ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені



жүктеу 7.99 Kb.
Pdf просмотр
бет7/8
Дата03.05.2017
өлшемі7.99 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Тапсырма 3. Палеозойдың  сипаттамалық  органикалық  дүниенің.  ағзаларын 
көшіріндер және соларды салындар 
 
Тапсырма 4. Палеозойдың  өтіп  жатқан  периодтарының  пайдалы  қазбаларын 
контурдық картада көрсетіндер. 
 
                              Лабораториялық жұмыс 5 (8 сағат). 
 
Тақырып 3. Мезозойда жердің даму тарихы. 
 
Мақсаты:Мезозойдың 
стратиграфиялық 
бөліндісін,стратиграфиялық 
кесінділерін,билікті 
түрлерін,тектоникалық 
және 
климаттық 
жағдайларын,пайдалы  қазбалардың  таралуын  және  қатпар  фазаларын  оқып 
үйрену. 
 
Тапсырма 1.11,12,13  кестелер  бойынша  мезозой  жүйесінің  біріңғай 
бөлімшелерді жаттандар. 
Кесте 11  Триас жүйесі. 
 
 
 
  Жүйе 
(период) 
Бөлім (заман)  Ярус (ғасыр) 
Индекс 
Бат. Европа 
 
Жоғарғы Т
3
 
соңғы 18 
231 
Рэт 6 
Норий 6 
Карний 6 
T
3

T
3

T
3

Кейпер 
(әртүстес 
мергель) 
 
Ортаңғы Т
2
 
(орта) 12,0 
Ладин 7 
Анизий5 
T
2

T
2

Мушелькальк 
Раковинный әктас. 
Триас  
(триас) 
35,0 
Ф. 
Альберти. 
1834г. 
 
 
 
 
248 
243 
Төменгі Т
1
 
(ерте) 5,0 
 
Оленек 2,5 
Үнді 2,5 
 
T
1

T
1

 
Бунтзандштейн 
әртүстес құмтас 
 
Ескерту: 
Геологиялық картадағы түсі күлгін. 
 
63

1. ө. Үнд. Пәкістан. 
2. ө. Оленек, Ресей (Сібір) 
3. ө. Анизус –ерте римдік аты ө. Енис, Югославия 
4. Ладиндер – Тироль халқы. 
5. Карний Альпылары (Австрия, Италия) 
6. Норикум – ерте римдік провинциясы, Австрия 
7. Ретий Альпілері (Италия, Швецария, Австрии) 
 
                              
 
 
Юралық жүйе(кезең). 
213  млн  жыл  бұрын  басталып,144  млн  жыл  бұрын  біткен.Жалғасуы 69 млн 
жыл.1829ж  француз  геолог  А.Броньяр  ашты  (Швейцарияда  мен  Францияда 
юра таулар  атымен).
 
Жүйе 3 бөлімге,11ярусқа бөлінеді(кесте 12). 
 
Кесте 12 Юралық жүйенің шкаласы. 
Жүйе 
(период) 
Бөлім (заман)  Ярус (ғасыр) 
Индекс 
Бөлім (заман) 
Жоғарғы J
3
 
(соңғы) 19,0 
мальм  
163 
Титон 6 
Кимиридж 6 
 
Оксфорд  
J
3
tt 
J
3
KM 
J
3

Ортаңғы J
2
 
(орта) 25,0 
доггер 188 
Келловей 6 
Бат 6 
Байос 6 
Ален 7 
J
2
к 
J
2
bt 
J
2

J
2

Юралық J 
(юра) 
А.Броньяр, 
1829г. 
69,0 
 
 
 
213 
Төменгі J
1
 
(ерте) 25,0 
Лейас 
Тоар 
Плинсбах 
Синемюр 
Геттанг  
J
1

J
1

J
1

J
1

Тоар J
1

Плинсбах J
1

Синемюр J
1

 
 
 
 
 
 
 
Төменгі бөлім Лейас(қара қыртыс) қара сланецтармен көрсетілген. 
Ортаңғы бөлім доггер – юра бура түсі,құмтастар бура түсті. 
Жоғарғы бөлім – ақ юра – ақ әктастар. 
Ескерту: 
 1. Геттанж, Франция 
2. Синемурум – ерте римдік аты Семюр, Франция 
3. Плинсбах – Германия 
4. Тоар ерте римдік аты Тур. Франция 
 
64

5. Аален, Германия 
6. Байе, Франция 
7. Бат, Англия 
8. Ауыл Келловей, Англия 
9. Оксфорд, Англия 
10. Кимеридж, Англия 
11.Титон мифологиялық кісі

 
                                            
 
Бордық жүйе (кезең) К 
144  млн  жыл  бұрын  бастап,  65 млн  жыл  бұрын  біткен.Ұзақтығы 79 млн 
жыл.Омалиус  Д

  Аллуа  бельгейлік  геологпен 1822ж  мелдік  жүйе 
бөлінген.Аты оның ішіндегі бор болғандықтан шыққан. 
 
Таблица 13 Бор жүйесінің шкаласы. 
Жүйе (период) 
Бөлім (заман) 
Ярус (ғасыр) 
Индекс 
Жоғарғы К
2
 
(соңғы) 2,5 
97,5 
Маастрихт 7,5 
Шампанс 11 
Сантон 3 
Коньяк 2 
Турон 2,5 
Сеноман 6,5 
K
2

K
2
km 
K
2
st 
K
2

K
2

K
2

Мелдік К, 
(мел) 
79,0 
 
 
 
 
Омалиус 
Д. Аллуа, 1822г. 
 
 
144 
Төменгі К
1
 
(ерте) 
46,5 
Альб 15,5 
Апт 6 
Баррем 6 
Готерив 8 
Валанж 
Берриас 4 
K
1
at 
K
1

K
1
br 
K
1

K
1

K
1

Ескерту:  
Цвет зеленый. 
1.
 
ауыл Берриас, Франция 
2.
 
қорғаныс Валанжин, Швейцария 
3.
 
ауыл Готерив (Отрив), Швейцария 
4.
 
ауыл Баррем, Франция 
5.
 
Апт, Франция 
6.
 
ө. Альба –ерте римдік аты  ө. Об, Франция 
7.
 
Семаниум – ерте римдік аты  Ле-Ман, Франция 
 
65

8.
 
Турень. Франция 
9.
 
Турония –провинцияның ерте римдік аты   
10.
 
Коньяк, Франция 
11.
 
Сантония –провинцияның ерте римдік аты   
12.
 
Кампания- аймақтың ерте римдік аты  Шампань, Франция. 
13.
 
Маастрихт Голандия. 
 
Тапсырма 2. Верхояно-  Чукотка  қазбасының  және  Сібір  платформасының 
анализін мен триас кескінің құрындар 14 кесте бойынша.  
Жасалған кескінге анализін жасап, мына сұрақтарға жауап беріндер: 
1.
 
Верхояно-  Чукотка  қазбасының  және  солтүстік-шығыс  Сібір 
платформасының айырмашылықтарын қалай түсіндіруге болады? 
2.
 
Триаста  Верхояно-Чукотка  қазбасындағы  бірқалыпты  қазбалар 
құрылысын  және Сібір платформасындағы сол да қазбалардың күрделі 
құрылысын қалай түсіндіруге болады? 
 
Кесте 14. 
Бөлім 
Ярус 
Верхояно-Чукоткалық 
қазбалық облыс 
 Сібір    платформасының 
солтүстік-шығыс бөлігі. 
Рэт 
Мұхиттық 
құмтастар, 
алевролиттер. 
 Қуаттылығы – 800 м 
Норий 
Алевролиттер, 
құмтастар, 
аргиллиттер 
ракушечник 
қабатшықтарымен  мен  линза 
гравелиттері. 
 Мощность – 2100 м 
Континентальдік 
кесекті 
жыныстар қуат жұмысы бар 
көмір қабаттары. 
 Қуаттылығы – 100 м 
Жоғарғы 
Карний 
 Аргиллит пен алевролиттердің  
карбонаттар  мен  сидериттер 
конкрецияларымен 
ритмикалық қабаттасуы. 
Қуаттылығы – до 2400 м 
Континентальдік  құмтастар 
мен алевролиттер. 
 Қуаттылығы – до 100 м 
Латин 
 Аргиллиттер, 
алевролиттер, 
құмтастар 
мергельдік 
конкрецияларымен. 
 Қуаттылығы – 1700 м. 
Құмтастар  мен  аргиллиттер 
кейбір көмір аудандарда. 
 Қуаттылығы– 150 м 
Ортаңғы 
 
 
 
Анизий 
 Аргиллиттер, 
алевролиттер,  
құмтастар 
әктас 
конкрецияларымен. 
 Қуаттылығы – 2000 м 
 Конгломенераттар, 
құмтастар,  алевролиттер,  
аргиллиттер. 
 Қуаттылығы –  125 м  
 
66

Оленек  
 Аргиллиттер 
алевролит 
қабатшығымен, 
құмтастар, 
әктастар  линзасы      мен 
карбонаттар конкрециясымен. 
 Қуаттылығы- 1200 м-ге дейін 
 Үстіңгі 
бөлігінде 
құмтастар 
мен 
конгломераттар,төмендегіде 
-аргиллиттер 
мен 
карбонаттар 
конкрецияларымен. 
 Қуаттылығы- 235 м 
Төменгі 
Инд 
  Алевролиттер 
ритмикалық 
кезектесімен, 
аргиллиттер, 
сирек құмтастар. 
 Қуаттылығы- 650 м 
 Құмтастар,  алевролиттер, 
туффиттер. 
 Қуаттылығы – 120 м 
Тапсырма 3. Қосымша  әдебиетті  қолданып, “Мезозойдың  негізгі 
геологиялық тарихының моменттері” кестесін құрындар,15 кесте бойынша. 
 
Органикалық дүние 
 
палеозойд
ың 
периоды 
 
 
Текто- 
ника 
 
Климат 
 
Жинағыш 
қалдықтары
ның 
ерекшелікте
рі 
флора 
 
 
Фауна 
омыртқа
сыз 
Фауна 
омыртқа
лардың 
 
П
айдалы 
қазбалар 
 
1.
 
Мезозой  кезінде  жер  қыртысындағы  қандай  негізгі  құрылымдық 
өзгерістер болды? 
2.
 
Мезозойда климат өзгеруінің ерекшіліктері. 
3.
 
Палеозойдан кейін органикалық дүниеде негізгі ерекшіліктері. 
4.
 
Мезозойдағы қандай пайдалы қазбалар пайда болды. 
                                         
                       
Лабораториялық жұмыс 6(8сагат) 
Тақырып 4.Кайнозойдағы Жер даму тарихы. 
Мақсаты
:
Стратиграфиялық 
бөліндісін, 
стратиграфиялық 
кесіндісін,тектоникалық 
пен 
климаттық 
жағдайын, 3 басты 
формаларын,пайдалы қазбалардың таралуын мен қабаттарын фазаларын оқып 
үйрену. 
 
Тапсырма 1. 16,17,18 кесте  бойынша  кайнозойдың  жүйелік  ярустарын 
үйрену. 
 
                         Кайнозойдық эра (эратема,топ) 
     Кайнозойдық эра – бұл Жердің жаңа кезегі,әлі де жалғасып жатыр.Басында 
кайнозойды 2 периодқа бөлді,Үштік пен төрттік, үштік кезеңге палерген мен 
неоген кірген. 
 
67

     1960ж-дан бастап,кайнозой 3-ке бөлінді:  палеоген, неоген, төрттік 
(антропоген). 
                            Палеогендік жүйе (кезең) 
  65 млн жыл бұрын басталып,24,6 млн жыл бұрын бітті.Ұзақтығы 40,4 млн 
жыл.1866ж К.Науманн палеогенді жеке бөлімге бөлді. 
 
Кесте 16 Палеоген жүйесінің шкаласы. 
Жүйе (период) 
Бөлім (заман) 
Бөлімшесі 
Ярус 
Олигоцен Р 
(олигоцен) 
13,4 
Жоғарғы 
Ортаңғы  
Төменгі 
Хат P
3

Рюпель P
3

38,0 
Эоцен Р

 (эоцен) 
16,9 
 
Жоғарғы 
 
Ортаңғы 
Төменгі 
Приабонлес P
2

Бартон P
2

Лютет P
2

Ипр P
2

Палеоген Р  
(палеоген) 
40,4 
К. 
Науманн 
1866г. 
(Үштік  жүйенің 
төменгі 
бөлімі 
болған) 
 
 
 
65 
54,9 
Палеоцен Р
1
 
(палеоцен) 
10,1 
Жоғарғы 
Төменгі 
Танет P
1

МонтP
1

Дат 
1
Д 
Ескерту: 
Түс ашық сары - сары 
1. Дания 
2. Монс, Бельгия 
3. түбек Англия 
4. Ипр., Бельгия 
5. Лютеция – ерте римдік аты Париж 
6.  Бартон утестары, Англия 
7. Приабона, Италия 
8. ө. Рюпель, Бельгия 
9. Хатты – ертелік тайпа Германияның. 
                  Неогендік жүйе. 
   24,6  млн  жыл  бұрын  басталып,1,6млн  жыл  бұрын  бітті.Ұзақтығы 23 млн 
жыл.1853ж  австриялық  М.Гернес  геологпен  неоген  бөлек  жүйеге 
бөлінген.20  ғасырдың 60ж-дың  соңына  дейін  ол  үштік  жүйеге 
кірген.Неогенде  жалпы  қабылданған  ярустар  жоқ.17  кестеде  мәліметтер 
келтірілген. 
 
68

  Таблица 17 Неогендік жүйенің шкаласы. 
Черноморс
к 
  
Каспийлік 
бассейн 
Жүйе 
(период) 
Бөлім 
(заман) 
Бөлімшесі 
 
Ярус 
(ғасыр) 
Ярус 
(ғасыр) 
Индекс 
Плиоцен 
N
2
 3,5 
5,1 
Жоғарғы  
Ортаңғы 
Төменгі 
 
 
Куямиц N 
Киммерий 
Понтикал
ық 
Апшерон  
Акчагил  
Балахан  
Понтикал
ық 
 
 
 
N
2

N
2
Km 
N
2

Неоген 

(неоген) 
23,0 
Хорнс 
1853 
(үштік 
жүйеге 
кірген) 
24,6 
Миоцен 
19,5 
Жоғарғы 
 
Ортаңғы      
 
Төменгі 
Мэотикал
ық 
Сармат 
Тортон 
Гельвет 
Бурдигаль 
Аквитан  
Мэотикал
ық 
Сармат 
Тортон 
Гельвет 
Бурдигаль 
Аквитан 
N
1

 
N
1

N
1

N
1

N
1

 
N
1

N
2
ap 
N
2
ak 
N
2
bl 
N
2

 
 
 
N
1

N
1

N
1

N
1

N
1

N
1

 
 
Ескерту:Геологиялық картада түс сары.. 
 
                                  Төрттік  жүйе (кезең). 
   1829ж  белгийлік  геолог  Ж.Денуайемен  төрттік(антропоген)  жүйе,әлі 
жалғасып 
жатыр.1922ж 
Павловпен 
«антропоген» 
термині 
енгізілген,ұзақтығы 1,6млн жыл. 
   Кесте 18. 
Жүйе (период) 
Бөлім 
Төрттік  
(төрттік) 
Голоцен 0,01 
Плестоцен 0,8  
 
69

Денуайе 1829г. 
1,6 
Эоплейстоцен 
Ескерту: 
Геологиялық картада түсі сары – сұр. 
Бөлім 
(заман) 
СССР-дағы 
горизонтар 
Индекс  Бат. Евр-дағы 
горизонттары 
Индекс 
Қазіргі 
(голоцен)  
 
- Q
IV
 - 

Валдай 
(мұздық) 
Q
2
III 
Вюрм W 
Жоғарғы 
төрттік 
жоғарғы 
плейстоц
ен) 
Микулин 
(мұздықара
лық) 
Q
1
III 
Рисс-Вюрм RW 
Днепропетр
овск 
(мұздық) 
Q
2
II 
Рис R 
Ортаңғы 
төрттік 
(ортаңғы 
плейстоц
ен) 
Лихвин 
(мұздықара
лық 
Q
1
II 
Миндель Рис MR 
Омск 
(мұздық) 
Q
2

Миндель M 
                 
                 
                 
                 
Төрттік
 
Төменгі 
төрттік 
(төменгі 
плейстоц
ен) 
Беловежск 
(мұз 
алдындағы) 
Q
1

Гюнц 
Миндель 
GM 
 
Тапсырма 2.Геологиялық  тарихынан  қосымша  әдебиетті  қолданып, 
“Кайнозойдың  негізгі  геологиялық  тарихының  моменттері”  кестесін 
құрындар(15  кесте  бойынша),анализін  жасап,келесі  сұрақтарға  жауап 
беріңдер. 
1.
 
Кайнозой  кезінде  жер  қыртысындағы  қандай  негізгі  құрылымдық 
өзгерістер болды? 
2.
 
Кайнозойда климат өзгеруінің ерекшіліктері. 
3.
 
Неоген  мен  антропоген,палеоген  мен  неоген  органикалық  дүниедлерде 
негізгі ерекшіліктері. 
4.
 
Платформаларда,  каледонид  пен  герцинид  қабатттарында  альпілік 
қозғалыстары қалай байқалды. 
 
70

 
Тақырып 3. Антропогеннің  мұздықталу  картасын  құрындар.Контурдық 
карталарда  материктердің  мұздықталудың  шекараларын  (максималды 
мұздықталған  аудандарды  штрихтандар),антропогеннің  тау-жайма  жер 
мұздықталуын,мұздықталудың  негізгі  орталарын,солтүстік  дүниежүзіндегі 
мұхиттардағы  максималдық  мұздықталу  кезінде  қалқып  жүрген 
мұздықтардың оңтүстік шекараларын көрсетіңдер. 
Тапсырма 4.  Палеоген  мен  неогеннің  стратиграфиялық  кесінділерін 
контурдық картаға салыңдар.Қырым мен Шығыс–Еуропалық платформаның 
стратиграфиялық кесінділерін бейнелендер. 
 
 
 
 
                                    Лабораториялық жұмыс 7.(8сагат) 
Тақырып 5.Қазіргі жер қыртысының физикалық географиясы. 
Мақсаты:Тарихи 
геологияда 
қолданған,географиялық 
объектілердің 
орналасуын оқындар. 
Тапсырма:Контурдық картаға салындар: 
 
71

Мұхиттар:Тынық,Атлантикалық,Үнді,Солтүстік-Мұздық. 
Терең шұңғымалар мен желобтар(кестеде) 
 
 
 
Координаттар 
 
 
Шұнғыманың 
аты 
 
Максималды
қ тереңдік, м 
 
 
 
Орналасқан жері.  
 
 
 
Бойлық 
бойынш
а град. 
 
Ендік 
бойын
ша 
град. 
 
 
Тынық мұхит.  
 
 
Мариан 11022 
  
Мариан аралдар маңында 140ш.б. 30с.е 
Тонга 10882 
 
Тонга арал маңында 170 
ш.б. 20о.е. 
Курил 
Камчатск 9783 
 Хоккайдо  аралдан  Камчатка  
аралына 
140-
160ш.б. 
45-
50о.е. 
Филиппин 10540  Филиппин  аралынан  шығыс 
жағалуы. 
125 ш.б. 5-
15о.е. 
Жапон 9810 
 
Жапониядан оңтүстік-
шығысқа 
 
142 ш.б. 
 
25-
30о.е. 
Кермадек 10047   
Кермадек аралында 178ш.б. 35о.е. 
Бугенвиль 9140  Соломон аралдары мен Жаңа 
Гвинея аралдары арасында 
150ш.б. 5о.е. 
Алеут 7822 
 
Алеут арал маңында 150-
165ш.б. 
52о.е. 
Гватемал 6639  Орталық  Американың  батыс 
жағалауы. 
98ш.б. 15о.е. 
Атакам 8140  
 
165ш.б. 10-
30о.е. 
 
 
Атлантикалық мұхит   
 
 
Пуэрто-Рико 
7090 
Пуэрто-Рико арал маңында 
80ш.б. 
20о.е. 
Оңтүстік 
Садвич 
8325  
Отты Жерден шығысқа 25ш.б. 50о.е. 
Романаш 7856  Атлантикалық 
мұхиттың 
ортасында экваторда  
18ш.б. 
Экват
ор 
 
 
Үнді мұхит  
10о.е. 
Ява 7729 
 
Ява арал маңында 110ш.б.  
 
Су  асты  жоталар,көтеріңкілер.Солтүстік  Мұзды  мұхит:  Гаккель, 
Ломоносов  пен  Менделеев  жоталары;Шығыс  Тынық  көтеріңкілері,Оңтүстік 
 
72

Тынық  жотасы,Ортаңғы  Атлантикалық  жотасы,Ортаңғы  Үнді  жотасы,Батыс 
Үнді жотасы, Австрало-Антарктикалық көтеріңкілер. 
Шығанақтар:  Бискай,  Гвиней,  Парсы,  Бенгал,  Үлкен  Австралиялық, 
Карпентария,  Мексикан, Гудзон. 
Теңіздер: :  Кариб,  Жерорта,  Қара,  Солтүстік,  Балтық,  Норвеж,  Ақ,  Баренц, 
Карск,  Лапты,  Шығыс-Сібір,  Чукот,  Беринг,  Охотск  Жапон,  Сары,  Шығыс-
Кытай,Оңтүстік-Қытай,Филипин,Банда,Сулавеси,Андаман,Яван,Тимор, 
Арап,Қызыл,Коралл,Тасман,Амундсон,Росса,Узделла. 
Аралдар: Гренландия, Исландия,  Ирландия,  Ұлыбритания, Зеландия, 
Шпицберген,Франц  Иосиф  Жері,  Колгуев,  Жаңа  Жер,  Солтүстік  Жер, 
Новосибирск,  Вайгач,  Врангеля,  Алеут,  Сахалин,  Курил,  Жапон(Хоккайдо, 
Хонсю, Кюсю), Калимантан, Үлкен Зонд (Суматра, Ява, Калимантан, Сулавеси 
и  др.),Кіші  Зонд,  Молукк,  Филиппин,  Тайвань,  Тасман,  Жаңа  Гвинея, 
Соломон,  Жаңа  Гебрид,  Жаңа  Каледон,  Жаңа  Зеландия,  Үлкен  Антил  (Куба, 
Гаити,  Ямайка,  Пуэрто-Рико),  Кіші  Антил,  Фолкленд  (Мальвин). 
Ньюфаундленд, Балеар, Крит, Сицилия, Корсика, Сардиния. 
Құрылықтар:  Еуразия,  Солтүстік  Америка,Оңтүстік  Америка,  Африка, 
Австралия,  Антарктида ( Контурдық  картада  дөңгелекте  арап  цифрлармен 
көрсетіңдер). 
Түбектер:  Ютландия,  Арморика  (Бретань),  Апенин,  Балкан,Пиреней,  Арап, 
Таймыр,  Кіші  Азия,  Манғышлақ,  Скандинав,  Кольск,  Камчатка,  Чукотск, 
Корея, Малакка, Ямал, Флорида, Юкатан. 
Құрылықтардың  рельефтері:  (мәліметтер  құрылық  пен  мемлекеттер 
бойынша  келтірілген).Жоталарды  жіңішке  қоңыр  сызықпен  салындар  және 
қоңыр сызықтың реттік нөмерін көрсетіндер. 
Ұлыбритания1.Герман  таулары, 2.Апенин.  таулары 3. Кембрий  таулары, 
Испания: 4.Пиренеи, 5. Кантабрий  таулары, 6.Иберийс  таулары, 7. Орталық 
Кордельер,  Франция:  8.Орталық  салмақтық, 9.Вогездар,  Бельгия: 10. 
Ардендер, Италия: 11. Альптар, 12 Апеннины, Румыния: 13. Шығыс Карпат, 
14. Оңтүстік Карпат Болгария: 15 Ескі Планин, 16.Родопт, Греция: 17. Пинд, 
Чехословакия:  18.  Судеттер,  Украина:  19  Қырым  таулары,  Норвегия, 
Швеция: 20 Скандинав таулары  Ресей: 21 Орал таулары, 22 Тиман кряжі, 23 
Саяндар , 24 Яблонов жотасы, 25 Витимск үстірті,  26. Алдан тауүсті, 27.Черск 
жотасы,  Верхоян  жотасы, 29 Сихотэ-Алинь, 30 Станов  жотасы, 31 Примор 
жотасы, 32 Джуг-Джур  жотасы,  Грузия: 33. Кіші  Кавказ.  Казахстан:  34 
Мұғаджар, 35. Қазақ кіші тауы, 36Каратау жотасы, 37. Алтай. 38 Тарбағатай,  
39  Жоңғар  Алатауы,  Тәджікістан: 40: Памир,  Қырғытан: 41 Тянь-Шань, 
Монғолия: 42 Монғол  Алтайы,  Корея: 43 Тхэбэк,  Қытай: 44.Тибет, 45. Кунь-
Лунь, 46 Кіші Хинган, 47 Үлкен Хинган, 48. Наньлин: 49 Циньлинь, Вьетнам: 
50.Чыонгшон, Мьянма:51 Ракхайн (Бенгал шығанақтың шығыс жағалауында), 
Үндістан,  Непал: 52Гималаи,  Иран: 53 Эльбурс, 54 Копетдаг, 55 Загрос, 
Түркия: 56. Тавр,  Африка: 57 Атлас. 58.Айдаһар  таулары. 59. Кап  таулары, 
Солтүстік  Америка: 60Брукс  жотасы, 61 Маккензи  жотасы, 62. 
 
73

Кордильерлер, 64 Аппалач таулары. Оңтүстік Америка:67 Андтар. 68 Гвиан 
үстірті, 69. Бразил үстірті,Австралия: 70.Субөлеткіш үлкен жотасы. 
Өзендер:  (өзендердің  нөмерлерін  арап  сандарымен,көк  түспен,белгілейді ) 1. 
Дунай, 2.Днепр,3 Еділ, 4. Сырдария, 5. Әмудария, 6. Амур, 7. Печора, 8. Обь, 9. 
Енисей, 10. Хатанга, 11. Лена, 12. Индигирка, 13. Колыма, 14. Евфрат, 15 Тигр, 
16 . Нил, 17. Нигер, 18. Конго, 19. Замбези, 20. Инд. 21. Ганг, 22. Хуанхэ, 23. 
Янцзы, 24. Маккензи, 25. Святого Лаврентия, 26. Миссисипи, 27. Амазонка, 28. 
Парагвай. 
 
 
                                               
Өз-өзінді тексеру сұрақтары. 
1.
 
Солтүстік Американың тау жасандыларын картада атандар және 
көрсетіндер. 
2.
 
Оңтүстік Американың тау жасандыларын картада атандар және  
көрсетіндер. 
3.
 
Ұлыбританияның тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
4.
 
Батыс Еуропаның тау жасандыларын картада атандар және  көрсетіндер. 
5.
 
Шығыс Еуропаның тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
6.
 
Еуразия тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
7.
 
Азияның тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
8.
 
Африканың тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
9.
 
Австралияның тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
10.
 
Антарктикаданың тау жасандыларын картада атандар және көрсетіндер. 
11.
 
Солтүстік Американың өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
12.
 
Оңтүстік Американың өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
13.
 
Ұлыбританияның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
14.
 
Батыс Еуропаның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
15.
 
Шығыс Еуропаның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
16.
 
 Еуразияның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
17.
 
Азияның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
18.
 
Африканың өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
19.
 
Австралияның өзендерін картада атандар және көрсетіндер. 
20.
 
Тынық мұхиттың теңіздерін картада атандар және көрсетіндер. 
21.
 
Үнді мұхиттың теңіздерін картада атандар және көрсетіндер. 
22.
 
Атлантикалық мұхиттың теңіздерін картада атандар және көрсетіндер. 
 
74

23.
 
Солтүстік Мұзды мұхиттың теңіздерін картада атандар және көрсетіндер. 
24.
 
Тынық мұхиттың шығанақтарын картада атандар және көрсетіндер. 
25.
 
Үнді мұхиттың шығанақтарын картада атандар және көрсетіндер. 
26.
 
Атлантикалық мұхиттың шығанақтарын картада атандар және көрсетіндер. 
27.
 
Солтүстік Мұзды мұхиттың шығанақтарын картада атандар және 
көрсетіндер. 
28.
 
Тынық мұхиттың суасты жоталарын картада атандар және көрсетіндер. 
29.
 
Үнді мұхиттың суасты жоталарын картада атандар және көрсетіндер. 
30.
 
Атлантикалық мұхиттың суасты жоталарын картада атандар және 
көрсетіндер. 
31.
 
Солтүстік Мұзды мұхиттың суасты жоталарын картада атандар және 
көрсетіндер. 
32.
 
Тынық мұхиттың мұхиттық шұнғымаларын картада атандар және 
көрсетіндер. 
33.
 
Үнді мұхиттың мұхиттық шұнғымаларын картада атандар және 
көрсетіндер. 
34.
 
Тынық мұхиттың аралдарын картада атандар және көрсетіндер. 
35.
 
Үнді мұхиттың аралдарын картада атандар және көрсетіндер. 
36.
 
Солтүстік-Мұзды мұхиттың аралдарын картада атандар және көрсетіндер. 
37.
 
Атлантиқалық мұхиттың аралдарын картада атандар және көрсетіндер. 
38.
 
 Атлантиқалық мұхиттың мұхиттық шұнғымаларын картада атандар және 
көрсетіндер. 
39.
 
«Сұр гнейстердің» қалыптасуы Жердің қай этапқа байланысты? 
40.
 
Көне платформалар қашан пайда болды? 
41.
 
Көне платформалар қандай жыныстардан салынған? 
42.
 
Сібір платформасының щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
43.
 
Орыс платформасының щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
44.
 
Солтүстік Америка платформасының щиттерін картада атандар және 
көрсетіндер. 
45.
 
Оңтүстік Американың  платформасының щиттерін картада атандар және 
көрсетіндер. 
46.
 
Африкан-Арап жүйесінің щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
47.
 
Австралиялық жүйесінің щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
48.
 
Қытай платформасының щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
49.
 
Үнді платформасының щиттерін картада атандар және көрсетіндер. 
 
75

50.
 
Жердің көне жыныстары қайда табылған? 
51.
 
Ең көне жыныстардың жасы ? 
52.
 
Джеспилит дегеніміз не ? 
53.
 
Джеспилиттер қашан пайда болды? 
54.
 
Джеспилиттердің белгілі қазбалы аудандарын атандар? 
55.
 
Сиалиттік типтің қыртысы қашан пайда болды? 
56.
 
Пангея суперматеригі қашан пайда болды? 
57.
 
Пангеяның ыдырауы қашан болды? 
58.
 
Пангеяның ыдырауы қандай құрлықтардың пайда болуына әкеп соқтырды? 
59.
 
Қандай материктер Гондвана мен Лавразияға кірген? 
60.
 
Жерасты протерозойдағы органикалық дүниенің ерекшеліктері? 
61.
 
Стромалиттер мен онколиттер дегеніміз не? 
62.
 
Жерасты протерозойдың стратиграфиясы неге негізделген? 
63.
 
Байкал складчатостың қандай негізгі байқалу жемістері? 
64.
 
Протерозой қалыңдықтарда қандай негізгі пайдалы қазбалар бар? 
65.
 
Вендінің стратотипикалық аймақты атандар? 
66.
 
Ерте палеозойдың сипаттамалық жануарларды атандар? 
67.
 
Ерте палеозойдың өсімдік дүниесінің ерекшеліктері? 
68.
 
Докембрияның хронологиялық кезекте периодтарын,замандарын жазындар. 
69.
 
Докембрияның хронологиялық кезекте периодтарын,замандарын жазындар. 
70.
 
Ерте палеозойдың хронологиялық кезекте периодтарын,замандарын 
жазындар. 
71.
 
Мезозойдың  хронологиялық кезекте периодтарын,замандарын жазындар. 
72.
 
Палеогеннің хронологиялық кезекте жүйелерін,бөлемшені,ярустарын 
жазындар. 
73.
 
Палеозойдың хронологиялық кезекте жүйелерін,бөлемшені,ярустарын 
жазындар. 
74.
 
Мезозойдың хронологиялық кезекте жүйелерін,бөлемшені,ярустарын 
жазындар. 
75.
 
Гондвана ішіне қандай материктер кірген? 
76.
 
Палеозойда Гондвананы екі рет мұз басты,ол қашан болды? 
77.
 
Гондвана ішіне қандай материктер кірген? 
78.
 
Палеозойдағы мұхиттерді атандар? 
 
76

79.
 
Ерте палеозойдың пайдалы қазбаларының орналасуын картада көрсетіндер? 
80.
 
Ерте палеозойдың пайдалы қазбаларының орналасуын картада көрсетіндер? 
81.
 
Архей қатпарлардың замандарын атандар. 
82.
 
Протерозой қатпарлардың замандарын атандар. 
83.
 
Палеозой  замандарын атандар. 
84.
 
Мезозой  замандарын атандар. 
85.
 
Кайнозой  замандарын атандар. 
86.
 
Кимерей қатпары қандай эраға жатады? 
87.
 
Альпі қатпары қандай эраға жатады? 
88.
 
Каледон қатпарының байқалу облыстарын  картада көрсетіндер және 
атандар. 
89.
 
Киммерей қатпарының байқалу облыстарын  картада көрсетіндер және 
атандар. 
90.
 
Көк-жасыл балдырларда қандай мәні бар? 
91.
 
Эукариоттер қашан пайда болды? 
92.
 
Прокариоттер қашан пайда болды? 
93.
 
Көпжасушалы ағзалардың пайда болуы қашан болды? 
94.
 
Сүйекті ағзалар  қашан пайда болды? 
95.
 
Бірінші шың балықтар қашан пайда болды? 
96.
 
Жануарлардың құрлыққа шығуы  қашан басталды? 
97.
 
Өсімдіктердің құрлыққа шығуы қашан басталды? 
98.
 
Бірінші жәндіктер қашан пайда болды? 
99.
 
Жабықұрықты өсімдіктер қашан пайда болды? 
100.
 
Бірінші адам қашан пайда болды? 
101.
 
Курск магниттік аномалияда және Кривой Рогта джеспилиттер 
жерқазбалардың жасы қандай? 
102.
 
Қаратаудағы фосфориттердің жасы қандай? 
103.
 
Орталық Қазақстанның Атасу ауданның қандай жерқазбалары 
девондағы вулканизммен байланысты? 
104.
 
Ірі жерқазбалардан,көміртас жасындағы,Донецк, Қарағанды, Кызыл, 
Мәскеу түбі мен Екібастұз бассейндардан қандай пайдалы қазбаны алады 
?Картада көрсетіндер. 
105.
 
Мыс-молибден жерқазбасы Коунрад қайда орналасқан? Картада 
көрсетіндер. 
 
77

106.
 
Соколов-Сарыбай магниттік жерқазбасы қайда орналасқан? Картада 
көрсетіндер. 
107.
 
Мыс-молибден жерқазбасы Коунрадтың жасы қандай? 
108.
 
Мұнай жерқазбасы Манғышлақтың жасы қандай? 
109.
 
Боксит жерқазбасы Торғай иілудің жасы қандай? 
110.
 
Археоциаттар қай периодта болды? 
111.
 
Кембрия периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
112.
 
Ордовик периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
113.
 
Силур периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
114.
 
Девон периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
115.
 
Көміртас периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
116.
 
Көміртас периодының кен-қазбалы өсімдіктерді атандар. 
117.
 
Перьм периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
118.
 
Триас периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
119.
 
Юра периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
120.
 
Бор  периодының сипаттамалық ағзаларын атандар. 
 
 А қосымшасы 
Каталог: fulltext -> UMKDP -> MDiG
UMKDP -> Оқытушы пəнінің оқу-əдістемелік кешенін əзірлеген: т.ғ. к доцент Шерембаева Р. Т., т.ғ. к доцент Омарова. Н. К
UMKDP -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
UMKDP -> Кафедра меңгерушісі Тутанов С.Қ. 2009 ж
UMKDP -> ОҚытушы пəнінің ОҚУ-Əдістемелік кешені
UMKDP -> Жер асты кешендері құрылысының технологиясы
UMKDP -> А. Н. Данияров атындағы өнеркәсіптік көлік кафедрасы
UMKDP -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
MDiG -> Аға оқытушылар: Улжибаева Ғ. Ш., Кудышева Г. О., доцент, п.ғ. к
MDiG -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
MDiG -> ОҚытушы пəннің ОҚУ-Əдістемелік кешені

жүктеу 7.99 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет