Маркетинг (пəннің атауы) ПƏннің ОҚУ-Əдістемелік кешені



жүктеу 5.01 Kb.
Pdf просмотр
бет2/10
Дата30.04.2017
өлшемі5.01 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

ОЖСӨЖ мазмұны: Əртүрлі саладағы қызмет түріне сипаттама беріңіз. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
СӨЖ мазмұны: Қызмет маркетингігің дамуы. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
41 кредит сағат  
№ 28 дəріс 
Тақырып Қызметтер жəне бейкоммерциялық əрекетітің маркетингі 
Дəрістің  мазмұны:  Қазіргі  заманғы  экономикадағы  қызмет  көрсетулер.  Қызмет 
көрсету нарығының дамуына əсер ететін факторлар. Қызметтерді жіктеу. 
Əдебиет: 1,2,3,4,5,6,7,8,14,16,20. 
ОЖСӨЖ  мазмұны:  Ақпараттық  технологиялар  жүйесіндегі  маретинг.  Бақылау 
жұмысына дайындық.  
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
СӨЖ мазмұны: Компьтер жүйесіндегі маркетингтің міндеті, оның мүмкіндіктер. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
15 апта 
43 кредит сағат  

№ 29 дəріс 
Тақырып: “ Қызметтер жəне бейкоммерциялық əрекетітің маркетингі” 
Дəрістің  мазмұны    Қызметтер  рыногын  сегменттеу.Бейкоммерциялық  əрекеттер 
аясындағы маркетинг. 
Əдебиет: 1,2,4,6,7,8,10,16 
ОЖСӨЖ мазмұны: Əртүрлі саладағы қызмет түріне сипаттама беріңіз. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
СӨЖ мазмұны: Қызмет маркетингігің дамуы. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
44 кредит сағат  
№ 30 дəріс 
Тақырып: Қызметтер жəне бейкоммерциялық əрекетітің маркетингі 
Дəрістің 
мазмұны:Ұйымдар 
маркетингі,оның 
элементтері.Саяси 
маркетинг.Қоғамдық маркетинг. 
Əдебиет: 1,2,3,4,5,6,7,8,14,16,20. 
ОЖСӨЖ  мазмұны:  Ақпараттық  технологиялар  жүйесіндегі  маретинг.  Бақылау 
жұмысына дайындық.  
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
СӨЖ мазмұны: Компьтер жүйесіндегі маркетингтің міндеті, оның мүмкіндіктер. 
Əдебиет, Интернет ресурстары т.б. деректер  
 
 
Əдебиеттер тізімі: 
Негізгі əдебиеттер 
1. Котлер Ф. Маркетинг. Менеджмент: Экспресс курс. – СПб: Питер, 2001. 
2. Котлер Ф. Маркетинг. Менеджмент. – СПб: Питер Ком, 1999. 
3.  Маркетинг:  Учебник  /  Под  ред.  А.  Н.  Романова.  –  М.:Банки  и  биржи, 
ЮНИТИ, 1996. 
4. Ансофф И. Стратегическое управление. – М.: «Экономика», 1989 
5. Данько Т.П. Управление маркетингом. – М.: ИНФРА – М, 1997 
6. Диксон П. Управление маркетингом. – М, 1997 
7. Вествуг Д. 30 минут для подготовки плана по маркетингу. – М.: Лори, 2000. 
8. Вествуд Дж. Маркетинговый план. – СПб.: Питер, 2001. 
9. Виханский О. С., Наумов А. И. Менеджмент. – М.: Гардарика, 2000. 
10.  Все  о  маркетинге:  Сборник  материалов  для  руководителей  предприятий, 
экономических и коммерческих служб. – М.: Азимут-Центр, 1992. 
11. Герчикова И. Н. Менеджмент. – М.: ЮНИТИ, 2001. 
12. Гилберт А. Черчилль. Маркетинговые исследования. – СПб.: Питер, 2001. 
13. Голубкова Е. Н. Маркетинговые коммуникации. – М.: Финпресс, 2000. 
14. Голубков Е. П. Маркетинг: стратегии, планы, структуры. – М.: Дело, 1995. 
15. Дегтяренко В. Н. Основы логистики и маркетинга. – М.: Гардарика, 1996. 
16.  Дибб  С.  и  др.  Практическое  руководство  по  маркетинговому 

планированию. – СПб.: Питер, 2001. 
17.  Дихтль  Е.,  Хершген  X.  Практический  маркетинг.  –  М.:  Высшая  школа 
«ИНФРА-М», 1996. 
18.  Ковалев  А.  И.,  Войленко  В.  В.  Маркетинговый  анализ.  –  М.:  Центр 
экономики и маркетинга. 2000. 
19.  Корольке  В.  Г.  Основы  паблик  рилейшнз.  –  Киев.:  «Рефл.  Бук.»,  Ваклер, 
2000. 
20.  Крылова Г.  Д.,  Соколова  М.  И.  Практикум  по  маркетингу:  Ситуационные 
задачи и тест-контроль. – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1995. 
21.  СТ  РК  ИСО  9001-2001  Системы  менеджмента  качества.  Требования.  – 
Астана, 2001. 
22. Мак-Дональд М. Стратегическое планирование маркетинга. – СПб.: Питер, 
2000. 
23. Маркетинг в АПК. // Под ред. Г. П. Абрамовой. – М.: Колос, 1997. 
24.  Маркетинг.  Принципы  и  технология  маркетинга  в  свободной  рыночной 
системе. // Под ред. Н. Д. Эриашвили. – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1998. 
25. Маркова В. Д. Маркетинг услуг. – М.: Финансы и статистика, 1996. 
26. Моисеева Н. К. Международный маркетинг: Учебное пособие. – М.: Центр 
экономики и маркетинга, 1998. 
27. Моррис Р. Маркетинг: ситуации и примеры. – М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 
1996. 
28. Пакратов Ф. Г., Серегина Т. К., Шахурин В. Г. Рекламная деятельность. – 
М.: Информационно-внедренческий центр «Маркетинг», 1998. 
29.  Панкрухин  А.  П.  Маркетинг-практикум:  Ситуационные  задания,  кейсы, 
тесты. – М., 1998. 
30.  Попов  В.  М.  и  др.  Менеджмент  и  маркетинг  бизнеса  в  международных 
компаниях. – М.: Финансы и статистика, 2001. 
31. Ромат Е. В. Реклама. – Харьков: НВФ «Студцентр»,1999. 
32.  Сливотски  А.,  Моррисон  Д.  Маркетинг  со  скоростью  мысли.  –  М.:  Эксмо 
Пресс, 2002. 
33. Тоффлер Б. Э., Имбер Дж. Словарь маркетинговых терминов. – М.: Инфра-
М, 2000. 
34. Уткин Э. А. Сборник ситуационных задач, деловых и психологических игр, 
тестов по курсам «Менеджмент маркетинг». – М., 1997. 
35. Учебник по рекламе. Пер. с польск. Н. В. Бабиной – Мн.: «СЛК», 1996. 
 
 
 
 
3.  ПƏН  БОЙЫНША  ТАПСЫРМАЛАРДЫ  ОРЫНДАУ  ЖƏНЕ 
ТАПСЫРУ КЕСТЕСІ 
 
 

 
 
№  Жұмыс түрі 
Тапсырманы
ң мақсаты 
мен мазмұны 
 
Ұсынылатын 
əдебиеттер 
Орындау 
мерзімі жəне 
тапсыру 
уақыты 
(аптасы) 
Балл 
Бақылау түрі 
1  Дəріске 
қатысу 
Талдау жəне 
танымдық 
қабілеттерін 
арттыру 
Ұсынылатын 
əдебиеттер 
тізімі 
бойынша 
Кестеге 
сəйкес дəріске 
қатысу 
100балл
мен 
бағалана
ды 
 
 
 
 
 

Практикалы
қ 
тапсырмалар
ын орындау 
Тақырып 
бойынша  
теориялық 
мəліметтерді 
іс жүзінде 
нығайту. 
Ұсынылатын 
əдебиеттер 
тізімі 
бойынша 
Семинар 
кестесі 
бойынша 
берілген 
уақыт 
шеңберінде 
100 
баллмен 
бағалана
ды 
Жазбаша 
орындалған 
жұмыс 
ауызша 
қорғалады 
3  ОЖСӨЖ 
тапсырмалар
ын орындау  
(барлығы 
23тапсырма) 
Талдау жəне 
танымдық 
қабілеттерін 
арттыру 
Ұсынылатын 
əдебиеттер 
тізімі 
бойынша 
ОЖСӨЖ 
кестесі 
бойынша 
берілген 
уақыт 
шеңберінде 
 
100 
баллмен 
бағалана
ды 
 
Тапсырмалар
дың 
орындалуын, 
сұрақтарға 
жауап беру 
қабілетін 
тексеру 
4  Реферат 
Тақырып 
бойынша 
негізгі 
баяндама 
Ұсынылатын 
əдебиеттер 
тізімі 
бойынша 
 
8-15 апта   
100  (үй 
тапсырм
асы 
түрінде 
беріледі) 
Реферат жəне 
баяндама 
5  Презентация  Талдау жəне 
танымдық 
қабілеттерін 
арттыру 
Өз бетімен 
іздену 
8-15 апта 
100  (үй 
тапсырм
асы 
түрінде 
беріледі) 
Слайт 
түрінде 
көрсету 

Бақылау 
жұмысы 
Ойлау 
қабылетін 
тексеру 
Бірінші 
жұмыс  1–8 
тақырыптарға 
байланысты 
Екінші жұмыс 
9-15 
тақырыптарға 
байланысты 
7-14 апта 
 
100 
баллмен 
бағалана
ды 
Жазба 
жұмысын 
тексеру 
 
Емтихан 
Білімді 
кешенді 
тексеру 
 
 
100 
тест 
 
 

 
 
 
4. ПƏННІҢ ОҚУ-ƏДІСТЕМЕЛІК ҚАМТЫЛУ КАРТАСЫ 
 
Пəн                        Маркетинг 
                                                    (пəн атауы) 
Кредит саны 3 
№ 
 
Əдебиет атауы 
 
Барлығы 
 
Ескерту 
 
кітапхана
да 
 
кафедра
да 
 
Студентте
рдің 
қамтылу 
пайызы 
(%) 
Электро
нды түрі 
 
1  2 





1  Маркетинг 
Нарықтану 
 

 

 
2  Маркетинг 
негіздері 
 
 
 
 
 
3  Основы 
маркетинга 
 
 
 
 
 
4  Основы 
маркетинга 
 
 
 
 
 
5   
 
 
 
 
 
 
 
 
5. ПƏН БОЙЫНША ДƏРІСТЕРДІҢ КОНСПЕКТІСІ 
 
 
Дəріс 1. 
Тақырыбы: Маркетинг пəніне кіріспе 
Дəріс мазмұны 
1.  Маркетинг  эволюциясы. 
2.  Маркетинг  мақсаты. 
3.  Маркетинг үрдісі  жəне функциялары. 
Мақсаты: Пəнге жалпы сипаттама түсінік беру. 
Маркетинг  сөзі  ағылшын  тілінен  аударғанда    «нарықты  құру,  жүргізу»  деген 
мағынаны  білдіреді.  Маркетинг  –  адамның  іс  қимылы  тұтынушының 
мұқтаждығын  қажеттілігін  айырбас  арқылы  қамтамасыз  етеді.  Маркетинг  бұл 
мақсатты бағытталған қызмет ету. Оның бастамасы болып табылатын жүргізілген 

келісімді  маркетингтік  зерттеушіге  негізделген  олардың  одан  əрі  мақсаттарға 
қорғау салуы. Маркетинг өзінің даму барысында бүкіл ғылымға бизнестің өзегіне 
айналды. Маркетинг құрастырған мақсаттарды жүзеге асыру фирмалар қызметінің 
мақсатына қол жеткізді. Маркетингтің маңызды міндеті өндірісті дұрыс бағыттау 
үшін  нарықты  терең  зерттеу.  Қазіргі  таңда    нарықты  білу  əдістерін  жасайтын 
сатып алушыларды өзіне тарту жəне бағаларға  белсенді бақылау орнататын жан-
жақты  ғылым  жəне  іс-əрекет  саласы  болып  табылады.  Маркетингтің  атқаратын 
қызметтері  тұтынушылар  сұраным  құрылымын  құрайтын  географиялық 
демографиялық  əлеуметтік  психологиялық  жəне  басқа  да  факторларды  бөлек 
бөлек  есепке  ала  отырып  нарық  сиымдылығын  анықтау.маркетингтің  əрекет  ету 
саласына  бəсекелестің  бағытын  мақсатын  қадағалап  отыру  кіреді.  Маркетинг  ол 
кəсіпорынның сауда өткізу іс-əректін зерттеп өндіріс процестеріне жəне тауар мен 
қызмет көрсетуді өндіруді тұтынушыға  жылжытуға  əсер ететін кешенді салалар. 
Маркетинг дамуын 3 кезеңге бөлуге болады: 
1.  тауарларды артық өндіру, яғни ұсыныстың сұранымнан артық болуы. 
2.  өндірушілерді тұтынушыға бағыттау. 
3.  ірі экономикалық дамулармен байланысты. 
Маркетингтің  қызметіне  нарықты  зерттеу,  жарнаманы  пайдалану,  тауардың 
сатуын жылдамдату, баға саясаты жəне өткізу кіреді. 
1.  Ең  алғашқы  маркетингтік  теория  есебінде  сипаттама  берушілер  АҚШ –  та 
20  ғасырдың  бас  кезінде  талпынды.  1901  жылы  Американдық  университеттер 
маркетинг  пəнін  жалпы  теория  кəсіпкерлігі  пəнінен  ажыратып  өз  алдына  жаңа 
пəн  түрінде  оқыта  бастады.  Бұл  пəн  американдық  университетте  өнеркəсіптік 
фирманың  өткізу  қызметінің  əдіс  амалдарын  көтерме  жəне  бөлшек  сауданың 
операцияларын  сипаттаудан  құрылған.  Маркетинг  эволюциясының  бірінші 
кезеңі  20ғасырдың  40  жылдарына  дейін  өткізумен  тығыз  байланысты 
болғандықтан  өткізу  маркетингі  д.а.  маркетингтің  өз  бетінше  оқшауланып 
теория болып қалыптасудың негізгі себептері: 
1)  Капиталдың  шоғырлануы  жəне  орталықтандырылу  процесінің 
күшеюі. 
2)  Үстемдік ету одақтарының пайда болуы 
3)  өндірістің  іріленуі  жəне  мамандандырылу  жағдайда  өндірістің 
тұтынушыдан алшақталуы. 
4)  Бəсеке күресінің күшейіп жаңа формаға ие болуы. 
Маркетинг эволюциясының екінші кезеңі 50-70 жылдардың бірінші жартысында . 
Бұл кезде төмендегідей сипаттар байқалады: 
1)  өндіріс  ауқымын  күшейтудегі  жоғары  дəрежедегі  ғылыми  техникалық 
прогресс 
2)  өндірістік жаңаша процестерінің туындауы 
3)  еңбек бөлінісудің ұлттық шекараларын шығуы. 
70  жылдардың  екінші  жартысынан  бастап  маркетинг  эволюциясының  ушінші 
кезеңі    басталады.  Ол  қазіргі  заманғы  бизнес  орталығының  оның 

философиясының    қоршаған  орта  арасындағы  негізгі  коммуникативтік  құралы 
саналып кешенді қызмет жүйесіне айналады.  
3 кезеңге сəйкес даму сатылары келесідей: 
1)  кəсіпорын  алдында  тұрған  міндеттерді  шешуге  арналып  жүйеленген 
əдіс амалдар. 
2)  Ұзақ мерзімдік коммерциялық жетістікке бағыт ұстау. 
3)  Нарықтар  жəне  фирмалар  жөнінде  ақпараттарды  үзіліссіз  жинақтау  , 
талдау жəне өңдеу. 
4)  Сыртқы орта жағдайына көнуді доғару. Оған барынша қарсылық ету. 
5)  өндірістегі  инновациялық  қызметте  қаржыландыруды,  өткізуді  жəне 
кадрларды басқаруда бастама көтеріп, амал көрсету. 
2.  Маркетингтің  мақсаты  қоғамдық  қажеттіліктерді  қанағаттандыру  болып 
табылады.  Өндіріс  тұтынушыны  оған  керекті  тауарлар  мен  қызметтермен 
қамтамасыз  ету  үшін  керек.  Маркетинг  тұтынушы  аймағын  өндіріс  аймағымен 
түйістіруші  буын.  өндірісті  бастар  алдында  шығаратын  өнім  болашақ  алушыға 
қандай басымдық береді жəне өнімге қандай баға тағайындау керек. Бұл баға оны 
жасауға, шығаруға, өткізуге жұмсалған шығындарды қайткенде жаба алады деген 
сауалдарды  шешіп  алғаны  жөн.  Тұтынушы  тауарды  шешіп  алатындай  етіп 
хабарлау  керек.  Бұл  жағдай  маркетинг  мақсаты  бекіткен  пайданы  көзден  таса 
жібермей  отырып  өнім  сапасының  бағасының  жарнама  ұйымдарының 
тұтынушыға  тартымды  бола  алатындай  іске  асыру    осыдан  кейін  маркетингтің 
мақсаты былай белгіленеді: 
1)  Нарықты  зерттеу,  өткізуді  жандандыру,  тауардың  бəсекеге 
қабілеттілігін арттыру шараларын анықтау. 
2)  Нарық талабына тұтынушының мүдделеріне сай өндірісті бейімдейтін 
керекті жағдай жасау. 
3)  Белгіленген тиімділікке қол жеткізу. 
3.  Маркетинг үрдісі сатып алушыны зерттеуден жəне оның сұранымын білуден 
басталады  да  алушының  тауарды  қолға  түсіру  жəне  қажеттіліктерді 
қанағаттандырумен аяқталмайды. Маркетингті тұжырымдамалы басқару дегеніміз 
оны үрдіс ретінде тұтынушының талабына жəне маркетингтің мүмкіндігіне сəйкес 
өнімдерді  жобалап  жасап  жəне  өткізудің  іс  қимылдарымен  мезгіл  мөлшердің 
ретімен жинақталған түрде қорғау.  
Өнімнің тұтынушылық сипаттарын ашу жəне оның бағасын анықьау жоспарлау 
кезеңінде  іске  асады.  Маркетинг  жүйесінің  негізгі  элементтері  мынадай топтарға 
біріктіріледі: 
1)  Негізгі жеткізушілер, фирма, бəсекелестер 
2)  Үкіметтік жəне қоғамдық ұйымдар 
3)  Сырқы құрылымдық фактор 
4)  Маркетинг жүйесінің басты субьектісінің өзара қатынасы. 
Өзін - өзі тексеру сұрақтары: 
1. Маркетинг дегеніміз не. 

2. Маркетингтің атқаратын қызмепттері. 
3. Маркетингтің мақсаты. 
4. Маркетингтің пайда болуы. 
5.  Маркетинг үрдісі. 
 
Дəріс 2. 
Тақырыбы: Маркетингтік зерттеулер жəне маркетингтік ақпарат жүйесі. 
Дəріс мазмұны 
1. Маркетинг пен ақпарат жүйесінің тұжырымдамасы. 
2.  Маркетинг зерттеу үрдісі 
Мақсаты: Маркетингтің ақпарат жүйесін пайдалану жəне зерттеу жүйесін 
анықтау. 
1.  19 ғасырда фирманың көпшілігі ұсақ баолған жəне олардың қызметтері өз 
клиенттерін  тікелей  білетін  маркетинг  басшылары  маркетингтік  ақпаратты 
адамдармен  араласу  арқылы  жинастырған.  20  ғасыпда  кең  əрі  жлғары  сапалы 
ақпарат талап ететін 3 тенденция қалыптасты. 
1)  Жергілікті  дəрежедегі  маркетингпен  маркетингтің  ұлттық  масштабына 
көшу.  Фирма өз нарығының  аумағын ылғи кеңейтетіндіктен оның басшылары  өз 
клиенттерін  тікелей  білмейді.  Сондықтан  маркетингтік  ақпарат  жинаудың  басқа 
жолдарын іздестіру керек. 
2)  Мұқтаждық  сатып  алушыдан  тұтынысты  сатып  алушылыққа  көшу. 
өздерінің  табыстары  өскен  сайын  тауарды  сатып  алушылар  талғамшыл  бола 
бастады.  Сатып  алушылардың  тауар  сипатына  пішініне  жəне  тағы  да  басқа 
қасиетіне  реакцияларын  болжау  қиындай  түскендіктен  сатушылар  маркетингтік 
зертеушіге бет бұрады 
Бағалар  бəсекелестен  бəсекелеске  көшу.  Сатушылыр  тауарға  иаркаланған  ат 
беру,  тауарды  жеке  адамдарға  дербестеу,  өткізуді  ынталандыру  жəне  жарнама 
сияқты бағаларын маркетингтік ақпараттарды пайдаланудың нарыққа əсері туралы 
деректерді  жинайтын  болады.Маркетингтік  зерттеулер  дегеніміз-  компанияның 
басқару  шешімдерін  дұрыс  қабылдау  мақсатымен,  алдына  қойған  маркетингтік 
міндеттерге  сəйкес  ақпаратты  жинау,  өндеу  жəне  мəліметтерді  талдау  мен 
қорытындыларды ұсыну. 
     Маркетингтік  зерттеулердін  міндеттеріне  мыналар  жатады:  фирманың 
нарықтағы  бəсекелестік  позициясын  анықтау,  оның  өткізу  жəне  баға  саясатын, 
тауарды  нарыққа  жылжытудың  мəселелерің  бағалау,  түтынушыла0рдың  мінез-
құлқын  зерттеу,  олардын  талғамдарын  анықтау,  нарықтың  əлуетті  мүмкіндіктерін 
зерттеу,  сатып  алушылардың  жаңа  таурға  деген  əсерің,  бəсекелестер  тауарын, 
макроортаны талдау. 
     Маркетингтік  зерттеулер- бұл  тұтынушылардың  талғамдары  мен  талаптарың 
зерттеуге  бағытталған  фирманың  маркетингтік  əрекетінің  маңызды  түрінің  бірі. 
Мұндай  зерттеулерді  кəсіпорындар  мамандаған  жəне  консалтингтік  фирмаларға 
тапсырыс жасау  арқылы  немесе өзініңмаркетингтік бөлімдерінің күшімен өткізеді. 

АҚШ  компанияларының  75  пайызында  осындай  бөлімшелер  бар,  онда 
маркетологтар,  статистер,  бағдарламашылар,  əлеуметтанушылар,  психологтар 
жұмыс істейді.  
   Отандық  кəсіпорындардың  көпшілігі  зерттеулерді  жүргізудің  қажеттілігін  əлі 
түсіне  бермейді.  Сондықтан  Қазақстан  нарығында  осындай  тапсырыстардың  80 
шетелдік      компаниялар    үлесіне    тиіп  отыр.  Солай  бола  тұрсада  маркетингтік 
зертеулердің бағасы  Қазақстанда  Ресейдегіден 1,5 -2,0  есе,  ал  Еуропадағыдан 5-10 
есе төмен. Соған қарамастан, кəсіпорындар мен ұйымдарда маркетингтін зерттеулер 
кеңінен қолданылып жүрген жоқ. 
3)  Нарық  қайраткерлері  өздеріне  керекті  пайдалану  деректерінің 
жетіспейтіндігіне  шағым  айта  бастайды.  Осы  проблеманы  шешу  үшін  арнайы 
маркетингтік  ақпарат  жүйелерін  дайындаудан  бастады.  Маркетингтік  ақпарат 
жүйесі  шараларды  жоспарлауда  жүзеге  асыруда  жəне  олардың    орындалуын 
басқаруда  маркетинг  өрісіндегі    басшыға  тура  керек  уақытында  жинастыру, 
топтау, талдау, бағалау жəне тарату үшін адамдар арасындағы қатынастар жүйесі. 
Маретингтік  ақпарат  жүйесі  ішкі  ақпарат,  маркетингтік  зерттеу  ағымындағы 
сыртқы ақпарат, ақпаратты өңдеу жəне талдау сияқты 4 жүйеден тұрады. 
2.  Маркетингтік  зерттеу    фирма  алдандағы  маркетингтік  жағдайға  байланыс 
қажетті  деректерді  жүйелі  түрде  анықтап  оларды  жинау  талдау  жəне  алынған 
нəтижелері  туралы  есеп  берумен  анықтайды.  Фирмалар  өз  клиенттерін  жəне 
бəсекелесті түсіну үшін маркетингтік зертеулер жүргізілгені дұрыс. Дұрыс шешім 
қабылдауға  қажетті  сапалы  ақпарат  алу  үшін  басшылар  зерттеу  жұмысына 
жоғарғы  дəрежелі  мамандарды  тарту  қажет.  Маркетингтік  зерттеулер  5  кезеңнен 
тұрады. 
1)  Проблеманы табу жəне зерттеу мақсатын тұжырымдау. 
2)  Ақпарат көздерін таңдау. 
3)  Ақпаратты жинау. 
4)  Жиналған ақпараттарды талдау. 
5)  Алынған нəтижелерді ұсыну. 
Бірінші  кезеңде  маркетинг  басшысы  жəне  зерттеушісі  проблеманың  дұрыс 
анықтауымен  зерттеу  мақсатын  келісулер  керек.  Ақпарат  жинау  өте  қымбат 
болғандықтан  проблеманы  дұрыс  анықтамау  шығынның  өсуіне  əкеліп  соқтырады. 
Сондықтан  дұрыс  ақпаратты  берушіге  керекті  ақпарат  түрлерін  анықпат  оларды 
тиімді  түрде  жинастыру  қаралады.зерттеуші  екінші  жəне  бірінші  деректерді  қоса 
жинастыруы мүмкін. Екінші деректер бұрынғы мақсаттың қажеттілігіне  жиналған 
ақпарат  ақпраттарды  жинау  зерттеу  жобасын  дайындаудан  кейін  жүргізіледі.  Бұл 
зерттеудің  ең  қымбат  жəне  қатеге  ұшыратуға  мүмкіндік  туғызатын  кезеңі. 
Жиналатын  ақпараттан  маркетинг  зерттеуінің  төртінші  кезеңі  жиналған 
деректерден  мəлімет  пен  маңызды  нəтижелерді  айыру  болып  табылады.  Ақпарат 
талдаудан  кейін  алынған  нəтижелер  ұсынылады.              Екінші    ретті  мəліметтердің 
артықшылықтары 

           1.Бұл  ақпарат  оңай  қолға  түседі  жəне  салыстырмалы  турде  арзан 
\фирмалардың материалдары, салалық жарияланымдар, мерзімдік басылымдар жəне 
т.б.\. 
           2.Екінші ретті мəліметтер бастапқы ақпараттан жылдамырақ жиналады. 
         3.  Мұндай ақпарат шүбəсіз болады. 
      Кемшіліктері 
         1.Екінші  ретті  ақпарат  ескі  болуы  мүмкін,  өйткені  ол  басқа  мақсат  үшін 
жиналған. 
         2.Ақпарат  жалпы  сипатта  болғандықтан  жүргізіліп  отырған  зерттеулер 
мақсатына сəйкес келмеуі мүмкін. 
           Екінші  ретті  ақпарат  негізінде  жүргізілетін  зерттеулер  ‘кабинеттік’  деп 
аталады. 
 Екінші  ретті  ақпарат  фирманың  ішкі  құжаттамаларында  жəне  сыртқы  ақпарат 
көздерінде  болады.  Фирманың  ішкі  құжаттамаларына-пайда  туралы  есептері, 
бухгалтерия жəне қаржы қызметтерінің есептері, баланстары, өткізу көрсеткіштері, 
тауарлық-материалдық құндылықтардың есеп тізімдемесі жатады. Сыртқы ақпарат 
көздері-  мемлекеттік  мекемелердің  басылымдары,  статистикалық  анықтамалар, 
газеттер мен журналдар, кітаптар, т.б. жатады. 
            Бірақ    мұндай  мəліметтерді  байқап  талдау  керек    өйткені  олар  əр  түрлі  
жағдайларда    жинақталғандықтан    ескіріп  кетуі  мүмкін.  Сондықтан  қайталама 
ақпараттарды  қолдану  алдында  олардың    шүбəсіз  сенімділігін  жəне    сонылығын 
тексеру керек.Егер зертеуші өзіне қажетті  ақпаратты сыртқы көздерден таба алмаса  
ондаоларды  жинау  керек.Бастапқы  ақпарат  бұл  нақты  зерттелетін    мəселені  шешу 
үшін жаңа ғана жиналған ақпарат.Мұндай зерттеулер далалық деп аталады.  
  Бастапқы  ақпаратты  жинау  үшін  көп  шығын    еңбек  жəне  уақыт 
керек.Сондықтан бастапқы ақпараттыжинаудың   арнайы жоспарын жинау қажет. 
                                
 
Өзін - өзі тексеру сұрақтары: 
1. Маркетингтік зерттеулердің пайда болуы. 
2. Маркетигтегі зерттеулер. 
3. Маркетингтік ақпараттың пайда болуы. 
4. Маркетингтік ақпараттардың түрлері. 
5. Марктингтегі ақпараттың ролі. 
 
Дəріс 3. 
Тақырыбы: Маркетингтік орта 
Дəріс мазмұны 
1.  Маркетинг оның ортасы 
2.  Бақыланатын факторлар 
3.  Бақыланбайтын факторлар 
4.  Мақсаттарға жету 
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет