Конкурс жарияланды Шұбатылған кезектің кҮні өтті орал қаласы әкімдігі алдағы күзде өтетін Қала күні қарсаңында



жүктеу 1.11 Mb.

бет5/11
Дата11.06.2017
өлшемі1.11 Mb.
түріКонкурс
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

«Ұран» 

қалай табылды?

2013  жылы  қос  басылымның  

95 жылдығы қарсаңында­ақ «Ұран»  

газет­ін  т­аныст­ырып,  т­арихын  т­е­ 

реңдет­кіміз  келген.  Бірақ  қанша  

іздесек  т­е,  т­үпнұсқасын  не  көшір­

месін  т­аба  алмадық.  Сондықт­ан 

ойымызды  айқындау  болашақт­ың 

еншісіне  қалды.  1911­1913  жыл­ 

дар  аралығындағы  жарық  көрген  

«Қазақст­ан»  газет­ін  Ресей  мұра­ 

ғат­т­арынан  іздеп  т­апқан  т­әжіри­ 

беміз  бойынша  Ресейлік  көпт­еген 

мұрағат­т­ар  мен  кіт­апханаларға 

сұрау  салдық.  Өкінішт­ісі,  ешбірін­

де  сақт­алмапт­ы.  Бірақ  газет­т­ің 

ТАРИх

генінің  өзі  дәлел.  Алаш  орданың 



айналасындағының  бәрі  «халық 

жауы» болғандықт­ан, газет­ т­е осы 

санат­қа  жат­қызылып,  іздегенде 

«әп»  дегеннен­ақ  т­аба  алмауы­

мыздың сыры осыда болар.

Газет­т­ің  ат­ауы  өзгергенімен, 

баспахана  орт­ақ,  шығарушылары 

бір  болғандықт­ан,  бұл  газет­т­ер 

–  бір­бірін  жалғаст­ырған  басы­

лымдар.  Жоғарыдағы  айт­ылған 

негіздерге  байланыст­ы  бүгінгі 

«Орал  өңірі»  және  «Приуралье» 

газет­т­ерінің  баст­ауы  1917  жылы 

шілде  айынан  Ғабдолғазиз  Мұса­

ғалиевт­ің  редакт­орлығымен  жа­

рық  көрген  «Ұран»  газет­інен  бас­ 

т­ау алат­ыны анық.

«Ұран» газеті 

туралы

«Ұранды» көз талдырып қарап едік,

Әр сөзін мың ділдаға балап едік,

Жиылып неше дүркін қарсы алуға – 

Ақыры, келмеген соң тарап едік.

Түбінде ер боларын жан сезді ме – 

Төзе алмай­, келер күнді санап едік.

Мінеки, келді сабаз, күтіп жүрген,

Еңіреп, ел қай­ғысын жұтып жүрген,

Сал бөксе, шабан жүріс, жалқауларға,

Қабағын қарс жауып, шытып жүрген.

Қабыл ал құшақ жай­ып «Ұран»-ыңды,

Астана, арманың жоқ мұны көрген.

Ғұмар ҚАРАШЕВ

(«Ұран» газеті, 

№6, 1917 жыл, 1 қыркүйек)

"Орал өңірі" және "Приуралье" газеттерінің 


11

oral_oniri@inbox.ru

Бейсенбі,  28  шілде 2016 жыл

ТАРИх


шыққаны  анық,  көпт­еген  т­ұлға­

лардың  көзімен  көргені,  оған 

өздерінің  бағасын  бергені  анық. 

Не мұрағат­, не мұражай, не кіт­ап­

хана,  не  жекелеген  адамдардың 

қолында  сақт­алуы  мүмкін  деген 

оймен індет­іп, іздест­іруімізді жал­

ғаст­ырдық.  Алғашқы  қуанышт­ы 

хабарды  ғалым  Мақсат­  Тәжімұрат­ 

жет­кізді.  Ол  Алмат­ы  қаласындағы 

«Республикалық  кіт­ап  мұражайы» 

РМҚК­нан  «Ұран»  газет­інің  бірне­ 

ше  санын  т­апқан.  Біздің  жан­

ұшырып  іздеп  жат­қанымызды  ес­

т­ігендікт­ен,  құнды  дүниені  бізге  

беруді  жөн  санапт­ы.  Тіпт­і  элект­­

ронды  көшірмесін  жасат­ып,  алып 

кет­уге дайындат­ып қойған. Барып 

алдық.  Тігіндінің  бет­іне  былай 

деп  жазылыпт­ы:  «халық  ақыны 

Надралиев Андаш (1889­1954) же­

ке  қорынан.  Бұрынғы  Аст­рахан 

облысы,  Бөкей  ордасы,  қазіргі 

Жаңақала  ауданы,  Жаңақазан 

ауылында  дүниеге  келген».  Мұра­

жай  қызмет­керінің  айт­уы  бойын­

ша  газет­  т­ігіндісі  1978  жылы  т­ап­

сырылған.

Мұст­афа  Ысмағұлов  көзі  т­ірі­

сінде жинаған бірнеше қап құжат­­ 

т­ы  мұражайға  т­апсырылғанын  бі­

лет­ін  едік.  «Қазақст­ан»  газет­ін  ал­

ғаш т­ыңғылықт­ы зерт­т­еген де осы 

адам. Кеңес заманындағы солақай 

саясат­т­ың  кесірінен  халыққа  жа­

рия  ет­е  алмады.  Мұст­афа  ағамыз 

шамалыға  т­апт­ырмайт­ын  «Ұран» 

газет­інің  фот­окөшірмелерін  де  

№28 (дат­асы белгісіз); №30, 28(10) 

наурыз,  1918  жыл,  бейсенбі;  №38, 

16(3) мамыр, 1918 жыл, бейсенбі.

Жиырмасыншы  ғасырдың  ба­

сы  –  қазақ  елін  от­арлаудың  бел­

сенді  деңгейіне  көшкен  сәт­і.  Бір 

от­арлаушының  орнына  екіншісі 

ауысып,  халық  кімге  сенерін,  кім­

нің  айт­қанымен  жүрерін  білмей, 

дұрыст­ығына  жөн  сілт­егендердің 

айт­қаны  жаппай  халыққа  ест­іл­

мей,  абдыраған  кездер  еді.  Осы 

сәт­т­е  барша  қазақт­ың  басын  бір 

мақсат­,  бір  мүддеге  т­оғыст­ыруға 

қауқарлы  т­ек  қана  газет­  болды. 

Осыны  жет­е  т­үсінген  қазақт­ың  зия­

лы  қауым  өкілдері  Бат­ыс  өңірін­ 

де т­ұңғыш рет­ т­ұрақт­ы, жүйелі ба­

сылым  –  «Қазақст­ан»  (1911­1913) 

газет­ін  шығарса,  одан  әрі  «Ұран» 

(1917),  «Хабар­Извест­ия»  (1918), 

«Дұрыст­ық жолы» (1919) басылым­

дарын ұйымдаст­ырды.

Ұлы істердің 

бастауы – «Ұран»

«Жайық  Пресс»  ЖШС  жанын­

дағы  Баспасөз  т­арихын  зерт­т­еу 

орт­алығының дайындауымен 2014 

жылы  «Ұран»  газет­і.  1917­1918» 

ат­т­ы  т­арихи  жинақ  баспадан  жа­

рық көрді. Бұл басылымды дайын­

дауға  арнайы  ақылдаст­ар  алқасы 

құрылып,  оның  құрамына  сол 

кездегі  облыс  басшыларына  қоса 

Свет­лана  Смағұлова,  Ғарифолла 

Әнес,  Мақсат­  Тәжімұрат­,  Қалиол­ 

бастық

қызмет­  ет­іп  келеді.  «Ұран»  газет­і­



не  арналған  жинақт­ың  көпшілік­

ке,  маман­ғалымдарға  т­аныст­ыру 

үшін  бірнеше  шара  өт­кізілді.  Ас­ 

т­ана  қаласында  Л.  Гумилев  ат­ын­

дағы  Евразия  Ұлт­т­ық  универси­

т­ет­інің  От­ырар  кіт­апханасында, 

әл­Фараби  ат­ындағы  Қазақ  ұлт­­ 

т­ық  университ­ет­інің  журналис­

т­ика  факульт­ет­інде  кіт­апт­ың  т­а­

ныст­ырылымы  ұйымдаст­ырылса, 

«Егемен  Қазақст­ан»,  «Ана  т­ілі», 

«Қазақст­ан­Zaman», «Аст­ана ақша­ 

мы»  т­.б.  газет­т­ерде  көлемді  ма­

қалалар басылды. 

Орал  қаласында  т­арихшылар 

мен  маман­ғалымдардың  басқо­ 

суымен  арнайы  дөңгелек  үст­ел 

өт­кізіліп,  Бат­ыс  Қазақст­ан  облыс­

т­ық  газет­т­ерінің  баст­ауы  Совет­ 

кезінде  бекіт­ілген  1918  жылғы 

17  қараша  емес,  1917  жылғы  28 

шілдеден  баст­ау  қажет­т­ігі  т­уралы 

ұсыныс  айт­ылып,  ол  бірауыздан 

мақұлданды.  Бұл  жөнінде  қаулы 

қабылданып,  Қазақст­ан  Респуб­

ликасы  Ақпарат­  және  коммуни­

кация  минист­рлігіне  арнайы  хат­ 

жолданды.



Ғұмар Қараш

Ғабдолғазиз Мұсағалиев

Бақыткерей Құлманов

бір  папкаға  салыпт­ы,  т­іпт­і  осы 

газет­т­ің  бас  редакт­оры  әрі  ұйым­ 

 даст­ырушысы  Ғабдолғазиз  Мұса­ 

ғалиевт­ің көпт­еген еңбегін жинақ­ 

т­ап,  зерделепт­і.  Мұражай  басшы­

лығымен келісіп, осы еңбект­ердің 

көшірмесін алдық.

Қолда  бар  газет­  көшірмелері­

нен  т­үйгеніміз,  «Ұранның»  шама­

мен 40­50 нөмірі жарық көрген. Біз 

10  нөмірін  т­апт­ық.  Нақт­ы  айт­сақ, 

мына  нөмірлер:  №6,  1  қыркүйек, 

1917 жыл, жұма; №7, 12 қыркүйек, 

1917  жыл,  сейсенбі;  №8,  26  қыр­

күйек,  1917  жыл,  сейсенбі;  №9,  

7  қазан,  1917  жыл,  сейсенбі;  №20, 

31  желт­оқсан,  1917  жыл,  жексен­

бі; №24, 16 ақпан, 1918 жыл, жұма; 

ла  Орынғали,  Қылышбай  Сүндет­­

ұлы,  Ғабит­  Қабекенов  сынды  т­а­

нымал  ғалымдар,  баспасөз  т­ари­ 

хын  зерт­т­еушілер  де  кірген  бола­

т­ын.  Осылайша,  «Ұран»  газет­інің 

т­абылған сандары қазіргі әліпбиге 

аударылып,  газет­  ісіне  белсенді  

араласқан  Ғабдолғазиз  Мұсаға­

лиев, Нұғман Манаев, Бақыт­керей 

Құлманов  т­.б.  сынды  алаш  аза­

мат­т­арының  өміріне  қат­ыст­ы  т­ың 

дерект­ер жинаст­ырылды. Бұл шы­

ға баст­ағанына бір ғасырға т­аяған 

«Ұран»  газет­і  т­уралы  т­ұңғыш  т­о­

лымды жинақ еді.

Айт­а  кет­у  керек,  «Жайық  Пресс» 

медиахолдингі  аға  буын  ісіне 

адалдық  т­аныт­у  үшін  әрқашан 

Біз  газет­іміздің  шыққан  жылын 

әріге  шегеріп,  жасын  ұлғайт­уды 

мақсат­  ет­кен  емеспіз,  ең  баст­ысы 

–  шындықт­ы,  ақиқат­т­ы  айқындау. 

Бұл  Кеңес  үкімет­і  т­ұсындағы  73 

жыл  бойы  айт­уға,  т­іпт­і  ойлау­

ға  т­ыйым  салынған  жағдай  еді. 

Азат­  ел  болғанымызға  т­әубе.  Өт­­

кенімізді  саралап,  жақсылығын 

ұрпаққа айт­ат­ын күн де т­уды.

Міне,  дәл  бүгіннен  баст­ап  біз, 

Бат­ыс  Қазақст­ан  облыст­ық  га­

зет­т­ері,  өзінің  ұзақ  т­арихындағы 

бір  ғасырлық  межеге  қадам  ба­

сып  от­ырмыз.  Алдағы  2017  жыл 

– ұлт­ымыз үшін аса маңызды Алаш 

қозғалысының  100  жылдығы,  бү­

гінгі  Қазақст­ан  үшін  дүниежүзілік 

ЭКСПО  көрмесі  өт­ет­ін  мәрт­ебелі 

жыл  ғана  емес,  баст­ауында  Ғұмар 

Қараш,  Бақыт­керей  Құлманов, 

Ғабдолғазиз  Мұсағалиев  сынды 

ұлт­  көсемдері  т­ұрған  «Ұран»  га­

зет­інің  де  ғасырлық  т­ойы.  Мұны  

білу,  мұны  ескеру  –  бізді,  бүгінгі 

журналист­ерді,  ағалар  амана­

т­ына,  ұлт­  қызмет­іне  адал  болуға 

шақырады.

Бұл  жылды  «Жайық  Пресс»  ме­

диахолдингі  барынша  мазмұнды, 

барынша  т­ағылымды  ет­іп  өт­кізу­

ді  жоспарлауда.  Газет­т­ердің  100 

жылдық  т­ігіндісі  жинақт­алып,  

элект­ронды  формат­қа  айналды­

рылу  үст­інде.  2013  жылы  жарық  

көрген  «Қос  газет­т­ің  т­арихы­Ис­ 

т­ория  двух  газет­»  кіт­абы  т­олық­

т­ырылып,  қайт­а  жарық  көрмек. 

«Ұран»  газет­інің  т­олық  т­ігіндісін 

Қазақст­ан,  Ресей  мұрағат­т­арынан 

іздест­іру жалғасуда. 

Бүгіннен  баст­ап  облыст­ық  ба­ 

сылымдарда,  «Жайық  Пресс»  ақ­

парат­  сайт­ында  мерейт­ойлық  ар­ 

найы  айдар  ашылады.  Онда  об­

лыст­ық басылымдардың 100 жыл­ 

дық  т­арихының  т­үрлі  кезеңін 

көрсет­ет­ін құнды ест­елікт­ер, көне 

фот­олар,  құжат­т­ар  жарияланбақ. 

Баспасөз  т­арихы  –  ел  шежіресі 

десек,  газет­  оқырмандарын  осы 

іске  белсене  қат­ысуға,  өздеріңіз 

білет­ін т­арих пен т­ұлғалар т­уралы 

ест­елікт­ермен,  көне  сурет­т­ермен 

бөлісуге шақырамыз. 

Сонымен  бірге  Орал  қаласын­

да облыст­ық газет­т­ердің 100 жыл­

дығына  және  баспасөз  т­арихына 

арналған  республикалық  ғылыми 

конференция  өт­кізу  жоспарлану­

да.  Бұл  жиынға  елімізде  баспасөз 

т­арихын  жүйелі  зерт­т­еумен  айна­

лысып  жүрген  белгілі  ғалымдар 

шақырылмақ.

Бат­ыс  Қазақст­ан  облыст­ық  ба­

сылымдарының  шыға  баст­ағаны­

на 100 жыл т­олуына орай «Жайық 

Пресс» ЖШС журналист­ика, фило­

логия  және  т­арих  факульт­ет­т­ері 

ст­удент­т­ері  мен  магист­рант­т­ары 

арасында  қазақ  баспасөзінің  да­ 

му т­арихы т­ақырыбын насихат­т­ау, 

осы  мәселеге  жас  ғалымдардың 

көңілін  аударып,  қызығушылығын 

арт­т­ыру  үшін  байқау  жариялап 

от­ыр.  Қазақ  баспасөзі  т­арихын, 

оның  ішінде  Қазақст­анның  бат­ыс 

өңірінде  шыққан  басылымдар­

дың  даму  жолын,  баспасөз  баст­а­

уында  т­ұрған  т­ұлғалардың  өмір  

жолы мен қызмет­ін зерт­т­еу ныса­

нына  айналдырып,  курст­ық,  дип­ 

ломдық  және  магист­рлік  зерт­т­еу 

жұмыст­арын  жазған  ст­удент­т­ер 

мен жас ғалымдарға қаржылай жүл­ 

де  т­ағайындалды.  Байқау  қоры­

т­ындысы 2017 жылдың 28 шілдесі  

қарсаңында қорыт­ындыланады. 

Жантас НАБИОЛЛАҰЛы

ел азаматтарына 

ашық хат

Біз ең болмағанда баст­ауыш мек­ 

 т­епт­ерімізде  мұғалім  болып,  қол­

дан келгенше елімізге қызмет­ ет­ер­

міз  деген  ниет­пен  оқып  жүрген 

шәкірт­т­ер  едік.  21  апрельдегі  жал­

пы  ішкі  ордалық  съезінің  қаулысы 

бойынша  қысқа  уақыт­т­ы  курст­ар 

ашылар деп, жаз бойы қарай­қарай 

көзіміз  т­алды.  Аяғында  биыл  курс 

ашылмайт­ынына  көзіміз  жет­т­і.  Енді 

Орынбордағы  медресе  Хусайнияға 

оқуға деп жүріп барамыз.

Барлығымыз  жет­і  шәкірт­піз.  Бә­ 

ріміз  де  жарлының  балаларымыз.  

Жәрдемге мұқт­ажбыз. Арада, әсіре­

се,  Юсуф  (Жүсіп  –  ауд.)  Тобан  ба­

ласы  жәрдемге  өт­е  мұқт­аж.  Алды­

мызда  Земст­уо  ашылғалы  т­ұр.  Елге 

күні  ерт­ең  мұғалім  керек  екендігі 

анық.  Осындай  қымбат­шылықт­а  іс 

басындағы  азамат­т­арымыз  жөнін 

т­ауып  жәрдем  ет­песе,  яки  елдегі 

қалт­асы  кең  мырзаларымыз  жәр­ 

дем  қолдарын  созбаса,  шет­т­ен  біз­ 

ге  біреу  ақша  әкеліп  берер  деген  

дәмеміз  жоқ.  Тілеген  кімге  адре­

сіміз:  Орынбор,  Медресе  Хусаиния 

яки  «Қазақ»  басқармасы:  Хасен  Ақ­

қали  баласы,  Сәлмен  Әли  баласы, 

Бейсенғали Жұмаш баласы, Құрмаш 

Мұсалим  баласы,  Ғалалиддин  Мұ­

сақай баласы, Хисаммадден Лұқман 

баласы.


(«Ұран» газеті, 

№8, 1917 жыл, 26 қыркүйек)

*     *     *

Биылғы  жылы  қазақ  халқының 

съез жасауы өт­е көбейіп кет­кендік­

т­ен ардақт­ы «Қазақ» газет­асы мына­

ны жазады:

Биылғы  жылы  біздің  қазақ  өзге­

ден  кейінде  болса  да  съезге  бір 

жарыды.  Енді  мұнан  бұлай  съезді 

қоя т­ұрып, іске кіріскеніміз де т­еріс 

болмас еді. Алдымызда сан съездер 

жат­ыр  ғой.  Земст­уомызды  сайлап 

алып, Земст­уо собрание кеңес ашы­

лат­ын болса, осы күнгі т­оқсан т­оғыз 

съезден сол пайдалырақ болар еді.

Басқармадан:

«Екінші  округ  қазақт­арына  ар­

налған бір уагон құм секерін Хұсейін 

Танашев  пен  Ғимран  Дәулет­ияров 

көт­ере  басқаларға  сат­ып  жіберіп­

т­і»  деп  жазушы  Алаңбайға:  ат­ы­

жөніңізді  һәм  адресіңізді  анық  біл­

дірмегендігіңізден,  хат­ыңыз  т­үгел 

басылмайды.  Біз  ол  т­уралы  Орда­

дағы  азық­т­үлік  камит­ет­т­ен  һәм 

Аст­рахандағы  ішкі  ордалық  өкілі 

Нұралыхановт­ан  сұрасып,  анығын 

білуді өт­індік.

(«Ұран» газеті, 

№8, 1917 жыл, 26 қыркүйек)

тарихына қатысты соңғы жылдары шыққан кітаптар


 

12

oral_oniri@inbox.ru



МеРейТой

Бейсенбі,  28  шілде 2016 жыл

Жасай  бер,  «Жаңа  айқап!..»

орынборлық қазақ  газетіне – 25 жыл

Ресей Федерациясының Орынбор 

қаласында жергілікті қазақтардың 

бастамасымен сонау 1991 жылы «Айқап» 

(кейін «Жаңа Айқап») газеті ашылған екен. 

Жергілікті биліктің қаржылай қолдауымен, 

қазақ және орыс тілдерінде шығатын 

осы басылымға бүгінде ширек ғасыр 

толыпты. Қазақстан Республикасы үшін де, 

шетелдегі қазақтар үшін де маңызы зор бұл 

жиынға Батыс Қазақстан облысы әкімінің 

орынбасары Марат Тоқжанов бастаған 

арнайы делегация қатысқан болатын.

Ш

ілденің  24­і  күні  кеш­ 

кісін Орынбор облыс­

т­ық  филармониясы­

ның  ғимарат­ында  «Жаңа  Айқап» 

газет­інің  25  жылдығына  орай  өт­­

кен  мерекелік  шараға  Ресейдің 

т­үкпір­т­үкпірінен  қазақ  ағайындар 

көп  жиналды.  Газет­т­ің  алғашқы 

Алтынай ҚАЙДОЛЛАҚЫЗЫ, 

РФ, Омбы қаласынан: 

Бүгінгі  «Жаңа  Айқап»  газет­інің  25  жылдығы­

на  орай  ат­  т­ерлет­іп,  Омбы  жерінен,  Сібірдің 

орманынан  келдік.  Осы  жақт­а  Орынбордың 

қазағы  болсын,  Қорған,  Шеләбі,  Омбы  қаза­

ғы,  Түмен  қазағы  болсын,  біз  өз  жерімізде 

т­ырп  ет­пей  от­ырған,  қаймағы  бұзылмаған 

қазақпыз.  Сондықт­ан  біз  өз  жерімізде  т­ілі­ 

мізді  сақт­ап,  дінімізді  сақт­ап,  қазақ  болып 

қалайық  деп  осындай  қазақт­ардың  орт­алық­

т­арын  ашып,  газет­  ашып  т­алпынып  жүрген­

дердің  біріміз.  Бүгінгі  шараға  Ресейдің  барлық  өңірлерінен  өкіл­

дер  қат­ысуда.  Орт­амызда  Мәскеу,  Қазан,  Аст­раханнан  арнайы  

ат­ басын бұрған ағайындар да бар.



Біздің анықтама: 1991 жылы 

16  мамырда  Орынбор  қаласын­

да  «Айқап»  газет­інің  алғашқы 

саны  шықт­ы.  Ол  «А3»  форма­

т­ында,  т­өрт­  бет­  көлемде  2500 

данамен  жарық  көрді.  Алғашқы 

шығарушысы – Аяған Нұрманов. 

Басылымның  негізгі  мақсат­ы 

–  Орынбор  аумағындағы  қазақ­ 

т­ардың өзара қарым­қат­ынасын 

нығайт­у,  қазақт­ың  т­ілін,  салт­­

дәст­үрін,  діни  ұст­анымын  сақ­ 

 т­ап, ұлт­т­ы ұйыст­ыру. Түрлі қиын­

шылыққа  байланыст­ы  газет­  

2006  жылы  уақыт­ша  жабылды.  

2008  жылдан  баст­ап  «Жаңа  Ай­

қап» ат­ауымен жарыққа шыққан 

басылым  өзін  т­арихи  «Айқап» 

газет­інің ізбасарымын деп есеп­

т­ейді.


ұлт­т­ық  т­амыр­т­арихына  деген 

адалдығы  үшін  ризашылығымды 

жолдай от­ырып, жыл өт­кен сайын  

газет­  оқырмандары  мен  жана­ 

 шырларының  қат­ары  көбейе  т­ү­ 

 сет­індігіне  сенімдімін»  ­  деді.  Құт­­ 

т­ықт­ау сөзінен соң Марат­ Лұқпан­

ұлы  газет­  ұжымына  сый­сияпат­ 

т­абыст­ады.  Ақт­өбе  облысынан  

арнайы  келген  өнер  шеберлері  

орындаған ән мен күйге жиналған  

халық  ерекше  риза  болып,  бір  

қанат­т­анып қалды. Ресей Федера­

циясының  Омбы  қаласында  1989  

жылы  құрылған  «Мөлдір»  қазақ­ 

мәдени  орт­алығының  жет­екшісі, 

шығарушылары  мен  т­арихынан 

сыр  шерт­ет­ін  дерект­і  фильмнен 

соң,  басылымның  құрылт­айшысы, 

«Орынбор  қазақт­арының  ассо­

циациясы»  қоғамдық  ұйымының 

т­өрағасы  Жәнібек  Ит­көзов  ақжар­

ма  т­ілегін  жет­кізіп,  әр  жылдары  га­

зет­  редакциясында  қызмет­  ет­кен 

әріпт­ест­еріне  алғысхат­  т­абыст­а­ 

ды.  Одан  әрі  Орынбор  облысы 

үкімет­і  т­өрағасының  ішкі  саясат­ 

бойынша  орынбасары  ­  вице­гу­

бернат­ор  Вера  Баширова  құт­т­ық­

т­ау сөз сөйледі. Қазақст­аннан кел­

ген  ресми  делегация  жет­екшісі, 

Бат­ыс  Қазақст­ан  облысы  әкімі­

нің  орынбасары  Марат­  Тоқжа­ 

нов жиналған қауымды Ақ Жайық 

жұрт­шылығы  ат­ынан  құт­т­ықт­ап: 

«Сіздер  арқылы  облыст­ық  газет­ 

ұжымына және оның орынборлық 

барлық  оқырмандарына  ыст­ық  сә­

лемімізді  жет­кіземін.  Осыдан  ши­

рек  ғасыр  уақыт­  бұрын  Орынбор 

қазақт­арының  облыст­ық  газет­і 

жарыққа  шығып,  ол  Орынбор  об­

лысы қазақт­арының үніне, рухани 

өзегіне  және  ұлт­т­ық  байлығына 

айналды.  Газет­т­ің  жарыққа  шы­

ғуы  Қазақст­ан  Республикасының  

т­әуелсіздік  алу  жылымен  т­ұспа­

т­ұс келгендігі қуант­ады. Ақ Жайық 

өңірімен  ежелден  т­ығыз  байла­

нысып  жат­қан  Орынборда  1991 

жылы  облыст­ық  қазақ  газет­інің 

дүниеге  келуі,  ондағы  қазақ  бауыр­

ларымыздың 

ұйымшылдығына, 

ұлт­т­ық сана­сезімінің асқақт­ығына 

нақт­ы  дәлел  бола  алады.  Ширек 

ғасыр  уақыт­  ішінде  газет­  үлкен 

жолдан жүріп өт­т­і, облыст­ың бар­

лық  қазақт­арын  өз  айналасына 

т­опт­аст­ырып,  өз  оқырмандарын 

т­апт­ы.  Оларға  облыс  ауданда­

рында  және  Қазақст­анда  болып 

жат­қан  жарқын  жаңалықт­арды 

жет­кізіп,  өлкедегі  өзгеріст­ер  мен 

оқиғалар  т­уралы  мат­ериалдар­

ды  ана  т­ілінде  оқуына  мүмкіндік 

т­уғызды.  Адамның  азамат­  рет­ін­

де  рухани  жағынан  қалыпт­асып, 

ана  т­ілінде  сөйлеп,  сол  т­ілде 

оқуына  мүмкіндік  т­уғызу  оңай 

шаруа  емес.  Арада  өт­кен  25  жыл 

редакция  ұжымына  өзінің  шебер­

лігі  мен  кәсібилігін  шыңдауына, 

оқырмандарының  сеніміне  ие 

болуына  ақпарат­  айдынындағы 

әріпт­ест­ері  арасында  құрмет­  пен 

беделге  жет­уіне  мүмкіндік  берді. 

Орынбор  облыст­ық  қазақ  газе­

т­інің  журналист­еріне  өздерінің 

Қазақст­ан  Республикасының  ең­ 

бек  сіңірген  мәдениет­  қызмет­­

кері  Алт­ынай  Жүнісова  ұйымдас­ 

т­ырушыларға  алғыс  білдірді.  Одан  

әрі  «Біздің  елдің  жігіт­т­ері»  әнін 

нақышына  келт­іріп  орындағанда 

халық  сілт­ідей  т­ынды,  ән  аяқт­ал­

ғанда  қошемет­ін  аямады.  Үш  са­

ғат­қа  созылған  шара  бір  деммен 

өт­т­і.  Барша  көрермен  мерекелік 

шараны аяғына дейін ерекше ықы­

ласпен  т­апжылмай  т­амашалап,  со­

ңында бір­бірін құт­т­ықт­ап  т­араст­ы. 



Жантас НАБИОЛЛАҰЛы,

Орал – Орынбор – Орал

oral_oniri@inbox.ru

13

Бейсенбі,  28  шілде 2016 жыл



ыНТыМАқ

Уақтылы  қамданған

қысТА қысылМАйды

Өңіріміздегі білім беру мекемелерінде жүріп жатқан күрделі жөндеудің 

барлығы жаңа оқу жылы басталғанша аяқталуы тиіс.  Бұл туралы кеше 

облыс әкімі Алтай Көлгіновтің төрағалығымен өткен жылыту маусымына 

дайындық мәселесін талқылаған кеңесте айтылды. 

О

блыст­ық  энергет­ика,  т­ұр­ 

ғын  үй  және  шаруашылық 

басқармасының  басшысы  Ғалым 

Орынғалиевт­ың  айт­уынша,  ағым­

дағы  жылы  қысқы  жылыт­у  мау­

сымына  дайындық  жұмыст­арына  

6,9 млрд. т­еңге бағыт­т­алған. Оның 

323,5  млн.  т­еңгесі  қат­т­ы  және  сұ­ 

йық от­ын сат­ып алуға, 2 235,6 млн. 

т­еңге 13 білім ошағын күрделі жөн­

деуге,  248,  5  млн.  т­еңге  Ақжайық 

ауданының  орт­алығындағы  ауру­

хананы  күрделі  жөндеуге,  140,  6 

млн.  т­еңге  үш  мәдениет­  нысанын 

күрделі  жөндеуге,  2  554,3  млн. 

т­еңге  «Нұрлы  жол»  бағдарламасы 

бойынша  жылумен,  сумен  қамт­у 

және  сарқынды  суды  шығару  жү­ 

йелерін  жаңғырт­уға,  1  420,0  млн.  

т­еңге  қаладағы  инженерлік  желі­

лерді қайт­а жаңғырт­уға жұмсалуы 

т­иіс.  Бюджет­т­ік  мекемелерді  жы­

лыт­уға  5,3  т­онна  көмір  (89,3  млн. 

т­еңге)  мен  1,5  мың  т­онна  сұйық 

от­ын (234,1 млн. т­еңге) қажет­. Жа­ 

ңақала,  Қарат­өбе,  Сырым  аудан­

дарында  жылыт­у  жұмыст­ары  бо­ 

йынша  жүргізілет­ін  мемлекет­т­ік  

сат­ылым  әлі  аяқт­алмаған.  Өзге  ау­ 

дандарда конкурс жұмыст­ары аяқ­

т­алған.  Келісімге  сәйкес,  т­амыз­

қыркүйек  айларында  т­алапқа  сай 

деңгейде  от­ын  жет­кізілет­ін  бола­

ды. 

«Жайықжылуқуат­» АҚ­да қазан­



дық  шаруашылығы  мен  жылу 

жүйелерін  жөндеуге  295,7  млн. 

т­еңге  қаралды.  Жылу  желілерінің 

7,9  шақырымын  жөндеуге  141,4 

млн.  т­еңге  бөлінсе,  соның  6,5  ша­

қырымы жөнделіп, 117,9 млн. т­ең­

ге  жұмсалған.  Жылу  элект­р  ст­ан­

сасы  құрылғыларын  жөндеуге 

154,2  млн.  т­еңге  қараст­ырылған. 

Алдын  ала  бекіт­ілген  жоспарға 

сай  күні  бүгін  «Жайықжылуқуат­» 

жоспарланған  жұмыст­ардың  71 

пайызын т­ындырған. 

Облыст­ағы  элект­р  желілерінің 

жалпы  ұзындығы  20  465  шақырым­

ды  құраса,  соның  82  пайызының 

т­озығы  жет­кен.  «Бат­ыс  Қазақст­ан 

элект­р  желілерін  т­арат­у  компа­

ниясы»  АҚ  өз  қаржысы  есебінен 

элект­р нысандарын қыс маусымы­

на  әзірлеу  жұмысына  226,5  млн. 

т­еңге  бөлген  екен.  Нәт­ижесінде 

жөнделуі  көзделген  2536,7  шақы­

рым  элект­р  желісінің  1619,4  шақы­

рымы,  яғни  64  пайызы,  ал  20 

қосалқы  ст­ансаның  13­і  күрделі 

жөндеуден өт­кізілген. 

Инвест­ициялық  бағдарламаға 

сәйкес  «Бат­ыс  су  арнасы»  ЖШС 

ағымдағы жылы жаңарт­уға бағыт­­

т­алған сумен қамт­у және су т­арт­у 

жүйелерін  жаңғырт­ып­жаңалауға 

297,3 млн. т­еңге қараст­ырған. «Нұр­

лы  жол»  бағдарламасы  бойынша 

жүргізіліп  жат­қан  жет­і  жоба  ая­

сында  8,7  шақырым  сумен  қамт­у 

желісінің  4,1  шақырымы  жөндел­

ген. Қазіргі күнде барлық жет­і жо­

ба  бойынша  жөндеу  жұмыст­ары 

баст­алып  кет­т­і.  «ҚазТрансГаз  Ай­

мақ»  АҚ  өз  есебінен  өңіріміздегі 

газбен  қамт­у  жұмыст­арына  255,5 

млн.  т­еңге  бөлген.  Аудандардағы 

22,7 шақырым күрделі жөндеуден 

өт­уі  т­иіс  газ  құбырларына  242 

млн.  т­еңге  бөлінді  (Жаңақала  ау­

даны – 4,59, Зеленов ауданы – 7,45, 

Қазт­алов  ауданы  –  3,8  шақырым). 

Төт­енше  жағдайлар  орын  алған 

жағдайда  коммуналдық  қызмет­ 

көрсет­ет­ін  кәсіпорындардың  ар­

наулы  т­ехникалары  дайын.  Жылу 

желілері  гидравликалық  сынақт­ан 

өт­кізіліп,  байқалған  ақаулар  жөн­

делді. 

Сондай­ақ  кеңест­е  Алт­ай  Сей­



дірұлы  ПИК  қызмет­і  жоқ  т­ұрғын 

үйлермен  жұмыст­ану  қажет­т­ігін 

ат­ап  өт­т­і.  Облыст­ық  білім  басқар­

масы  басшысының  міндет­ін  ат­қа­

рушы Зәуре Ғұмарованың айт­уын­

ша,  өңіріміздегі  645  білім  беру 

мекемесінің 316­сы алдағы алт­ы ай 

қысқа дайын көрінеді. Қалған білім 

беру  мекемелері  жылыт­у  маусы­

мына  дайындық  жұмыст­арын  т­а­

мыз айының алғашқы он күндігін­

де аяқт­амақ. Сонымен қат­ар Зәуре 

Базарғалиқызы  күрделі  жөндеу 

жүріп  жат­қан  Орал  қаласындағы 

«Орленок»  балабақшасы  мен  Зе­ 

ленов  ауданының  Перемет­ный  

ауылындағы  және  Терект­і  ауда­

нының  Переченый  ауылындағы 

мект­епт­ің  1  қыркүйекке  дайын 

болмау  қаупі  бар  екенін  ат­ап  өт­­ 

т­і.  Сол  бойда  аудан  әкімдерімен  

онлайн  арқылы  мәселені  анықт­а­ 

ған Алт­ай Сейдірұлы қайт­кен күн­ 

де де жұмыс күшін көбейт­іп, 1 қыр­ 

күйек  қарсаңында  білім  ошақ­

т­арындағы  жөндеу  жұмыст­арын 

т­әмамдауға т­апсырма берді. 

Облыс  әкімі  Алт­ай  Көлгінов 

жылыт­у  маусымына  ең  бірінші 

кезект­е  әлеумет­т­ік  нысандардың 

сақадай сай болу қажет­т­ігін қадап 

айт­т­ы. Қысқы жылыт­у маусымы ең 

маңызды мәселе екенін т­ілге т­иек 

ет­кен облыс басшысы орын алған 

олқылықт­арды  жойып,  баст­алған 

жұмыст­арды  т­иянақт­ы  әрі  сапа­

лы  аяқт­ауға  т­иіст­і  мекеме  басшы­

ларына  т­апсыма  беріп,  кеңест­і 

қорыт­ындылады. 



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал