Оқытудың инновациялық жəне интерактивтік əдістері



жүктеу 0.92 Mb.
Pdf просмотр
бет3/10
Дата25.04.2017
өлшемі0.92 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

 

Интернет-көздер: 

http://www.kontrolnaja.ru/dir/pedagogika/1240

 

http://ihtik.lib.ru/ 



http://www.modernstudy.ru/pdd-1036.html  учебно-воспитательный процесс как система педагогического 

взаимодействия 

http://www.nravstvennost.info/library/news_detail.php?id=2443 виды и уровни анализа воспитательной работы 

http://sv-sidorov.ucoz.com/publ/organizacija_vospitatelnoj_raboty/uchebnye_materialy/sushhnost_celepolaganija/4-

1-0-18  сущность целеполагания в воспитательном процессе 

http://www.uroki.net/docklruk/docklruk29.htm планирование воспитательной работы классным руководителем 

http://festival.1september.ru/articles/211999/ структуры организации коллективных творческих дел. 

http://besedka7781.ucoz.ru/publ/tekhnologija_lichnostno_orientirovannogo_obuchenija_metodicheskie_osnovy_pos

troenija_lichnostno_orientirovannogo_uroka/1-1-0-3    технология  личностно-ориентированного  обучения. 

методические основы построения личностно ориентированного урока 

http://www.do.ektu.kz/laws/MONRK/17.pdf 

http://www.petropavl.kz/skoipkppk/pp_12_06/7.shtml 

http://www.yk.kz/news/show/12078 

http://www.nao.kz/research/publication_detail.php?ID=2791 

сontent/citizenry/edu_youth_policy/sec_gen_edu/article/1274&lang=  12 летнее образование 

http://12years.edu-kost.kz/  Joomla Travel Template Template Tools На пути к 12-летнему образованию 

http://www.edualmaty.kz/index.php/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%

B0_12-


%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D0%BE_%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%

D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B2_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D

0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5_%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%

85%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%E2%80%A6_10-

%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D1%86%

D0%B8%D1%8F  Проблема 12-летнего образования в Республике Казахстан… 10-ая конференция 

http://www.kazpravda.kz/c/1319611831    В  2020  году  в  Казахстане  осуществится  полный  переход  на  12-

летнюю модель обучения 



http://www.balazan.kz/comon/kalendar/detail.php?ID=2391    Контекст  организации  компетентностно  - 

ориентированного образования в Казахстане 



http://www.minjust.kz:81/doc/show/id/2830  Об утверждении Государственной программы развития 

образования Республики Казахстан на 2011 - 2020 годы  

 

5.  «Оқытудың инновациялық жəне интерактивті əдістері» пəнінен тапсырмаларды 

орындау жəне тапсыру графигі 

 

№ 

Жұмыс түрі 



Тапсырманың 

мақсаты мен 

мазмұны 

 

Ұсынылатын 



əдебиеттер 

Орындау 


мерзімі жəне 

тапсыру 


уақыты 

(аптасы) 

Балл 

Бақылау түрі 



Реферат 


Тақырып 

бойынша 


негізгі 

баяндама 

Семинар 

тақырыбына 

байланысты 

3 апта   

0-100 балл 

Реферат жəне 

баяндама 

Оппонент 



болуы 

Баяндама 

жасау 

Семинар 


тақырыбына 

байланысты 

4 апта 

0-100 балл 



Семинарда жауап 

беруі 


ОЖМӨЖ 


тапсырмалар

ын орындау  

(барлығы 12 

тапсырма) 

Талдау жəне 

танымдық 

қабілеттерін 

арттыру 


Семинар 

тақырыбына 

байланысты 

ОЖМӨЖ 


кестесі 

бойынша 


берілген 

уақыт 


шеңберінде 

 

0-100 балл 



Тапсырмалардың 

орындалуын, 

сұрақтарға жауап беру 

қабілетін тексеру 

Жазба жұмыс 



түрінде 

аралық 


бақылау 

Ойлау 


қабылетін 

тексеру 


Бірінші 

жұмыс  1 – 4 

тақырыптарға 

байланысты 

Екінші 

жұмыс 5 – 11 



тақырыптарға 

байланысты 

№4 семинар  

№10 семинар  

0-100 балл 

Жазба жұмысын 

тексеру 

Емтихан 



Білімді 

кешенді 


тексеру 

 

 



0-100 балл 

 

 



 

 

6.  Мəтіндік оқу құралы, авторлық дəрістер 

 

 

№1 дəріс тақырыбы:  Білім беру жүйесіндегі инновациялық ізденістер мəселесі  

1.  Инновациялық ізденістердің көкейкестілігі жəне педагогикалық инноватика. 

2.  Педагогикалық жаңалық жəне педагогикалық жаңа түзілімдер. 

3.  Педагогикалық инновация жəне новатор-модернизаторлар. 

Жаңа  педагогикалық  технологияны  оқыту  процесінде  пайдалану  қажеттіліктен  туындайды.  Ғылыми  – 

техникалық  даму  ғасырындағы  жаңа  қажетті  жағдайдың  бірі  –  интелектаулдық,  шығармашылық,  гуманды 

жас ұрпақты тəрбиелеу. Даму педагогикалық оқыту процесінің негізгі, терең мағыналы мəніне айналды.  

Кез  –  келген  педагогикалық  технологияның  философиялық  жəне  педагогикалық  –  психологиялық 

əдістемелік негізі болады. Қазіргі кездегі педагогикалық технологиялар негізінен гуманистік бағытта, қарым 

–  қатынаста  тепе  –  теңдік  позициясы  мен  жеке  тұлғаны  қалыптастыруға  бағытталады.  Қазіргі  кезде 

педагогикалық  оқыту  технологиялары  пайдалану  қажеттілігінің  жоғарылауына  байланысты  педагогикалық 

оқыту технологияларын қанағаттандыруға тиісті бірнеше талаптар анықталды: 



-  Əр  мұғалім  өзінің  бағыты  мен  қойған  мақсатына  байланысты  мемлекет  пен  қоғамның  сұранысына, 

ғылым мен техниканың дамуына байланысты технологияларын таңдай білу қажет; 



-  Оқыту  технологияларының  түрлерімен  танысу,  оған  қойылатын  талаптарды  ескеру,  олардың  білім 

парадигмаларына  сəйкес  келуі,  оқыту  процесін  технологияландыру,  осы  принциптерге  сəйкес 

бағдарламаларын жасау жұмыстарында қарастырылады. 

Оқыту мақсатының нақты қойылуы мен оның ғылыми негізделуі:  



-  мақсаттың уақыт талабына сай болуы;  

-  технологияның оқытушыға да, оқушыға да пайдалануға ыңғайлы болуы;  

-  технологиялық құралдар мен дидактикалық материалды бірге пайдалану мүмкіндігінің болуы;  

-  оқу іс-əректінің нəтижеснің жоғары сапалы болуы;  

-  оқу материалын толық қабылдау мүмкіндігінің болуы;  

-  оқу поцесінде қарым-қатынсатың еркін болуы;  

-  оның үнемі жетілдіріп, толықтырылып отыру мүмкіндігінің болуы.  

Осыған  орай,  білімінің  мазмұны  да,  оған  қойылатын  талаптары  да  өзгереді.  Сол  себепті  қазір 

мектептерде  де  оқытудың  жаңа  технологиялары  қолданыла  бастады.  Онсыз  жаңа  сатыға  көтерілу,  білім 

сапасын  арттыру  əсте  мүмкін  емес.  Сондықтан  жаңашылдық  керек,  яғни,  инновациялық  жүйе  негізінде 

студенттердің белсенділігін арттыру, өзіне сенімділігін қалыптастыру, танымды – шығармашылық қабілетін 

дамыту олардың белсенділік – сенімділік сапаларын диагностикалық əдіс – тəсілдерімен анықтауға, сабақта, 

сабақтаны  тыс  уақытта  өз  ойын  еркін  жеткізе  білуге  үйретуге,  қоғамда  болып  жатқан  оқиғаларға  қатысты 

көзқарастарының болуына, көрсеткіштерін анықтауға көмегін тигізеді. 



 

№2 дəріс  тақырыбы:   Қазіргі оқытудың инновациялық технологияларына теориялық сипаттама. 

1.  Шет ел жəне отандық əдебиеттердегі «оқыту технологиялары» ұғымы. 

2.  Оқыту  технологияларының классификациясы. 

3.  Инновация түріне сай оқыту технологияларын қолдану мəселесі. 

«Технологияға» анықтама берейік. Бұл жерде осы «педагогикалық технология»  мəніне ие болып тұр.  Оның 

мағынасын  түсінуіміз  үшін  əлемдік  педагогикалық  тəжірибеде  «технология»  ұғымының  тарихына  көз  

жүгірткеніміз жөн. «Техника» сөзінің екі мағынасы бар. 

 1. Өндірістік құралдарының  жиынтығы  

 2. Бір істі орындағанда қолданылатын тəсілдер жиынтығы. 

      «Технология» термині  сол тəсілдер жүйесі ( ілім) деген мағынаны  

білдіреді. Шын мəнінде, білім беру саласындағы технологиялық идеялар жаңадан пайда болды деу ағаттық. 

Оқыту технологияландыру туралы ойды осыдан   400 жыл бұрын Я.Коменский айтқан екен.  

      Интерактивті технология əдістеріне мыналар жатады:  

    а) эвристикалық əңгіме  б) пікірсайыс əдісі в) «миды шабуылдау» əдісі  

г) «дөңгелек үстел»    д) «іскерлік ойын» əдісі жəне т.б. 

Г.В.Селевко «педагогикалық технология» үш жағын белгілейді:  

-  ғылымилық:  педагогикалық  технология  –  оқытудың  мақсатын,  мазмұнын  жəне  əдіс-тəсілдерін 

жасайтын, педагогикалық үрдісті жобалайтын, оларды зерттейтін педагогика ғылымының саласы; 

-  үрдісті-сипаттаушы:  үрдісті  сипаттау  (алгоритмі),  оқытудың  жоспарланған  нəəтижесіне  жетуде 

қолданылатын мақсат, мазмұн, əдіс-құралдар жиынтығы; 

-  үрдісті  –  іс-əрекеттік:  технологиялық  (педагогикалық)  үрдісті  жүзеге  асыру,  барлық  тұлғалық, 

құралдық жəне əдіснамалық педагогикалық құралдардың жұмысы.  

Отандық  педагогикада  «педагогикалық  технология»  ұғымы  оқыту  жəне  тəрбиелеу  үрдісінде  бірдей 

қолданса, шетелдік педагогикада ол тек оқыту саласымен шектелген.  

Білім  беру  практикасында  «педагогика  технология»  ұғымы  үш  өзара  бағынышты  деңгейде 

қолданылады;  

1. Жалпыпедагогикалық  (дидактикалық)  деңгей:  жалпыпедагогикалық  (жалпы  дидактикалық, 

жалпытəрбиелік).  Технология  белгілі  бір  аймақтағы,  оқу  орнындағы,  оқытудың  білім  деңгейіндегі  тұтас 

білім  беру  үрдісін  сипаттайды.  Мұнда  педагогикалық  технология  педагогикалық  жүйе  ұғымымен 

мағыналас: оған оқытудың мақсаты, мазмұны, құрал,ғ əдістер жиынтығы, үрдістің объект, субъектісінің іс-

əрекеттік алгоритмі енеді.  

2. Жеке  əдістемелік  (пəндік)  деңгей:  бұл  «жеке  əдістеме»,  яғни  бір  пəн,  сынып,  шеберхана  аясында 

оқыту  мен  тəрбиенің  белгілі  бір  мазмұнын  жүзеге  асыру  да  қолданылатын  əдіс,  құралдар  жиынтығы 

(мысалы, оқу пəндерін оқыту əдістемесі жəне т.б.) 

3. Модульдік деңгей: бұл оқу-тəрбие үрдісінің кейбір бөліктерінің технологиясы, жеке дидактикалық 

жəне  тəрбиелік  міндеттерді  шешу  (іс-əрекеттің  бір  түрінің  технологиясы,  ұғымдарды  қалыптастыру,  жеке 

тұлғалық қасиеттерді қалыптастыру,  сабақ технологиясы, жаңа білімді меңгеру технологиясы жəне т.б.)  

Педагогикалық техънологияның негізгі құрылымдық бөліктері:  

a.  Тұжырымдамалық негізі; 

b.  Оқытудың мазмұндық бөлігі: 

оқытудың мақсаттары – жалпы жəне нақты; 



оқу материалының мазмұны; 

c.  үрдістік бөлік – технологиялық үрдіс: 

оқушылардың оқу əрекетінің əдістері мен формалары; 



мұғалім жұмысының əдістері, формалары;  

материалды меңгеру үрдісін басқарудағы мұғалім əрекеті;  



оқу үрдісін диагностикалау. 

Кез-келген педагогикалық технологияға қойылатын негізгі əдіснамалық талаптар:  


1. тұжырымдамалық  негіздің  болуы.  Кез-келген  педагогикалық  технологияға  белгілі  білім  ғылыми 

тұжырымдама  тəн.  Оған  білім  беру  мақсаттарына  жетудің  философиялық  ,  психологиялық,  дидактикалық 

жəне əлеуметтік-педагогикалық негіздемесі енеді.  

2. Жүйелілік.  Педагогикалық  технология  жүйеге  тəн  барлық  қасиеттерге  ие  болуы  тиіс:  үрдістің 

логикасы, барлық бөліктерінің өзара байланысы, тұтастығы. 

3. Басқарушылық сипаты. Оқу үрдісін жобалау, жоспарлау, диагностикалық мақсаттар қою, нəтижені 

түхзетук мақсатында əдіс-тəсілдерді, құралдарды өзгерту.  

4. Тиімділік.  Қазіргі  педагогикалық  технологиялар  бəсекелестік  жағдайында  өмір  сүргендіктен, 

нəтижесі  бойынша  тиімді,  шығындары  бойынша  үнемді,  оқытудың  белгілі  білім  стандарттарына  жетуді 

қамтамасыз ететіндей болуы тиіс.  

5. Қайта  өндірілуі.  Педагогикалық  технологиялар  білім  беру  орындарында  түрлі  субъектілердің 

қолдана алу (қайталау, қайта өндіру) мүмкіндігі.  



 

№3 дəріс тақырыбы:   Технологияны оқыту. Технологияны оқытудың мақсаты мен міндеттері  

1.  Технологиялық оқыту – даралап жəне деңгейлік саралап оқытудың құралы.  

2.  Технологиялық оқытуды ұйымдастыру.  

3.  Технологияны оқыту бойынша оқу жоспарын құру принциптері  

Технологиялардың жіктелуі. 

Педагогикалық  технологияларды  жіктеу  мəселесі  В.Г.  Гульчевская,  В.П.Беспалько,  в.Т.Фоменко, 

Г.К.Селевко жəне т.б. еңбектерінде қарастырылған.  

1. Қолдану  деңгейі  бойынша:  жалпыпедагогикалық,  жеке  əдістемелік  (пəндік)  жəне  модульдік 

технологиялар.  

2. Философиялық  негізі  бойынша:  материалистік,  идеалистік,  диалектикалық,  метафизикалық, 

ғылыми  (сциентикалық),  діни;  ізгілікті,  ізгілікті  емес;  антропософиялық,  теософтық;  прагматикалық 

экзистенциалистік, еркін тəрбиелеу жəне зорлау; жəне т.б. 

3. Психикалық дамудың басым факторы бойынша: биогенді, социогенді, психогенді  жəне идеалистік 

технология.  Тұлға  -  бұл  биогенді,  социогенді,  психогенді  факторлар  əсерінен  туындайтын  нəтиже,  нақты 

технология олардың тек біреуін есепке алып, оны негізгісі ретінде көрсетуі мүмкін.  

4. Тəжірибені 

меңгерудің 

ғылыми 


тұжырымдамасы 

бойынша: 

ассоциативті-рефлекторлы; 

бихевиористік, 

гештальттехнологиялар, 

интериоризаторлық, 

дамытушы, 

нейролингвистикалық 

бағдарламалау жəне суггестивті.  

5. Тұлғалық  құрылымдарға  бағытталуы  бойынша:  ақпараттық  технология  (пəндер  бойынша  білім, 

білік,  дағдыны  қалыптастыру);  операциялық  (ақыл-ой  əрекеттерінің  тəсілдерін  қалыптастыру); 

эмоционалдық-көркем  жəне  эмоционалдық  құлықтық  (эстетикалық  жəне  құлықтық  сапаларда  қарым-

қатынастарды  қалыптастыру);  өзін-өзі  дамыту  технологиялары  (тұлғаның  өзін-өзі  басқару    механизмін 

қалыптастыру(;  эвристикалық  (шығармашылық  қабілеттерді  дамыту)  жəне  қолданбалы  (іс-əрекеттік, 

практикалық саланы қалыптастыру). 

6. Мазмұн  мен  құрылым  сипаты  бойынша:  оқыту  жəне  тəрбиелеу;  зайырлы  жəне  діни,  жалпы  білім 

беретін жəне кəсіби-бағдарлы, гуманитарлық жəне технократтық, кешенді (политехнологиялар) жəне аралас 

технологиялар.  Монотехнологияларда    оқу-тəрбие  үрдісі  бір  басым  идея,  ұқстаным,  тұжырымдамаға 

негізделсе,  политехнологияда  –  бірнеше  технологиялардың  бірігуі.  Басқа  технологияларға  жиі  енгізілетін 

технологиялар,  олардың  элементтері  аралас  технологиялар  деп  аталады.  Олардың  рөлі  –  катализатор 

(жеделдеткіш), белсендендіргіш.  

7. Танымдық іс-əрекетті ұйымдастыру жəне басқару бойынша ажыратылған (оқушылардың іс-əрекеті 

бақыланбайды, нақтыланбайды), циклді (бақылау, өзін-өзі бақылау, өзара бақылау), бейтарап (фронтальды), 

бағытталған (жеке), қолмен жұмыс (вербальді(, автоматтандырылған (оқу құралдарының көмегімен).  

Аталған қасиеттерге сəйкес технологиялардың мына түрлері ажыратылады (В.П.Беспалько):  

1 – дəстүрлі дəрістік оқыту; 

2 – аудиовизуальды  техникалық құралдар көмегімен оқыту; 

3 – «кеңесші» жүйесі; 

4 – оқулық көмегімен оқыту; 

5 – «шағын топтар» жүйесі;  

6 – компьютерлік оқыту; 

7 – «репетитор» жүйесі; 

8 – «бағдарламалы оқыту». 

 

 

№4 дəріс тақырыбы:  Оқытудың инновациялық технологияларының білім беруді модернизациялау 

контекстінде дамуы. 

1.   Білім беруді модернизациялау тұжырымдамасы. 

2.  Білім берудің педагогикалық технологиялары. 

 

  



 

Педагогикалық  технологияда  баланың  позициясы,  білім  беру  үрдісінде  ересектердің  балаға  деген 

қарым-қатынасы өте маңызды орын алады. Осы көрсеткіш бойынша технологияның типтері мынадай:  

a.  Авторитарлы  технологиялар  (субъект-объектілі  қарым-қатынас,  талап  қою  мен  зорлаудың 

басылымдылығы); 

b.  Дидактоцентрикалық  (субъект-объектілі  қарым-қатынас,  негізгі  мақсат  –  оқыту,  тұлғаны 

қалыптастыру құралдары- дидактикалық құралдар); 

c.  Тұлғалық-бағдарлы (бастысы – бала тұлғасы, оның табиғи əлеуетін дамыту. Бала тұлғасы – білім 

беру субъектісі, мақсаты оларды антропоцентрикалық деп те атайды).  

Тұлғалық бағдарлы технологияға:  

Антропоцентрикалық,  

Гуманистік 

Психотерапевтикалық бағыттар тəн.  

Мақсаты – жан-жақты дамытылған, еркін, шығармашыл тұлғаны қалыптастыру.  

Тұлғалық бағдарлы технологиялар түрлері:  

1.  ізгіліктік-тұлғалық 

технологиялар 

– 

ізгіліктік 



мəнге 

ие, 


тұлғаға 

психотерапевтикалық  қолдауц  көрсету,  көмек  беру.  Идеясы  –  баланы  жан-жақты 

құрметтеу, жақсы көру, оның шығармашылығына сену.  

2.  ынтымақтастық  технологиясы  демократизмді,  педагог  пен  баланың  субъект-

субъектілі қарым-қатынасындағы теңдік, жолдастық.  

3.  еркін тəрбиелеу технологиясы. Балаға таңдау жəне өз бетімен жұмыстану еркіндігін 

беру.  

4.  эзотериялық технология – «ұғынылмайтын» санаасты, эзотериялық білім жайындағы 



ілімге негізделген – шындық жəне оған апаратын жолдар. Педагогикалық үрдіс – бұл 

шындықты айту емес, оған ену, жақындау.  

8.  Оқытудың  тəсілі,  əдісі,  құралы  бойынша:  догматикалық,  репродуктивті,  түсіндірмелі-

иллюстративті,  бағдарламалы  оқыту,  проблемді  оқыту,  дамыта  оқыту,  өзін-өзі  дамыта  оқу  диалогтық, 

коммуникативтік, ойын, шығармашылық жəне т.б. 

9. Оқушылардың категориясы бойынша: 

• 

көпшілік (дəстүрлі) мектеп технологиясы, орташа оқушыға есептелген; 



• 

алдыңғы деңгейлі технологиялар (пəндерді тереңдетіп, оқыту, гимназиялық, лицейлік, арнайы білім 

беру жəне т.б.; 

• 

орнын толтыра оқыту технологиясы (педагогикалық түзету, педагогикалық қолдау жəне т.б.); 



• 

түрлі виктимологиялық (сурдо-, орто-, тифло-, олигрофренопедагогика); 

• 

мектеп аясында ерекше балалармен (қиын балалар, дарынды балалар) жұмыс жасау технологиясы. 



10. 

Дəстүрлі жүйені модернизациялау бағыты бойынша: 

a.  Педагогикалық  қарым-қатынастарды  ізгілендіру  жəне  демократияландыру  негізгі  педагогикалық 

технологиялар  –  іс-əрекетке  бағытталу,  тұлғалық  қарым-қатынастардың  басымдылығы,  жекелеу 

тұрғысы,  демократиялық  басқару,  мазмұнның  айқын  ізгіліктік  сипаты  тəн.  Олар:  ынтымақтастық 

педагогикасы,  Ш.А.Амонашвилидің  ізгіліктік-тұлғалық  технологиясы,  адамды  қалыптастырушы 

пəн-əдебиетті оқыту жүйесі (Е.Н.Ильинаның) жəне т.б. 

b.  Оқушылардың  іс-əрекеттерін  белсендендіру  жəне  интенсификациялау  (жеделдету)  негізіндегі 

педагогикалық  технологиялар:  ойын  техөнологиялары,  проблемді  оқыту,  В.Ф.  Шаталовтың  тірек 

сигналдары  конспектісі  негізінде  оқыту  технологиясы,  Е.И.Пассовтың  коммуникативті  оқыту 

технологиясы.  

c.  Оқыту  үрдісін  тиімді  ұйымдастыру  жəне  басқару  негізіндегі  педагогикалық  технологиялар: 

бағдарламалы  оқыту,  саралап  оқыту,  жекелеп  оқыту,  топтық  жəне  ұжымдық  оқыту,  компьютерлік 

(ақпараттық) оқыту технологиялары.  

d.  Оқу  материалын  əдістемелік  жəне  дидактикалық  қайта  құру  негізіндегі  педагогикалық 

технологиялар:  дидактикалық  бірліктерді  үлкейту  (П.М.Эрдниев),  В.С.Библердің  «Мəдениеттер 

диалогы» 

технологиясы, 

Л.В.Тарасовтың 

«Экология 

жəне 

диалектика» 



технологиясы, 

М.В.Воловинтің ақыл-ой əрекеттерін деңгейлі қалыптастыру теориясын жүзеге асыру технологиясы 

жəне т.б. 

e.  Табиғатқа  сəйкестік  технологиясы,  халық  педагогикасының  əдістерін  қолдану,  баланың  табиғи 

дамуына  негізделген  технологиялар:  Л.Н.Толстой  бойынша  оқыту,  М.Монтессори  технологиясы 

жəне т.б. 

f.  Альтернативті: Р.Штайнердің вальдорф педагогикасы, С.Френенің еркін еңбек технологиясы, жəне 

т.б. 


 

№5 дəріс тақырыбы:   Интерактивтік əдістерді қолданудың теориялық негіздері 

1.«Интерактивтік оқыту» ұғымы 

2.Интерактивтік оқыту үрдісін ұйымдастыру ерекшеліктері 

«Интерактив»  сөзі  ағылшынның  «interact»  сөзінен  шыққан.  «Inter»-бұл  өзара,  «act»-əрекеттесу  деген 

мағынаны білдіреді. Интерактивті сөзі бұл бір нəрсемен ( мысалы, компьютермен немесе біреумен, адаммен 


əңгімелесу) диолог түрінде өзара əрекет етуге қабілеттілік дегенді білдіреді. Сонымен, интерактивтік оқыту- 

бұл  ең  алдымен  мұғалім  мен  студенттердің  өзара  əрекеті  жүзеге  асырылатын  диалогтық  оқыту,  танымдық 

іс-əрекетті ұйымдастырудың арнайы формасы. Оның өзінің нақты жəне болжаған мақсаттары болады. Оның 

мақсаттарының  бірі  -оқыту  үрдісін  жемісті  ететін  студенттердің  өзінің  интеллектуалдық  деңгейін, 

табыстылығын сезінуге жəне оқытуда жағымды жағдай жасау. 

Оқу  процесіндегі  өзара  əсердің  жаңа  мазмұнын  бере  алатын  анықтаманы  іздестіру  барысында 

интерактивті  оқыту  термині  пайда  болды.  Бұл  шын  мəнінде  педагогикалық  қарым  –  қатынастың  мəнін, 

мазмұны  мен  құрылымын,  оңтайландыруға  қабілетті  екендігін  көрсетті.  Интерактивтілік  ұғымы 

«символикалық  интеракционизм»  (Г.Блоуберг,  Дж.Г.Мид,  Р.Сирс,  т.б.),  яғни  адамдар  арасындағы  қарым  – 

қатынасты үздіксіз сұхбат (диалог) ретінде қарастыру деген сөз. Мұндай тікелей диалог бүгінгі күні ерекше 

мəнге ие болып отыр. Көптеген негізгі əдістемелік инновациялар. 

 «Интерактивтің» негізгі ерекшеліктері қандай? Мысалы, сондай мақсаттардың бірі – студент өзінің 

жетістігін,  интеллектуалдық  қабілетін  көрсете  алатындай  жағдай  тудыру  болып  табылады  жəне  бұл  оқыту 

процесінің  нəтижелі  болуына  əсер  етеді.  Оқы  процесіндегі  интерактивтік    əрекет  диалогтың  қарым  – 

қатынасты  ұйымдастыруды  жəне  дамытуды  көздейді.  Өзара    түсінісу,  өзара  əсерге  бірлесіп  шешім 

қабылдауға  мүмкіндік  береді.  Диалогтық  оқыту  нəтижесінде  сыни  ойлауға,  күрделі  мəселелерді  талдау 

негізінде  шешуге,  балама  пікірлер  айтуға,  дискуссияға  қатынасуға,  басқа  адамдармен  қарым  –  қатынас 

жасауға үйренеді. Бұл үшін сабақ кезінде жеке, жұптық жəне топтық жұмыстар ұйымдастырылады, зерттеу 

жобалары,  рольдік  ойындар  қолданылады,  əртүрлі  құжаттар  мен  ақпарат  көздері  мен  шығармашылық 

жұмыстар жүргізіледі.  

Интерактивті  оқытудың  мəні  оқыту  үрдісін  барлық  студенттер  таным  үрдісіне  тартылып,  өздері 

білетін жəне ойлайтын нəрселерін қайта қарауға, түсінуге мүмкіндік беретіндей етіп ұйымдастыру. 

Интерактивті  оқыту  жеке  студенттермен  жұмыс,  жұппен  жұмыс,  топпен  жұмыс  түрінде 

ұйымдастырылады.  Мəселен,  педагогика  сабағында  интерактивті  əдістерді  қолдану  кезінде  студенттерді 

топқа  бөліп,  оларды  белсенді  əрекет  етуге,  бірін-бірі  қолдау,  толықтыру  арқылы  сұхбат  құруға  үйретуге 

болады.  Екі  студенттің  сұхбатына  үшіншісі  де  араласуына  болады.  Ол  қарсы  топтың  студенті  болуы  да 

мүмкін.  Қарсы  топтан  болғандықтан,  ол  сұхбатқа  өзінің    сұрағымен    немесе  екі  студенттің  сұхбатында 

айтылмаған  тақырыпқа  қатысты  тың  дерегімен  қатыса  алады.  Мұны  полилог  деп  атайды.  Бұл  өзге  тілді 

үйренуді жеңілдетеді, оқу процесінде кездескен қиындықтарды жеңуге көмектеседі. 

Сонымен қатар бұл əдіспен өткізілген сабақта мұғалім əр студентке жеке көңіл бөле алады. Себебі 

əрбір  студенттің  жеке  өзіне  ғана  бөлінген  тапсырмасы  болады.  Мұнда  əрбір  студент  өз  жұмысының 

нəтежелі  болуын  көздейді.  Сөйте  тұра,  олар  жұп  болып,  топ  болып  жұмыс  істейтіндіктен,  біріккен 

əрекеттерінің жеткілікті болуын  да мақсат етеді. Сондықтан білімі төмен студенттер озат студенттерден кей 

жерлерде тапсырманың орындалу барысынан көмек алса, ал озат студенттер топтық əрекетте артта қалмау 

үшін тілді  нашар білетін, я білімі төмен серіктесіне көмек береді. Осылайша интерактивті əдіс студенттерге  

мəселені  бірігіп  шешуді  үйретеді.  Бірігіп  жұмыс    істеу  əрі  жеңіл,  əрі  қызық,  əрі  тиімді.  Интерактивті  əдіс 

барысында  олар  мəселені  бірігіп  шешіп  қана  қоймай,  бірлесуге,  ұйымдасуға  бейімделе  отырып,  оқып 

үйренуге тырысады. Бұл оқытудың тəрбиемен бірлікте жүруіне алғы шарт қалыптастырады. 

Интерактивті  əдісте,  жоғарыда  айтқанымыздай,  мұғалім    ұйымдастырушы,  бақылаушы  деңгейінде 

ғана  көрінеді  де,  студент  белсенділігі  арта  түседі.  Интеракция  кезінде  мұғалім  жұмысқа  тікелей 

қатысқанымен, ол өз мүмкіндігін шектеп,онда студенттің белсенді болуына жағдай туғызуы қажет. Дəлірек 

айтқанда,  өзге  тілді  үйренуде  маңызды  болып  табылатын  студент  пен  студенттің  арасында  болатын 

интеракция  кезіндегі  əрекет  жүйесін  бес  сатыға  бөлуге  болады:  мақсат  қою,  жұмысты  жоспарлау, 

тапсырманы бөлу, студенттер əрекетін бақылау, бағалау. 

Ал  интерактивті  оқытудың  мақсаты-оқу  процесінің  барлық  сатысында  бірлескен  əрекетке  жағдай 

жасау. Əр студентті жеке тапсырмамен  жұмыс істете отырып, топ мүддесін ойлауға үйрету. Əрқайсысын өз  

міндетін жауапкершілікпен атқаруға жетелеп, ортақ нəтежеге қол жеткізуге ұмтылдыру. 

    


 Интерактивті  оқыту  əдістеріне  студенттерді  білім  алу  жəне  оны  өңдеуге  жағдай  жасайтын  əдістер 

жатады.  Олардың  ішінде  белгілілері-«Үлкен  шеңбер»,  «Өзара»  (междусобойчик)  ,  «Аквариум»,  «Ми 

шабуылы»,  «Дебат»,  «Мозайка»,  «Пікірталас  жургізу  əдістемесі»,  «Рольдік  пікірталас»,  «Психологиялық- 

педогогикалық консилиум» жəне т.б. 

       

 Мамандар интерактивті оқыту үрдісіндегі мінез – құлық нормаларын төмендегіше бөлінеді: 



- өзара біріккен іс- əрекетте «актерлер» мен «көрермендер» жоқ, барлығы қатысушылар; 

- топтың əрбір мүшесінің сөздері тыңдауға тұрарлық; 

- сөйлегенде нақты тақырып бойынша, түсінікті тілмен, артық ақпаратсыз сөйлеген дұрыс;  

- егер ақпараттың кейбір жерлері түсініксіз болса, оны түсінуге бағытталған сұрақта қою керек («Мен дұрыс 

түсінсем?...»); тек содан кейін ғана қорытынды шығарылады;  

- жеке тұлға емес, идея сыналады; 

-  өзара  біріккен  іс  -  əрекеттің  мақсаты  қандай  да  бір  көзқарасты  «жеңу»  емес,  мəселе  бойынша  түрлі 

пікірлерді біліп, жақсы шешім шығару т.б.; 

«Интерактивті  оқыту»  1990  жылдары  интернет  желісінің  дамуымен  байланысты  пайда  болды. 

Осыған  орай,  көптеген  ғалымдардың  түсіндіруінше,  интерактивті  оқыту  компьютер  жəне  интернет  желісін 

пайдалану арқылы оқыту дегенге саяды.  


«Интеракция»  термині  əлеуметтік  психологияда  да  бар.  Онда    бұл  термин  ертеден  қарастырылып 

келеді.  Алайда  кейбір  əлеуметтанушы  ғалымдар    оны  адамдардың  өзара  бірлескен  əрекеті  деп  көрсетсе, 

кейбіреулері қарым- қатынас деп түсіндіріледі. Енді бір əлеуметтенушілер интеракцияны қарым-қатынастың 

бір түрі деп біледі. 

Педагогикада  «интерактивтілік»  терминінің  жиі  қолданылғанына  қарамастан,  ол  теория  мен 

практиканың  жеке  пəні  ретінде  қарастырылған  емес.  Əдіскер  ғалымдар    бұл    ұғымды  жан-жақты  саралай 

келе, оны жүйе ретінде төмендегідей сипаттайды:                              

- екі не одан да көп  қатысушының біріккен əрекеттерін  талдаудың бірлігі болып табылатын дидактикалық 

жүйе, 

- ұжымдық (топтық) іс-əрекет, 



- əрекет нəтижесіне ролдік жауапкершілік, 

- басқа тұлғамен субъектілік байланыс, 

- тұлға əрекетінің басқа мүшелердің қасиеттеріне тəуелді болуы жəне оларға ықпалы, 

- əрекеттің тəрбиелік сипатының субъектінің іс- əрекетінде бейнеленуі, 

- субъектілердің өзара қарым-қатынасы. 


Каталог: dmdocuments
dmdocuments -> Қазақ филологиясы кафедрасы
dmdocuments -> Айса байтабынов эпик жыршы
dmdocuments -> Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт
dmdocuments -> Көпбаева М. Р. ф.ғ. к., М. Әуезов атындағы Оңтүстік
dmdocuments -> Н. С. Тілеуханов
dmdocuments -> Т.ӘЛімқҰловтың «Қараой» ӘҢгімесіндегі махамбет тұЛҒасы акбулатова С. Б
dmdocuments -> Батыс қазақстандық КҮй дәСТҮрін әлемге мойындатқан қҰрманғазы рухы с. Ә. Күзембай
dmdocuments -> Кафедрасының отырысы шешімімен бекітілген. Педагогикалық жоғары оқу орындарының студенттеріне арналған. Орал, 2011

жүктеу 0.92 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет