Механиканың физикалық негіздері


Еркіндік дәрежесінің саны



жүктеу 1.81 Mb.
бет46/104
Дата10.02.2022
өлшемі1.81 Mb.
#17129
1   ...   42   43   44   45   46   47   48   49   ...   104
Механиканы физикалы негіздері Механика Механика
Топ ымы, мысалдар. Топты арапайым асиеттері Аны тама, 2-практикалық сабақ-Байтурсын, Физикада математикалық әдістері (1), Векторлар рісі, МФТ дәрістер, зертханалық жұмыс 2021 2022, Кернеулік векторыны а ыны. Электр рісі графиктік т рде рбір н, 3 тапсырма, Емтихан с ра тары Электрді атомистік т р ыда ы таби аты, 3 тапсырма АЖСТ, 1тапсырма Сақина түрлері
Еркіндік дәрежесінің саны

Еркіндік дәрежесінің саны – кеңістіктегі жүйенің күйін толық анықтайтын, тәуелсіз айнымалылардың саны.

Қатты молекулалардың идеал газының еркіндік дәрежесінің саны.





Еркіндік дәрежесінің

саны.


Бір атомды газ


Екі атомды газ


Көп атомды газ














Жылжымалы

3

3

3

Айналмалы

-

2

3

Барлығы

3

5

6

Реалды молекулаларда атом мен молекулалардың арасында тығыз байланыс жоқ, сондықтан молекулалардың ішіндегі атомдардың тербелмелі қозғалысының еркіндік дәрежесін де есепке алу керек.

Молекулалардың жалпы еркіндік дәрежесінің санына байланыссыз, 3 еркіндік дәрежесі әрқашан жылжымалы. Олардың әрқайсысына молекулалардың жылжымалы қозғалысының кинетикалық энергиясын 1/3 береміз (0).



  1. Термодинамиканың бірінші заңы

Термодинамиканың 1-ші бастамасы - термодинамикалық процесте энергияның сақталу және айналу заңы.

Жүйенің ішкі энергиясын 2 әдіспен өзгертуге болады: жүйеде жұмыс істеу арқылы ( мысалы, цилиндрдегі газды поршень көмегімен сығу арқылы) немесе жүйеге жылу беру арқылы (герметикалық ыдыста газды қыздыру).

Жабық макроскопиялық қозғалмайтын жүйені қарастырсақ.

∆Ú=Q-A немесе Q=∆Ú+A болады.

Термодинамиканың бірінші бастамасы: жүйеге берілетін жылу оның ішкі энергиясының өзгеруіне және сыртқы күштерге қарсы жасалатын жұмысына кетеді.

Диференциалды формада: δQ=dÚ+δA,

мұндағы dÚ - толық дифференциал, ішкі энергияның шексіз аз өзгеруі,

δA- элементар жұмыс, δQ - шексіз аз жылу мөлшері .

δA және δQ толық дифференциал емес, өйткені ішкі энергия жүйе күйінің бірмәнді функциясы.

Осыдан кейін, толық ішкі энергияның өзгерісі ∫ dÚ=0, ол қайтадан бастапқы күйге айналады. Жылу да, жұмыс та күй функциясы бола алмайды. Термодинамиканың 1-ші бастамасына кіретін шамалардың барлығы оң және теріс болады. Егер жылу δQ>0 болса, онда жүйеге жылу беріледі, ал егер δQ<0 болса, онда жылу алынады. Егер жүйе сыртқы денеге жұмыс жасайтын болса, онда δА>0, егер жүйеге сыртқы күштер жұмыс жасаса, онда δА<0.

Термодинамиканың 1-ші бастамасының басқа формуласы, егер жүйе периодты түрде бастапқы күйге келсе және ∆Ú=0 болса, онда A=Q, яғни 1-ші текті тұрақты двигатель – периодты әсер етуші двигатель мүмкін емес.


  1. Жылу мөлшері.

Жылу мөлшері - жылу берілу кезінде дененің алатын немесе жоғалтатын энергиясы жылу мөлшері болып табылады. Жылу мөлшері Q әрпімен белгіленеді. Жылу мөлшері ішкі энергия өзгерісінің өлшемі бола тұрып, дененің температурасына байланысты. Қыздыру барысында судың температурасын t 1-ден t 2-ге неғұрлым көбірек өзгерту керек болса, онда оған анағұрлым көп жылу мөлшерін беру қажет. Жылу мөлшері - физикалық шама және ол температураның t 1-ден t 2-ге дейінгі өзгерісіне пропорционал, яғни Q~(t2-t1). Егер дененің температурасы жоғарыласа, онда ол дененің қандай да бір жылу мөлшерін алғанын, егер төмендесе, онда жылу шығарғанын көрсетеді


  1. жүктеу 1.81 Mb.

    Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   42   43   44   45   46   47   48   49   ...   104




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет