ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені



жүктеу 0.98 Mb.
Pdf просмотр
бет1/6
Дата28.04.2017
өлшемі0.98 Mb.
  1   2   3   4   5   6

 

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі 

 

Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті 



 

 

 



 

Бекітімін 

                                                                     Бірінші проректор   Исағұлов А.З. 

 

"____" _________ 2007ж. 



 

 

 



 

 

 



ОҚЫТУШЫ ПӘНІНІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ 

 

«Инженерлі-геодезиялық есептерді компьютерлік есептеу» 



пәні бойынша 

 

050711- «Геодезия және картография» 



мамандығынын студенттері үшін 

 

 



Тау-кен факультеті 

 

Маркшейдерлік іс және геодезия кафедрасы 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

2007 


 

 

2

 



 

Алғы сөз 

 

Оқытушы пәнінің оқу-әдістемелік кешенін әзірлеген: 



т.ғ.к., доцент Старостина Ольга Васильевна 

аға оқытушы Игемберлина Маржан Базарбаевна 

 

 

 



Маркшейдерлік іс және геодезия кафедра отырысында талқыланған 

 

№   _______ хаттама  «____»______________2007ж. 



 

 

 



Кафедра меңгерушісі _____________       «____»____________2007ж. 

(қолы) 


 

 

Тау-кен факультеттің оқу-әдістемелік бюросымен мақұлданған 



 

№ ________ хаттама  «_____»_____________2007 ж. 

 

 

Төрағасы Қалмұрзаев К.                     «____»____________ 2007 ж. 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

3

 



1 Оқу жұмыс бағдарламасы 

 

1.1 Оқытушы туралы мәліметтер және байланыстық ақпарат 

Старостина Ольга Васильевна - т.ғ.к., доцент 

Игемберлина Маржан Базарбаевна – аға оқытушы 

 

Маркшейдерлік іс және геодезия кафедрасы ҚарМТУ-дың 2 корпусында 



(Қарағанды қаласы, Б.Мира, 56), 406 аудитория , байланыс телефоны 56-26-27  

 

1.2 Пәннің еңбек сыйымдылығы 



 

Сабақтардың түрі 

Байланыс сағаттардың саны

Семестр


 

Кредиттер

 

саны


  Дәріс 

тер 


практика

лық 


сабақтар

зертханалы

қ 

сабақтар


СОДЖ

сағатта


рының 

саны


Сағат 

тар 


дың 

барлы


ғы 

СДЖ, 


сағатт

арыны


ң 

саны 


Жалпы 

сағатта


р саны

Бақы 


лау түрі

5 2  15  15 

– 

30 60 30 90 



емтихан

 

1.3 Пәннің сипаттамасы 



 

 «Инженерлі-геодезиялық есептерді компьтерлік есептеу» пәні 050711 

«Геодезия және картография» мамандығының  студенттеріне Microsoft Excel 

XP бағдарламасында негізгі ережелеріне үйрену және өздерінің білімдерін 

қөбейту мүмкіндік береді.  

Microsoft Excel XP — электронды кесте түрінде берілген және  сандық 

ақпараттарды эффективті құралдарына ие болып отырған бағдарлама. Бүл 

бағдарлама математикалық, қаражат және статистикалық септеулерді 

орындауға мүмкіндік береді, есеп беруді дайынды, сандық ақпараттарды 

графиктер және диаграммалар түрінде еңгізу.   

  

1.4 Пәннің мақсаты 



 

Бұл пәнді зерттеу мақсаты болып студенттерді геодезиялық есептерді 

шығару үшін жаңа бағдарламалық қамтамасыздануларды дұрыс тәжірибелі 

қолдану бойынша  білімдерді алу саналады  

 

1.5 Пәннің міндеттері 



 Пәннің мақсаттары болып келесілер саналады: 

– әртүрлі инженерлі-геодезиялық есептерді шығару барыстарын 

жылдамдатуға мүмкіндік беретін бағдарламалармен студенттерді еркін 

қолдануды үйрету. 

Бұл пәнді зерттеу нәтижесінде студенттер білу керек: 



 

4

Түсінік алу керек: 



– компьютерлік технологиялардың даму бағыттарының қазіргі 

жағдайлары мен СКМ жүйесі бойынша геодезиялық есептерді шығару 

мүмкіндіктері туралы. 

білу керек:  

– EXCEL –де математикалық есептеулердің негізгі принциптері мен 

әдістерін. 

білу керек:  

– Windows аумағында құранды құжаттармен жұмыс істеу, нақты 

геодезиялық есептерді дербес шығару кезіңде сандық әдістер 

технологиясын және әдістер білімдерін пайдалану. 

Тәжірибелік икімдерге ие болу: 

– ЭВМ-де инженерлік шешімдердің сандық әдістер аумағында. 

1.6 Айрықша деректемелер 

 

Берілген пәнді зерделеу үшін келесі пәндерді (бөлімдерді (тақырыптарды) 



көрсету арқылы) меңгеру қажет: 

 

Пән 



Бөлімдердің (тақырыптар) атауы 

 

1. Жоғарғы математика 



Дифференциалдық есептеулер, қатарлар. 

Интегралдық есептеулер, ең кіші квадраттар 

тәсілі, теңдестірлік есептеулер. Геометрия 

және тригонометрия. 

2. Геодезия 

Геодезиялық жұмыстардың негізгі 

түрлерімен, оларды орындау үшін 

қолданылатын аспаптар мен құралдармен 

таңысу.  

3. Қолданбалы геодезия 

Геодезиялық өндірісті, әртүрлі инженерлік 

ғимараттардың құрлысы мен қолдану 

кезіңдегі негізгі геодезиялық жұмыстарды  

білу. 


Информатика 

 ПЭВМ туралы жалпы мәліметтер: негізгі 

және қосымша тетіктер, жұмыстың негізгі 

тәсілдері. Операциондық жүйе туралы 

мәліметтер. Windows-тың файл жүйесі, 

негізгі қосымшалармен жұмыс істеу. 

 

1.7 Постреквизиттер 



 

«Инженерлі-геодезиялық есептерді компьтерлік есептеу»  пәнің зерттеу кезінде 

алынған білімдер есептеулер қолданылатын  пәндерді игеруде қолданылады, 

оларға бүл мамандық бойынша оқытылатын пәндердің барлықтары жатады.Бүл 

мамандық студенттерін бухгалтерлермен салыстырады үйткені әрбір жұмысқа 

есептеулермен байланысты көп жұмыстар алдын-ала орындалады. 



 

5

 



1.8 Пәннің мазмұны 

 

1.8.1 Сабақтардың түрлері бойынша пәннің мазмұны және олардың еңбек 



сыйымдылығы 

 

Сабақтардың түрлері бойынша 



еңбексыйымдығы, сағ. 

Тараудың атауы, (тақырыптар) 

Дәріс 

тер 


практик

алық 


зертха 

налық 


СОДЖ СДЖ

 1. Кіріспе. Электронды кесте  

2 1  – 2 4 

2. Сандардың, сағаттың және 

даталардың қолдану форматтары. 

1 1  – 2 2 

3. Даталардың және уақыттың фор-

маттары. 

1 1  – 2 2 

4. Текстің форматы. 

1 2  – 4 2 

5. Редактирование 

1   –   2 

6. Фopмaтирование 

1 4  – 8 2 

7. Формулалар мен функциялар 

3   –   6 

8.  Excel-гі есептеулер 

1 3  – 6 2 

9. Формулаларды редакциялау 

1   –   2 

10. Инструментрдің панелі.  Форма 

1 3  – 6 2 

11. Диаграммаларды құру 

2   –   4 

БАРЛЫҒЫ: 

15 15  –  30 30 

 

 



1.9 Негізгі әдибиеттер тізімі 

 

1 Каратыгин С.А., Тихонов А.Ф., Долголаптев В.Г. и др. Электронный офис: 



В 2-х томах:  Т.1- М.: Восточная Книжная Компания, 1997. - 548 с.  

2 П.Нортон. Полное руководство по Windows-  95.- М: Бином, 1998.-682 с.  

3 Дьяконов   В.П.   Справочник   по   MathCAD PL US 7 0 PRO - M .: СК 

ПРЕСС 1998 - 424 с 

4 Ессеев Г.,  Мураховский  В.,  Симонович  С. ! Новейший самоучитель ра-

боты на компью-1 тере. - М: ДЕСС КОМ, 2002.- 688 с. 



 

6

5 Леонтьев В.П. Новейшая энциклопедия персонального компьютера 2003. - 



М.: ОЛМА-\ ПРЕСС, 2003.-957 с. 

 

1.10 Қосымша әдибиеттер тізімі 



 

6 Иллюстрированный самоучитель Microsoft Office  

7 Иллюстрированный самоучитель Windows XP 

 

1.11 Студенттердің білімдерін бағалау критерийлері 



 

Пән бойынша емтихан бағасы межелік бақылау бойынша үлгерімнің 

барынша үлкен көрсеткіштерінің (50% дейін) және қорытынды аттестацияның 

(емтиханның) (50% дейін) қосындысы ретінде анықталады және кестеге сәйкес   

100% дейінгі мәнді құрайды. 

 

Әріптік жүйе бойынша 



бағалау 

Баллдар  %-тік құрамы

Дәстүрлі  жүйе бойынша 

бағалау 


А сандық балама 

4,0 


95-100 

А- 


3,67

90-94


Өте жақсы 

В+ 


3,33 

85-89 


В 

3,0 


80-84 

В- 


2,67

75-89


Жақсы 

С+ 


2,33 

70-74 


С 

2,0 


65-69 

С- 


1,67

60-64


D+ 

1,33


55-59

1,0



50-54

Қанағаттанарлық 

0

0-49



0

0-29



Қанағаттанарлықсыз 

 

Аралық бақылау оқытудың 5-ші, 10-шы және 15-ші апталарында 



жүргізіледі және бақылаудың  келесі түрлерінен алғанда қалыптасады: 

 

Оқытудың академиялық кезеңі, апта 



Бақылау

  түрі


 

%-

тік



 құрамы

 



2 3 

4 5 6 7 8 9 10 

11 12 

1



1

4

1



Барлығы


,  % 

Сабаққа 


қатысушыл

ық 


0,2 * 

* * 


* * * * * * * *  * * * * 3 

Дәрістердің 

жазбалары 

0,5 


 

  

 *     * 



     * 



 

7

1 Тапсырма 



5   

*  


             5 

2 Тапсырма 

5   

  

*             5 



3 Тапсырма 

5   


  

  *           5 

4 Тапсырма 

10  


  

      * 


      10

5 Тапсырма 

10  

  

            * 



10

Тест 


тапсыру 

5   


  

 *     * 

     * 

15

СДЖ 



0,33 * 

* * 


* * * * * * * *  * * * * 5 

Емтихан 


40 

   


   

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



40

Барлығы 


100                      

10



 

 

1.12 Саясаты және процедуралары 



 

«Инженерлі-геодезиялқ есептерді компьтерлік есептеу»  пәнін зерттеу 

кезінде келесі ережелерді сақтауды сұраймын: 

1. Сабаққа кешікпеу. 

2. Сабақты орынды себепсіз босатпау, ауырған жағдайда – анықтаманы, 

басқа жағдайларда түсіндірме хатты ұсынуды сұраймын. 

3. Оқу процесіне белсене қатысу. 

4. Курстастармен және оқытушылармен шыдамды, ашық, қалтқысыз және 

тілектес болу.  

5. Қосымша әдибиеттерімен жұмыс істеу. 

6. «Инженерлік есептердің компьтерлік есептеулері»  пәні бойынша 

емтиханды тапсыруға барлық аралық бақылаулардан аттестация алған 

студенттер қатысады. 

 

1.3 Пәннің оқу-әдістемелік қамтамасыз етілгендігі 



 

Даналар саны 

Автордың аты-

жөні 


Оқу-әдістемелік 

әдебиеттердің 

атауы 

Баспасы, 



шыққан 

жылы 


кітапханада 

кафедрада 

Негізгі әдебиеттер 

Каратыгин С.А.  

Тихонов А.Ф. 

Долголаптев 

В.Г 

 

Электронный 



офис: В 2-х то-

мах:  Т.1  

М.: Вос-

точная 


Книжная 

Компания, 

1997.- 548 

с. 


1 1 

Нортон П.  

Полное руково-

дство по Win-

dows- 95. 

 М: Бином, 

1998.-682 с

1 1 


 

8

Дьяконов   В.П.    Справочник   по   



MathCAD PL US 

7 0 PRO-  

M .: СК 

ПРЕСС 


1998 - 424 

с 

1 1 



Ессеев Г. 

Мураховский  

В. 

Симонович  С. 



Новейший само-

учитель работы 

на компью тере.- 

М: ДЕСС 


КОМ, 

2002.- 688 

с. 

1 1 


Леонтьев В.П. 

Новейшая эн-

циклопедия пер-

сонального ком-

пьютера 2003.  

М.: ОЛ-


МА-\ 

ПРЕСС, 


2003.-957 

с. 


1 1 

Қосымша әдебиеттер 

 

Иллюстрирован-



ный самоучитель 

Microsoft Office 

 

 в электрон. 



виде 

в электрон. 

виде 

 

Иллюстрирован-



ный самоучитель 

Windows XP 

 

в электрон. 



виде 

в электрон. 

виде 

 

 



 

 


2. Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру кестесі 

Бақылау түрі Тапсырманың мақсаты мен мазмұны 

Ұсынылатын 

әдебиеттер 

Орындау 

ұзақтығы 

Бақылау түрі 

Тапсыру 


мерзімі 



3 4 5 6 

 №1 


Тапсырма 

EXCEL-де қарапайым кестелерді құру 

және редакциялау 

 

[1-7], дәрістер 



жазбасы 

1 байланыс 

сағат 

аралық 2 



апта 

 №2 


Тапсырма 

Тура  геодезиялық есеп  

Кері  геодезиялық есеп 

 

[1-7], дәрістер 



жазбасы 

2 байланыс 

сағат 

аралық 4 



апта 

Тест тапсыру Өткен мәліметтерді тексеру 

[1-7], дәрістер 

жазбасы 


СОДЖ 

Межелік 5 

апта 

 №3 


Тапсырма 

Болмысқа нүктелерді полярлық 

тәсілмен көшіру 

 

[1-7], дәрістер 



жазбасы 

2 байланыс 

сағат 

аралық 6 



апта 

 №4 


Тапсырма 

Кері  геодезиялық кертпе 

 

[1-7], дәрістер 



жазбасы 

4 байланыс 

сағат 

аралық 10 



апта 

Тест тапсыру Өткен мәліметтерді тексеру 

[1-7], дәрістер 

жазбасы 


СОДЖ 

Межелік 10 

апта 

 №5 


Тапсырма 

Өлшенген бағыттар бойынша 

теңестіруді бағдарлау 

 

[1-7], дәрістер 



жазбасы 

6 байланыс 

сағат 

аралық 15 



апта 

Тест тапсыру

 

Өткен мәліметтерді тексеру 



[1-7], дәрістер 

жазбасы  

1 байланыс 

сағат 


Межелік 15 

апта  


 

10

3 Дәрістер жазбасы 

 

1 Дәріс Кіріспе. Электронды кесте (2 сағ.) 

 

Дәріс жоспары 

1. Microsoft Excel 

2. Мәліметтерді еңгізу 

3. Формат 

 

Microsoft Excel – дегеніміз  электронды  кестелермен  жұмыс  істеу  үшін 

қолданылатын мықты және жеңіл бағдарлама. Бағдарлама кестелерді құруға 

және  олардың  ішіндегі  мәліметтермен  әртүрлі  өңдеуді  жүргізуге  мүмкіндік 

береді:  сортировка,  посик,  замена,  әртүрлі  қүрделі  математикалық, 

статистикалық, финанс және басқа есептеулер, сандық мәліметтер бойынша 

көрнекті  және  әртүсті  диаграммаларды  құру,  керекті  түрде  кестелік 

құжаттарды дайындау және безеңдіру. 

Кесте 

дегеніміз 



ақпарат 

қатарлар 

мен 

бағаналар 



түріндеүйымдастырылған  құжат.  Бүл  кезде  әрбір  қатар  немесе  бағанада 

ақпарат логика бойынша жинақталады. Көбінесе ол көрсеткіш қатар немесе 

бағана атауында жазылады.  

Жұмыс басында бірінші Microsoft Excel бағдарламасы қосылады, ол үшін 



Word  –пен  жұмыс  істеген  кезінде  алынған  білімдермен  қолданады.  Экранда  

Excel  бағдарламасынын  терезесі  шығады,  жасырым  бойынша  ол - 

Книга1.Excel-гі құжаттар  жұмыс книгасы деп аталады, ал книга парақатары 

беттерден  түрады  (жасырым  бойынша  олар  үш).  Меню  бойынша  Правка 

арқылы оларды қосуға немесе жоюға болады. Бір беттен басқа бетке көшуді 

терезенің  төменгі  жағында  орналасқан    Лист1,  Лист2  және  т.б.  ярлықтары 

жеңлдетеді. Ол үшін керекті ярлықкка басады немесе клавишалардың келесі 

құрандарын қолданады: 

 

—  [CTRL]+[PgDn] – келесі бетке көшу; 



—  [CTRL]+[PgUp] – алдынғы бетке көшу. 

 

Книганын  әрбір  беті  алфавит  бойынша  аталған  бағаналар  және 



нөмірленген қатарлардың қиылысуымен пайда болған ячейкаларға бөлінген.   

Әрбір  ұяшыққа  бағана  атауынан  және  қатар  нөмірінен  жинақталған 

адреске ие болады, мысалы  А2, В6 және т. б.  

Бағана  атаулары  бағаналар  басының  қатарын  құрайды,  ол  беттің 

жоғарғының  бойында  орналасады.  Қатар  нөмірлері  қатарлар  басының 

бағанасын  құрайды,  ол  беттің  сол  жағында  орналасады.  Бұл  қызмет  аттары 

ұяшыққа сілтеме ретінде қолданылады.  

Терезе  сонымен  қатар  мәзір,  стандартты  панель  және  форматтау 

панелінен тұрады. Бұл элементтердің жұмысы Word программасындағыдай.  


 

11

Құрал  жабдықтар  панелі  Вид  мәзірін  қосып  және  сөндіреді.  Кейбір 



панель  құрал-жабдықтардың  іс-әрекеттері  орындалу  барысында  автоматты 

түрде орындалады. 

 

Мәліметтерді енгізу 



 

Пернелер  тақтасымен  енгілетін  ақпарат  контуры  ерекшеленген  белсенді 

ұяшықта  орналасады.  Бұл  ұяшықтың  мекен-жайы  формула  қатарының  сол 

жақ  бөлігінде,  құрал  жабдықтар  панелінің  астынғы  қатарында  орналасады. 

Осы  қатардың  оң  жағында  белгіленген  ұяшықтың  құрамы  көрсетіледі,  бұл 

жерден мәліметтерді енгізуге және қатесін түзету ыңғайлы. Керекті ұяшыққа 

жету  үшін  тышқан  көмегімен,  сілтемені  пернелер  арқалы  немесе [CTRL], 

[END] пернелерімен, сонымен қатар {TAB] пернесін қолданамыз. 

Қатарда  немесе  бағанада  бірнеше  рет  қайталанатын  мәліметтерді  енгізу 

үшін  келесі  әдісті  қолданамыз:  қайталанатын  бірінші  ұяшыққа  мәліметті 

енгіземіз,  содан  кейін  сілтемені  ұяшықтың  оң  жақ  төменгі  жағына  алып 

барамыз,  сілтеме  өзінің  түрін + (көшіру  маркері)  өзгерткен  уақытта 

батырманы жібермей, керекті бағыттағы ұяшықтар толғанға дейін созу керек. 

Егер көшірілетін ұяшық  мәліметтері қайсібір қатардың бөлшегі болса, бірақ 

сілтеме + белгісіне  айналып,  мәліметтер  көшіріліп  қана  қоймай 1,2,3,4,..., 

немесе 


″Ақпан″,  ″Наурыз″,  ″Сәуір″  секілді  кезекпен  реттелуін  құрайды. 

Бұндай  тәсіл  автотолтырылу  деп  аталады.  Қатарларды  автотолтыру  арқылы 

толтыруға болады, ол үшін мәзірден Сервис - Параметры - вкладка Списки 

командасын  таңдаймыз.  Сандық  қатарлардың  көрсеткішін  келесі  түрде 

көрсетуге  болады:  ұяшыққа  қатар  келе  жатқан  бірнеше  қатар  енгізіңіз, 

мысалы 5,10,15. Бұдан  кейін  мысалды  ерекшелеңіз,  содан  кейін  керекті 

ұяшыққа  көшіріңіз. 5, 10. 15, 20 мәндері  шығады,  ал  егер [CTRL] 

батырмасын  басып  тұрсақ,  онда 5, 10, 5, 10, 5, 10 мәндері  шығады  және 

т.с.с.Яғни  қатар  емес  оның  мәні  көшіріледі. 1, 2, 3,... қатарлары  үшін 

керісінше: қатарды енгізу үшін [CTRL] батырмасы, ал көп рет көшірсек тек 

ұяшық мәні ғана көшіріледі 1, 1, 1,… Көшірмені жасау үшін қарапайым тәсіл  

мәзірдегі  Правка - Копировать  и  Вставить  командаларын  қолдануға 

болады. 

Excel кестесіндегі ұяшықтарға әртүрлі мәліметтерді енгізуге болады 

—  текст; 

—  сандар; 

—  күндер; 

—  уақыт; 

—  формулалар; 

—  функциялар және т.б. 

 

Бұдан басқа, бір түрдегі мәліметтер әртүрлі көрінуі мүмкін. Мысалы, 25 



санын  +25; 25,0; 2,5Е1 секілді көрсетуге болады..  

 

12

Бір түрдегі мәліметтерді көрсету амалы Формат деп аталады. Форматтау     



Word-қа  қарағанда Excel-де  көп  қолданылатынын  көруге  болады.  Ол  өзіне 

ішкі арибуттармен қатар мәліметтердің құрамын есепке алады.  

Текст – бұл  әріптердің,  сандардың  және  пробелдардың  әртүрлі  түрлері. 

Текст  енгізілген  кезде  ұяшықта  сол  жағы  бойынша    тураланады,  барлық 

басқа мәліметтер оң жағына. Егер санды текст ретінде енгізілу қажет болса, 

онда  тексттің  алдына  жеке  тырнақша  қойыңыз  немесе  мәзірде    Формат - 



Ячейки - Число    командасы  орындап,  керекті  түр  мен  форматты  қойыңыз 

(мәзірді  ашып  мәліметтердің  түрі  мен  форматтарымен  танысыңыз). 

Мәліметтің  форматын  беру  үшін  контексті  мәзірді  қолдануға  болады 

(өзгертуге қажетті  ұяшықты тышқанның оң жақ батырмасымен ерекшелеңіз, 

ұяшық форматын белгілеңіз). Форматтауды жою үшін Очистить - Формат 

меню  Правка    командасын  орындаңыз.  Ондық  бөлшегі  бар  сан  жазу  керек 

болса  нүкте  ретінде  бөлгіш  «үтір»,  күнтізбелік  күн  болса–нүкте,  сызықша 

қолданылады. Excel-де  мәліметтің  өзіндік  форматтарын  құруға  болады.  Ол 

үшін  мәзірден  Формат - Ячейки - Число  командасын  орындап,  Числовые 



форматы тізімінен барлық форматтар жолын таңдаңыз сол кезде түрді енгізу 

жолында қолданушы форматы шығады. 

 

Ұсынылатын әдебиеттер 



1. Леонтьев В.П. Новейшая энциклопедия персонального компьютера 

2003. - М.: ОЛМА-\ ПРЕСС, 2003.-957 с. 

2. Иллюстрированный самоучитель Microsoft Office  

 

СРС үшін тексеру тапсырмалары (лекция 1) [1, 2, 6,7] (2 сағат) 



1.Excel кітабы 

2. Мәліметтерді енгізу 

3.  1-3 тапсырма . 

 

2 дәріс  Сандардың, күндердің, уақыттың қолданушылық 



форматтары (1сағат) 

 

Сандардың  қолданушылық  форматы  белгілі  бір  түрдегі  мәліметтерді 



суреттеу    шаблонын  арқылы  құрылып,  келісімді  символдар  кезегі  түрінде 

(сандар, күндер, уақыт, текст).  

Сандық  форматтар.  Сандық  үшін  мәліметтерді  төрт  секцияға  дейін 

анықтауға болады.  Нүкте мен үтір  арқылы бөлінген секцияларда  форматтар 

келесі  кезекпен  анықталады:  оң  сандар  үшін,  теріс  сандар,  нөлдік  мәндер 

және  текст.  Ұяшыққа  оң  санды  енгізу  үшін  шаблонның  бірінші  секциясы, 

теріс  сандар–  екінші,  нөл–  үшінші,  текст–  төртінші  секция  қолданылады. 

Жаңа секция құру үшін нүктені үтір белгісін енгізу керек. Егер тек екі секция 

берілген  болса,  онда  бірінші  секция  оң  және  нөлдік  мәндер  үшін,  ал 

екіншісі– теріс сандар үшін қолданылады. Егер бір ғана секция берілсе, онда 

барлық сандар үшін бір формат қолданылады 


 

13

Бөлшектер  мен  үтірлі  ондық  сандарды  форматтау  үшін  секцияға  сәйкес 



шаблон қосу керек. Шаблонда нолді қолданғанда бөлшек бөлігінде мәні жоқ 

нолдер  көрінеді,  егер  бөлшектегі  сандардың  саны  форматтағы  нолдердің 

санынан аз болса және шаблондағы нолдер саны сәйкесінше алынып отырса. 

Егер де сандардың бүтін бөлігі форматқа қарағанда көп болса, онда мәні бар 

разрядтар көрінеді.  

Егер  шаблондағы  сандар (#) белгісімен  берілсе , онда  бүтінге  дейін 

дөңгелектенеді.  Шаблонда    #  белгісі  қолданылып,  бөлшек  санды  жазғанда 

сандардың ғана мәні көрінсе, мәні жоқ нолдер көрсетілмейді. 

Мысалы,  00456,5666 саны 457 түрінде;  

Шаблондағы ұяшықты ###,# белгісімен белгілегенде:  

456 – 456 түрінде;  

456,400 - 456,4түрінде.  

Шаблонда  пробелдің  қолданылуы  сандардың  группаға  бөлінуін 

көрсетеді. 

Мысалы, шаблон ұяшығын# ###,# белгісімен белгілегенде: 

45636554 саны 45 636 554 түрінде көрсетіледі. 

  Шаблонды  қолданған  кезде  бөлшек  үтірге  дейін  және  одан  кейін «?» 

белгісі кездессе, онда реттелу қалпы ондық бөлшек ретінде орындалады. Бұл 

шаблон реттеуді сонымен қатар бөлу және бөшек сызықшаларында көптеген 

сандармен қатар қолданылады. 

 

Мысалы, 56,3 санын 56 1/3 түрінде  



56,7 санын 56 2/3 түрінде;  

56,8 санын 56 4/5 түрінде;  

Ұяшықтар үшін ??" "?/? шаблоннын тағайындау  

Бұл  жағдайда  барлық  бүтін  бөлікті  дробьтан  бөліп  тұрған  пробел  қалпы 

реттеледі  (пробел  басқа  символдар  сияқты  сан  құрамында  болып,  оны 

тырнақшамен аяқтауы мүмкін). 

Ұяшықтағы мәліметтердің түстерін беру үшін секцияға түс форматын тік 

жақшада  енгізіңіз.  Секциядағы  бірінші  элемент  болып  түстің  коды 

орналасады:  

[ҚАРА]; [КӨК]; [КӨГІЛДІР]; [ЖАСЫЛ];[КҮЛГІН], 

[ҚЫЗЫЛ]; [АҚ]; [САРЫ]. 

Сандар  үшін  қолданылатын,  берілген  шарттарға  жауап  беретін,  сандық 

форматтарды  анықтау  үшін  сол  шартты  тік  жақшаға  алып,  бірінші  орынға 

қойыңыз.  Ол  салыстыру  операторынан  және  мәнінен  құралуы  керек. 

Мысалы,  төменде  келтірілген  формат 5,7 тең  және  одан  үлкен  сандарды 

қызыл  түспен, 5-тен  кішілері  көк  түспен (5,5 бұл  жағдайда  өз  еркімен  қара 

түспен көрсетіледі):  

 

[>=5,7][қызыл]# ##;[<5][көк]# ##. 



 

 

14

Белгілі  бір  мәні,  мысалы,  түсі,  шекарасы,  боялуы  бар  ұяшықтарды 



ерекшелеу  үшін  шартты  форматтарды  қолдану  керек.  Ол  үшін  мәзірден  

Формат => Условное форматирование командасын таңдау керек.  

 

Ұсынылатын әдебиеттер 



1.  Леонтьев  В.П.  Новейшая  энциклопедия  персонального  компьютера 

2003. - М.: ОЛМА-\ ПРЕСС, 2003.-957 с. 

2. Иллюстриралды өзіоқытушы Microsoft Office.  

 

СРС үшін тексерме тапсырмалар (лекция 2) [1, 2, 6,7] (2 сағат) 



1. Ұяшықты Оформление ячейки. 

2. Стилдер.  

3. 4-6 тапсырма . 

 


Каталог: fulltext -> UMKDP -> MDiG
UMKDP -> Оқытушы пəнінің оқу-əдістемелік кешенін əзірлеген: т.ғ. к доцент Шерембаева Р. Т., т.ғ. к доцент Омарова. Н. К
UMKDP -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
UMKDP -> Кафедра меңгерушісі Тутанов С.Қ. 2009 ж
UMKDP -> ОҚытушы пəнінің ОҚУ-Əдістемелік кешені
UMKDP -> Жер асты кешендері құрылысының технологиясы
UMKDP -> А. Н. Данияров атындағы өнеркәсіптік көлік кафедрасы
UMKDP -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
MDiG -> Аға оқытушылар: Улжибаева Ғ. Ш., Кудышева Г. О., доцент, п.ғ. к
MDiG -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
MDiG -> ОҚытушы пəннің ОҚУ-Əдістемелік кешені

жүктеу 0.98 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет