ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені



жүктеу 0.65 Mb.
Pdf просмотр
бет1/5
Дата19.04.2017
өлшемі0.65 Mb.
  1   2   3   4   5

Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі 

Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті 

 

 

 



 

 

Бекітемін 



Бірінші проректор 

__________А. Исагулов 

“___”___________2008ж 

 

 



 

 

 



ОҚЫТУШЫ ПӘНІНІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ 

 

 

«Табиғатты пайдалануды экология-экономикалық бағалау» пәні бойынша 

«Тіршілік әрекетінің қауіпсіздігі және қоршаған ортаны қорғау» 

мамандығының студенттері үшін 050731 

Геоэкологиялық факультет 

Өндірістік экология және химия кафедрасы 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



2008 

Алғы сөз 

 

Оқытушы пәнінің оқу-әдістемелік кешенін әзірлеген: аға оқытушы Цой Н.К..   



 

 

 



 

Өндірістік экология және химия кафедрасының отырысында талқыланған 

Хаттама №__  «__» ______________2008ж. 

Кафедра меңгерушісі ___________Ю.Обухов   «__» ______________2008ж. 

 

 

 



 

Геоэкологиялық факультеттің оқу-әдістемелік бюросымен мақұлданған 

Хаттама №__ «__» ______________2008ж. 

Төраға____________ И. Рябова  «__» ______________2008ж. 

 

 

 



 

 

 



 

 

  



 

 

 



2

 

Мазмұны 


 

Глоссарий...............................................................................................................   4

1 Оқу жұмыстық жоспар......................................................................................    5

2 Сабақтан тапсырманы тапсыру графигі.......................................................... 10

3 Лекция конспектісі............................................................................................    11

4 Практикалық жұмыстарға методикалық нұсқау.............................................   32

5 Оқытушы мен студенттік өздік жұмысының тематикалық жоспары...........   35

6 Аттестация кезіндегі студенттік жұмыстарға қадағалау материалдары...... 35

 

                                                                                                           



 

 

 



 

 

       



 

3


Глоссарий 

Берілген  пәннің  оқу-әдістемелік  кешенінде  келесі  анықтамалар  мен 

терминдер ашылған 

1.

 



Глоссарий - түсіндірілуі  немесе  басқа  тілден  аудармасы  бар  глосстар 

(түсініксіз сөздер немесе түсініктер) жиынтығы 

2.

 

Тезаурус - нақты  тақырып  деректерінің  қандай  да  бір  параметрлері 



бойынша өзара салыстырылған және осы тақырыпты еркін түсінуге мүмкіндік 

беретін кілт сөздер түрінде жүиелі толтырылуы 

3.

 

Синквейн – бес  жолдан  құралған,  белгілі  бір  ережелер  бойынша 



жазылатын өлең. Синквейнді құрастыру студенттен оқу материалын, ақпаратты 

қысқаша түсініктермен мазмұндауды талап етеді. 

Бірінші жол – бір сөз, зат есім (бұл тақырып); 

Екінші жол – тақырыпты ашатын екі сын есім; 

Үшінші жол – тақырыпқа қатысты іс-әрекеттерді сипаттаитын үш етістік; 

Төртінші жол – тақырыпқа деген көзқарасты анықтайтын, бірнеше 

сөзден құралған сөйлем, тұтас тұжырым; 

Ақырғы жол – жеке көзқарасты анықтауға мүмкіндік жасайтын және 

тақырыптың жаңа интерпретациясын беретін мазмұндама-сөз. 

4.

 



Эссе – бұл тақырып бойынша неғұрлым еркін ойлар, көлемі 5-7 бет. 

Эссе құрылымы: 

 

Кіріспе  (тақырыптың  құрылымы,  тақырыптың  мәні,  тақырыпқа 



қатысты  көзқрастардың  келіспеушілігі,  тақырыпты  қарастыру  құрылымы, 

негізгі талқыға көшу); 

 

Негізгі 



бөлім 

(автор 


шығаратын 

талқылаулар 

(аргументтер);талқылауларды  ұсынуда  қолданылатын  негізгі  түсініктердің 

анықтамасы,  талқлауларды  қолдайтын  дәлелдемелер – фактілер,  мысалдар; 

контраргументтерді  немесе  қарама-қарсы  талқылауларды  құрастыру  (олардың 

неге әлсіз болып, ал автордың сөздері неге күшінде қалатынын көрсету керек)). 

 

Қорытынды  (негізгі  талқылауды  қайталау;  негізгі  талқылаудың 



пайдасына  аргументтерді  мазмұндайтын  бір  немесе  екі  сөйлем;  ұсынылған 

талқылауды  қабылдамаудың  нәтижесі  туралы  жалпы  ескерту  және  берілген 

тұрақтаманың пайдасы туралы жалпы қорытынды). 

5.

 



Реферирлеу – бұқаралық  докладтың  қысқаша  мазмұны,  мінездемесі, 

ғылыми еңбектің немесе тақырып бойынша докладтың мазмұны. 

6.

 

Полимизирлеу - өзінің 



қорытындыларының 

міндетті 

түрде 

құрастырылуымен  қатар  берілген  мәселе  бойынша  әр  түрлі  авторлар 



көзқарастарының анализін өткізу үшін әдебиетпен жұмыс істеу. 

7.

 



Рецензиялау – критерийлік талдау және қойылған мәселені бағалау. 

8.

 



Қарап  шығу – жалпы  тақырыппен  біріктірілгендер  туралы  қысқаша 

ақпарат. 

9.

 

Кейс – мәселені  нақтылау:  нақты  фактілер  мен  оқиғаларды  сипаттау, 



бірақ  бұл  кезде  автор  жағынан  оқиғалардың  бағалануы  берілмейді,  бір  дұрыс 

шешімге ие емес. 

Мынадай кейстар болады: 

 

4



 

Дәстүрі  «гарвардтық» - нақты  кәсіпорынның  фактілері  бойынша 



жазылған  абсолютті  дұрыс  ақпарат,  яғни,  анализ,  бақылау,  мәселелерді 

сипаттау; 

 

Модификацияланған – қандай  да  бір  нақты  компанияны  қолданумен 



жазылған; 

 



Компаниямен  қатынасуысыз  жазылған  оқиғалар – газет,  журналдар, 

теледидар, достар деректері, өзінің жеке қабілеті; 

 

Ойдан  шығарылған  оқиғалар – болмайтын  туралы  «ертегі»,  нақты 



бола  алатын  және  өмірде  бір  нәрсеге  үйрететін  кіші  апат  құрастырылады. 

Кіммен,  қайда  дегенге  сілтеу  жасалмайды,  бірақ  ағымдағы  момент  сандары 

(мысалы, құны) болуы мүмкін: 

 



Тактикалық    -  белгілі  бір  мәселеге,  бір  бөлек  іс-әрекет  сферасына 

қатысты; 

 

Стратегиялық - әр  түрлі  іс-әрекет  сфераларына  қатысты  (бірнеше 



тақырыпты қамтиды). 

 

 



 

 

 



 

5


1  Оқу жұмыс бағдарламасы 

1.1 Оқытушы туралы мәліміеттер және байланыстық ақпарат 

Цой Наталья Константиновна аға оқытушы ӨЭ және Х кафедрасы ҚарМТУ-

дың  2 корпусында 501 аудиторияда орналасқан, байланыс телефоны 56-75-93 

қосымша(120)  



 

1.2 Пәннің еңбек сыйымдылығы 

Сабақтың түрі 

Байланыс сағаттарының саны 

Семестр


 

Кредиттер

 

 

Дәріст



ер 

Тәжириб


елік 

сабақтар 

Зертханалы

қ сабақтар 

СОДЖ

сағат-


тары-

ның 


саны 

Сағат-


тарды

ң бар-


лығы

СДЖ


 сағатта

-

рының



 саны

 

Жалпы



 сағат

тың



 саны

 

Бақылау



 түрі

 

6 3  30 



15 

45 



90  45  135 Экзам

ен  


 

 

1.3 Пәннің сипаттамасы 

«Табиғатты  пайдалануды  экология-экономикалық  бағалау»  пәні 050731-

«Тіршілік  әрекетінің  қауіпсіздігі  және  қоршаған  ортаны  қорғау»  мамандығы 

бойынша  бакалаврлар  дайындау  оқу  жоспарында  қарастырылған  негізгі 

профильді пәндерді таңдаудағы компоненттерінің бірі болып табылады 



 

1.4 Пәннің мақсаты 

Пәннің  мақсаты:  қоршаған  ортаны  қорғау  және  табиғат  қорын  орынды 

пайдалануды  қамтамасыз  ету әдістері және өнеркәсіпті өндірістік іс-әрекеттің 

экономикалық салдарын, табиғат ортасы мен қоғам  арасындағы дарабайланыс 

процесінде құрылатын экономикалық және өндірістік қатынастарды оқыту. 

 

1.5Пәннің міндеттері  



Табиғатты пайдаланудағы құқықтық реттеу туралы білімді меңгеру. 

 Берілген пәнді меңгеру нәтижесінде студенттер білу керек : 



түсінігі  болуы  керек:  табиғатты  пайдаланудың  эколого-экономикалық 

дамуының  негізгі  мәселелері  туралы;  табиғат  қорларын  үнемдеу  және 

рациональды  қолдану  облысында  социальды-экономикалық  тапсырмаларды 

шешудегі системді анализ жайлы; мемлекеттік экологиялық саясаттың, табиғат 

қорғау  заңдылығының  және  экологиялық  жұмыс  организациясының  негізгі 

принциптері туралы;  



білу  керек:  табиғат  қорларын  экономикалық  бағалаудың  негізгі 

әдістерін;  табиғат  қорларын  рациональды  емес  қолданғанда  келген  зиянды 

анықтауды;  табиғат  қорғаудың  экономикалық  эффектілігін  анықтаудың 

әдістерін;  жоспарланатын  шешімдерді  эколого-экономикалық  бағалау 

әдістерін;  

істеп  білу  керек:  табиғатты  қорғау  организациялары  шараларының 

кезіндегі экологиялық, экономикалық және факттік зиянды есептей; табиғатты 

 

6


қорғаудың  барлық  бағыттарында  документацияларда  нормативті  эдебиет 

қолдана;  



тәжірибелік  дағдыны  қалыптастыру:  қоршаған  ортаға  өндірістің 

немесе оның құрамының кері әсерін бағалауда; эколого-экономикалық жақтан 

алғанда  жоспарланған  технологиялық  шешімдерді  таңдауда;  ұсынылған 

техникалық шешімдердің технико-экономикалық есептерінде.  



 

1.6 Айрықша деректемелер 

Берілген 

пәнді 

зерделеу 



үшін 

келесі 


пәндерді 

(бөлімдерді(тақырыптарды)көрсету арқылы) меңгеру қажет: 

Пән 

Бөлімдердің 



(тақырыптардың) атауы 

1.Қазақстан тарихы 

Жалпы  тарих.  Қазақстан 

тарихы. 


2. Математика 

Барлық бөлімдер 

3.Информатика 

Барлық бөлімдер 

4.Химия 

Барлық бөлімдер 

5.Химиялық анализ 

Барлық бөлімдер 

6.Экология 

Барлық бөлімдер 

7.Экономиялық теория 

Барлық бөліидер 

8.Өнеркәсіп тарауларындағы экология 

Барлық бөлімдер 



 

1.7 Тұрақты деректемелер 

«Табиғатты пайдалануды экология-экономикалық бағалау» пәні оқудағы 

алынған  білім,келесі: «Экологиялық  құжаттарды  құрастыру,сараптау  және 

аудит», «Қоршаған ортаның мониторингі» пәндерін меңгеруде қолданылады.  

 

11.8 Пәннің мазмұны 

1.8 .1. Сабақтың мазмұны бойынша пәннің мазмұны және олардың еңбек 

сыйымдылығы. 

Сабақтың түрлері бойынша еңбек сыйымдылығы 

Бөлімнің (тақырыптың) 

атауы 


Дәрістер 

Тәжірбиелі

к 

Зертха-


налық 

СОДЖ  ДЖ 

1 Кіріспе дәрісі 2 



Экономика мен 



экология байланысы 

- - 




Тәжірбиелік жұмыс № 1  





2 Қоршаған ортаны 

қорғаудағы жалпы 

экономикалық аспекті 

2 - 




Негізгі эколого-

экономиялық  дәрежісі 

- - 





Тәжірбиелік жұмыс № 2  





 



7

3 Экономикалық даму 

және  экологиялық 

фактор 

4 - 




Экономиялық 

рациональдік 

табиғипайдаланудың 

негіздері  

- - 





Тәжірбиелік жұмыс № 3  





4 Табиғат 



ресурстарының 

экономикалық бағалауы 

6 - 





Жалпы 


табиғипайдаланудың  

ұстануі  

- - 





Тәжірбиелік жұмыс № 4  





5 Табиғи ортаның 



ластанудан 

экономикалық 

бағалаудағы шығыны   

6 - 




Табиғат  ресурстарын  

толемі 


- - 



Тәжірбиелік жұмыс № 5  





6 Табиғатқорғау 



шараларының 

экономикалық 

тиімділігі 

4 - 




Баға, налог түрлері - - 



Тәжірбиелік жұмыс № 6  





7 Эколого-



экономикалық бағалау 

жобасын шешу 

2 - 





8 Экономические 

стимулы рационального 

природопользования 

2 - 





9 Перспективы развития 

экономики 

природопользования в 

республике и 

положительный опыт 

решения эколого-

экономических проблем 

за рубежом 

2 - 




ИТОГО:  

30 


15 

45 



45 

 

 



8

1.9. Негізгі әдебиеттер тізімі  

 

1.



 

Тонкопий  М.С.  Экономика  природопользования:  Учебное  пособие. – 

Алматы: Экономика, 1998. – 475 с. 

2.

 



Сагимбаев  Г.К.  Экология  и  экономика. – Алматы:  Қаржы-қаражат, 

1997. – 144 с. 

3.

 

Гирусов  Г.К  и  др.  Экология  и  экономика  природопользования. – 



Москва: ЮНИТИ, Закон и право, 1998. – 455 с. 

4.

 



Сахаев  В.Г.,  Щербицкий  Б.В.  Справочник  по  охране  окружающей 

среды. – Киев: Будiвельник, 1986. – 152 с. 

5.

 

В.В.Глухов,  Т.В.Лисочкина,  Т.П.Некрасова  Экономические  основы 



экологии. – Санкт-Петербург, 1997. – 355 с 

6.

 



Гурова  Т.Ф.,  Назаренко  Л.В.  Основы  экологии  и  рационального 

природопользования. – Москва: Издательство Оникс, 2005. – 224 с. 

7.

 

Оралова А.Т., Цой Н.К. Промышленная экология: Учебное пособие. – 



Караганда:  КарГТУ, 2003. – 141 с. 

 

1.10 Қосымша әдебиеттер тізімі 

 

1.

 



Цой Н.К Правовая экология. Схемы и комментарии: Учебное пособие. 

– Караганда:  КарГТУ, 2001. – 94 с. 

2.

 

Путилов  А.В.,  Копреев  А.А.,  Петрухин  Н.В..  Охрана  окружающей 



среды. – Москва: Химия, 1991. – 256 с. 

 

1.11 Студенттердің білімдерін бағалау критерийлері 



 

Пән  бойынша  емтихан  бағасы  межелік  бақылау  бойынша  үлгерімнің 

барынша үлкен көрсеткіштерінің (60% дейін) және қорытынды аттестацияның 

(емтиханның) (40% дейін) қосындысы ретінде анықталады және кестеге сәйкес 

100% дейінгі мәнді құрайды. 

 

Әріптік жүйе 



бойынша бағалау 

Балдар 


Пайыздық 

құрамы 


Дәстүрлі жүйе 

бойынша бағалау 

А цифрлық балама 4.0  95-100 

А- 3.67 


90-94 

Өте жақсы 

В+ 3.33 

85-89 


В 3.0 

80-84 


В- 2.67 

75-79 


Жақсы 

С+ 2.33 


70-74 

С 2.0 


65-69 

С- 1.67 


60-64 

D+ 1.33 


55-59 

D 1.0 


50-54 

Қанағаттанарлық 

F 0 

30-49 


Қанағаттанарлықсыз

 

9



Әріптік жүйе 

бойынша бағалау 

Балдар 

Пайыздық 



құрамы 

Дәстүрлі жүйе 

бойынша бағалау 

0 0-29 



 

Аралық  бақылау  оқытудың 7-ші  және 14-ші  апталарында  жүргізіледі 

және бақылудың келесі түрлерінен алғанда қалыптасады 

 

Оқытудың академиялық кезеңі, апта 



Бақылау

 түрі


 

%-

тік



 құрамы

 

 



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Барлығы


, % 

Сабаққа 


қатысу

шы-лық 




. .

. . .

.

.

.

.

. . . . . . 15

Дәріс 


конспек

тілері 




 .  .

 .

 .

 .  .  . 

Тәжірби


елік 

жұмыст


ар 



 .



 .  .

 .

 .  .  .  14

Бақылау 


жұмыст

ары 


2     .

    .          . 

Модуль 1    

 

 

 



 

.

 

 

 

 



 

Аралық 



бақылау 

1     

 

  *


 

 

 

 

 

 



 

СДЖ 2,2 



  .   .

  .

    .      . 11

Емтихан 40                40

Барлығ

ы 

100                100



 

Сиквеинді құрастыру бойынша бағалар критерийлері. 



Ең жоғары баға келесі жұмыстар үшін қойылады: 

 



Терең аргументталып ашылған тақырып; 

 



Материалды  өте  жақсы  білуді,  оны  анализдей,  қорытындылап, 

жалпылай білуді көрсететін жұмыс; 

 

Композициясы  бойынша  тәртіпті,  логикалы  және  ойды  жеткізудегі 



реттелген жұмыс; 

 



Дұрыс әдеби тілмен жазылған жұмыс; 

 



Орфографиялық,  пунктуациялық  және  грамматикалық  қателердің 

жоқтығымен қатар стилистикасы бойынша мазмұнына сәйкес келетін жұмыс; 

 Жоғары баға келесі жұмыс үшін қойылады: 

 

10



 

Жеткілікті толық және тақырыпты нақты ашатын жұмыс; 



 

Тақырып бойынша материалды және басқа оқу көздерін білуді және өз 



ойларын  негіздей  білу  үшін  оны  қолдана  білуді  көрсететін,  сонымен  қатар, 

қорытындыны және жалпылай білуді көрсететін жұмыс; 

 

Логикалық және мазмұнын жеткізудегі реттілігі бар жұмыс; 



 

Дұрыс әдеби тілмен жазылған жұмыс; 



 

Стилистикасы бойынша логикалық жұмыс; 



 

Мазмұнына сәйкес жұмыс. 



Орта баға келесі жұмыс үшін қойылады: 

 



Бастысы мен негізгісінде ғана ашылатын жұмыс; 

 



Жалпы,  тақырыпқа  дұрыс,  біржақты  немесе  жеткілікті  толық  емес 

жауап  берілген,  ойларды  жеткізудің  тәртіптілігіндегі  ақаулар  жіберілген 

жұмыс. 

Төмен баға келесі жұмыс үшін қойылады: 

 



Тақырыбы тек сырттай ғана ашылған жұмыс; 

 



Жалпы, тақрыпқа толық емес жауап берілген, одан ауытқулары немесе 

ойды жеткізу реттілігінде кейбір ақаулар жіберілген 

Эссе бағасының критерийлері: 

 



Ондағы өтілген материалдың көрініс дәрежесі; 

 



Мәселеге көзқарастың бірегейлігі; 

 



Аргументация; 

 



Өз көзқарасын негіздеп ұстау қабілеті; 

Кейстерді жазуға қойылатын жалпы талаптар: 

 

Көркемділік; 



 

Ақпараттың нақтылығы; 



 

Құрамдылығы; 



 

Ақпарат  әрекетке  итермелеу  керек  (егер  сан  маңызды  болса,  онда 



қателер жібермеу қажет, мысалы, ШРК(күл)=0,05мг/м

3

,бірақ ШРК(күл)=1 жазу 



керек); 

 



Әрекеттердің  динамикалығы – ойға  әрекет  түрін  түсіретін  етістіктерді 

қолдану. 

 

1.2 Саясаты және процедуралары 

 

«Экология» пәнін зерделеу кезендік келесі ережелерді сақтауды сұраймын: 



1.

 

Сабаққа кешікпеу; 



2.

 

Сабақты  орынды  себепсіз  босатпау,  ауырған  жағдайда – 



анықтаманы, басқа жағдайларда түсіндірме хатты ұсынуды сұраймын; 

3.

 



Ұялы телефондарды өшіру; 

4.

 



Консультация графигі бойынша өткізілген сабақтарды оқу; 

5.

 



Оқу процесіне белсене қатысу; 

6.

 



Үй тапсырмасын уақытында орындау; 

7.

 



Оқытушының рұқсатынсыз аудиториядан себепсіз шықпау; 

 

11



8.

 

Курстастармен  және  оқытушылармен  шыдамды,  ашық,  қалтықсыз 



және ырысты болу керек. 

 

Даналар саны 



Авторлары 

Оқу-әдістемелік 

әдебиеттердің атауы

Баспасы, 

шыққан 

жылы 


Кітапханада  Кафедрада

Негізгі әдебиеттер 

1.

 

Тонкопий 



М.С. 

Экономика 

природопользования: 

Учебное пособие 

Алматы: 

Экономика, 

1998 

3 1 


2.

 

Сагимбаев 



Г.К. 

Экология и 

экономика 

Алматы: 


Қаржы-

қаражат, 

1997 

5 1 


3.

 

Гирусов 



Г.К и др 

Экология и 

экономика 

природопользования

Москва: 

ЮНИТИ, 


Закон и 

право, 1998 

5 1 

4.

 



Сахаев 

В.Г., 


Щербицкий Б.В. 

Справочник по 

охране окружающей 

среды 


Киев: 

Будiвельник, 

1986 

30 1 


5.

 

Глухов 



В.В., Лисочкина 

Т.В., Некрасова 

Т.П. 

Экономические 



основы экологии 

Санкт-


Петербург, 

1997 


7 1 

6.

 



Гурова 

Т.Ф., Назаренко 

Л.В. 

Основы экологии и 



рационального 

природопользования

Москва: 

Издательство 

Оникс, 2005 

- 1 


7.

 

Оралова 



А.Т., Цой Н.К. 

Промышленная 

экология: Учебное 

пособие 


Караганда:  

КарГТУ, 


2003 

16 1 


Қосымша әдебиеттер 

8.

 



Цой Н.К 

Правовая экология. 

Схемы и 

комментарии: 

Учебное пособие 

Караганда:  

КарГТУ, 

2001 


16 1 

9.

 



 Путилов 

А.В., Копреев 

А.А., Петрухин 

Н.В.. 


Охрана окружающей 

среды 


Москва: 

Химия, 1991 

5 1 

 


Каталог: fulltext -> UMKDP -> PiX
PiX -> Бекітемін Ғылыми кеңес төрағасы, ректор, ҚР ҰҒА академигі
PiX -> Оқытушы пəнінің оқу-əдістемелік кешенін əзірлеген: т.ғ. к доцент Шерембаева Р. Т., т.ғ. к доцент Омарова. Н. К
UMKDP -> Жер асты кешендері құрылысының технологиясы
UMKDP -> А. Н. Данияров атындағы өнеркәсіптік көлік кафедрасы
UMKDP -> Аға оқытушылар: Улжибаева Ғ. Ш., Кудышева Г. О., доцент, п.ғ. к
PiX -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
PiX -> Химия ғылымдарының докторы, профессор Ибраев М. К
PiX -> ОҚытушы пәнінің ОҚУ-Әдістемелік кешені
PiX -> ОҚытушы пəнінің ОҚУ-Əдістемелік кешені
PiX -> Кафедра меңгерушісі 200 ж

жүктеу 0.65 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет