Қостанай академиясы ғылым жастар көзімен


қостанай ұлы отан соғысы жылдарында



жүктеу 3.08 Mb.
Pdf просмотр
бет29/33
Дата03.05.2017
өлшемі3.08 Mb.
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   33

қостанай ұлы отан соғысы жылдарында

Қ. Садықов,

3 курс курсанты 



Ғылыми жетекшісі: Н.Ж. Турсумбаев,

ӘГП кафедрасының оқытушысы, полиция капитаны,

ҚР ІІМ Ш. Қабылбаев атындағы Қостанай академиясы 

Биылғы жылы Ұлы Жеңіске 71 жыл толды. екінші дүниежүзілік 

соғысқа әлемнің көптеген мемлекеттері қатысты. Оның негізгі 

ауыртпалығын совет халқы көтерді.

1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы ХХ-ғасырдағы ең 

басты шиеленіскен оқиғаның бірі ретінде, адамзат тарихының 

ең қайғылы беттерінің бірі ретінде мәңгілікке есте қалмақ.

Жеңіс миллиондаған адамдардың құрбандықтары мен қайғы-

қасіретінің  құнымен,  біздің  әкелеріміз  бен  аталарымыздың 

өмірлерінің төлемімен келді. 

Қазақстандықтар, СССР-ді мекен еткен барлық халықтармен 


337

Қостанай Ұлы Отан соғысы жылдарында

қатар, өздерінің ортақ Отанын жанқиярлықпен қорғады. Қазақстанда 

ондаған дивизиялар, бригадалар мен жекелеген бөлімдер құрылды. 

Соның ішінде Қостанайда, 151-жеке атқыштар бригадасының 

құрылғанын, оның кейін 150-атқыштар дивизиясының негізі 

болғандығын біз әрқашан мақтан етеміз.

Ұлы Отан соғысының майдандарында барлығы 73 мыңнан 

астам қостанайлық қатысты. 24 мыңнан астамы ұрыс алаңдарында 

қаза тапты, 3,5 мыңы – госпитальдарда алған жарақаттарынан 

қайтыс  болды,  16  мыңға  жуығы  –  хабарсыз  кетті.  Қаншама 

ең  жақсылардың  жақсылары  жарқын  Жеңіс  күніне  жете  ал-

мады! 


Соғыс  жылдарында  497  қазақстандық  Совет  Одағының 

Батыры атанды. Бұл атақты екі мәрте алған төртеудің екеуі 

–  біздің  жерлестеріміз:  иван  Фомич  Павлов  және  леонид 

игнатьевич Беда.

Біздің жерлестеріміздің 31-і Совет Одағының Батыры жоғары 

атағын, ал 9-ы Даңқ орденінің толық кавалері атағын алды.

«Бәрі майдан үшін, бәрі Жеңіс үшін» ұраны тылда қалғандардың 

өмірлік мәніне айналды.

Қазақстанға  ондаған  әскери  зауыттар  көшірілді,  олар-

да  ерлер  ғана  емес,  сондай-ақ  әйелдер,  қарттар,  балалар 

жанқиярлықпен  еңбек  етті.  Соғыс  жылдарындағы  барлық 

ауыртпалықтар  солардың  иықтарына  түсті.  Тек  Қостанайға 

ғана 10 кәсіпорын мен мекеме жіберілді. Облыс орталығында 

бірнеше көшірілген госпитальдар, Сталинград әскери-авиация 

училищесі орналастырылды.

Қорғаныс  қорына  қостанайлықтардың  аударған  жалпы 

ақшалай жарна сомасы 181 миллион сомнан асып түсті. Об-

лыс  еңбеккерлерінің  қосымша  қаржысына  танк  колоннасы 

мен  4  шабуылшы  ұшақ  жасалды.  Облыс  еңбекшілері  соғыс 

жылдарында майданға 100 вагоннан астам азық-түлік, жылы 

киім және басқа да сыйлықтар жіберді. 

Біздің облыстың ауыл шаруашылығы еңбеккерлерінің ерік-

жігерінің нәтижесінде соғыстың төрт жылы ішінде Отанымыз 

43  миллион  пұт  астық,  2  миллионнан  астам  пұт  ет,  244610 



338

Қ. Садықов

пұт май, 188795 пұт жүн, 7387 жылқы алды [1].

1942 жылы 25 ақпанда Қостанай қаласының  майдан іргесіндегі 

аудандарға 6 өнеркәсіп кәсіпорындары көшірілді. Соның ішінде 

бірінші  рет  «Большевичка»  фабрикасы  Украинаның  Херсон 

қаласынан 1941 жылғы 4 шілдеде КСРО Халық комитетінің 

лукинаның №520-ші  бұйрығымен Қостанай қаласына жеңіл 

өнеркәсібі  келіп  орналасты.  Осы  жылы  Херсон  қаласына 

немістер өте жақын  келген еді. Жау әскері қаланы үздіксіз 

бомбылады. Қиын жағдайда осы кәсіпорын мекен ауыстыруға 

мәжбүр болды. 

Бірақ келген Қостанайдың өзінде қиыншылықтар көп еді. 

Қиын жағдайлардың бірі; көшіріліп келгеннен кейін жаңа кадр 

мамандарын даярлау болды, яғни білікті мамандарды қажет 

етті: тігін машинасының механигі, киім пішуші, бақылаушы 

және тағы да басқалар. Ұлы Отан соғысы қарсаңында фабри-

ка  ауыр  жағдайды  бастан  кешті.  Тігін  фабрикасының  кадр 

жұмысшылары үлкен қайсарлық, сабырлық көрсетіп, бір айлық 

жұмысты ақылға сыймайтындай 3 күнде бітірді. Осы уақыт 

ішінде  ондағы  өндірілген  жабдықтармен  басқа  да  қазына-

мүлік материалдарды толық Қостанай қаласына жеткізді. 5-10 

қыркүйек арасында Қостанай қаласына фабрикамен көшірілген 

жұмысшылар,  инженер  және  техниктер  саны  154  адам,  со-

нымен қоса жанұялылар саны – 173 адам болды.

КП ОК шешімімен Николаев облысынан Тобыл қаласындағы 

«Петровск» атындағы №3 балалар үйінен ата-ана қамқорлығынан 

айырылған  1923-1927  жылы  туылған  60  қызды  1940-1941 

жылдары  Херсон  қаласындағы  фабрикаға  жіберді.  Қыздар 

жылы киімсіз және аяқ киімсіз Қостанай қаласына фабрика-

мен бірге көшіп келді.

Фабриканың алып келген материалдары мен жабдықтарының 

ішінде әртүрлі маркалы 223 тігін машинасы, оның ішінде: 31 

сыныпты «Унион», «Зингер», «Госшвеймашина» фабрикала-

рынан 175 тігін машинасы, әртүрлі 16 сыныпты фабрикадан 

10 машина, 15 сыныпты 18 машина, түйме және ілгіш тігетін 

19 арнайы машиналар, бір  бүрмелеу машина, 119 шойын ста-



339

нинасы, 32 электромотор, 33 ажыратқыш, ара бауы, кесетін 

машина және т.б. келді. Фабрика өзімен бірге қосалқы қордан: 

түймеден – 76 мың дана, машина инесі – 1900 дана, қол ине – 

6400 дана және әртүрлі жіп орауыштан – 32 мың дана әкелінген 

еді. Барлық шикізаттан 10 мың метрлі жұмсақ түкті мата, бөз 

сатинасы Қостанайға жеткізілді [2].

Көшіп келген фабрика жұмысшыларын ең алдымен орнала-

стыру қажет еді. Сондықтан оларды тұрғын үймен қамтамасыз 

ету  ойластырылды.  Қостанай  облыстық  атқару  комитетінің 

Кеңес және еңбек бюросының «Эвакуацияланған тігін фабри-

касын  орналастыру»  қаулысы  бойынша,  тігін  фабрикасына, 

комсомол қалалық комитеттің және облыстық жол бөлімінің 

ветеринарлық  зертханасының  жер  бөлімінің  қора  –  қопсы 

құрылысын 2 күн ішінде босату ұйғарылды. Бұл ғимараттар 

15  қыркүйекте  толық  босатылып,  Аль-Фараби  даңғылында 

орналасқан еді. 

Сол  қиын  жылдардан  бастап,  қиындыққа  қарамастан 

Қостанайда  алғашқы  өнеркәсіп  орындары  ұйымдастырыла 

бастады [3]. 

Біздер  арада  қаншама  жылдар  өтсе  де  ұрыс  даласында 

Отанын жанқиярлықпен қорғағандар мен тылда еңбек ерлігін 

көрсеткендерді ешқашан ұмытпаймыз. Біз әрқашан соғыстан 

кейінгі жылдарда күйреген экономиканы көтергендерді, қалалар 

мен селоларды салғандарды ризашылықпен еске алатын бо-

ламыз. Бұл – үлестеріне елеулі ауыр сынақ түскен жауынгер 

ұрпақ. Олар Отанға қалай қызмет ету, оны қалай сүю керектігін 

өздерінің өмірлерін үлгі етіп көрсете білді.

ӘДеБиеТТеР ТІЗІМІ

1.  Терновой  и.К.  Костанайская  область:  прошлое  и  на-

стоящее. - Костанай, 2003.

2.  Авторский  коллекив  Кустанай:  вчера,  сегодня,  завтра.  

- Алма-ата, 1979.

3. Кузембайулы А., Абиль е. история Казахстана. - Кара-

ганды, 2009.

Қостанай Ұлы Отан соғысы жылдарында


340

социальная раБота с женщинами – 

жертвами Бытового насилия

С. Сафина,

курсант 2 курса 



Научный руководитель: А.А. Конвисарь,

старший преподаватель кафедры управление в УиСиОСР, 

подполковник полиции,

Костанайская академия МВД РК им. Ш. Кабылбаева

Президент Республики Казахстан - лидер нации Нурсул-

тан  Назарбаев  в  Послании  народу  Казахстана  «Стратегия 

«Казахстан-2050»: новый политический курс состоявшегося 

государства» предельно ясно обозначил вопросы защиты жен-

щин от насилия: «Меня тревожит ситуация с ростом бытового 

насилия над женщинами и детьми в семьях. Неуважительного 

отношения  к  женщине  не  должно  быть.  и  сразу  скажу,  что 

такое насилие должно пресекаться предельно жестко» [1].

Таким  образом,  политика,  проводимая  государством  по 

пресечению  насилия  в  отношении  женщин  в  рамках  семьи, 

особенно  значима  и,  следовательно,  социальная  работа  с 

женщинами, подвергшимися бытовому насилию, признается 

одной  из  наиболее  важных  и  масштабных  сфер  социальной 

работы в целом.

Принято  выделять  четыре  основных  вида  насилия  над 

женщиной в семье: физическое, сексуальное, экономическое 

и психологическое. 

физическое насилие - это избиения, побои, рукоприклад-

ство, пытки, истязания, нарушение неприкосновенности, толч-

ки, пощечины, удары кулаком, нападения, нанесение травм, 

увечий, поджоги, изоляция, неоказание помощи, запугивание 

жестами, действиями, уничтожение предметов обихода, при-

менение оружия [2, с. 10].



сексуальное насилие - это секс без обоюдного согласия, 

против желания, с применением физической силы, угроз, за-

пугивания, насильственное совершение полового акта после 

6 СЕКЦИЯ 

 

      С. Сафина


341

побоев, секс как средство унижения и оскорбления.



экономическое  насилие  -  лишение  ресурсов,  запреще-

ние работать, контроль над расходами, выдача денег только 

по  просьбе  и  только  на  проживание,  ограничение.  Отказ  в 

деньгах,  обязательные  процедуры  отчетов  о  потраченных 

средствах,  сокрытие  доходов,  несправедливый  раздел  иму-

щества, изъятие денег.



психологическое насилие - это принижение достоинства 

женщины, оскорбления, пренебрежительное отношение, ве-

дущее к утрате самоуважения, упреки, брань, в том числе и 

нецензурная, грубость, запугивание. 

Государство имеет право вмешаться во внутреннюю жизнь 

семьи и брать на себя функции защиты, когда семья превра-

щается в источник эксплуатации и злоупотреблений.

Основным  правовым  источником,  регулирующим  межве-

домственное  взаимодействие  всех  субъектов  профилакти-

ки  бытового  насилия,  является  Закон  РК  «О  профилактике 

бытового  насилия»  (далее  –  Закон).  Кроме  того,  этот  Закон 

определяет правовые, экономические, социальные и органи-

зационные  основы  деятельности  государственных  органов, 

органов  местного  самоуправления,  организаций  и  граждан 

РК по профилактике бытового насилия.

В пункте 3 статьи 6 Закона предусмотрено, что Правитель-

ство РК осуществляет общее взаимодействие субъектов про-

филактики бытового насилия и координацию их деятельности. 

На местах исполнительные органы обеспечивают взаимодей-

ствие субъектов профилактики бытового насилия на местном 

уровне (п. 2 ст. 7 Закона).

Комиссии по делам женщин и семейно-демографической 

политике (п. 1 ст. 8) взаимодействуют с субъектами профилак-

тики бытового насилия по вопросам профилактики бытового 

насилия среди несовершеннолетних (п. 1 ст. 8) [3, с. 10].

В Законе не указано, что иные субъекты должны участвовать 

в межведомственном взаимодействии, но это не означает, что 

они не принимают участие в данном процессе. Взаимодействие 



Социальная работа с женщинами - жертвами бытового насилия

342

происходит с помощью различных комиссий, которые могут 

работать от уровня сельского округа до Межведомственной 

Комиссии по профилактике правонарушений при Правитель-

стве  РК,  в  заседаниях  которых  принимают  участие  органы 

внутренних дел, органы здравоохранения, образования и со-

циальной защиты населения [3].

Со  стороны  органов  внутренних  дел  профилактикой  и 

предотвращением бытового насилия занимаются, прежде всего, 

участковые инспектора полиции и сотрудники подразделений 

по защите женщин от насилия (ПЗЖН).

В области образования в обязанности педагога, школьного 

психолога входит профилактика психологического, физиче-

ского насилия, сексуального и экономического насилия детей 

и подростков, так как зачастую от насилия вместе с мамами 

страдают и дети. В предупреждении насилия в семье важную 

роль  играет  специалист  по  социальной  работе.  В  его  непо-

средственные  функции  входит  выявление  неблагополучных 

семей,  передача  дела  в  случае  необходимости  в  правоохра-

нительные органы и в органы опеки [4].

Сегодня  в  Казахстане  помощь  женщинам,  оказавшимся 

в  ситуации  насилия,  оказывают  центры  семьи,  негосудар-

ственные кризисные центры, а также телефоны доверия при 

государственных и общественных организациях.

Таким образом, можно говорить о том, что первый шаг на 

пути разрешения проблемы насилия в семье по отношению к 

женщинам сделан. Эта проблема стала осознаваться как со-

циальная, а не как проблема отдельно взятой семьи.

СПиСОК лиТеРАТУРы

1. Стратегия «Казахстан – 2050»: новый политический курс 

состоявшегося государства: Послание Президента Республики 

Казахстан – лидера нации Н.А. Назарбаева народу Казахстана 

// Казахстанская правда. – 2012. – 15 декабря.

2. Горшкова и., Шурыгина и. Насилие мужей против жен: 

данные общероссийского исследования // Женщина Плюс. – 

С. Сафина


343

новые религиозные движения 

и их классификация

К. Старожук,

курсант 2 курса 



Научный руководитель: Б.Б. Алпеисов,

старший преподаватель кафедры СГД, магистр истории, капитан 

полиции, Костанайская академия МВД РК им. Ш. Кабылбаева

С падением коммунистической идеологии на территории 

бывших  советских  республик  начинается  религиозное  воз-

рождение.

лидирующую позицию по числу последователей в религи-

озной палитре современного казахстанского общества зани-

мает ислам суннитского направления. Затем следует Русская 

Православная Церковь. Наряду с традиционными конфессиями 

широкое распространение получили ранее не представленные 

в Казахстане новые религиозные движения. Для деятельности 

новых религиозных движений характерны неопределенность 

в целях, новые организационные формы и своеобразный ха-

рактер  деятельности.  Новыми  эти  религиозные  течения  в 

Казахстане называются в силу отсутствия длительной истории 

существования на территории республики и в силу наличия 

признаков, не свойственных традиционным конфессиям.

Обычно под понятием «новые религиозные движения» под-

разумевают  религиозные  течения,  возникшие  сравнительно 

недавно, и, как правило, не имеют глубоких связей с историей 

и культурой государства или этноса [1].

Что касается критериев деструктивности новых религиоз-

6 СЕКЦИЯ 

 

      К. Старожук

2003. - №2.

3.  О  профилактике  бытового  насилия:  Закон  Республики 

Казахстан от 4 декабря 2009 года № 214-IV.

4. Насилие в семье: как бороться с ним государству. - М., 

1999.


344

ных движений, то это является одной из самых сложных тем. 

К сожалению, ни один из них нельзя назвать ни полностью 

исчерпывающим, ни полностью отвечающим требованиям.

Так  как  новые  религиозные  движении  многочисленны  и 

разнообразны в своих направлениях, как таковой нету единой 

классификации  новых  религиозных  движений.  При  клас-

сификации  новых  религиозных  движений  остановимся  на 

двух направлениях - психологического и религиоведческого 

характера.

известный американский психолог, эксперт по изучению 

деструктивных культов и манипулирования сознанием Майкл 

лангоун предлагает следующую классификацию: Восточная 

медитация; движения, основанные на Библии и христианстве;  

оккультизм, сатанизм, колдовство, чёрная магия; политиче-

ский  терроризм;  психотерапия,  самореализация;  группы  по 

избавлению  от  наркотической  зависимости;  коммерческие. 

Новые религии многочисленны и многообразны в своих про-

явлениях [2].

На основе вероучения религиоведы выделяют следующие 

типы новых религиозных движений:

1. Неохристианские объединения - основывают свои уче-

ния  на  христианских  ценностях,  однако  при  его  трактовке 

используют не характерные для традиционного христианства 

схемы.

2. Неоориенталистские. В основу их культовой практики 



положены восточные религии, чаще всего индуизм, буддизм 

и даосизм. Как правило, восточные вероучения значительно 

перерабатываются и представляют собой адаптированный для 

западного восприятия вариант.

3. Сатанистские группы. Среди них можно назвать «Церковь 

сатаны», культы дьявола и другие разновидности зловещих 

антигуманных объединений, преимущественно антихристи-

анской направленности.

4. Оккультизм и целительские культы. Речь идет о распро-

странении мистических учений, магии, теософии, спиритиз-



К. Старожук

345

ма, астрологии, колдовства, целительства и других явлений. 

В  Казахстане  широкую  известность  приобрели  «АлляАят», 

«Атажолы».

5.  Синтетические религии. К новым религиозным движениям 

относятся Общества Бахаи, община Ахмадие и т.п. [3].

Мы считаем, что классификации, которые дают различные 

западные ученые, не в полной мере отражают суть новых ре-

лигиозных движений. если по классификации лангоуна можно 

псевдоисламисткие организации включить в группу «полити-

ческого терроризма», то характерным для всех классификаций 

ученых-религиоведов  является  то,  что  не  выделены  или  не 

отмечены те организации, которые имеют псевдоисламистский 

характер, хотя и они подходят под эти критерий. 

Например,  «АлляАят»  и  «Атажолы»  включены  в  группу 

как оккультисткие и целительские культы, а Общества Бахаи 

и община Ахмадия - в синтетические религии, хотя эти орга-

низации проецируют себя как исламские организации.

В  отличие  от  деструктивных  культов  неохристианского 

толка, где направленность идет на человека, псевдоисламист-

ские организации направлены против государственного строя 

и создание теократического государства. Тому подтверждение 

такие организации, как ДАиШ, Хизбут Тахрир и т.д., эти ор-

ганизации проецируют себя как исламские организации.

На  основании  вышеизложенного  считаем  необходимым 

выделить  еще  одной  группу  –  неоисламские  объединения, 

которые  основывают  свои  учения  на  исламских  ценностях, 

проецируют себя как борцы за «чистоту» ислама, но во многом 

противоречат основным канонам мировой религии.

если включить новую группу «неоисламские объединения», 

то появится более полная классификация новых религиозных 

движений.

Таким образом, рассматриваемая проблема остается акту-

альной и по сей день, так как еще не дано точное определение 

понятия «новое религиозное движение», и предлагаемые их 

классификации остаются еще спорным вопросом.



Новые религиозные движения и их классификация

346

6 СЕКЦИЯ 

 

      А. Талғатқызы

СПиСОК лиТеРАТУРы

1. Тоталитарная секта // Большая энциклопедия: В 62 то-

мах. - М.,: Терра, 2006. - Т. 50. - С. 427, 435.- 592 с.

2. исцеление от культов: Помощь жертвам психологическо-

го и духовного насилия / под ред. Майкла Д. лангоуни. Пер. 

с англ. - Нижний Новгород: Нижегородский госуниверситет 

им. Н.и. лобачевского, 1996.

3.  Шапарь  В.Б.  Психология  религиозных  сект.  -  Минск, 

2002. - С. 8-9.



«100 нақты қадам»- Болашаққа Бастар жол

А. Талғатқызы,

2 курс курсанты 



Ғылыми жетекшісі: Д.Т. Қарымсақова,

МҚП кафедрасының оқытушысы, полиция капитаны,

ҚР ІІМ Ш. Қабылбаев атындағы Қостанай академиясы 

Өткен жылдың сәуір айында елбасы Н.Ә. Назарбаев Қазақстан 

Республикасының  Президенті  лауазымына  кірісу  рәсімінде 

сөйлеген сөзінде алдағы уақытта «Мемлекеттік құрылыстың 

одан арғы 100 нақты қадамы» атты Ұлт Жоспарын ұсынатынын 

айтқан болатын. Жақында елбасының бұл жоспары халықтың 

назарына Ұлт Жоспары – «100 нақты қадам» деген тақырыппен 

ұсынылды.

Ұлт Жоспарының кіріспесінде: «100 нақты қадам» – бұл 

Жаһандық және ішкі сын-қатерлерге жауап және сонымен бір 

мезгілде, жаңа тарихи жағдайларда Ұлттың дамыған мемлекеттердің 

отыздығына кіруі жөніндегі жоспары» екені атап көрсетілген. 

«Кәсіби мемлекеттік аппарат құру», «Заңның үстемдігін қамтамасыз 

ету», «индустрияландыру және экономикалық өсім», «есеп 

беретін мемлекетті қалыптастыру» деп аталатын бөлімдерден 

тұратын  ресми  құжаттың  өн  бойында  мемлекет  дамуының 

алдағы уақыттағы 100 нақты қадамы айқындалған.

«100 нақты қадам» елімізде «2050 – Стратегиясын» жүзеге 



347

асыру  мен  Қазақстан  мемлекеттілігін  нығайтуға,  жолдан 

адаспауға, күрделі кезеңнен сенімді өтуге жағдай туғызатын 

беріктік  қорын  жасап  беретін  болады.  Жоспардың  негізгі 

мақсаты  «аурулардың  сыртқы  белгілерін»  сылап-сипап  қою 

емес,  оларды  «жүйелі  емдеу»  болып  табылатын  қоғам  мен 

мемлекетті түбегейлі қайта өзгертуге негіз қалайды» делінген 

бағдарламалық құжаттың 1-қадамы – Мемлекеттік қызметке 

қабылдау ресімдерін жаңғыртуға арналған. Онда: Мемлекеттік 

қызметке қабылдау төменгі лауазымдардан басталуы тиіс екені 

атап өтілген. 2 қадамда «Төменгі лауазымдарға кандидаттар-

ды реттеу және одан әрі лауазымдық өсу іскерлік қасиеттер 

негізінде  жүзеге  асырылуы  тиіс»  деген  міндет  қойылып 

отыр.  3-қадам  туралы  айтатын  болсақ,  мұнда:  «Қазақстан 

Республикасының  мемлекеттік  қызмет  және  жемқорлыққа 

қарсы іс-қимыл агенттігінің рөлін арттыру» мәселесі бойынша 

орындалуы тиіс міндеттер жан-жақты баяндалған.

Ұлт Жоспарының 4, 5, 6 және 7 қадамдарында мемлекеттік 

қызметке бірінші рет қабылданушылар үшін міндетті түрде 

сынақ мерзімін ендіру; мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын 

қызметінің нәтижесіне байланысты өсіру; еңбекақыны нәтиже 

бойынша төлеуге көшу; мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық 

еңбекақыларына  өңірлік  үйлестіру  коэффиценттерін  қосу 

міндеттері бойынша нақты тапсырмалар берілген.

Ауыстырылатын мемлекеттік қызметкерлерге лауазымдық 

міндеттерін атқару кезеңінде оларға жекешелендіру құқығынсыз 

қызметтік пәтерлерді міндетті түрде беру (8-қадам); мемлекеттік 

қызметкерлерді  тұрақты  түрде  оқыту  жүйесін  заңды  түрде 

бекіту – үш жылда бір рет олардың кәсіби шеберлігін арттыру 

(9-қадам); мемлекеттік қызметкерлерді мансаптық жоғарылату үшін 

конкурстық негізге көшу (10- қадам); шетелдік менеджерлерді, 

жекеменшік сектордың жекелеген мамандарын, халықаралық 

ұйымдардың  қызметкерлері  болып  табылатын  Қазақстан 

Республикасының азаматтарын мемлекеттік қызметке жіберу 

(11-қадам);  жаңа  этикалық  ережелерді  енгізу;  мемлекеттік 

қызметтің жаңа Этикалық кодексін жасау (12-қадам) міндеттері 



«100 нақты қадам» - болашаққа бастар жол

348

А. Талғатқызы

мен оларға қатысты нақты мәселелер еліміздегі мемлекеттік 

қызмет саласын жаңа деңгейге көтерері сөзсіз.

Жемқорлыққа  қарсы  күрес  –  елбасы  саясатының  басым 

бағыттарының бірі. Бұл мәселе Ұлт Жоспарының 13-қадамында – 

жемқорлыққа қарсы күресті күшейту қадамында көрініс тапқан. 

Сонымен қатар Ұлт Жоспарында Мемлекеттік қызмет туралы 

жаңа заң қабылдау 14-қадамда, Мемлекеттік қызмет туралы 

жаңа  заң  қабылданғаннан  кейін  іс  басындағы  мемлекеттік 

қызметкерлерді  кешенді  аттестаттаудан  өткізу  мәселелері 

15-қадамда сипатталған.

Ұлт  Жоспарында  сондай-ақ  азаматтардың  сот  төрелігіне 

қолжетімділігін жеңілдету үшін сот жүйесі инстанцияларын 

оңтайландыру (16-қадам), судья лауазымына кандидаттарды 

іріктеу тетіктерін көбейту және біліктілік талаптарын қатайту 

(17-қадам),  «Оқуды  және  сот  тәжірибесі  арасындағы  өзара 

байланысты күшейту үшін сот төрелігі институты мемлекеттік 

басқару  академиясының  құрылымынан  бөлінуі  керек»  (18-

қадам) деген міндеттер қойылған.

Бүгінде  елімізде  сот  саласын  жетілдіруге  байланысты 

көптеген іс-шаралардың атқарылып жатқаны белгілі. Осы орайда 

судьялардың есеп беру тәртібін күшейту; судьялардың жаңа 

этикалық кодексін жасау және т.б. мәселелер Ұлт Жоспарының 

19-қадамында  көрсетіліп  отырғанын  айта  кеткеніміз  жөн. 

Құжаттың 20, 21, 22-қадамдары сот саласына арналған.

инвестициялық даулар бойынша жеке сот істерін жүргізуді 

құру;  Дубай  тәжірибесі  бойынша  Астана  қаласында  «aifc» 

халықаралық  арбитраждық  орталығын  құру;  шетелдік  және 

халықаралық соттардың үздік стандарттары бойынша сот істерін 

жүргізуді қамтамасыз ету үшін Жоғарғы сот жанынан беделді 

шетелдік  судьялар  мен  заңгерлер  қатысатын  халықаралық 

кеңес  құру;  Сот  ресімдерін  оңайлату  және  сот  процестерін 

жеделдету үшін азаматтық-құқықтық даулар жөніндегі соттарға 

прокурордың қатысуын қысқарту және т.б. маңызды мәселелер 

Ұлт Жоспарының 23, 24, 25, 26, 27, 28-қадамдарында көрініс 

тапқанын айта кеткеніміз жөн.



349

Құқық қорғау органдарының қызметін жетілдіру, жергілікті 

полиция  қызметін  құру,  жол  полициясы  қызметкерлерінің 

этикасы  және  өзге  де  мәселелер  29,  30,  31,  32-қадамдарда 

келесі міндеттер бойынша айқындалып отыр.

Бас бостандығынан айыру орнынан босаған және сынақтан өту 

қызметіне тіркелген азаматтарды әлеуметтік оңалтудың тиімді 

жүйесін қалыпқа келтіру; мемлекет-жекеменшік серіктестігін 

дамыту шеңберінде пенитенциарлық инфрақұрылымды жаңғырту; 

ауылшаруашылық  жерлерін  тиімді  пайдалану  мақсатымен 

оларды нарықтық айналымға енгізу; жер кодексіне және басқа 

да  заң  актілеріне  өзгерістер  енгізу  және  өзге  де  көкейкесті 

міндеттер Ұлт Жоспарының 33, 34, 35, 36, 37, 38-қадамдарында 

көрініс тапқан.

Аталған  міндеттердің  жүзеге  асырылуы  ел  келешегінің 

кемел  болашағының  жарқын  болуына  негіз  болары  сөзсіз. 

Мемлекет басшысы ұсынып отырған Ұлт Жоспары – 100 нақты 

қадамына енген: «Экономиканың алты негізгі саласы үшін он 

алдыңғы қатарлы колледж бен он жоғары оқу орнында білікті 

кадрларды әзірлеу, кейіннен бұл тәжірибені еліміздің басқа 

оқу орындарына тарату», Назарбаев университеті тәжірибесін 

ескере отырып, жоғары оқу орындарының академиялық және 

басқарушылық дербестігін кезең-кезеңімен кеңейту; Жалпыға 

Ортақ еңбек Қоғамы идеясын алға жылжыту жөніндегі ұлттық 

жобаны әзірлеу және жүзеге асыру; «Нұрлы болашақ» ұлттық 

жобасын әзірлеу және жүзеге асыру және т.б. міндеттер кеңінен 

атап көрсетілген.

ӘДеБиеТТеР ТІЗІМІ

1. Назарбаев Н.А. «100 нақты қадам» бағдарламасы // еге-

мен Қазақстан. – 2015. – 21 сәуір.

2. www.qazaquni.kz  

3. www.bag.kz/news/ 



«100 нақты қадам» - болашаққа бастар жол
1   ...   25   26   27   28   29   30   31   32   33




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет