Пікір‌ ‌жазғандар:‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ С



жүктеу 2.5 Mb.
бет4/17
Дата27.07.2022
өлшемі2.5 Mb.
#20847
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17
treatise192533
Бақылау сұрақтары
1. Матлаб модельдеу жүйесінің элементтерін көрсетіңіз.
2. Мәліметтерді енгізу қалай жүзеге асырылады?
3. Матлаб бағдарламалау ортасында сандарға арифметикалық амалдар қолдану қалай жүзеге асырылады?
4. Жұмыс кеңістігін қалай сақтауға болады?
5. Simulink пакеті мен элементтер кітапханасы не үшін қолданылады?
6. Модельдеу процессі қалай іске қосылады?

ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС №2. ЛОГИКАЛЫҚ ФУНКЦИЯЛАРДЫ МОДЕЛДЕУ
Жұмыстың мақсаты мен мазмұны
Зертханалық жұмыстың мақсаты Екі модульді қосу арқылы негізгі логикалық функциялардың ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ, ЕМЕС, ЖӘНЕ-ЕМЕС, НЕМЕСЕ-ЕМЕС сандық элементтердің жұмысын моделдеу болып табылады. Сонымен қатар логикалық логикалық базис элементінің синтездеу арқылы берілген кестені толтыру.

Қысқаша теориялық ақпарат
Сандық электроникада негізгі логикалық функция ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ, ЕМЕС, ЖӘНЕ-ЕМЕС, НЕМЕСЕ-ЕМЕС екені белгілі. Сандық қондырғылардың әртүрлі салада қолдануларын екі модульді қосу арқылы жүзеге асыруға болады. Логикалық функциялар ақиқат кестесіне бағынады (2.1 кесте).
Кесте -2.1. Логикалық функциялардың ақиқат кестесі.

x1x2 аргументтердің комбинация

ЖӘНЕ функциясы


НЕМЕСЕ функциясы


ЖӘНЕ-ЕМЕС функциясы


НЕМЕСЕ-ЕМЕС функциясы


00

0

0

1

1

01

0

1

1

0

10

0

1

1

0

11

1

1

0

0

Логикалық функцияларды математикалық өрнек түрінде ұсынғанда олардың екі түрі ұсынылады.


Дизъюнктивті нормаланған формасы (ДНФ) деп бұл қарапайым екі элементтердің логикалық көбитіндісінің (олардың әрбірі аргумент немесе терістеу) логикалық қосындысы айтылады. Дизъюнктивті нормаланған формасы ақиқат кестесінен былай анықталады: функцияның мәні 1 тең әрбір аргументтердің жиынтығы айнымалы элементтердің көбейтіндісі ретінде жазылады. Мұндағы айнымалының мәні нолге тең инверсиямен жазылады. Алынған көбейтінді минтерм деп аталады және олар қосылады. Мысалы, екі айнымалы кірістерінің 1 тең болатын үш айнымалы логикалық функция берілсін. Осы функцияның ДНФ жазуды қажет етсе.
Логикалық функцияны ақиқат кестесі ретінде жазамыз (2.2 кесте).

x10

x2

x1

x0

y

0
1
2
3
4
5
6
7

0
0
0
0
1
1
1
1

0
0
1
1
0
0
1
1

0
1
0
1
0
1
0
1

0
0
0
1
0
1
1
1

Аталған логикалық функция үшін ДНФ түрі былай жазылады:



Алынған конституент бірлігінің қосындысы жетілдірілген ЖДНФ (ЖДНФ) деп аталады.
Конъюктивті нормалды форма (КНФ) деп қарапайым қосындылардың логикалық көбейтіндісін айтады. КНФ ақиқат кестесінен былай анықталады: Функциясы 0 тең әрбір аргументтің жиынтығы қарапайым қосындыны құрайды. Мәні 1 тең болатын мұндағы айнымалы терістеумен жазылады. Алынған қосынды логикалық көбейту операциясын біріктіреді және костинуентті нол немесе макстерм деп аталады. Мысалы: Алдынғы мысалға алынған функцияның түрі КНФ үшін былай жазылады.

Әрбір қарапайым қосынды айнымалыдан тұратындықтан КНФ жетілдірілген деп аталады.
Кейде логикалық функцияның өзін емес оның инверсиясын қолдану ыңғайлы болады. Мұндай жағдайда жоғарыда баяндалған ЖДНФ жазбасы үшін нөлдік әдісін қолдану керек. ал ЖКНФ функциясы үшін бірлік мәнін қолдану керек.
Мысалы, Алдынғы мысалдағы логикалық функцияның ЖДНФ және ЖКНФ инверсия түрінде былай жазылады.
ЖДНФ үшін:

ЖКНФ үшін:

Кейде логикалық функцияның өзін емес оның инверсиясын қолдану ыңғайлы болады. Мұндай жағдайда жоғарыда баяндалған ЖДНФ жазбасы үшін нөлдік әдісін қолдану керек. ал ЖКНФ функциясы үшін бірлік мәнін қолдану керек. Мысалы, жоғарыда көрсетілген мысалдағы логикалық функцияның тізбектелген сан ретінде жазылуы былай болады:
ЖДНФ үшін:

ЖКНФ үшін:

Логикалық функциядан логикалық схемаға өту
Логикалық схеманы тұрғызуда, логикалық функцияда көрсетілген логикалық орперациялардың орындалуын қадағалау үшін логикалық элементтер қажет болады.

Сурет 2.1. Қондырғының логикалық схемасының мысалы.
Суретте көрсетілген қондырғының логикалық схемасының логикалық функция арқылы жүзеге асуының мысалы.

Логикалық қондырғыдағы берілген логикалық базис элементтерінің синтезі
Логикалық қондырғылардың құрылымын тұрғызуда біз негізгі үш логикалық операциялармен (ЖӘНЕ, НЕМЕСЕ, ЕМЕС) жүзеге асырылатын логикалық элементтердің қызметтік толық жүйесін қолданамыз. Алайда, іс жүзінде қолданылатын микросхемалардың тізімін азайту мақсатында ЖӘНЕ-ЕМЕС, НЕМЕСЕ-ЕМЕС операцияларының екі құрамдас логикалық элементтердің қызметтік толық жүйесі жиі қолданылады. Кез келген логикалық функцияны логикалық элементтердің тағайындалған базисі ретінде жазуға болады. Егер ЖӘНЕ-ЕМЕС базисі берілсе, онда бастапқы өрнегін немесе оның әрбір бөліктерін екі рет терістеу жолымен және де Морган теоремасын қолданып логикалық функцияның түріне келтіріледі. Логикалық функция логикалық көбейту мен терістеу операцияларын қамтиды. Егер НЕМЕСЕ-ЕМЕС базисі берілсе, онда бастапқы логикалық функцияға осы әдісті қолдану арқылы тек логикалық қосу мен терістеу операцияларын қамтитын өрнекке келтіруге болады. Ары қарай логикалық өрнек таңдап алынған операцияның белгілену шарттары арқылы жазылады.
Мысалы бастапқы ДНФ ЖӘНЕ-ЕМЕС базисі арқылы мынадай түрге келеді:

Сәйкесінше, немесе–емес базисіндегі КНФ мынадай түрге енеді:



жүктеу 2.5 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   17




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет