«Мәдени МұрА» МеМлекеттік бАғдАрламасының



жүктеу 2.22 Mb.
Pdf просмотр
бет6/22
Дата29.03.2017
өлшемі2.22 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22

80

80

81



АНАР—СӘулЕ

Ісім жөн, шын сүйіскен жарымды алдым,

Еркімен бермеген соң Қабыл, Қаман.

Шошытып ұстайын деп Қабыл сонда,

Бір атты әлгі сөзді айтқан заман.

Сәулебек оқ шығармай жүріп кетті,

Боларын бір сойқанның біліп кетті.

Бекініс жаудан бұрын алу керек,

Далдалап бір берікке кіріп кетті.

Келеді арт жағынан жау да салып,

Түрі жоқ адасатын кейін қалып.

Алды—тау, арт жағы—жау, тұйықты алып,

Бір тасты жауды тосты бетіне алып.

Жау дағы таяу келе жатыр еді,

Көздерін далда тасқа сатып еді.

ұйлығып бір мойнаққа түсе қалды,

Алдынан Сәуле бастап атып еді.

Болмады екі жаққа жайға жатыс,

Сөз айтып бұрынғыдай жауап қатыс.

Болғанда олар отыз, бұлар үшеу,

Шаңда-шұң шаңқай түсте болды атыс.

Бұл атыс байқағанға болды күшті,

Шаң шығып атқан оқтан түтін ұшты.

Бір шошып, онан кейін омақа асып,

Нәзір ит дегенде оққа ұшты.

Болмады қуғыншыға бұл жер орын,

Қылмады Нәзір өліп тәңір жолын.

Сәтіне Сәтбай мерген келе кетіп,

Оқ үзіп салбыратты оң жақ қолын.

Сәулелер шығып алып тас басына,

Бәрінің мылтығы бар бас-басына.

Түсірді он шақты атты тағы да атып,

Адамның дарытпады басқасына.

Ант атып, қаса ұрып, өлді Нәзір,

2500

2510


2520

82

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

82

83

Біреудің қастық ойлап жас басына.



Болғанда бесін мезгіл қайта қашты,

Қоймады Анар—Сәуле қашпасына.

Шұрқырап жаяу-жалпы кетті қашып,

Өлген ат ер тоқымын кетті шашып.

Қалаға тәуекел деп бетті бұрды,

Мәтен мен Анар, Сәуле ақылдасып.

—Болмайды енді бізге таудан мекен,

Мұратқа тауда жүріп деме жетем.

Оқ шығып, адам өліп болды соғыс,

Енді жау қанын қумай жата ма екен?!

Қарашы ғашықтардың қылығына,

Су құйып азық алып тұлыбына.

Қалаға аялдамай жүріп кетті,

Өзі іздеп бармақ болып ұлығына.

Жөнелді сол бетімен күн, түн қатып,

Келешек күндеріне үміт артып.

Жер еді бес күншілік ұлықтары,

Кеп қалды екі күнде сапылдатып.

Қалаға түнде келді Сәуле сері,

Ақ көбік, Сұркүлік пен бәйге кері.

Көшенің бұрма-бұрма бәрі таныс,

Базарлап қысы-жызы жүрген жері.

Алатын арада бар алыс-беріс,

Бар еді бір байбатша саудагері.

Жаз жиып несиесін, күзде қайтып,

Шығатын уағында соғым тері.

Бір шығып көк жайлаудан қайтып кеткен,

Бір жарым ай боп қалған содан бері.

Аты еді Әбділқайым байбатшаның,

Ашық қол саудагердің ол бір ері.

Ол дағы базаршыдан естіп жатқан,

2530


2540

2550


2560

82

82

83



АНАР—СӘулЕ

Жайылмай тұра ма өсек ауыз жері?!

Қақпаға Сәуле, Мәтен жетіп келді,

Қасында Анар сұлу, бұраң белі.

Сәуле тұр қиял басқан күрең қабақ,

Кішкене Анар сергек онан гөрі.

Жолыққан сексен түрлі сергелдеңнің,

Жүректен тұр тарқамай қайғы-шері.

Адаспай түн ішінде тура тапты,

Қамшымен дарбазаны Мәтен қақты.

Жөн сұрап, біреу шығып есік ашып,

Ат байлап, үйге кіріп шамын жақты.

Отырды мейман үйге бұлар кіріп,

Біреу жүр шай қайнатып, зыр жүгіріп.

Малайдан келген кім деп жөнін ұғып,

Байбатша төсегінен келді тұрып.

Сәулемен амандасты Әбділқайым,

ұқтырды бастан аяқ Сәуле жайын.

Байбатша бәрін ұғып, басын шайқап,

Тамағын неше түрлі қылды дайын.

Сәулеге:—Жат жайланып енді,—деді,

Көрмедім сен секілді ерді, деді.

Шаһардан көне ұлы қайтып кеткен,

Орнына кеше біреу келді, деді.

Сөйлемек ертең уағыз жамбылында,

Жинал деп елге жарлық берді, деді.

Жатыңдар бір-екі күн сыртқа шықпай,

Көтеріп талып келген белді, деді.

Аянбай осы жолы өзім жүріп,

Табамын жұмысыңа емді,—деді.

Сөйлесіп жаңа ұлықпен бетін байқап,

Береміз тойғанынша жемді,—деді.

Сәуле мен Анар қызға бір үй берді,

Анар қыз кірін жуып, шашын өрді.

Танысып жұртыменен уағыз сөйлеп,

2570


2580

2590


84

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

84

85

Тарқатты жаңа ұлығы ертең елді.



Сөйлесті Әбділқайым ұлықпенен,

Көрсетіп неше түрлі жейтін жемді.

Байбатша жүр сөйлесіп судай жылып,

Асылдан алуан-алуан сыйын қылып.

ұқтырып бұрын сөзін, кім тойғызса,

Сөйлейді соның сөзін сондағы ұлық.

«Балалар салыпты,—деп жастығына,

Дұшпанның шыдай алмай қастығына.

Қазақша өлген ісін бітірсін» деп,

Бұйырмақ болды жұрттың бастығына.

Оларды деді ұлық:—жата берсін,

Әуелде дау иесі мұнда келсін.

Сол күнде ақиқатпен бітіреміз,

Бітеді қандай жолмен көзі көрсін.

Сәулеге қайтып келіп Әбділқайым,

ұқтырды оқиғаның түгел жайын.

«Тамаша базар барып қылыңдар»—деп,

Екі атты пәуескемен қылды дайын.

Базарды монша барып, аралап жүр,

Шаһардың таңырқатып жарлы-байын.

Аңырып Анаржанды көрген жандар,

Көргісі тағы келді көрген сайын.

Мойнына бір-бірінің қолын салып,

Сәуле жүр қасына алып туған айын.

Ел айтты:—Қасындағы ері болса,

Парымен қосыпты,—деп,—бір құдайым.

Жарқырап жүр Анар қыз жанған шамдай,

Тұрады жүзін көрсе кім таңданбай.

Анаржан Сәулесімен жүрсін мұнда,

Айталық елдің іші болды қандай?

Сындырып Сәтбай қолын, Нәзір өлді,

Ауылға улап-шулап алып келді.

2600

2610


2620

84

84

85



АНАР—СӘулЕ

«Ауылын Сәулебектің шабамыз» деп,

Жан-жаққа ат шаптырып жинады елді.

Жиналды елдің түгел кәрі-жасы,

Би, болыс, манфаң, зәңгі, елу басы.

Тоқтатты қалыстар кеп Қаман жақты,

—Кетер,—деп,—жаман болып ел арасы.

Әуелі мәлім қылмай елді шапсақ,

ұлықтың қандай болар көз қарасы.

Алдымен қағаз жазып мәлімделік,

Болар,—деп,—сонан кейін бір шарасы.

Нәзірді көрге көміп, жаназалап,

Хат алып біреу кетті шаһар қарап.

Қаман да өз сөзінен қайтпай жүрді,

Басқалар кеткенімен түгел тарап.

ұлыққа жүрген жігіт барып жетті,

Сөздерін хатын беріп мәлім етті. 

—Қыз жағы, жігіт жағы, қалыс билер,

Қайта бар, бәрі мұнда келсін,—депті.

Бес шерік және қосты:—Айдап кел,—деп,

Жүрсе айдап, жүрмесе егер байлап кел,—деп.

Әбділқайым ұлықты жағалап жүр,

Тақсыр-ай, біздің сөзді жайлап бер!—деп.

Айдауға тауға келді бес шерігі,

Бұл кезде дүрлігулі елдің іші.

Ауылы Сәулебектің бәрі үркердей,

Ата-ана, екі ағасы, жас інісі.

Ағайын, туысқанның бәрі шошып,

Болар деп әлдеқандай бұл жұмысы.

Бұл ауыл күндіз-түні қойдай шулап,

Жалғыз-ақ құдай дейді—бар тынысы.

Жыласып түн ұйқысыз, күндіз күлмей,

Күпті боп өңдеріне рең кірмей.

Бар-жоғы, өлі-тірі хабары жоқ,

Сәуленің қайда екенін тағы білмей.

2630


2640

2650


2660

86

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

86

87

Болғанын Сәуле қандай қайдан білсін,



Мұндайда ел реңі қайдан кірсін?!

Мылтықты түн ішінде үшеу келді:

—Иесі Сәулебектің шәрге жүрсін.

ұлықтан келдік шәрге айдаймыз, деп.

Ісіңді шәрге апарып жайлаймыз деп.

Өзінше жөнге келіп жүрмегенді,

Сүйреп шық, темір шынжыр байлаймыз, деп.

Қонысы Сәуле елінің су жағасы,

Қайғыда ұшып кетті ел бағасы.

Қасына он төрт-он бес жігіт алып,

Аттанды Зият, Мұрат—екі ағасы.

Егіліп қатын-бала қайнады іші,

Жетеді тоқтатуға кімнің күші?!

Қабылдың Нәзірменен ауылынан,

Аттанды отыздай жан үлкен-кіші.

Қара жол түсті келіп даңғылына,

Тозаңмен түскен жері шың қылына.

Күні-түні тоқтамастан тынбай жүріп,

ұлықтың келіп кірді жамбылына.

Жамбылдың аузында жүр Әбділқайым,

Жүгірді Зият көріп таныс байын.

Зиятты Мұратпенен оңашалап,

ұқтырды Сәулебекпен істің жайын.

Ал енді кіргендей Зият, Мұрат,

Құдайдан отыр істің артын сұрап.

Кең залға екі жағын иіріп ап,

Шаңқылдап шаңқай түсте болды сұрақ.

Бұларға:—Сөйле,—деді,—енді кепті,

Атысып адам өлді не себепті?

Жіберіп Әбділқайым байбатшаны,

Алдырды Анар, Мәтен, Сәулебекті.

2670


2680

2690


86

86

87



АНАР—СӘулЕ

Бөркін ап, деді Қабыл:—тақсыр ұлық,

Айтайын арызымды Сізге сылық.

Әкетті қызымызды күшке салып,

Отырған алдыңызда мына бұзық.

Қызды да, малды да алды, бәрін бірдей,

Бұзылды елдің іші тыныш жүрмей.

Бұл сойқан осылайша асып алған,

Сөзіне қалыстардың қойды кірмей.

Қаладан қырық әскер шығып еді,

Атысты оларды да көзіне ілмей.

Бірді атып, тағы бірін жаралады,

Жоғалды, қайда кетті, қалдық білмей.

Тақсыр-ай, сөзім осы менің барлық,

Ендігі өзіңізде кеңдік, тарлық.

Осындай қорлық көріп кеп отырмыз,

Болар деп өзіңізден әділ жарлық.

Бұл сөзін Қабыл солай бейнеледі,

Көп жауап онан артық сөйлемеді,

Жауабын қыз иесі айтып болды,

Қанеки енді, Сәуле, сөйле—деді.

Сөйледі Сәуле шынын бастан-аяқ,

Жасырып, жауып сырын жасқанбай-ақ.

Нәзірдің айтқандарын, берген сертін,

ұқтырды бірін қоймай, тастамай-ақ.

—Мен болдым он жасымнан қызға ғашық,

Көрмедік ауыл аттап, қырдан асып.

Жақын-жат, ауыл-аймақ, тұтас елге,

Осы сыр түгел мәлім айдан-ашық.

«Қас қылсам, өлтірсең де құным жоқ» деп,

Хат берген өзі Нәзір қолын басып.

Кірісті екі араға қанша қалыс,

«Қызды алып береміз» деп ақылдасып.

Көнбеді оған Қабыл қарсылық қып,

Келмеді ол сөзіне мақұлдасып.

2700


2710

2720


88

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

88

89

Нәзірді құдай, аруақ, қасам ұрды,—



Деп хатты алдына әкеп тастады ашып.

Ғашығым жастайымнан болғаннан соң,

Анарды кеткенім шын алып қашып.

Кешсеңіз, кессеңіз де сыр осындай,

Барамыз енді қайда сізден асып?!

Жар үшін жалғыз жанға қарамадым,

Тау-тасты жан аямай араладым.

Соңымнан өлтірем деп қуғаннан соң,

Нәзірді атып, Сәтбайды жараладым.

Қуған соң бір өзімді түгел қаптап,

Тауды тастап, жазықты сағаладым.

Жанашыр, жәрдемші адам шықпаған соң,

Қашып кеп өзіңізді паналадым.

Қарады ұлық сонда барлығына:

Ешкімнің қарамаймын зарлығына.

Бітірем бұл шаруаны заң жолымен,

Көнбесең жазалысың жарлығыма.

Сөйленді екі жақтың барлық шыны,

Айтарлық бізде қалды сөздің міні.

Хат берсе де қателік Сәуле жақта,

Берілсін көне жолмен Нәзір құны.

Тапсырып қарындасын Қабыл алсын,

Қамаймын Сәулебекті,—қазір мұны.

Тұрасың таза бағып Анар қызды,

Ерге бер менен жарлық шыққан күні.

Жылады Анар сонда:—Өлемін,—деп,

Ел бетін қайтып тірі көремін деп.

Қайтпаймын басқа ерге, әм бармаймын,

Не салсаң осы жерде көремін деп.

Мен дағы күнәһардың бірі емес пе,

Қамап қой мені бірге Сәулемен,—деп.

—Жарамас,—ұлық тұрып,—егес,—деді,

Мұндай іс әсте дұрыс емес, деді.

2730


2740

2750


2760

88

88

89



АНАР—СӘулЕ

—Жүр! Жүрлеп! Бір жағынан Қабыл келіп,

Анаржан!—деп алдау сап өңештеді.

Анарды ағасы кеп тұр шақырып,

Тастады ұлық елді бір жапырып.

—Тарқаңдар, әкет Қабыл қыздарыңды,

Ашу қып тақтайды ұрды, кетті ақырып.

Қорқытты ұлық елді айғай салып,

Жөнелді Анаржанды Қабыл алып.

Қайғы орнап қара тұман бастарына,

Бұл жерден Анар кетті, Сәуле қалды.

—Қош, Сәуле,—деді Анар мойнын бұрып,

Баса алмай тәлтіректеп, буын құрып.

ұмытпа, мен өлгенше сендікпін!—деп,

Айрылды қолын ұстап, жылап тұрып.

Сәуле мен Әбділқайым, Зият, Мұрат,

Бәрінің шақырды ұлық басын құрап.

—Атуға кететұғын Сәулебектің,

Ап қалдым,—деді,—жанын әділ сұрап.

Нәзірдің елге барып құнын бітір,

Қылмайды ешкім зорлық талап-бұлап.

Ішінен Қабыл кірі кеткенінше,

Бұл жерде Сәулебекті тұрам сұрап.

Осындай бітірмесе ол ұнамас,

Ақырын алдауменен сипап-сылап.

Анар қыз сабыр қылсын бірер жылша,

Қайғы ойлап қамықпасын бекер жылап.

Аяқтап түгегенде істің бәрі,

Барады аман-есен Сәуле жары.

уәде баста айтылған өзгермейді,

Кетпейді уақыт ұзақ онан әрі.

Болмайды осылайша алдамасаң,

Араға қызыл тілді жалдамасаң.

(Отырған бұны айтқызып пұлдың күші,

Тамақтан өтіп кеткен әлдеқашан.)

2770


2780

2790


90

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

90

91

Мұны айтып Сәулені алды түрмесіне,



Талатып қандала мен бүргесіне.

Аһ ұрып, Анарды ойлап жатты барып,

Домалап қараңғы үйдің іргесіне.

Еліне Зият, Мұрат қайтып келді,

Жинады би мен болыс қалың елді.

Қинамай елі-жұрты Ақтан шалды,

Өздері Нәзір қудың құнын берді.

Түгесті екі жағы болып бітім,

Анар жүр сырты жалын, іші түтін.

Әлпештеп Маңлық шешей таза бақты,

«Адал,—деп,—балам саған берген сүтім!»

Бір тойға Маңлық, Бекзат қатар келіп,

Жыласты бірін-бірі тойда көріп.

Тегіннен тату өткен екі ана,

Сөйлесті өткен сырды бірден теріп.

Сәулесін айтып Бекзат жылаған соң,

Кетіпті Маңлық көңлі майдай еріп.

Берер ем Анарымды Сәулежанға,

Қосылса арамызға аман келіп.

Ант суы екі ананың болды мықты,

Жыласып көздерінің жасын сықты.

Сәулеге берем деген Маңлық сөзін,

Жеңгесі Ғайша арқылы Анар ұқты.

Бұл жұмыс дос жандарға жағып жатыр,

Көз жасы Анар қыздың ағып жатыр.

Түрмеде Сәулебекті Әбділқайым,

Мәтенмен екі жақтап бағып жатыр.

Күз өтті, қысы кетті, жазы жетті,

Әрбіреу әртүрлі өсек тағып жатыр.

Жайлауға ел шығарда Жомарт келді,

Деп едік: «Келмей тыныш не қып жатыр?»

2800


2810

2820


90

90

91



АНАР—СӘулЕ

Дайындық жасап жатыр Қабыл, Қаман,

Әкеге ере кепті Ермек жаман.

Келсе де құда, күйеу қатарынан,

Қылмады Маңлық оған аман-сәлем.

Осы жол алмақ тойы, жыртысы да,

Әкелген бар елудей жылқысы да.

Келсе де қанша малмен құда, күйеу,

Маңлықтың жазылмады қыртысы да.

Анарды шақырып ап айтты Маңлық:

—Жомарт пен Ермек кепті мұнда қаңғып.

Түспей жүр қатындардың алдауына,

Сақ болып өзіңді бақ, өзіңді аңдып.

Ешкімге бергізбеймін, Сәуле келмей,

Берік бол дұшпандардың соңына ермей.

Серттескен Бекзатпенен беремін деп,

Тыныш жүр басқа оймен әуреленбей.

Беліңді басқа жанға шештірмеймін.,

Былғатып екі батпақ кештірмеймін.

Зәндемі, ел бүлдірген, қан төккізген,

Дегенді саған мәңгі естіртпеймін.

Ежелден Бекзат менің іргелесім,

Не көрсең Сәулебекпен бір көресің.

Қосамын Сәуле келсе өз қолыммен,

Қайда өлсең Сәулебекпен бірге өлесің.

Айтқан соң сүйер сөзін Маңлық жайлап,

Жылады қыз Анаржан апатайлап.

—Келеді осы күзде не қылса да,

Қалмаса өліп Сәуле сорым қайнап.

Бір жылға уәде қылып қалған ұлық,

Мені ойлап жатқан шығар көзі жайнап.

Түстім деп Анар үшін қазған орға,

Бармағын ызаменен күнде шайнап.

Кесімін жылдан ұлық асырмайды,

Аузын Әбділқайым қойған майлап.

2830


2840

2850


2860

92

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

92

93

Мықты боп бермеймін деп өзің тұрсаң,



Бере алмас әкем мені тіпті байлап.

Апасы қайрап Анар шалқайыпты,

Бар сыры апаның да байқалыпты.

«Жабдынып қызды күзде береміз» деп,

Құдасын бір қондырып қайтарыпты.

Бұл сөзге қайтты Жомарт көңілі сеніп,

Қуанып Анар қалды күні кеңіп.

Үй іші екі бөлек, екі ұдай,

Кім білер әкетерін қай жақ жеңіп.

Сәуле ойда, Анар тауда, ел жайлауда,

Арада хабаршы жүр барып-келіп.

Сәуленің жас інісі аты—Нұрбек,

Ағасын келмек болды барып көріп.

Сол кезде Нұрбек бала он үш жаста,

Өсірген тәрбиелеп Сәуле баста.

Сәулені жас күнінде «көке» дейтін,

Сәулеге тарамайтын онсыз ас та.

Көкемді сағындым деп күнде жылап,

Мөлдіреп толып кетті көзі жасқа.

Ақтанның қолындағы жалғызы осы,

Бекзат пен басқа ешкім жоқ шалдан басқа.

Ақтан шал барлығының қожайыны,

Екі ауыл Зият, Мұрат бөлек үйі.

Ақтанның айтқанынан шыға алмайды,

Болмаса бәрі бөлек енші күйі.

Бармаған Сәулебекке жалғыз Нұрбек,

Қоятын барам десе тыныш жүр деп.

Бұл жолы қой десе де қояр емес,

Көкемді сағындым деп кетті еңіреп.

Не қылсам өзім барып келем,—дейді,

Бармасам осы жолы өлем дейді.

2870


2880

2890


92

92

93



АНАР—СӘулЕ

(Жанындай жақсы көрген ағасының),

Келгенде жүзін қайтып көрем дейді.

Бұл бұрын алдағанға ұнаушы еді,

Көкелеп біреу тисе жылаушы еді,

Сәулебек жақсы көріп, еркелетіп,

Болар деп өлмес адам сынаушы еді.

Езіліп сағынғаны рас екен,

Болмаса сөзге тоқтап шыдаушы еді.

Бұл жолы көнер емес алдау, күшке,

Егілді ауыл-аймақ мынау іске.

Қасына бір жолдас пен Асанды алып,

Сәулеге жүрмек болды ертең түсте.

Іс түссе ер жігіттің басына ауыр,

Қайғымен таза жүрек болар жауыр.

Қонарға құйрық болған, ұшсаң қанат,

Сүйеніш жал құйрығың шіркін бауыр.

Несіпбек бала жайын сұрап қалды,

Жігіттің біреуі еді ол да жалды.

—Жүремін ертең шәрге мал айдатып,

Маған қос,—деді Ақтанға,—Нұрбекжанды.

Барамын шәрім сылтау Сәуле досқа,

Қоя бер балаларды маған қос та.

Қуанды мына сөзді Нұрбек естіп,

Ертең кел,—деді,—ауылға бүгін тос та.

Ерттеді Асан, Нұрбек ертең атты,

Ел сынар жастайынан азаматты.

Нұрбектің жүретінін Анар естіп,

Оңаша Сәулесіне жазды хатты.

Қайғымен күні-түні жылап еді,

Бақытын Алла берген сынап еді.

Қамығып қалың ағаш, гүл ішінде,

Анардың жазған хаты мынау еді:

2900


2910

2920


94

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

94

95

«Бармысың есен-есен Сәулежаным,



Сенсіз жоқ шығар күнім, атар таңым.

Хал сұрап, хабарыңды білу үшін,

Хат жазған қайғы иесі Анаржаның.

Жалғанда жарым деген Сәулем едің,

Анардың көрер қызық дәурені едің.

Басыңа күн туғанда серік болмай,

Қапаста жалғыз тастап әуреледім.

Отыңа күндіз-түні жүрмін жанып,

Ас ішпей, ұйқы көрмей мейір қанып.

Кесімді бір жыл деген тоса-тоса,

Тірімін әзір өлмей, соған нанып.

Қасыңнан мен кеткенде, сені қамап,

ұлғайтты дерт үстіне жара жамап.

Дәл бүгін тоғыз айдан үш күн асты,

Отырмын өткен күнді бірден санап.

Қорқамын кетем бе деп қосыла алмай,

Қайғыны  қарсы келген тосып алмай.

Зарлаумен ләйлі—Мәжнүн өткен екен,

Арманда өтем бе деп осылардай.

Бұл істі себеп болдым қылғаныңа,

Тигіздім қалай кесір бір жаныңа.

Жаныма сонда риза болар едім,

Жалғанда жарап өлсем құрбаныңа.

Мен үшін елден қаштың, белден астың.

Жаныңды оққа байлап, соғыс аштың.

Үйіңде мен демесең жүрмес пе едің,

Абақты орны ма еді сендей жастың?

Алам деп алпарыстың жесірімді,

Тигіздім мен қу саған кесірімді.

Түсінем мен деп соққан жүрегіңді,

Тілеймін кесіріме кешірімді.

2930


2940

2950


94

94

95



АНАР—СӘулЕ

Кешірім тисе тілеп жазған хатым,

Сен едің—асыл жарым, махаббатым.

Қандай іс бейбағыңа тапсырасың.

Бәрін де жазып жібер атап атын.

Өлгенше тапсырмаңды орындаймын,

Мұңыма болар кейін шапағатың.

Зайыбы Сәулебектің Анаржан деп,

Күн бар ма атым сөйтіп аталатын.

Нұрбектен айтып жібер ақылыңды,

Жандырмай жалыныңа пақырыңды.

Аман шық, аман көру тілегім—сол,

Қайырлы қылсын Алла ақырыңды.

Жайнаған найзағайдай Сәуле жаным,

Қайғымен қырың сынып жапырылды.

Кісі өліп, құн тартқызып, ел күйзелтіп,

Анарың тауып берді аһ ұруды.

Қоярсың қателікті ғапу қылып,

Өтсе де өз жарыңнан қандай қылық.

Иншалла, қосылудан үмітім бар,

Апамның бір сөзіне ішім жылып.

Ол сөзі мынау еді тыңдасаңыз,

Ақылмен миға салып ылғасаңыз.

Айтайын Жомарт байдың қылықтарын,

Оны естіп ашу қылмасаңыз.

Жақында келіп еді малын айдап,

Балаңды бересің деп енді жайлап.

Келгеннен апам оны жақтырмады.

Қапа боп, ашуланып, қаны қайнап.

Шақырып апам мені, Анар, деді,

Болмай жүр қатындарға нанар деді.

Түспей жүр дұшпандардың алдауына,

Еңбегің ақыр бір күн жанар деді.

Жомартқа шамам келсе бергізбеймін,

Бергенін қиын қылса алар деді.

2960


2970

2980


2990

96

ҒАШЫҚТЫҚ  ДАСТАНДАР

96

97

Оған барсаң «қанды қол, қашқын қу» деп,



Қапада ғарып басың қалар деді.

Ойлашы бір сен үшін не көрмеді,

Сен кетсең қанаты оның талар деді.

Бекзатпен уәдем бар, бермек болдым,

Көз жасы сертті бұзсам ағар деді.

Асығып жаздым шала, қылмай толық,

Сонымен қалдым біраз тәуір болып.

Таярлап, жабдып тұрам күзде кел деп,

Күн кеңіп кетті Жомарт бір-ақ қонып.

Егер де сен келмесең мен қайтемін,

Кеп қалса тағы Жомарт күні толып.

Зорлықпен бермек болса шәрге кетем,

Қырғиға тапсырып қой  жүрсін шолып.

Ақылға айламенен сай едіңіз,

Қайратқа сабырменен бай едіңіз.

Сағынып сәлем жазып қол қоюшы,

Таудағы Анар мұңлық—әйеліңіз!».

Нұрбекті жазып болып тұрды тосып,

Көзінен егіліп тұр жасы жосып.

Бір жүзік, бір тақия, бір орамал,

Қалтаға салды үшеуін хатқа қосып.

Үйіне Несіпбектің Нұрбек келді,

Бесінде бәрі шыға жүрмек болды.

Анар қыз сырттан келіп Ғайшаны іздеп,

Үстіне осылардың кірмек болды.

Бұлардың жүретінін білді дағы,

От болып іші-тысы тұрды дағы.

Тапсырды аманатын қайнысына,

Сәлем айт деп қолынан сүйді дағы.

Танбастан неше күндей бұлар жүрді,

Қалаға сол бетімен келіп кірді.

Көрісіп Әбділқайым байбатшамен,


Каталог: books
books -> Бағдарламасы бойынша жарық көрді Жайлыбай F. Таңдамалы. Астана: Фолиант, 2014
books -> Орынбасар Дөңқабақ ДӘуір дүЛДҮлдері
books -> Бағдарламасы бойынша шығарылды Редакция алқасы: С. Абдрахманов, Н. Асқарбекова, Р. Асылбекқызы
books -> Бағдарламасы бойынша жарық көрді
books -> Ұлы дала тұЛҒалары қҰдайберген
books -> Редакция ал қ
books -> Ббк 84 Қаз-7 82 Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі Ақпарат және мұрағат комитеті «Әдебиеттің әлеуметтік маңызды түрлерін басып шығару»
books -> Анықтамалық Е. Тілешов, Д.Қамзабекұлы Алматы, 2014 «Сардар» Баспа үйі

жүктеу 2.22 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет