Оқулық Жалпы редакциясын басқарған ҚР ҰҒА мүшесі, э.ғ. д., профессор С. С. Сатубалдин «Алматыкітап баспасы»



жүктеу 0.63 Mb.
Pdf просмотр
бет2/13
Дата15.02.2022
өлшемі0.63 Mb.
#17287
түріОқулық
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13
52157 157357 13
Бухгалтерлік есеп
УДК 657 (075) 

ББК 65.052 я7

Оқулық Қазақстан Республикасының заңнамаларымен,  

нормативтік базаларындағы соңғы өзгерістерді ескере отырып,  

сондай-ақ типтік шоттар жоспарындағы өзгертулерге сәйкес өңделген.

Кітап авторлардың редакциясымен шығарылды.

ISBN 978-601-01-0737-3

   © Назарова В.Л., Жапбар ханова М.С., 2012

   © «Алматыкітап баспасы» ЖШС, 2012

Осы еңбекті немесе оның бөліктерін авторлардың келісімінсіз таратуға және авторлық құқық жөніндегі 



нормаларға қайшы келетін басқа да әрекеттерге тыйым салынады әрі заң бойынша жазаланады.


Кіріспе

3

КІРІСПЕ

Нарықтық  экономика  жағдайында  басқаруды  жетілдіруде  бух­

галтерлік  есептің  рөлі  мен  мәні  артуда.  Басқару  мен  нарықтық 

экономиканың  дамуына,  әртүрлі  деңгейдегі  басқару  шешімдерін  әзір­

леуге,  негіздеу  мен  қабылдауға  субъектінің  нарықтағы  іс­қимылын 

анықтап, бәсекелес­субъектіні айқындауға, сондай­ақ субъектілердің 

қаржы лық  және  шаруашылық  қызметі  туралы  сапалы,  уақтылы 

ақпаратты қалыптастыру бухгалтерлік есептің басты мақсаттары 

болып табылады.

Бухгалтерлік есеп – экономикалық білім жүйесіндегі негізгі пән­

дердің бірі, әрі оны мамандығым деп таңдағандар үшін аса маңызды. Ол 

шаруашылық жүргізуші кез келген субъект қызметінде жетекші орын 

алады. Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізінде бүкіл шаруашылық 

қызметтің іс­әрекеті сипатталып, оның табысы немесе шығыны есеп­

ке  алынады,  қаржылық  жағдайы  ашып  көрсетіледі.  Бухгалтерлік  есеп 

субъектілердің меншігін сақтауды бақылауға және басқару шешімдерін 

қабылдауға қажетті ақпаратты жинақтайды.

Қазіргі заман бухгалтерлері – бухгалтерлік есеп ауқымында алған 

терең кәсіби білімі арқылы экономикалық талдау мен аудит дағдыларын 

игеруі, сондай­ақ өндіріс процестерін басқара білуі тиіс. Ол Қазақстан 

Республикасының  азаматтық  құқықтары  мен  заңнамаларды  есеп­

ке ала отырып, әртүрлі экономикалық шешімдер қабылдап, ұйымның 

келешектегі қызметін жоспарлай білуі тиіс.

Бұл  оқулық  Қазақстан  Республикасы  бухгалтерлеріне,  магис­

транттарына,  экономи калық  жоғары  оқу  орындарының  студент­

теріне төмендегі тақырып тарды оқып түсінуге мүмкіндік береді:

– бухгалтерлік есепті ұйымдастыру жүйесін;

бухгалтерлік терминологиясын;

– есеп пен қаржылық есеп берудің негізі принциптерін;

– бухгалтерлік есептің стандарттары мен қаржылық есеп берудің 

халық аралық  стандарттары  ұсынған  талаптарға  сәйкес 

бухгалтерлік есеп әдістемелігі мен оның ұйымдастырылуын;

–  қаржылық  есеп  беруді  пайдаланушылар  және  оларды  шаруа­

шылық қызметі туралы сенімді ақпаратпен қамтамасыз ету 

тәртібін;


Кіріспе 

4

– шаруашылық қызметін жүзеге асыру барысында субъектілер дің 

ҚР заңдарын сақтауын бақылау үшін мемлекеттік органдарын 

қажетті ақпараттармен қамтамасыз етуін;

– бухгалтерлік есептің экономиканы басқару жүйесіндегі рөлін;

– бухгалтерлік есептің бақылау­ақпараттық рөлін.

Оқулықта  баяндалған  материалдармен  қатар  нормативті  құ­

жаттар, алғашқы құжаттардың нысандары мен типтік бухгалтерлік 

жазулардың  үлгілері  берілген,  оларды  оқу  мақсатында  да,  қаржылық 

және өндірістік қызметте де қолдануға болады.

Оқулық  3  бөлімнен  17  тараудан  тұрады  және  жаңа  оқу  жоспары 

бойынша, 2008 ж. 1 қаңтарда енгізілген бухгалтерлік есептің типтік 

шоттар жоспарына сәйкес жасалған.

Бірінші бөлімде – бухгалтерлік есептің ғылым ретінде қалыпта­

с уы мен дамуы, бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны, оны ұйымдас­

тыру принциптері, бухгалтерлік есепті құжаттық ресімдеу, қаржы лық 

есеп беру мен бухгалтерлік есеп тұжырым дамасы қарастырылады.

Екінші бөлімде – қаржылық есептің негізгі мәселелері, ағымдағы 

активтер; ақша қаражаттары мен олардың баламалары; ағымдағы ак­

тивтер: алынуға тиісті шоттар мен басқадай дебиторлық қарыздар; 

тауарлы­материалдық  қорлар  есебі;  негізгі  құралдар  есебі;  негізгі 

құралдарды  жалға  алу  есебі;  материалдық  емес  активтер,  оларды 

ұс тау  және  тозу  есебі;  меншікті  капитал  есебі;  инвестиция  есебі, 

дебиторлық  қарыздар  есебі;  міндеттемелер  мен  қарыздар  бойынша 

шығындар  есебі;  жұмысшылармен  және  қызметкерлермен  еңбекақы 

бойынша есеп айырысулардың есебі; меншікті капитал есебі, қаржылық 

есеп беруді жасау мен ұсыну жолдары жазылған.

Үшінші  бөлімде  басқарушылық  есептің  негізгі  мәселелері  бух­

галтерлік есеп жүйесінің элементі ретінде қаралған.



жүктеу 0.63 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет