы қос пасының үлесі 6,25 мг-ды

құрайды екен. Ал шетелдік дәрігерлер бір

жұтым қор қор түтінін 100 шылым шегумен

те ңестіріп отыр. Қорқордың бір түтікшесін

бі ріне-бірі ұсынатын тұтынушылар ги гие-

на лық  тазалықты  сақтамайды, салдарынан

жұқ 

қ

па



а

лы

л



  вир

р

ус



у

тарды жұтып, ауыз қуы-

сы

сы

нд



нда

а

ги



ги

нг

нгив



ив

ит

ит



т

тер, қызыл иек ісігі мен

 

ойық жараларды туындататын ин фек ция-



лық аурулардың бактериялары жиналады.

Ал қорқорды тұтататын көмір ағзаны кө-

мірқышқыл газымен улайды. Құрамында 

қанты бар түрлі жемісті – иістендіргіш қос-

па лары  жоғары

т

тем



ем

пе

пе



ра

ра

ту



ту

ра

ра



да

д

ғы



ғы

х

х



и 

и

ми



ми

я-

я



лық әрекеттену

ну к


к

ез

ез



ін

ін

де



де

к

к



ан

ан

це



церо

ро

ге



ге

нд

ндер



ер 

бөледі. Ал ол канцерогендер қатерлі ісік 



тудырады.

Шалғынбай ЖАНДОСОВ,

Респуб

у

ликалық СЭС бас дәрігері:





Ни

Ни

ко

ко

ти

т

н 

н

шегетін ағзаның қалауын 

то

то

лы

лық

қ қа

қана

на

ғ

ғаттандыру үшін адамға 

20-80 минут қорқор тартуға тура келе-

ді. Бір сағат қорқор тартқан адам бір 

темекі тартқан кездегіден 100-200 есе 

артық түтін жұтады. Сондай-ақ оның 

өк песіне  нико

о

ти

ти

н 

н

мен зиянды з

з

аттар-

дың аз бол

лға

ға

ны

ны

на

на

қ

қ

ар

ар

ам

ам

ас

ас

та

тан,

н,

т

тұн

ұн

-

шық тырғыш газ көп мөлшерде түседі

і

.

45 минут бойы қорқор шеккен адам 

тұншықтырғыш газды бір қорап шылым 

тартқан адамнан көбірек жұтады. Оны 

тарту кезінде күш жұмсауға тура ке л-

ген діктен, түтін өкпенің терең тұстарына 

кі ріп кетеді. Осының барлығын біле тұ-

ра

р

 кәсіпкерлер

ер

дің қарсы әрекетіне жол 

бо

бо

лс

лс

ын

ын

. Әр

Әрин

ин

е,

е,

п

пай

ай

да

да

к

көзі шығар, бі-

рақ халықтың денсаулығына мұнша 

сал ғырттықпен  қарауға  болмайды. 

Сол қор қорды шегетіндердің басым 

бөлігі – жас  тар. Жастардың денсау-

лығына қа уіп төніп тұрғанда көз жұмып 

отыра  ал май мыз.  Біз  70

0

0-

0-

ге

е

т

т

ар

ар

та

та

м

м

е-

е

ке мені тек серіп, 91 жұ

жұ

қп

қп

ал

ал

ы 

ы 

ау

ау

ру

ру

 д

дың

ың 

таяқ ша сын таптық. Сондықтан қор қор-

ды қа уіп сіз деп айта алмаймыз.

ДЕРТ


Дәрігерлер осыдан бір ай бұрын қыз-

дың анасына ағзаның иммундық тапшы-

лығы вирусын жұқтырғанын хабарлаған. 

Оның өзі кездейсоқ анықталыпты. 10 жа-

сар қыз жыл сайын балалар демалыс үйін-

де ем қабылдайтын. Бірақ осы жолы дәрі-

герлер ж

ж

ет



етк

кі

нш



нш

ек

ек



те

те

н



н

сы

сы



на

на

ма



ма

қ

қ



ан

ан

а



а

лғ

лғ



ан

н

. Ақ 



халатт

ыл

ылар



ар

қ

қыз



ыз

ды

ды



ң 

ң

ан



ан

ас

асын



ын

а

а «қ



«қ

ыз

ызың



ыңыз

ыз

дың 



қаны ұйып қалыпты, қайталап сынама жа-

сап, Алматыдағы қан орталығына жібере-

міз» дегенді айтады. Артынан Алматының 

сарапшылары қыздың қанында ВИЧ інде-

тінің барын растаған. Әрі аты жаман ау

ау

ру



ру

 

ас



ас

қы

қыны



ны

п,

п,



  с

оңғы сатыға бір табан 

жа

жақы


қы

н

н



қа лып ты.

О

ОҚО СПИД орталығы бас дәрі-



гері нің  ор ын басары Қожахмет Маширов 

оның қа шан және қай жағдайда жұққанын 

анық тау  қиын  дейді. Ал аты жаман ауруға 

шал дық қан  баланың анасы перзентінің қа-

уіпті ін дет

т

ті



ті

 шам


а

амен 2006

6

жы

ж



лы оңт

ң

үс



ү

 тік-


те ба ла лардың жаппай ВИЧ-ке шалдық қан 

ке зінде  жұқтырғанына сенімді. Өйткені дәл 

сол уақытта бүлдіршін  Сайрам дағы  ауру ха-

нада қатарынан екі жыл ем қабылдаған 

екен. 

Ал мұны естіген «Балаларды СПИД-тен 



қорғайық» қоғамд

д

ық



ық

қ

қ



ор

ор

ын



ын

ың

ың



м

м

ам



м

ан

ан



да

да

-



-

ры бастама көтер

іп

п

о



о

ты

ты



р.

р Қ


Қ

ор

орды



ды

ң

ң



тө

төра


ра

йы

йы



-

-

мы Жанетта Жазықбаева «Мұндай  бала-



лар дың тағы да қанша шығатыны белгісіз. 

Сондықтан денсаулық басқармасына тағы

да шақырту жібереміз. Жиі ауыратын ба-

ла лардан тағы да сынама алынуы керек» 

де

де

п



п

ес

ес



еп

епте


те

йд

йд



і.

і.

Қ



Қаз

азір


ір

  облыста аты жаман 

ауруды жұқтырған

2

2



32

  бала  бар. Соның 

178-і ғасыр дертін ауруханаларда жұқтыр-

ғанын облыстық денсаулық сақтау бас-

қармасы да мойындап отыр.

Мақпал ЖОЛДАСБЕК,

Шымкент қа

қа

ла

л

сы

сауатты, өз кә

әсі

сі

бі



бі

б

бой



ой

ын

ынша



ша

т

тәж



әж

ір

ір



иб

иб

ес



ес

і 

і



мол, біліктілік деңгейі жоғары мамандар 

да аз емес қой. 

Қазіргі таңда ондай компанияларда 

жер 


гілікті мамандардың санын өсіруге 

мән  беріліп жүргені  белгілі. Әйткенмен 

ше тел дік  инвесторлар техникалық маман-

ды

д



қ 

қ 

та



та

рғ

рғ



а

а

бе



бе

йі

й



мд

мд

елген қызметкерлерді да-



й

йынд


ндау

ау

ға



ға

о

онш



нша

а 

қ



құлықты емес екені аңға-

рылады.


Қырымбек КӨШЕРБАЕВ,

Қызылорда облысының әкімі:

– Біз инве

ве

стор

о

лард

р

ың ш

ш

ет

е

елдік 

жұмыс күші

і

н 

н та

та

рт

рту 

у 

ма

ма

қс

қсат

атын

ын

т

т

үс

үсін

ін

ем

ем

із

із





Әлемдік тәжі

і

рибеде ондай үрдіс

б

бар.

Елбасымыз қазақстандық мазмұнды 

арттыру жөнінде тапсырма берген. Сол 

тапсырма міндетті түрде орындалуы 

қажет. Шетелдерден кәсіпорындардың 

ая

ая

ғы

ғы

на

на

н 

н

тұ

тұ

ры

ры

п кетуіне ықпал жасайтын 

мамандардың шақыры

ы

лы

лып

п 

жа

жа

тқ

тқ

ан

анын

ын

а 

күмәніміз жоқ. Дегенмен олар жергілік-

ті мамандар мен жастардың арасынан 

қазақстандық мамандардың санын 

өсіруге көңіл бөлгені орынды болады. 

Алдағы уақытта Қызылорда облысы 

бо йынша  бақылау және әлеуметтік 

қо

қо

р 

р 

ға

ға

у 

у 

де

де

па

па

рт

рт

ам

ам

ен

ен

ті

ті

к

к

ом

панияларға 

жа

жа

ла

ла

қы

қы төл

өл

еу

еу

де

де

гі

гі с

с

әй

әйке

кессіздік туралы 

ақ паратты жолдап отырады. Келешекте 

бұл тұрғыда ешқандай сәйкессіздік 

бол мағаны  дұрыс. 

Шындығын айтқанда, бізде жастардың 

техникалық мамандықтарда

а

б



б

ілім


ім

 алу


у

ы әлі 


де

 кемшін түсіп  тұрған ж

ж

ай

ай



ы

ы

ба



ба

р.

р. К



К

ел

ел



е-

е

шекте сол дұрыс жолға қойы



й

лса, шөм


ішті

ң 

сабын да өзіміз ұстай алар едік. Өзіңнің 



қамыңды өзің ойламасаң, өзгенің  бас 

ауырта қоймайтынын осындай жағдайлар 

көрсетіп отыр емес пе?

Қы

Қы

зы

ы

лорда облысы


Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 3.44 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   9   10   11   12   13   14   15   16   ...   26




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет