Қостанай академиясы ғылым жастар көзімен


пропаганда политики «нулевой



жүктеу 3.08 Mb.
Pdf просмотр
бет24/33
Дата03.05.2017
өлшемі3.08 Mb.
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   33

пропаганда политики «нулевой 

терпимости»

А. Сагинтаева, 

курсант 1 курса



Научный руководитель: Р.А. Медиев

старший преподаватель кафедры криминалистики, доктор phD,

актюбинский юридический институт МВД РК им М. Букенбаева

«Государство должно следовать принципу нулевой терпимости 

к беспорядку. Мы не должны мириться даже с самыми малыми 

правонарушениями, хулиганством, бескультурьем, поскольку это 

нарушает общественный покой, снижает качество жизни. ощу-

щение беспорядка и вседозволенности создает почву для более 

серьезных преступлений. атмосфера нетерпимости к мелким 

правонарушениям – важный шаг в укреплении общественной 

безопасности, борьбе с преступностью» - сказано в послании 

президента  Н.а.  Назарбаева  народу  Казахстана  «Стратегия 

«Казахстан - 2050» [1].

Нулевая  терпимость  -  это  отрицательная  реакция  граждан 

или нежелание мириться даже с самыми мелкими правонару-

шениями. Это может быть и мелкое хулиганство, и выброс му-

сора, поскольку это нарушает общественный покой. ощущение 

беспорядка и вседозволенности создает основу для совершения 

более серьезных правонарушений.

Ежедневно каждый человек сталкивается с различного рода 

мелкими правонарушениями, такими, как выброшенный в не-

установленном месте мусор либо сигаретный окурок, курение 

в подъезде, нарушение тишины после 23-00 часов, управление 

транспортным средством в состоянии алкогольного опьянения, 

мелкие  хищения  и  многие  другие  правонарушения.  Всем  из-

вестно, что такие действия неправомерны, но люди оставляют 

это без внимания. К основным причинам подобного безразличия 

можно  отнести  нежелание  портить  отношения  с  правонару-



5 секция  

 

А. сагинтаева  

4. Қобланова а. Қазақ сөз этикеті - алматы, 2003.



276

шителем, боязнь быть втянутым в длительные процедуры при 

привлечении виновного к ответственности, а также недоверие 

к тому, что органы власти примут необходимые меры.

Глава государства Н.а. Назарбаев поставил задачу формиро-

вания в обществе атмосферы нетерпимости к мелким правона-

рушениям, призвав не мириться даже с самыми незначительными 

правонарушениями.  В  рамках  реализации  данного  поручения 

органами внутренних дел проделана большая работа, результа-

том которой стал существенный рост количества выявленных 

правонарушений. Согласно статистическим данным, за 5 месяцев 

2015 года зарегистрировано свыше 1,5 млн административных 

правонарушений,  что  на  55,4%  больше,  чем  в  аналогичном 

периоде 2014 года (1 000 863) [2].

Если рассмотреть примеры из зарубежных стран, то, например, 

в Британии премьером Дэвидом Кэмероном ведется политика 

«нулевой  терпимости»  в  отношении  уличной  преступности. 

Британские власти решилиперейти на программу американского 

типа так называемой «нулевой терпимости» к участникам улич-

ных беспорядков и мародерам [3]. Также постоянный предста-

витель Китая при ооН Лю Цзеи заявил, что китайская сторона 

поддерживает  политику  «нулевой  терпимости»  в  отношении 

сексуальных преступлений миротворцев, принятую Генеральным 

секретарем ооН и Секретариатом организации, поддерживает 

шаги, предпринятые международным сообществом в ответ на 

эти преступления. По его словам, Совбез и Секретариат ооН, 

страны, направившие миротворцев, и страны, где осуществляются 

миротворческие операции, должны укрепить сотрудничество, 

неизменно проводить политику «нулевой терпимости», реши-

тельно  наказывать  сексуальные  преступления,  ни  при  каких 

обстоятельствах не допускать попустительства [4]. Следующим 

примером может выступить Швеция, в которой активно ведется 

политика  «нулевой  терпимости»  в  отношении  наркотиков.  В 

ходе опроса 91% общественного мнения высказались за сохра-

нение запрета на любые манипуляции с наркотиками, включая 

их  употребление  [5].  Можно  приводить  различные  примеры 

подобного  рода.  Что  касается  нашей  страны,  то,  по  нашему 

А. сагинтаева


277

мнению, до общества данная политика «нулевой терпимости» 

к мелким правонарушениям не доведена в полной мере, и еще 

стоит  отметить  то,  что  одними  карательными  методами  про-

блему бескультурья и мелкого хулиганства не решить. В связи 

с этим нужно проводить следующие мероприятия: 

1. Должны быть устранены условия, способствующие совер-

шению антиобщественных действий. Местными исполнительны-

ми органами должны быть созданы благоприятные условия для 

жизни,  обеспечивающие  безопасность  человека  и  создающие 

атмосферу комфорта.

2.  Нужно  проводить  пропаганду  законопослушного  граж-

данина,  должны  проводиться  различные  акций  совместно  со 

средствами массовой информации, с использованием интернета и 

социальных сетей, где граждан будут призывать к поддержанию 

проводимой политики «нулевой терпимости» к мелким право-

нарушениям.  особую  роль  играет  привитие  доверия  простых 

граждан к правоохранительным органам. 

3.  Немаловажное  значение  в  устранении  таких  противо-

общественных действий, как выброс мусора, фантика, окурка 

играет  установление  на  улицах  городов  по  больше  мусорных 

ведер. Также установление камер на улицах, в подъездах тоже 

играет большую роль в устранении подобных действий.

4. Правоохранительным органам необходимо совместно ра-

ботать с общественными помощниками и волонтерами, которые 

помогут  в  вовлечении  граждан  в  обеспечение  общественно-

го  порядка.  Для  этого  граждан,  помогающих  в  выявлении  и 

предупреждении правонарушения, нужно поощрять в денежной 

форме, выделить в определенную сумму от взысканных с право-

нарушителей штрафов.

СПиСоК ЛиТЕРаТуРы

1. Назарбаев Н.а. Стратегия «Казахстан-2050»: новый поли-

тический курс состоявшегося государства: Послание Президента 

Республики Казахстан - Лидера нации Н.а. Назарбаева народу 

Казахстана // Казахстанская правда. – 2012. – 15 декабря.

2.  Казахстанская  правда.  -  2015.  -  5  июня.  //  http://www.



Пропаганда политики «нулевой терпимости»

278

әскери терминологияның ғылымдағы 

жағдайы

Қ. Сағынбек, 

2 курс курсанты



Ғылыми жетекшісі: Ғ.Қ. Қожағұлова, 

тілдік дайындық кафедрасының бастығы, ф.ғ.к., доцент,

ҚР Ұлттық Ұланының Әскери институты

Тәуелсіз еліміздің тыныштығын күзетер айбынды әскер бәріміз 

үшін арқа сүйейтін ұлы күш екені белгілі. Ұлттық әскеріміздің 

қарым-қатынас құралы болып табылатын мемлекеттік тілдің өсіп 

өркендеуі үшін әскери терминдер мәселесін зерттеу қажеттілігі 

туып отыр. 

Әскери  лексиканың  дамуы  көне  замандардан,  жазба 

ескерткіштерден  бастау  алып,  үнемі  дамып,  қазіргі  дәрежеге 

жеткенін ғалымдардың еңбектері дәлелдейді. Ел егемендігімен 

қатар  келген  рухани  тәуелсіздік  бізге  ұлттық  әскерімізді  өз 

ана тілінде сөйлету мүмкіндігіне қол жеткізді. Әскери өнерді 

меңгеру, қару-жарақ пен әскери техниканың ерекшеліктерін игеру, 

саптық  пәрмендерді  қалтқысыз  орындау  үшін  қазақ  тіліндегі 

әскери терминдердің мәні айрықша [1].

Әскери  салаға  қатысты  терминдер  бір  сәтте  пайда  бола 

қалған жоқ. олар ғасырлар бойы тірнектеумен жиналды. Қазіргі 

кезде  әскери  терминдер  қалай  жасалғаны  белгісіз.  Әскери 

терминжасамның ғылымдағы жағдайы жалпы теориялық тұрғыда 

нақтыланбаған. 

Қазақ тілінің мамандары термин мәселесіне о бастан-ақ үлкен 

мән  беріп,  оның  дамуына  ат  салысып  отырған.  Көне  әскери 

kazpravda.kz.

3. информационное агентство интерфакс. 14 августа 2011 

г. // http://www.interfax.ru/russia/203485.

4. официальный сайт http://russian.news11 марта 2016 г. со 

ссылкой http://russian@xinhuanet.com.

5. интернет-издание TheLocal http://localjournal.ru

5 секция  

 

Қ. сағынбек 


279

терминдердің  қолданысын  орхон-Енисей  жазбаларынан,  М. 

Қашқари, Ж. Баласағұни, Ш. уәлиханов, Ә. Қайдаров, Р. Сыздық 

сияқты  ғалымдардың  зерттеу  жұмыстары  мен  еңбектерінен 

кездестіруге болады. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасы Қарулы 

Күштер құрамы Құрлықтағы әскерлер, аэроұтқыр әскерлері, Әуе 

қорғаныс күштері, Ұлттық қауіпсіздік Комитетінің шекара қызметі, 

Ұлттық ұлан сияқты жаңа әскер түрлерімен толыққанын ескере 

отырып, осы тұрғыдан алып қарайтын болсақ, әскери саланың 

мол  құрамының  мағынасы  бірнеше  топқа  бөлінгген.  Әскери 

лексиканы топтарға бөлу барысында Қарулы Күштердің түрлі 

бөлімдер мен әр түрлі құрамалардан және арнайы әскерлерден 

құрылатындығын, сондай-ақ әскери салада ең негізгі құжат бо-

лып табылатын - «Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, 

басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының жарғыларын» 

да ескерген дұрыс. 

Әскери терминдерге қатысты өзекті мәселе - әскери сөздіктер 

мәселесі. Сөздік жасауда негізгі ұстаным - байырғы қазақ сөздерін 

термин жасауға мол пайдалану, басқа тілден терминдерді бала-

масы болмаған жағдайда ғана қолдану. Қазақстан Республикасы 

Қарулы күштері құрылғаннан кейін ұлттық армияны мемлекеттік 

тілге көшіру мақсатында ғалымдар К. аманжолов пен а. Тас-

болатов  «Қазақша  әскери  терминдердің  түсіндірме  сөздігі» 

деген атпен сөздік шығарды. Қазіргі кездегі әскери қарулардың 

түрлері жөнінде қазақ тілінде алғаш рет бірталай мағлұматтар 

берілуіне байланысты аталмыш сөздік әскери қызметшілер мен 

жауынгерлер үшін бірден-бір қажетті оқу құралы болды. 

2000 жылы әскери терминдерге арналған «Қазақша-орысша, 

орысша-қазақша терминологиялық сөздік» жарық көрді. Бұл кезде 

ұлттық әскеріміз бен әскери білім беретін оқу орындарымыз бар, 

оның бәрінде іс қағаздары қазақша жүргізіліп, қазақша әскери 

терминдерге  сұраныс  өте  күшейген  кез.  Сондықтан,  аталған 

әскери терминдер сөздігі осы бағытты ұстаған деуге болады. 

Мысалы, авиация, артиллерия, атом, танк, десант, бригада, 



генерал, т.б. осы сияқты халықаралық терминдер аударылмай 

алынған.  Әскери  терминдер  қашанда  өзінің  нақтылығымен 

ерекшеленетін болғандықтан, аталған терминдердің аударылмай 

Әскери терминологияның ғылымдағы жағдайы


280

берілуін терминнің нақты мағынасын бере алатын сөз болмаған 

жағдайда өзгертпей сол күйінде енгізу ұстанымы басшылыққа 

алынғанын байқауға болады. Жалпы алғанда, берілген әскери 

терминдердің    екі  жүзден  астамы  ғана  орыс  тіліндегі  немесе 

орыс  тілі  арқылы  өзге  тілдерден  енген  қалпында  алынуына 

қарап, әскери іс саласына қатысты мәселелер жақсы жақтарымен 

бұрынғыға қарағанда көп ілгеріледі деуге болады.

орыс  ғалымы  а.а.  Реформатскийдің  «терминдер  -  ерек-

ше  қызмет  атқаратын  арнайы  саладағы  сөздер»  анықтамасы 

бар.  осындай анықтама Ресей ғалымдарына да, түркологтерге, 

қазақ ғалымдарына да қатысты. о.С. ахманова: «Термин ұғымы 

дегеніміз арнайы ұғымдар мен арнайы заттарды дәл белгілеу үшін 

жасалған (қабылданған, енген және т.б.) тілдегі арнайы (ғылыми, 

техникалық, т.б.) сөздер мен сөз тіркесі» [2, 474 б.].

Ғалым  В.Н.  Шевчук  терминнің  бір  мағыналық  белгісінің 

қайшылығы  барын  мойындай  отырып,  әскери  терминология-

да  терминдердің  қолдану  аясының  тарлығы  терминнің  көп 

мағыналылығын  жоққа  шығарады  деп  шешеді.  ал  неміс  тілі 

әскери терминологиясын зерттеуші ғалым Л.Ф. Парпаров әскери 

терминдер арнайы саладағы ұғым-түсініктердің атауы ретінде 

жұмсалып, синонимдері жоқ, бір мағыналы сөздер болуы керек 

деп қарастырады.

а.а.  Реформатский  көрсеткен  терминнің  дерексіздік  (аб-

страктность) мағыналығы, эмоцияға қатыссыздығы да ғалымдар 

арасында толық қабылданды деп айту қиын. Соңғы кезде ғылымда 

терминнің  анықтамалық  белгісіне  айтарлықтай  мән  беріліп 

жүр.  Мәселен,  В.П.  Даниленко  терминге  мынадай  анықтама 

береді: «Слово и словосочетание специальной сферы употре-

бления,  являющееся  наименованием  специального  понятия  и 

требующее дефиниции» [3,15 б.]. Терминнің қызметі - ерекше 

ұғымды атап, анықтап, оның қолдану шекарасын көрсету. Біз де 

өз тарапымыздан келтірілген анықтаманы дұрыс деп санаймыз, 

өйткені анықтамасыз терминнің шекарасы жойылып, сондай-ақ 

оның  нақтылық,  дәлдік  қасиеті  де  жоғалады,  ал  бұл  ғылыми 

салалық терминологияның кез келген мүшесінің белгісі болып 

табылады.  осы  көпшілік  ғалымдар  айтып  жүрген  терминнің 

Қ. сағынбек 


281

қасиеттеріне Ш. Құрманбайұлы терминге тән қасиет деп тағы  

үш белгі қосқан, олар: 

1)  терминнің  тілдегі  сөзжасам  заңдылықтарына  сәйкес 

келуі; 

2) терминнің туынды сөз жасауға қолайлы болуы; 



3) эстетикалық талаптарға сай келуі [4, 14 б.].

Әскери терминдер базасын қалыптастыру және оны меңгеру ісі 

елімізде қорғаныс саласында қызмет етіп жатқан азаматтардың 

ана  тілінде  әскери  терминді  еркін  пайдалануына  мүмкіндік 

туғызу болып табылады.

ӘДЕБиЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Жылтыров Т. Қысқаша орысша-қазақша әскери сөздік. - 

алматы: ҚРҚМ орталық баспахана, - 1995. - 95 б.

2. ахманова о.С. Словарь лингвистических терминов. - Мо-

сква: Советская энциклопедия, 1966. - 607 с. 

3. Даниленко В.П. Как создаются термины. - Москва: Русская 

речь, 1967. - № 2. - С. 32

4. Құрманбайұлы Ш. Терминқор қалыптастыру көздері мен тер-

минжасам тәсілдері. - алматы: Сөздік-Словарь, 2005. -237 б.



Қостанай облысына өзбекстаннан 

Қоныс аударған ҚазаҚтардың тілдік 

ерекШеліктері мен салт-дәстҮрдің 

саҚталуындағы ерекШеліктер

Г. Сайфуддинова, 

3 курс студенті



Ғылыми жетекшісі: С.Ғ. Қанапина, 

кафедра меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты, 

доцент, Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

Қазіргі таңдағы өзекті мәселенің бірі – тіл мәселесі болса, 

екіншісі  –  халқымыздың  демографиялық  көрсеткіші  екені 

айдай анық. Өз еліне оралған қандастарымыз ана тілімізді аман 

сақтап, салт-дәстүрімізді жоймай, ұлтын, дінін, ділін сақтап, 

5 секция 

 

Г. сайфуддинова


282

жаһандануға  жұтылып  кетпей,  «қазақ»  деген  қасиетті  атты 

қадір тұтқан. 

академик ә. Қайдаров былай дейді: «Шетелдегі туғандарымыздың 

тіліндегі байқалатын өзгешеліктер сыртқы әсерден, атап айтқанда, 

аралас-құралас отырған көрші халықтардың тілі мен өмір сал-

ты әсерінен, қоғамдық ықпалынан пайда болған ерекшеліктер. 

Тілдердің әр түрлі дәрежедегі әсерін, тікелей ықпалын мойын-

дауымыз керек»[1, 130 б.].

Ғалым  ж.  досқараевтың  қазақ  тілінің  қазіргі  дамуы  мен 

өзекті мәселелеріне арналған теориялық еңбектері өз маңызын 

жоймастан  күні  бүгінге  дейін  өзекті  болып  келеді.  Солардың 

ішінде ғалымның диалектологияға қатысты жасаған зерттеулерінің 

мәні ерекше. ол кезеңдегі қазақ диалектологиясының жағдайы, 

ғалымның өз сөзімен айтқанда «қазақ тіл білімінің ең жас және 

кенжелеп қалған салаларының бірі» болды . Ұлт тілінің, әдет-

ғұрпының, ұлттық қасиеттерінің дамуы, таралуы тікелей сол ұлт 

өкілдерінің тек бір территорияда емес, басқа территорияларда 

тұруына байланысты. Сондықтан қазақ тілінің, әдет-ғұрпының, 

салт-дәстүрінің басқа халықтар арасында тең жүруі, таралуы 

ең  алдымен  қазақ  халқының  өкілдерінің  сол  (жат)  жерлерде 

шоғырланып тұруымен байланысты. Яғни, егер қазақ шоғырланып 

тек Қазақстанда емес, басқа да мемлекеттерде тұрса, қазақтық 

рухани дүние, қазақша өмір сүру, қазақша болмысты қабылдау 

дамиды. Бұл жағдай тек қазаққа емес, жалпы әлем халықтарына 

ортақ құбылыс [2, 23 б.]. 

Қазақ диалектологиясы жоғары оқу орындарында жеке пән 

ретінде оқытыла бастағанына біраз уақыт болғанмен оған қажетті 

оқулық, көмекші құралдары енді ғана бір ізге түсіп, қалыптасып 

келеді. «Қазақ диалектологиясы» оқулығының қазақ  тіліндегі 

алғашқы басылымы 1967 жылы жарық көрген болатын. Негізгі 

міндет  –  студенттерді  қазақ  диалектологиясы  саласындағы 

өзекті мәселелермен, тілдегі диалектілік ерекшеліктердің жал-

пы сипатымен және олардың бұрын – соңды зерттелу жайымен 

таныстыру.  оқулықты жазу барысында профессор с. аманжо-

лов, ж. досқараев тарапынан төмендегідей кейбір ескертулер 

айтылған:



Г. сайфуддинова

283

- Қазақ тіліндегі барлық говорлар мен диалектілердің таралу 

шегі, тілдік сипаты түгелдей анықталып болмағандықтан, тіл 

ерекшеліктері диалектілік я говорлық көлемде емес, фонетикалық, 

грамматикалық ерекшеліктер негізінде жалпы сипаттама түрде 

беріліп отыр;

- оқулықта қазақ тіліндегі барлық диалектілік ерекшеліктер 

тегіс  қамтылды  деуге  болмайды,  өйткені  тіл  ерекшеліктері 

толық зерттеліп болған жоқ. Мысалы, Қазақстанның солтүстік 

аудандары, Қалмақ аССР-і, Өзбек ССС-і және Монғол Халық 

Республикасындағы қазақтардың сөздік қоры әлі де болса жете 

зерттелмей келе жатыр.

-  Қазақ  тіліндегі  диалектілік  ерекшеліктердің  сипаты,  го-

ворлар  мен  диалектілердің  жіктелуі,  олардың  ұлттық  әдеби 

тілге қатысы жайында зерттеушілердің арасында әр түрлі пікір 

бар. Бұл пікірлер түбегейлі шешілмеген мәселелерге қатысты 

болмағандықтан,  кейбір  жетістік  –  кемшіліктері  көрсетіліп, 

зерттеушілердің жеке көзқарасы ретінде беріліп отыр. Келешекте 

бұл мәселердің жан – жақты зерттелу, шешілу дәрежесіне қарай 

оқулыққа өзгеріс енгізіліп отыр [2, 52 б.].

Кез келген тілге енген сөздің бәрі біркелкі жалпыхалықтық 

сипатқа  ие  бола  бермейді,  олардың  ішінде  актив  түрінде 

қолданылатындары  да,  пассив  түрінде  жұмсалатындары  да 

кездеседі,  енді  біреулері  белгілі  аймақтық  қолданыста  қалуы 

да,  семантикалық  өзгеріске  түсуі  де  мүмкін,  әйтсе  де,  кірме 

сөздердің қазақ тілінде пайда болуының жолы жалпыхалықтық 

тіл мен лексика үшін ортақ, себебі тіл иесі – біреу, ол – қазақ 

этносы.


Қазақстанның  оңтүстік  облыстарында  қазақтармен  бірге 

өзбек,  ұйғыр,  тәжік  халықтары  да  мекен  етеді.  Қазақстанда 

тұратын өзбектер тілі де жүйелі түрде  зерттеліп, ауық – ауық 

диалектологиялық  экспедициялар  ұйымдастырылып,  ол  жер-

ден жиналған сөздер диалектологиялық сөздіктерге енгізіліп, 

ғылыми  еңбектер  жазыла  бастады.  Қазақстандағы  өзбектер 

тілінің ерекшелігі, соның ішінде, қазақ тілінің әсері деп таныған 

сөздерді ғана алып, соны тілге тиек етіп отырмыз. Зерттеу ба-

рысында кейбір өзбек сөздері қазақ сөздерімен ұқсас келетінін 

Қостанай облысына Өзбекстаннан қоныс аударған


284

аңғардық.  олар:  жорға,  қайтыс  болу,  керсен,  қара  қарға, 



аңыз, тайынша сияқты сөздер қатары.

Диалектологияның қалыптасу тарихы этнографиямен тығыз 

байланысты. Өйткені диалектілер мен диалектілік ерекшеліктер 

этнографиялық белгілермен ұштасады. Шынында да, жергілікті 

халықтың әдет – ғұрып, тұрмыс – салтындағы заттар мен ұғымдардың 

атауы  болып  келетін  диалектизмдер  аз  емес.  осы  тұрғыдан 

алғанда, диалектілік ерекшеліктер аса маңызды этнографиялық 

белгі болып табылады. Мысалы, Солтүстік Қазақстан облысында 



сүтақы – күйеу баланың қыз шешесіне беретін сыйы, бұл дәстүр 

солтүстік өңірге белгілі болса, өзге аймақтарда мұндай дәстүр 

жоқ. Не болмаса, шілдехана – сәбидің дүниеге келу құрметіне 

жасалатын той екені бәрімізге мәлім. ал, аққайың, аралағаш 

ауылдарында бұл дәстүр фонетикалық ерекшеліктерге ұшырап, 

шылдехана деп қолданылады.

Қостанай өңіріне қоныс аударған өзбекстан 

қазақтарының тілдік ерекшеліктерінің тақырыптық топ-

тамасы

Өсімдік атауларына қатысты диалект сөздер:

әнжір – дәмі өте дәмді, емдік қасиеті бар, адамның миының 

жақсы жұмыс жасауын қамтамасыз ететін өсімдік түрі.



баялыш – жазық далада өсетін, отын ретінде пайдалануға 

өте қолайлы шөп. 



гәрәни – емдік қасиеті бар өсімдік түрі.

кеурек – көктемде өсетін өсімдік түрі, жапырағын мал жейді, 

ортасындағы жемісін адамдар жейді.



көсік – жемісі жердің астында сәбіз сияқты сопақша болып 

өсетін өсімдік.



селеу  –  малдар  жейтін  өсімді  түрі,  шөлді  аймақтарда  көп 

өседі.


томар – сексеуілдің астыңғы бөлігі. отын ретінде пайдалануға 

да болады.



Шалғам  –  емдік  қасиеті  бар,  картоп  типтес  өсімдік.  Дәмі 

өте қышқыл болып келеді. 



Шырпы – сексеуілдің қурап қалған түрі.

Г. сайфуддинова

285

Жан-жануарларға қатысты диалект сөздер

байғұз – ағаштың басында отырып, дауыс шығарып отыратын 

құс. Байғұздың жаман дауысы жамандықтың белгісі. 



күре – ешектің баласы

пешше – маса. 

тұсақ – қойдың 2 жасар қозысы

Үлек – түйенің еркек жынысты түрі

Тұрмыстық заттарға қатысты диалект сөздер

бастырма – бір жақ қабырғасы ашық, жаз айында салқын 

болатын баспана



бұйда – түйенің мұрындығы

дәке – марлья, бинт.

егер  –  ер,  аттың  үстіндегі  адамның  отыруына  арналған 

орындық


жаба – шөп шабатын айыр

жатақ – су ішіп болған соң қойлардың жататын жері

жүген  –  аттың  ауыздығы.  Жүген  арқылы  атты  басқарып 

отырады.


кәтек – тауық қора.


жүктеу 3.08 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   33




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет