Кеңестер Одағы тұсында Ауған соғы сына қатысқан біздің елдің жауын­


бригададан  қандыкөйлек  қару лас-



жүктеу 0.75 Mb.
Pdf просмотр
бет6/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6

бригададан  қандыкөйлек  қару лас-

тардан бүгінде кімдер бар? 

– Соғысқа 5000 адам болып аттанған 

100­ші  бригададан  майданнан  500­ден 

ас та мымыз ғана аман оралдық. қазір со­

дан  30  шақтымыз  қалдық  қой  деймін. 

қазір  Алматыда  Әзілхан  Нұршайықов, 

Ақай қасымбеков, бектұрсын Кереев, Әли 

Иза тов тағы басқа жеті­сегіз адам қалдық. 

Со ғыс  ардагерлері  республика  бойынша 

26  мыңдай  дейді.  Жылдан­жылға  қатар­

ла  ры  мыз сиреп барады. 

– Ал Кеңес Одағы бөлінгеннен ке йін 

әр  респу бли ка да  қалған  майдандас 

дос   та  ры ңыз бен  ха бар ла сып  тұ ра сыз 

ба? 

– Осыдан төрт жыл бұрын Мәскеуде Же­

ңіс тің 60 жылдық мерейтойына шақы ры­

лып, салтанатты парадқа қатысып қайттық. 

Ке зінде жауға шапқан жастар бүгінде қар­

тай дық.  уақыт  қоя  ма,  қаруластарымыз 

си реп, жүріп­тұруы қиындап кетті. 

ДиМЕКЕҢМЕН 30 Жыл қҰДАйы 

КӨрШІ БОлДыМ

–  сұлтан  ата,  дауысыңыз  сергек, 

қи мы лыңыз  ширақ,  әлі  тың  көрінесіз. 

Мұ ның сыры неде? 

– Кім біледі енді. Кезінде спортпен шұ­

ғыл дандық қой. Туған ағам 95 жаста қай­

тыс болды. Апам да ұзақ жасады. Жақында 

88 жасқа келемін. Көбі таңғалады, жас кө­

рінесіз  деп.  Сақтанамыз  енді.  құдайдың 

бер ген  ғұмырын  көріп  жатырмыз.  бізде 

үлкен  байлық  жоқ.  бар  байлығым  –  ел­

жұрт тың  сый­құрметі.  Алматыда  туып­

өсіп,  бар  еңбегімді  елге  арнадым.  Сол 

кез дегі қазақстанның бірінші хатшысы дін­

мұхаммед  қонаевпен  25  жыл  қызметтес, 

30  жылдан  астам  құдайы  көрші,  дәмдес­

тұз дас болдық. 



– қазақ халқының маңдайына біт-

кен  ұлы  тұлға  туралы  аз  жазылған 

жоқ, дегенмен ол кісі жайында бір үзік 

ес телік айтып берсеңіз.

–  димаш  Ахметұлымен  жақын  та ныс­

қан кезде Алматының Фрунзе, қазіргі Ме ­

деу ауданының бірінші хатшысы едім. Сол 

уа қытта  қонаев  қатысатын  қалалық  кон­

фе  ренция  өтетін  болып,  қаланың  бірінші 

хат  шысы Третьяков бірінші болып сөз сөй­

леу ді  тапсырды.  Сонда  жақсы  баяндама 

жа сап  шықтым.  Содан  кейін  Третьяков 

ша қы рып,  «сені  қонаев  шақырып  жатыр, 

соған  кіресің»  деді.  Ондай  ірі  тұлғаның 

алдына  бару  қайда  деп  жүрексіндім. 

Сөйтіп, димекеңнің шақыруымен екі жыл 

Орта лық  комитеттің  бөлім  меңгерушісі, 

кейін сегіз жыл сауда министрі, одан кейін 

15  жыл  Министрлер  Кеңесі  төрағасының 

орын басары  болып  қызмет  атқардым. 

бір  қы зығын  айтайын.  бір  күні  димекең 

шақырып  алып,  «Сенің  үйің  бар  ма?» 

деді.  «Үйім  бар»  дедім.  «Менімен  көрші 

болғың келе ме?» деді. «Енді не айтайын. 

Сізбен көрші болу бізге үлкен бақыт» деп 

қысылып  қалдым.  «Ендеше,  мен  саған 

көрші  болам,  барып  қара,  үй  беремін» 

деді.  Содан  димекеңмен  құдайы  көрші 

болдық.  Менің  пәтерім  –  6­шы,  қарама­

қар сы беттегі 5­ші пәтер – қонаевтың үйі. 

ди маш  Ахметұлы  зейнетке  шыққаннан 

кейін маған бір ой келді. Сол кезде жігіт тер 

«Мына қырғызстан, Өзбекстан өз бас шы­

ларының  атынан  қор  құрып  жатыр.  Сұл­

теке,  осы  мәселені  өзің  қолға  алмайсың 

ба?»  деп  қолқа  салды.  Содан  жобаларды 

жинап, димекеңе бардым, екі­үш күн бо­

йы  ойланып  барып  келісті.  Сөйтіп,  1989 

жы лы  д.қонаев  атындағы  қорды  құрып, 

бір қатар шаруаларды атқардық. 

–  Кеңес  уақытында  соғыс  кезінде 

орыс тар  «аға»  халық  болды  ғой.  сол 

кез де олардың тарапынан қайсар, ба-

тыр қазақтың жанкешті ерлігі мен ерен 

еңбегін бағалау секілді әділетсіздіктер 

кез дескен жоқ па? 

– Мен саған айтайын. Ерлік жағынан қа­

зақ халқынан асқан ешкім жоқ. бауыржан 

Мо мыш ұлындай мықты командир кемде­

кем.  бүкіл  Шығыс  жұртында,  мұсылман 

ара сында  Екі  мәрте  Кеңес  Одағының  ба­

тыры  Талғат  бигелдиновтан  басқа  ешкім 

бол мады. 100­ші атқыштар бригадасында 

бір де­бір  сарбаз  артқа  қашқан  емес.  бұл 

жа ғынан  орыстар  басқаларға  қарағанда, 

біз ді  мақтап,  ерекше  құрметтейтін.  бірде 

1995 жылы Мәскеудегі Жеңістің 50 жыл­

дығына  шақырылып,  делегацияны  бас­

тап  бардым.  барсақ,  соғыста  қан  төк кен 

украина,  белоруссия  тағы  басқа  рес пу­

блика лардан ешкім жоқ. Сонда мен сұрақ 

қой дым:  «бұл  қалай,  бізді  шақырдыңыз, 

ал  соғысқа  қатысқан  өзбек,  тәжік,  ук­

раин,  грузин,  әзірбайжандар  қайда?» 

де п.  Мәскеуліктер  «Олар  соғыста  өздерін 

көр сете  білмеді,  сіздер  асқан  ерлікпен 

соғыс тыңыздар. Сондықтан оларды емес, 

сіздерді  шақырдық»  деп  жауап  бер ді. 

Әрине,  «ұлы  халық»  болған  соң  әді лет­

сіздік  болды,  орыстың  іштарлығымен  та­

лай­талай  қазақтың  көрсеткен  ерліктері 

елен бей қалды. Тірісінде аңызға айналған 

Ра хым жан қошқарбаевқа, бауыржан Мо ­

мышұлына дер кезінде батыр атағы беріл­

ме ді. Соғыста қазақтан шыққан генералдар 

өте  аз  болды.  Талай­талай  батыр  қазақ 

сарбазын  тобықтан  қақты.  Тәуел сіздік 

алғаннан кейін өзіміз құрмет теп, лайықты 

бағасын беруге ты ры сып жатыр мыз. 



– қазіргі кездері аға ұрпақ пен бү гін-

гі  ұрпақ  арасында  қызыл  көсемге  қа-

тысты  сталинге  қатысты  екіұдай  пікір 

қа  лып  тасқан.  тоталитарлық  дәуірде 

өмір сүрген КсрО халқы сталинді қан-

дай  құрметтесе,  қанды  қырғын  30-

жыл дардағы зұлматқа себепші болған 

қы зыл көсемнің тарихи келбеті бүгінгі 

ұр паққа соншалықты жағымсыз. ста-

лин  Гитлердің  шабуыл  жасайтынын 

ал дын  ала  білсе  де,  қам  жасамады. 

соның  кесірінен  кеңес  халқы  алапат 

қырғынға ұшырады деген пікірлер бар. 

соңғы кездегі осындай көзқарастарға 

қалай қарайсыз?

– Жасыратыны жоқ, сол кезде соғыста 

«За Сталина!» деп шабуылға шығатынбыз. 

Сталин  дәуірінде  өмір  сүргеннен  кейін  ол 

кісіні  сыйлаймыз.  Сталиннің  кемшіліктері 

болды, оны бәріміз де білеміз. Егер Сталин 

біз ді  басқармаған  болса,  соғыста  жеңе 

алмайтын едік. Ол кісінің мықтылығымен, 

қаталдығымен,  абыройымен  бүкіл  КСРО 

халқы  жұдырықтай  жұмылып,  соғыс та 

жауды жеңдік. Ол кезде Сталин десе, гене­

рал біткеннің бәрі аяғынан тік тұратын. 



– сталиннен бір жағынан, қорқып, 

бір жағынан, құрметтейтін шығар? 

–  қорықты  деп  айта  алмаймын.  бар­

лығы құрметтейтін. Кейінгі кітаптарда ста­

лин дік  репрессия  туралы  жазылып  жа­

тыр.  Жалғыз  Сталин  емес,  репрессияның 

басты  себепшілерінің  қатарында  Ежов  та 

бар. бұл – өз алдына бөлек әңгіме. Соғыс 

біткен  соң  бір  үлкен  жиында  жасалған 

баяндамада  «Сталин»  деген  сөз  айтылып 

еді, орыстың генералдары 10 минут бойы 

қол  шапалақтап  тұрып  алды.  Кез  кел ген 

генералмен  сөйлессең,  ешқайсысы  Ста­

линді  жамандамайды,  керісінше,  бәрі 

мақ тайды.  Мен  өзім  соғыстан  кейінгі 

бір  шарада  Сталинді  жақыннан  көрдім. 

қарап  тұрсаң,  қарапайым  адам,  үстінде 

баяғы  бір  шинель,  бір  костюм.  байлыққа 

қызықпаған. 



–  Екінші  дүниежүзілік  соғыстың 

на ғыз  майданы  Балтық  бойы  елдері, 

украи на елдерінің жерінде өтті. Арада 

бір неше  жылдар  өткен  кезде  пост-

кеңес тік бұл елдердің 1945 жылғы Же-

ңіске  қатысты  құрметі  кемшін,  бүгінгі 

сая саты басқашалау. Мәселен, Эстония 

был тыр  қола  солдатты  алып  тастады. 

Яғни  Жеңіске  жаңаша  көзқарас  қа-

лыптастырып жатыр. Бұған қалай қа-

рай сыз?

– біз 1942 жылы Калинин майданында 

соғысқан  кезде  жанымызға  Эстония  ба­

таль оны келіп қосылды. Сонда менің бай­

қа ғаным,  эстон  солдаттары  соғысқа  бар­

ғы сы келмей, құлықсыздық танытты. Енді 

ол кезде КСРО болған соң соғыспауға қор­

қа ды ғой. біз алға кеткенде, олар кейін қа­

лып отырды. Соғыс біткеннен кейін Ке ңес 

өкі меті  сол  балтық  бойы  елдеріне  бізден 

гөрі  көбірек  көңіл  бөліп,  молырақ  қаржы 

бе ріп,  барлық  жағдайын  жасайтын.  Сол 

кезде КСРО сауда министріне: «Неге олар­

ға  қордан  бізден  көп  ақша  бөлгізесіз?» 

де сем,  «Слушайте,  поймите.  Это  –  При­

балтика!»  дейтін.  Мен  соғыстан  кейін 

қыз мет  бабымен  сол  елдерде  болдым. 

Соғыс  ардагерлерін  ерекше  құрметтеп, 

сый­сыяпатын аямайтын. бірақ олар «ұлы 

халықты»  жек  көретін.  бізге  көзқарасы 

жаман  болған  жоқ.  қазақ  халқын  онша 

білмейтін. құдайға шүкір, кейін Тәуелсіздік 

алып, Елбасы Нұрекеңнің арқасында қазақ 

деген ұлтты бүкіл әлемге паш еттік. Оларды 

қан төгіп, фашизмнен азат етіп, ел еткен біз 

едік. Шынын айтқанда, олар қаһармандық 

пен  қайғыға  толы  тарихты  мойындағысы 

келмей,  жақсылықты  ескергісі  келмей 

отыр ғой. Мен оған разы емеспін. 

–  соғыс  қарсаңында  Финляндия, 

Польшаны,  Батыс  украина  мен  Батыс 

Белоруссияны  басып  алған  КсрО-ны 

бас қыншы  болды  дейді.  Фашизммен 

әділет тілік үшін соғысқан КсрО-ға бү-

гінде  салқын  қабақ  танытып  отыр ған 

Эстония  жаулаушы  ел  деп  қарайды. 

Бал  тық елдерінің Жеңіске қырбайлық 

таны  тып отырғаны да сол болса керек. 

Бұ  ған не дейсіз?

– бұл қитұрқылау, қиындау сұрақ екен. 

Саясаттан  алыстап,  зейнетке  шыққалы 

25  жыл  болды  ғой.  Ол  кезде  бір  ел  едік. 

Фашизмді  Ресей  емес,  бәріміз  бірігіп 

жеңдік. Жеңіс біздікі, бәрімізге ортақ. Мына 

Тәуел сіздік  бабалар  қанымен  сіздерге 

ама нат  болып  қалды.  Елбасымыздың 

«егер  сіздер,  Ұлы  Отан  соғысының  арда­

гер лері  болмағанда,  сіздер  Жеңіске  жет­

кіз бегенде, онда біз де болмас едік» дегені 

бар.  құдайға  шүкір,  бүгінгі  ұрпақ  соғыс 

ардагерлерінің өр ерлігі мен өлшеусіз ең­

бегін ардақтап келеді. 



– соғыс дәуірінің ұрпағысыз. Бүгінгі 

ұрпаққа не жетіспейді?

–  бүгінгі  ұрпаққа  отансүйгіштік  жа­

ғы  жетіспейді.  Ол  кездері  жастардың  па­

триот тығы, ел мен жерге деген ма хаб баты 

бо йында  буырқанып  қайнап  жа та тын. 

Мил лиондаған жастар Ресейді емес, елім­

ді, же рім ді қорғаймын деп өз ер кі мен со­

ғысқа сұранды. қазМу­дің екінші кур сын­

да  оқып  жүргенде  майданға  аттандым. 

Әке нің жалғыз тұяғы едім, жібергісі келмей 

жы лап қалды. 

– Кезінде жауапты қызметтерді ат-

қар дыңыз.  Елдің  экономика,  сау да-

сат тық  саласын  бес  саусақтай  біле сіз. 

Дағ да рыс  кезінде  көп  қиын шылық-

тар ға  тап  болып,  ты ғырықтан  жол  із-

деп  жатырмыз.  Осы  жағынан  айтар 

да  ты ңыз бар ма? 

– қазіргі елдегі ахуалға көңілім то ла ды. 

дағ дарысқа  төтеп  берерлік  бай лы ғы мыз 

мен  по  тен циалымыз  зор.  біздің  за ма ны­

мыз да  та  мақ,  киім­кешек  үшін  ел  маған 

ке ле тін.  қа зір  елде  құс  сүтінен  басқаның 

бә рі бар. Тек экспорттан импорт тым көп. 

Сон дықтан отан  дық өндіріске серпін беру 

ке рек. Әсі ресе, жеңіл өнеркәсіпті аяғынан 

тік тұр ғызсақ, ырзығымыз артар еді. 



– тәуелсіз елімізге, келешек ұр пақ-

қа,  «Алаш  ай на сы»  оқыр мандарына 

қан  дай ті легіңіз бар?

–  Елімізге  мол  байлықты  нәсіп  етіпті, 

сол мол байлығымызды көтеріп тұра алар 

қа жыр­қайрат керек. Ол үшін жастарымыз 

бі лікті  де  білімді  болуы  қажет.  Жұртымыз 

аман, елімізде тыныштық болсын. біз көр­

ген соғысты ұрпағымыз көрмесін, а с па   ны­

мыз ашық болсын!



– Әңгімеңізге рақмет.

сұхбаттасқан құбаш 

сАғиДОллАҰлы

Баяғыда Алматыда қазақ 8-ақ пайыз болатынбыз. соны көтермелеп, 12 

пайыз  деп  айтқыздық.  сол  кезде  саудаға  бірде-бір  қазақтың  қыз-жігіттері 

маңайламайтын. «Ұлы халықты» жамандағым келмейді, шынын айту керек, 

олар  бізді  төменшіктетті.  50-жылдары  қазақстанның  бірінші  хатшылығына 

Пономаренко,  екінші  хатшылығына  Брежнев  келді.  сол  кезде  Алматының 

бірінші  хатшылығына  адамды  Мәскеуден  әкелді,  қалалық  кеңеске  де 

Мәскеуден  алдыртты.  Ол  кезде  бірінші  хатшы  қазақ  болса,  екінші  хатшы 

міндетті түрде «ұлы халықтан» тағайындалатын. Немесе министр орыс болса, 

орынбасары қазақ болуы керек деген дәстүр болды. Кейін, мінеки, еңселі ел 

болдық, қазақ аса қабілетті халық екенін дәлелдеді. қазір қай салаға барсаң 

да, жұмысын шырқ үйіріп жүрген қазақтың қаракөз қыз-жігіттерін көріп риза 

боламын. 

сӨз АрАсыНДА

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№71 (71) 



9.05.2009 жыл, cенбi

www.alashainasy.kz

7

?



Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Сенбі күнгі Сұхбат

ДоДа

Алматы қаласының әкімі 

Ахметжан Есімов 2011 жылғы Қысқы 

Азия ойындарына байланысты 

шаһарда салынып және күрделі 

жөндеу жұмыстары өтіп жатқан спорт 

нысандарын аралап көрді. Есімов 

мырза тұғырдан секірушілерге 

арналған халықаралық шаңғы 

кешенінде, биік тау шатқалындағы 

«Медеу» мұз айдынында және 

Балуан Шолақ атындағы спорт 

сарайында болды. 

Қаланың  ортасында  орналасқан  ба­

луан  Шолақ  атындағы  спорт  сарайы  бес 

мың көрерменге арналып, қайтадан күр­

делі  жөндеуден  өтіп  жатыр.  кешен  келер 

жылдың алғашқы тоқсанында пайдалану­

ға  беріледі  деп  жоспарлануда.  алайда 

осы кешенге жапсарлас салынатын әмбе­

бап зал, жаттығу айдыны мен автотұрақтың 

құрылысын  жүргізу  үшін  жер  мәселесін 

шешу  қажет  болып  тұр.  Қанатты  шаң ғы­

шылар кешеніне бөлінген қаржыны 2009 

жылдың  желтоқсан  айында  игеру  қажет 

екендігі  жазылған  кесте  ұсынылды.  Әкім 

кешеннің  техникалық  жағдайын  көрді, 

инфрақұрылымдар  бойынша  тапсырма­

лар берді және саябақ аумағын сақтау ке­

ректігін атап көрсетті. «Медеу» мұз айды­

нының техникалық жағдайын да тексерді. 

кешен қайтадан кұрделі жөндеуден өтуде. 

айдын  әлемдік  талаптарға  сай  төселеді.

тоңазытқыш  қондырғылар  жөніндегі  мә­

селе ойдағыдай шешілді. Қала әкімі жан­

күйерлер отыратын орынды безендіру эс­

киздерімен,  айдынның  қызмет  көрсету 

мүмкіндіктерімен танысты. бұлардан өзге, 

ахметжан есімов құрылысын Capital Part­

ners  ЖШС  жүргізіп  жатқан  «Шымбұлақ» 

тау  шаңғысы  құрылысындағы  өзекті  мә­

селелерді  де  талқылады.  Қазіргі  кезде 

«Сам рұқ­Қазына»  тарапынан  бөлінетін 

несие жұмысқа қолбайлау болуда. Осыдан 

бір  ай  бұрын  Мемлекет  басшысы  Capital 

Partners­ке 100 млн доллар бөлу жөнінде 

қор басшысына тапсырма берген болатын, 

алайда күні бүгінге дейін қаржы түспеген. 

кездесу барысында аспалы жолдың қауіп­

сіздігі де сөз болды. бұл мәселе қосымша 

қарап, талдауды қажет етеді. 

Бауыржан ҚАСЫМХАНҰЛЫ

Инабатты жар іздеген 

алып балуан

Уе

Фа



 кУ

бО

гы



азиада – 2011

Кешендер 

әзірлігі 

талқыланды

Қоспасыз  шындық.  Қонақүйлер  се­

кілді  спорттық  стадиондарға  да  ар хи­

тектуралық  кереметтілігіне  қарай  «жұл­

дыздар»  беріледі.  Мәселен,  бір  ғана 

еуропаның  өзінде  30  «бес  жұлдызды» 

стадион  бар  көрінеді.  Олардың  бар­

лығына  тоқталмай­ақ,  англияда  «Олд 

траффорд»  (Манчестер)  және  «Уэмб ли» 

(Лондон),  Францияда  «Стад  де  Франс» 

(Сен дени), германияда «хСх нордбанк 

арена»  (гамбург)  «Олим пиа далық  ста­

дион»  (Мюнхен),  «Олим пиа далық  ста­

дион»  (берлин),  «Вест фальш тадион» 

(дорт мунд),  «Фелтинс­арена»  (гель зен­

кирхен), италияда «Сан Сиро» (Милан), 

«Олимпиадалық  стадион»  (Рим),  испа­

нияда «ноу камп» (барселона), «Сантьяго 

бернабеу»  (Мад рид),  «Олимпиадалық 

стадион»  (бар селона),  «Олимпиадалық 

стадион» (Се вилья), «Висенте кальдерон» 

(Мад рид) сынды стадиондардың да осы 

«бес  жұлдыздылар»  қатарына  енетінін 

айта кеткеніміз жөн. Сондай­ақ бей жіңдік 

«Құс ұясы», Рио де Жанейроның «Мара­

«бес жұлдызды» стадиондар бола ма?



Қонақүйлер  секілді  спорттық  стадиондардың  да  «бес  жұлдыздылары» 

болады деп естіп едім. Сол рас па?

Әйгерім ЖҰМАНОВА, Астана қаласы

дұрыс  айтасыз.  биыл  аутсайдерлер 

арасындағы  турнирде  соңғы  екі  орынға 

орналасқан командалар емес, төрт құрама 

арасындағы  додада  екінші  және  төртінші 

орын  алған  елдердің  хоккейшілері  жо­

ғарғы  дивизионнан  түсіп  қалды.  төрт 

команда  арасындағы  шешуші  додада 

дания үш қарсыласын да жеңіп, 9 ұпаймен 

бірінші орын алды. австрия құрамасы дат 

хоккейшілерінен  ғана  ұтылып,  қалған  екі 

қарсыласын  жеңіп,  6  ұпаймен  екінші 

орын ға орналасты. германия хоккейшілері 

осы екеуінен ұтылып, Венгрия құрамасын 

ұтып, 3 ұпаймен үшінші орынды иеленді. 

ал  мадияр  хоккейшілері  үш  ойында  да 

ұтылып, соңғы орыннан сая тапты. негізі, 

немістер неге жоғарғы топта қалды?



Дәл  қазір  Швейцарияда  шайбалы  хоккейден  әлем  чемпионаты  өтуде.  Кіл 

мықтылар арасындағы доданың ақтық ойындары енді басталып, аутсайдерлер 

арасындағы бәсеке аяқталды. Бірақ бірінші дивизионға жылдағыдай 15-орын 

мен  16-орынға  табан  тіреген  командалар  емес,  Австрия  мен  Венгрия  түсіп 

қалды. Неге?

Дидар НҰРМАҒАМБЕТОВ, Балқаш

д

Ж



и

У­

д



Ж

ит

СУ



Сондықтан  осы  спорт  түрі  жақсы  да­

мып  келе  жатқан  жеті  қаладан  жиналған 

150­ден  аса  спортшылар  екі  күн  бойы 

өзара  мықтыларды  анықтады.  команда­

лық  есепте  жарыс  қожайындары  бірінші 

орын  алса,  Қарағанды  мен  талдықорған 

коман далары  да  жүлдегерлер  қатарынан 

кө рінді.  ал  өз  салмақ  дәрежелерінде  ел­

аман  Әлжанов,  Марк  быстров,  Қанат 

анар  құлов,  дархан  науханов,  Сағадат 

Әзім баев  және  қыздар  арасында  Сейдан 

Мәмедова  мен  айткүл  Әубәкіровалар  ел 

чемпионы  атанды.  Құрметті  мейман  ре­

тінде  астана  қаласының  алдағы  Әлем 

чем пионатына  дайындығын  көру  мақса­

ты мен  халықара лық  джиу­джитсу  феде­

ра ция сының  пре зи денті  алекс  кунин 

мыр за келді.



Әмбебап спорттан 

Әлем чемпионаты 

Астанада өтеді

Астанада жастар арасында 

джиу-джитсудан Қазақстан 

чемпионаты аяқталды. Бұл сын 

осы күзде елордада өтетін әлем 

чемпионатына қатысу үшін 

ұлттық құраманың іріктеу турнирі 

іспетті болды. 

–  Ассалаумағалейкум,  Әсет  аға! 

Аяғыңыздың  жарақаты  әлі  жазыл-

маған  ба?  Спортшыға  сылтып  басу 

жараспайды екен.

–  иә,  турнирлердің  бірінде  жарақат 

алып  қалғанмын.  бірақ  жазылып  келе 

жатқан.  үйде  жатып,  шыдай  алмай  жат­

тығу залына барып едім, баскетбол ойнап 

жүріп  тағы  ауыртып  алдым.  Сөйтіп,  бар­

лығын қайта басынан бастап, екінші мәрте 

операция жасатуға мәжбүр болдым.



– Ем-домды өз елімізде қабылдап 

жатырсыз ба?

– Осында дәрігерлерге тексеріліп тұра­

мын.  бірақ  оң  аяғыма  операцияны  Венг­

рияда жасаттым. 



– Өз ақшаңызға ма, әлде мемлекет 

не месе демеушілер тарапынан көмек 

болып жатыр ма?

–  Әлбетте,  өз  ақшамызға.  дегенмен 

федерация  тарапынан  көмектер  бар.  не­

гізі, мұндай кезде ақшаны мемлекет бөлуі 

керек  деп  ойлаймын.  батыс  елдерінде 

солай  емес  пе?!  егер  спортшы  жарақат 

алып  қалса,  өтемақы  ретінде  мемлекет 

жарақатын  емдеп  беруді  толық  қолына 

алады. ал бізде жарақат алсаң, оның бар 

ауыртпашылығын  өзің  көтеруің  керек.  ең 

болмаса,  сақтандыру  компаниясы  секілді 

ұйымдар  жұмыс  істеп  тұрса,  солардың 

қызметтерін  пайдаланар  едік.  Мемлекет 

осы жағын ескерсе екен деймін.



–  Шамамен  екі  ай  бұрын  өткен 

Әлем кубогына қатыспай қалғаныңыз 

да осының кесірі ме?

– тек әлем кубогына ғана емес, өткен 

жолы  Қостанай  қаласында  өткен  Қазақ­

стан  чемпионатына  да  қатыса  алмадым. 

Әйт песе, өз салмағымда жеңімпаз атана­

рыма сенімім мол еді.



– Енді жарақатыңыз қанша уақыт-

тан кейін жазылуы мүмкін?

– Шамамен жарты жылдай боз кілемге 

шығуға болмайды. алла қаласа, данияда 

өтетін әлем чемпионатына дейін жазылып 

кетемін деген ойдамын.

–  Әлем  чемпионатына  қатысаты-

ны ңызға сенімдісіз бе? Мұндай жара-

қаттан  кейін  спорттық  бабыңызға 

қай та келу қиын ғой. Ұлттық құра ма-

ның  бапкерлері  дүбірлі  додаға  сізді 

емес, басқа балуанды апаруы мүмкін 

бе?

–  Әлбетте,  маған  «О,  Әсет,  жарақа­

тыңнан  айығыпсың  ғой.  кел.  Құрама  са­

пына ен. Әлем чемпионатына аттанамыз» 

де месі белгілі. Мынадай ауыр жарақаттан 

кейін  барлығын  қайта  басынан  бастауым 

керек. Жаттығуларда аянбай тер төгіп, бә­

секелестеріме  қарағанда,  бабым  келісіп 

тұрса,  онда  әлем  біріншілігіне  міндетті 

түр де мені апаратынына сенімдімін.



– Қазақстандағы басты бәсекелес-

теріңіз кім? Марғұлан Әсембеков шы-

ғар, солай ма?

– Шынымды айтсам, Марғұлан Әсем­

бековпен белдеспегелі көп болыпты. бірақ 

әзірге менің жеңістерім басым. Соңғы рет 

күрескенде де, мен оны жығып кеткен бо­

латынмын. иә, Марғұланды жеңіп жүрсем 

де,  дәл  қазір  «басты  қарсыласым»  деп 

соны  айтамын  ғой.  Сондай­ақ  ақтаулық 

илья насточенко да шебер балуан.

–  Ал  әлем  чемпионатында  басты 

қарсыластарыңыз, әдеттегідей ресей-

лік тер болатын шығар. Жалпы, бүгін-

де Ресейден басқа қай елдердің грек-

рим күресі жақсы дамып келеді?

–  иә,  ресейліктер  мықты.  дегенмен 

бүгінде олардан басқа менің салмағымда 

литвалықтармен  қоса,  чехтар  да  жетіліп 

келеді.

– Ал Қазақстанның грек-рим күре-

сіне қандай баға бересіз?

– күрес – қазақтың ұлттық спорты ғой. 

Ол  біздің  қанымызда  бар.  бірақ  менің 

ойым ша,  соны  дұрыс  жолға  қойса,  онда 

күрестің басқа түрлерімен қатар грек­рим 

Уәделескен жерде күтіп тұрғанмын. Бір кезде жаныма сол 

аяғын сылтып басып Әсеттің өзі де келеді. Жарақатынан әлі 

айықпағанын түсініп, әңгімемізді осыдан бастауды жөн 

көрдім.

уақы тыңызды  қалай  өткізіп  жатыр-

сыз?

–  боз  кілемге  шықпай  жүргенім 

болмаса, кішігірім жаттығуларға баяғыда­

ақ кірісіп кеткенмін. Мәселен, суға жүзуді, 

білегімді  шыңдауды,  тағы  басқа  ұсақ 

жаттығулармен  айналысуды  тастаған 

емеспін. Мен әлі бойдақпын ғой. енді осы 

бос  уақытты  пайдаланып,  жеке  өмірімді 

қалыптастыруға  тырысып  жатырмын.  бұ­

рын қолым тимеуші еді, қазір сүйікті қыз­

дарыма да көбірек көңіл бөлемін.

таң даудан  қателеспеуі  керек  қой.  негізі, 

болашақ жарым қазақтың ибалы да, ина­

батты аруы болса екен деймін.



–  Демек,  жарақаттың  да  пайдасы 

тиіп жатыр екен ғой. Жалпы, өміріңіз-

де қанша зақым алдыңыз?

–  грек­рим  күресі  деген  зақымдануға 

бейім  спорттардың  бірі  ғой.  Жарақатым­

ның саны өте көп. асықпай ойланбасам да 

дәл қазір санап бере алмаспын. бірақ өмі­

рімде  үш  рет  ең  ірі  жарақат  алыппын. 

Мынау соның – үшіншісі.

– Ендеше, мынаны санап беріңізші. 

Өміріңізде спорттық додаларға қатысу 

мақсатында қанша елді көрдіңіз және 

жарақатыңыздың  «арқасында»  қан-

ша елде қонақ болдыңыз?

–  Өкінішке  қарай,  бұған  да  нақты 

жауап бере алмаймын. көптеген елдерде 

болдық қой. Әлемнің жартысын айналып 

шыққан  шығармын.  бірақ  аллаға  шүкір, 

жарақат тың машақатымен барғаннан гө­

рі, спорт тық мақсатта барған елдерім әл­

деқайда көп.



– Бүгінде грек-рим күресінде біраз 

ережелер  өзгерген.  Мәселен,  бұрын-

ғыдай  партерде  көп  күресуге  рұқсат 

етілмейді.  Көбіне  тұрып  күресесіздер. 

Сізге қайсысы ыңғайлы?

–  Қазіргі  ереже  бойынша  әлі  күресіп 

көрген жоқпын. бірақ қарап отырсам, мен 

үшін тиімді тұстары көп секілді. Мәселен, 

маған  партерде  күрескеннен  гөрі,  тұрып 

белдескен ыңғайлы.



–  Құпия  болмаса,  грек-рим  күре-

сінің балуандары қанша жалақы ала-

тыны жөнінде айтып өтсеңіз?

–  Оның  несі  құпия?  Жасыратын  еш­

теңесі жоқ. Мен өзім осы жылдың соңына 

дейін 1000 доллар айлық алып тұрамын. 

Одан  кейін  сол  қалпында  қала  ма,  әлде 

азая ма, ол менің спорттық көрсеткіштеріме 

бай ланысты  болмақ.  бейжің  Олимпиа­

дасында  орын  алған  басқа  жігіттер  де 

осынша  алады.  ал  өзге  балуандар,  қате­

леспесем, 250 доллар алады ғой деймін. 

бұл  өте  аз  ғой.  Мысалы,  Ресейді  алы­

ңызшы,  ол  жақтың  балуандары  естуім 

бойынша, ай сайын 10 мың евродан ала­

ды екен. бірақ бізге федерация тарапынан 

да  көмек  болып  тұрады.  басқаларға 

қайдам,  маған  ай  сайын  қосымша  тағы 

1000 доллар беріп тұрады.

Әңгімелескен Азиз ЖҰМАДІЛ

  донецкідегі  де,  гамбургтегі  де  матч 

шектен тыс шиеленісті өтті. екі жұпта да бір 

елдің  командаларының  өзара  кездескені 

отқа май құя түскендей әсер етпесе, одан 

кем түскен жоқ. Әсіресе донецкідегі матч 

өте  тартысты  басталды.  Украина  чемпио­

натында  «Шахтер»  мен  «динамоның» 

ежелден  бір­біріне  илікпес,  именбес  те 

жол бермес бәсекелес екендері бесенеден 

белгілі.  Жыл  сайын  Украина  чемпионаты 

мен кубогы жолындағы додаларда қырық­

пышақ  болып  жүргендері  аз  болғандай, 

бұл  жолы  УеФа  кубогының  жартылай 

финалында қырқысуға тура келді. екі жақ 

алма­кезек  шабуылдарымен  бір­бірінің 

қорғанысын  піспектеп  жатқан.  Осындай 

ширақ шабуылдардың бірінде алаң иелері 

есеп ашты. Қақпаның өкпе тұсынан теңбіл 

допты шірене тартқан Жадсон киев клубы 



Стамбулда сыр шертер – «Шахтер» мен «Вердер» 

УЕФА кубогының жартылай финалдық ойындарының екінші 

кездесулері аяқталып, финалда бақ сынайтын қос команда 

анықталды. Стамбулда өтетін финалдық матчта «Шахтер» мен 

«Вердер» додаға түсетін болды.

Нұрғазы САСАЕВ

қақпасының  торын  бүлк  еткізді.  Шыр 

айнала  ұшқан  доп  қақпашы  богушка 

жалын  ғана  сипатып,  қақпа  маңдайша­

сының астымен енді де кетті. Сол­ақ екен, 

«динамоның» ойыншылары екіленіп, ал­

ға қарай ентеледі. Әрі алаң иелерінің фут­

болшыларын аяусыз шалып, итеріп, дө ре­

кілікке де жол бере бастады. Әсіресе алек­

сандр  алиевтің  түрі  түтігіп  кетті.  Қолына 

«Шахтердің»  ойыншыларын  бір­бірлеп 

берсең, түтіп жейтіндей тура. басқа ойын­

шылар да аянар емес. Оған «Шахтердің» 

футболшылары  имене  қоюшы  ма  еді?! 

Жоқ, әрине. дарио Срна бастаған намыс­

қой жігіттер де тартынар емес. алаң жие­

гінде «динамоның» бас бапкері Юрий Се­

мин жүр, айқайлап. байыз таппай, дауысы 

қарлыққанша  шырылдап,  алиев  секілді 

қызуқанды  футболшыларын  сабаларына 

түсіре алмай әлек болды. төреші «динамо­

ның» үш ойыншысына сары қағаз көрсетіп, 

ескерту  жасаған  соң  ғана  қонақтар  аз  да 

болса,  басылайын  деді.  негізі,  алиевтің 

ашуланатындай  жөні  жоқ  еді.  Рас,  айып 

добын  орындағанда  Вукоевич  оның  теп­

кен добының бағытын өзгертіп, гол соққан. 

бірақ  қапталдағы  төреші  жалаушасын 

көтеріп, Вукоевичтің бұл голды офсайдтан 

соққандығын білдірді. Сол­ақ екен, алиев 

бұлқан­талқан  ашуланып,  ескерту  ал­

ғанша басыла алмай өршіді... 

екінші  тайм  басталған  бетте  алиев 

тамаша пас беріп, бангуның таразы басын 

теңестіруіне ықпал етті. Осыдан соң ойын 

біраз  сабырлы  қалыпта  өтті.  Сірә,  үзіліс 

кезінде  екі  команданың  да  бапкерлері 

(мүм кін басшылары) әдептен аттауға бол­

майтындығын  қатаң  тапсырса  керек. 

Ойын ның  аяқталуына  бір­екі  минут  қал­

ғанда илсиньо сол қанаттан «динамоның» 

қорғанысын тесіп өтіп, жол­жөнекей олар­

дың  екі  қорғаушысын  алдап  өтіп,  теңбіл 

допты қақпа ішіне тоғытты. гол. «Шахтер» 

финалға  шығып,  «динамо»  жер  шұқып 

қалды.  бірақ  кеншілер  клубының  белді 

ойын шыларының  бірі  тома  хюбшман 

екінші рет ескерту алғандықтан, финалда 

ойнай алмайтын болды.

Өз  кезегімізде,  донецк  футболын 

дамытуға атсалысып, «Шахтердің» жетіле 

түсуіне өз қаржысын төгіп отырған «Ринат 

ахметовтің еңбегі ақталды» деп ойлайтын­

дығымызды  білдіргіміз  келеді.  Әрине, 

ағайынды  Суркистер  де  «динамоға»  аз 

ақша  төгіп  отырған  жоқ.  бірақ  «динамо­

мен» салыстырғанда, «Шахтер» күні бүгін­

ге дейін еурододаларда топ жарған емес.

неміс дербиі де өте қызықты өтті. бұл 

матчта тіпті бес гол соғылды. Осы кездесу­

де  де  екі  жақтың  ойыншылары  аянып 

қалған  жоқ.  Осындай  қиян­кескі  ойында 

бақандай алты ойыншы ескерту алды. Әр 

командадан – үш ойыншыдан. Өкініштісі, 

солардың  екеуі  финалда  жасыл  алаңға 

шыға алмайды. Олар – «Вердердің» бетке 

ұстар ойыншылары диего мен Угу ал мей­

до.  басқасы  басқа,  бірақ  бремендіктер 

үшін хас шебер диегоның орнын толтыру 

мүмкін бола қоймас...

Ж

а

Ст



а

Р 

О



йында

Ры

алматыда велотрекшілер төрт жаттығу 



бойынша  өзара  мықтыларды  анықтады. 

біздің  елде  осынау  бір  спорт  түрі  кенже 

қалып келе жатқандығына қарамастан, 10 

облыс пен 2 қаланың велотрекшілері бақ 

сынады.  командалық  есепте  «Олимпиа­

далық  спринт»  бағдарламасында  Оңтүс­

тік қазақстандықтар  бірінші  орынға  ие 

бол ды.  алматы  және  батыс  Қазақстан 

облы сы ның өрендері жүлделі орындарды 

өз ара  бөлісті.  топтық  скретч  бәсекесінде 

шым  кент тік  диас  Өмірзақов  көмбеге  бі­

рінші келді. күміс медаль астаналық артем 

захаровта,  үшінші  орында  алматылық 

илья давы денко. Жекелей есепте астана­

лық  артем  захаров  алтыннан  алқа  та­

ғынды.


ал таразда тоғызқұмалақшылар ойын­

дар  жеңімпаздарын  анықтады.  бәсекеге 

12 облыс пен екі қаланың намысын қор­

ғаған 90­ға жуық тоғызқұмалақшы қа тыс­

ты. ерекшелігі – жеңімпаз тек соңғы турда 

ғана  анықталады.  тартысты  өткен  кезде­

сулер қорытындысы бойынша, 30,5 ұпай 

жинаған Қостанай облысының ко мандасы 

бірінші  орынды  жеңіп  алды.  Жүл делі 

орындарды  Павлодар  мен  Қы зыл орда 

облысының  құрамалары  өзара  бө лісті. 

тоғызқұмалақтан ҚР ұлттық құра масының 

бас  бапкері  айнұр  Жақапбаева  ханым: 

«біз ұлттық ойынымыз аз на си хатталатын 

Қостанай мен Павлодар об лы сының өрен­

дерінің жеңіске жеткеніне бір жағынан таң 

қалып,  екінші  жағынан  өте  риза  болып 

отырмыз.  Осы  турнир  қоры тындысының 

өзінен­ақ бұл аймақ тарда төл ойынымызға 

деген  жергілікті  жастар дың  ынтасы  ауып 

отырғандығын  аңғара мыз.  бұрындары 

оң түстік  аймақтар дың  ко мандалары  же­

ңісті бермеуші еді. енді жа рыс жағра фия­

сы кеңейіп отыр», – дей ді.



Телжан КҮДЕРОВ

Жарыс 

жағрафиясы 

кеңейіп келеді

Бұл  күндері  еліміздің  барлық 

аймағында ҚР ІІ жастар ойындары 

өтіп жатқандығы белгілі. Және ол 

дәл бүгінгі күні бел ортасына кел-

ді.  Ойындар  бағдарламасы  ая-

сын да  Алматы  мен  Тараздан  ве-

ло трек пен тоғызқұмалақтан жа-

рыстар аяқталды. 

СУРетте кіМ?



Жұлдызды 

жазбай 

таныңыз

а) Шәкен айМанОВ

Ә) Ғұсман ҚОСанОВ

б) Әбділдә тӘЖібаеВ

В) заманбек нұРҚадіЛОВ

бүгінде  оқырмандарымыз  жұлдыз­

да рымызды  жазбай  танитын  жағдайға 

жа қындап қалды. Мәселен, осының ал­

дында  белгілі  футбол  ардагері,  бүгінде 

Қа зақстан  футбол  федерациясының 

вице­президенті  қызметін  атқаратын 

Сейділдә  байшақовтың  жас  кезіндегі 

суретін  назарларыңызға  ұсынған  едік. 

Осы ған байланысты редакциямызға ар­

тық­кемі  жоқ  57  оқырманымыз  хабар­

ласып, соның төртеуі ғана дұрыс жауап­

тан  жаңылды.  бір  қызығы,  жауаптан 

қателескен  төрт  оқырманымыз  да  Сей­

ділдә  ағаны  қазақтан  шыққан  тұңғыш 

олимпиада  чемпионы  Әлжан  Жармұ­

хамедовпен  шатастырып  жатты.  Соған 

қарағанда, қос тұлғаның арасында тит­

тей де болса, бір ұқсастық бар­ау. бірақ 

зер  сала  қараңыздаршы,  Сейділдә  аға­

ның  мүлдем  бөлек  тұлға  екенін  бай­

қайсыздар.



Осы суретке байланысты 

редакциямызға өте көп хаттар 

түсіп, оқырмандарымыз 

«суреттегі кейіпкердің кім екенін 

танып тұрмын» деп үздіксіз 

хабарласатынына сенімдіміз. 

Өйткені бүгінгі нөмірдегі суреттің 

кейіпкерін бір қарағаннан-ақ тануға 

болады. Келісесіздер ғой? Ендеше, 

жауаптарыңызды күтеміз.

ка носы»,  тағы  басқа  спорт  кешен дері  де 

«бес  жұлдызды»  болып  сана лады.  ал 

тМд­дан  тек  мәскеулік  «Луж ники»  ғана 

осы  керемет  стадиондар мен  бір  қатарда. 

біз  үшін  қуаныштысы,  астанадағы  жаңа 

стадионның  құры лысын  жүргізушілер 

«бұл кешенді әлемнің ең мықты стадион­

дарымен  бір  қатарда  орын  алады»  деп 

отыр.


бірінші дивизионға германия және Венг­

рия  құрамалары  жөнелтілуі  керек  бола­

тын. бірақ келесі жылғы әлем чемпиона­

ты  германияда  өтетін  болғандықтан, 

неміс хоккейшілері кіл мықтылар сапында 

қал дырылды.  Олардың  орнына  бірінші 

ди визионға  австрия  хоккейшілері  жө­

нел  тілді. Сөйтіп, неміс хоккейшілері 2010 

жылғы  әлем  чемпионатының  өз  ел де­

рінде  өтетіндігінің  арқасында  жоғарғы 

дивизионда қалды.

естеріңізге  сала  кетейік,  келесі  жылы 

не    міс жерінде өтетін әлем чемпионатын­

да Қазақстан хоккейшілері де бақ сынай­

ды. біздің хоккейшілер мұндай мәртебеге 

жақында Вильнюсте (Литва) өткен бірін­

ші дивизион біріншілігінде қол жеткізді.

Әсет МӘМБЕТОВ

Туған жері: Шығыс Қазақстан 

облысы, үржар ауданы



Туған жылы: 10.06.1982

Спорты: грек­рим күресі

Бойы: 185 см

Салмақ дәрежесі: 96 келі.

Көлігі: Toyoto Land Crusier 200

де жақсы дамуы тиіс. Мәселен, спорттық 

мектептерді ауылдық жерлерге ашу керек. 

Өйткені  чемпиондардың  барлығы  ауыл­

дан шыққан.

–  Әлем  чемпионатына  дейін  әлі 

жар ты  жыл  бар.  Жаттығуға  кірісейін 

де сеңіз,  жарақатыңыз  кедергі.  Бос 

–  Қыздарыңызға  ма,  әлде  қызы-

ңызға ма?

–  кешіріңіз,  «қыздар»  деп  аузымнан 

шы ғып  кетіпті.  «араласып  жүрген  қы­

зыма»,  –  демек  болған  едім  (күлді).  де­

генмен  үйленуге  асығыстық  танытып 

отыр ған  жоқпын.  Өйткені  ер  адам  жар 



«ШАХТЕР» (Донецк, Украина) – «ДИНАМО» (Киев, Украина) – 2:1

Голдар: Жадсон,17. илсиньо, 89 – бангура, 47.

бірінші ойын – 1:1.



«ГАМБУРГ» (Германия) – «ВЕРДЕР» (Германия) – 2:3

Голдар: Олич, 13. Олич, 87 – диего, 29. Писарро, 66. бауманн, 83.

бірінші ойын – 0:1.



Ғаламшар

Сегіз 


әнші

Киіктің 


төлі

Әмударияның 

бір атауы

«Қой», 


«сиыр»

Түсінік


Би, кино

Түрпі


Таза

Біреудің 

біреуге әсері

Ақы, үлес

Жесір

Сұрыптау 



көрсеткіші

Батпақ


Солқылдақ 

ағаш


Халық 

театры


Аурухана 

бөлмесі


Діндар

Таяқ 


түрі

Кеуде


Әлсіз, 

нашар


Ақан 

серінің 


баласы

Немерелі 

кісі

Франция 


ұзын. 

өлшемі


Әскери 

техника


Мемлекеттің 

қолдауындағы 

теңіз 

қарақшысы



Әнші ер 

адамның 


даусы

Сиырдың 


асығы

«Қан мен 

тер», 

кейіпкер


Көкбауыр

Жылжымалы 

баспалдақ

күннің:

Шығуы 

 

Ұзақтығы 

 

Батуы

5.33  

 

15.16   

 

20.40



ТоқТы

Топпен,  ұжыммен 

жұ мыс  жасай  білу  та­

бысқа  тезірек  жетудің 

ұтымды  жолы  екенін 

бүгін  естен  шығарма­

ңыз.  Күн  сонда  көңіл ді  болып 

өтері анық.



Торпақ

Бүгін  күндізгі  уа­

қытта  біраз  тынығып 

ал ға ныңыз  абзал.  Сон­

да  кеш ке  жаңа  қар­

қынмен  жұмысты  тын­

дырып, діттеген мақ     саты ңызды 

жүзеге асыра сыз. 



ЕгіздЕр

Табыс 


әкелмейтін 

жо баларды  бірден  се­

зетін қабілетіңіз сізге үл­

кен  де меу  көрсетеді. 

Жал пы,  ішкі  түйсігіңізге 

сенсеңіз,  күн  сәттіліктерге 

толы.

Шаян

Осы 


күні 

сізге 


алдын  ала  жасап  қой­

ған жос парыңызды өз­

гертуге  тура  келеді. 

Оған қоса, бұл күнді өз 

қалағаныңыздай  өткізу  үшін 

кедергілер көп кездеседі. 



арысТан

Сүйіктіңізбен 

қа­

рым­қа тынаста 



ай­

тарлықтай  дау лы  мә­

селелер 

туын дауы 

ық тимал.  Бір­бірі ңіздің 

сөз  деріңізге 

келіс пей, 

тү­


сініспеушілік орын ала ды.

БикЕШ

Сіз бүгін сенімді кө­

мекшілеріңіздің  ар қа­

сында бірқатар мәсе ле­

лердің  оңды  ше  шім ін 

та басыз.  Өзіңіз  де  бас­

қаларға  көмектесіп,  сый­құр­

метке ие боласыз.



ЖҰлдыз-Жорамал

Таразы

Өз­өзіңізге  деген 

се нім ділік осы күні сізге 

өте керек екенін есіңізде 

ұс таңыз. Сол сенімділік­

тің  ар  қа сын да  сіз  өзге­

лерге өзі ңіздің кім екеніңізді таны та­

сыз.


сарыШаян

Бүгін өз міндеттері­

ңізді  атқарумен  қатар, 

басқа ларға  да  жол 

көрсетуіңізге  тура  ке­

леді.  Жоспарлан баған 

шығындар  шықса,  көңіл  күйіңізді 

түсірмеңіз.



мЕргЕн

Сізге  бүгін  қиын­

дықтарды  жеңіп,  әр­

түрлі мәселе лер ді ше­

шуге тура келеді. Бірақ 

көкке шы ғып, уа қытты 

табиғат 

аясында 


өткізуге 

де 


мүмкіндігіңіз мол.

ТауЕШкі

Көңілдің  кө лең­

кесін  сер пілтіп,  жар­

қын жақта өмір сүруге 

ұмтылыңыз.  Бүгін  – 

көп нәрсе қо лы ңыздан 

келетінін  дәлел деу  үшін  ке ремет 

таптыр май тын кез. 



суқҰйғыШ

Орасан  зор  жос­

пар  құрып,  өмірі ңізді 

тү бірі мен 

өз гертуге 

құ лық  біл дір месеңіз, 

бұл  күн  ты ныш  өтері 

анық. Бүгін өз мүм  кін дігіңізді дұрыс 

бағалай білген жөн.

БалықТар

Бұл  күн  қызықсыз 

өтеді.  Күтпеген  тосын 

сый  лық әрі көңіліңізді 

алаң датар тосын оқи­

ғалар  орын  алмайды. 

Асықпай  жоспарыңызды  жү зеге 

асыра беріңіз.



Бүгін:

Сіз еСТіДіңіз Бе?

СыН СуреТ

Суретті салған 



ғалым смағҰлҰлы

Әзіл­шыны аралас

думан

№71 (71) 



9.05.2009 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

ЖАңА ЖОБА

8

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет



редакцияның мекенжайы:

алматы қаласы, Бегалин көшесі, 148 а

Телефон: 8(727)388-80-60,

Факс: 8(727)388-80-61

e-mail: info@alashainasy.kz

Ке

зекшi  ред



ак

тор 


Қарлығаш 

СА

йл



Ау

БА

ев



А

республикалық қоғамдық-саяси  ақпараттық газет

Бас редактор  – 

с

ерiк Ж

ан

Б

ола

Т 

м

ұратқали 

дүйс

Ен

Б

а

ЕВ 

Бас ред


ак

тордың бiрiншi орынб

ас

ары


м

ақсат Ә

д



Х

ан

 

Бас ред


ак

тордың орынб

ас

ары


Айдын ҚАБ

А – ж


ау

апты х


атшы

Талға


т КI

рШIБ


А

ев

  – 



ж

ау

апты х



атшының орынб

ас

ары



Нұрлыб

ай ИТ


еКБ

А

ев



  – 

те

х.ред



ак

тор


Күләш НАҚ

ы

ПО



вА – 

аға к


оррек

тор т


ел.: 

388-80-76

Бөлiм редакторлары: Құб

аш М


ең

ДIҒА


л

И

ев



 – с

аяси бюро т

ел.: 

388-80-72

Берiк ӘШIМО

в – нарық т

ел.: 


388-80-69

Қалд


ар КӨМ

еКБ


А

ев

 – қоғам т



ел.:

 388-80-65

Алма


т ИСӘДI

л

 – өрк



ение

т т


ел.: 

388-80-64

Нұрғазы СА

СА

ев

 – дод



а (спор

т) т


ел.: 

388-80-74

Бо

ла



тбек МҰХТ

А

рО



в – ж

аңалықт


ар т

ел: 


388-80-68

Қу

анышбек ҚА



рИ – меншiк

тi 


тiлшiлер қосыны т

ел.: 


388-80-63

а

стана филиалы:

Мек


енж

айы: Сейфу

ллин көшесi, 31

Те

л.:



 +7 (7172) 32-43-38

mail: aa_as



tana@mail.ru

Жандос БӘ

д

Ел

Ұ

лы

 – 

ст



ана филиалының ж

ет

екшiсi)



besbogda@mail.ru besbogda@y

ahoo.c


om

Мұр


ат А

л

МА



СБ

еКҰ


лы

 – тiлшi


Салт

ан СӘК


еН – тiлшi

Бүркiт НҰ

рА

С

ыл



 – тiлшi

а

ймақтағы тiлшiлер:

Қар


ағанды – Серiк САҒ

ы

НТ



А

й

    



   

те

л.: 8777 3909779



Павлод

ар – 


есенбек Б

А

зА



рҚҰ

л

    



те

л.: 8702 3797079

Шымк

ент – Шадияр МО



л

ДАБ


еК 

   


те

л.: 8705 9877799

А

тыр


ау – Нарғыз ҒАБД

улл


ИНА

те

л.: 8701 3663676



Газ

ет 2008 жылдың 17 қар

ашасынд

а Қ


р Мәдение

т және ақпар

ат 

 

минис



трлiгiнде 

тiрк


елiп, 

бұқар


алық 

ақпар


ат 

құр


алын 

есепк


е 

қою 


тур

алы 


№9650

­Г  к


уәлiгi берiлг

ен.


ред

акция авт

орлар мақаласы мен ж

арнама мазмұнына ж

ау

ап бермейдi.



Авт

орлар қо


лж

азб


асы өңде

лмейдi және к

ерi қайт

арылмайды.

Көлемi екi к

омпью


терлiк бе

тт

ен ас



атын ма

териалд


ар қабылд

анб


айды.

«Алаш 


айнасынд

а» 


ж

арияланған 

ма

териалд


ар 

мен 


суре

тт

ердi 



көшiрiп 

немесе 


өңдеп 

бас


у 

үшiн 


ред

акцияның 

ж

азб


аша 

рұқс


аты 

алынып, 


газ

етк


е 

сiлт


еме ж

ас

алуы мiнде



ттi.

қ

ұрылтайшысы және меншiк иесi – 

«Т

олғау

» ЖШ

с

д

иректор –  

а

лександр Филимонович 

ан

Тар


ат

у қызме


тi 

те

л.: 



8 (727) 388-80-88

Алма


ты  қаласы «Дәуiр» ЖШС 

рПИК


Қалд

аяқов көшесi, 17

­үй. Т

ел.: 


(727) 273-12-04, 273-12-54

Тапсырыс – №3454

А

ст

ана  қаласы «А



ст

ана


­По

лигр


афия»,

Бр

усиловский көшесi, 87



­үй. Т

ел.: 


(7172) 37-05-59

Тапсырыс – №773

Шымк

ент қаласы «Оңтүс



тiк по

лигр


афия» б

аспалар үйi» ЖШС

Байтұрсынұлы  көшесi, 18

­үй. Т


ел.: 

(7252) 30-03-30, 30-03-31

Тапсырыс – №5225

Бағасы  к

елiсiмдi


Таралымы –  10 000 дана

Газ


ет сейсенбi, сәрсенбi, 

бейсенбi, жұма, сенбi 

күндерi шығады.

құрастырған айтқазы майлыБай

Айтыс

C

M



Y

K

C



M

Y

K



C

M

Y



K

C

M



Y

K

Біреуге ермек – біреуге кермек...



СКАНвОрД

рЕдакция

Сұр мергендей сайлап ап садағымды, 

Қасымов, қиратайын қамалыңды. 

Әлхамдуллә әуелден мұсылманмын, 

Сенсіз­ақ Аллаға айтқам мадағымды.

Тауменен теңестіріп талабыңды, 

Кім едің көрсететін маған үлгі. 

Сен түгіл, билер де биліктегі

Отыр ғой қақ жара алмай қара қылды.

Орынсыз шимайламай парағыңды, 

Көрсетпе қуаты кем қаламыңды. 

Көтере алмас шоқпарды белге байлап, 

Жыларсың жасқа шылап жанарыңды.

Шідерлі аттай мандытпас әр адымды, 

Астана топқа қосты шабан ұлды. 

Өткел бермес өзеннен өтемін деп, 

Қайтесің босқа сулап балағыңды.

Өткел бермес өзеннен өтемін деп,

қайтесің босқа сулап балағыңды

осы уақыт аралығына дейін екі ақын да бір-бірден сөз алмасып үлгерді. оқырманның есіне сала 

кетейік: жетінші жұп ретінде айтысқа түсіп отырған Бақыт Жағыпарұлы мен Бақытжан қасымов  екеуі 

де  –  қазақ  радиосының  қызметкерлері.  Бірі  алматыда  болса,  екіншісі  астана  бюросында  жұмыс 

істейді.  Бұған  дейін  бұлардың  дауыстарына  ғана  қанық  болған  ел-жұрт  бұл  ретте  ақындардың 

өнердегі өрістеріне баға беру мүмкіндігіне ие болып отыр. Бүгінгі сөз кезегін алып отырған Бақыттың 

Бақытжанға қарағанда жасы да үлкен, тәжірибесі де мол. дегенмен астаналық жас ақынның да осал 

емес екендігін айта кеткеніміз жөн.

Жазба айтыстан көз жазбайтын құрметті алаш оқырмандары! сіздердің пікірлеріңіз міндетті түрде 

ескеріледі. ақындарға қатысты талап-тілектеріңізді телефон қоңыраулары және хат арқылы білдіруге 

болады. 

газет  бетінде  күнделікті  жарияланып  тұратын  сөз  сайысын  қалт  жібермей,  қадағалап 

отырыңыздар!

e-mail: alash_ainasy@mail.ru   Факс: 8(727) 388-80-61.  Тел.: 388-80-64

Жазба  айтыстың  электронды  нұсқасы  www.alashainasy.kz  сайтында.  Еңсеміз  биік,  сөзіміз  түзу, 

рухымыз мықты болсын!

Бақыт ЖағыпарҰлы 

(Алматы)


Ағылшындардың жиналыс өткізуі: Сұрақ қоясың, саған жауап береді.

еврейлер: Сұрақ қоясың, саған қайыра сұрақ қояды.

Қазақтар: Сұрақ қоясың, саған ұза­а­ақ әңгіме айта бастайды.

***


Күйеуі  жолсапардан  келсе,  үйінде  бір  еркек  ұйқыны  сойып  жатыр  екен. 

Ашуланған ол әйеліне:

– Мынауың кім тағы?

–  Кім  болушы  еді?  Маған  тонды,  саған  көлікті  кім  сатып  алып  берді? 

Дубайға жолдама беріп, саяжайымызды жөндеп берген кім? Жұмысымыз бар, 

Құдайға шүкір, балалар да тоқ. Осының бәрі кімнің арқасы деп ойлайсың?

– Онда, тым болмаса, үстіне көрпе жауып қоймайсың ба, жаураған шығар 

байғұс...



Швецияның оре қаласында тұратын ерлi-зайыпты ұлдарына Q деген бiр әрiптен 

тұратын есiм қойғалы отыр. олар осындай ресми куәлiк алуға рұқсат етудi сұрап, 

елдiң Жоғарғы сотына хат жолдады.

Жас ата­ана баласына әйгiлi агент Джеймс 

Бонд  туралы  шығарма  кейiпкерiнiң  есiмiн 

бермекшi. «Бондианада» Q – агенттi шпиондық 

техникамен қамтамасыз етiп отыратын британ­

дық  құпия  қызметтiң  зерттеу  орталығының 

басшысы. ерлi­зайыпты «ұлымыз ер жеткенде 

өз есiмiн мақтан тұтатын болады» деп есептейдi. 

Швед заңдары бойынша, егер сәбиге қойылған 

есiм  оның  кейiнгi  тағдырына  жағымсыз  әсер 

ететiн болса, ондай атты куәлiкке жазуға тыйым 

салынады.  Ал  әдiлет  орындарының  Q  есiмi 

жайлы не айтары әзiрше белгiсiз. Айта кетейiк, 

1996 жылы бұл елде нәрестесіне 



Brfxxccxxm-

npcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116  деген 

ат  қоймақ  болған  ата­ананың  өтiнiшi  орын­

далмады. есесiне, бiр отбасының баласына Google есiмiн қою туралы арызы қанағаттандырылған.

43 метрден асатын 

шылым

кубаның 65 жастағы тұрғыны 

Хосе кастелар ұзындығы 43 метр 

38 сантиметр болатын шылым 

жасап шығарды. Бұл жетістік 

«гиннесстің рекордтар» кітабына 

еніп отыр.

AFP  агенттігінің  хабарлауынша,  Х.Кас­

телар темекі қусырумен бұрыннан айналы­

сады. Оның денсаулығы бір тәулікте бір тал 

шылымнан артық шегуге шыдай алмайды 

екен.  Сол  себепті  ол  темекіні  жылдам 

таусылмайтындай ұзын етіп жасайды. 2005 

жылы ол 20 метрден асатын шылым орап 

шыққан. Биылғы өнертабысы бұдан екі есе 

асып  түсті.  Әлемдік  рекорд  жасаған 

кубалық ақсақал енді 8 шақырымға жететін 

шылым орауды жоспарлап отыр.



ауа райы

 



+16 +22

о

 



   +8   +9



о

 



+15 +20

о

 



   



+7    +8

о

 



+19 +23

о

 

  



+13 +16

о

 



+17 +23

о

 



    +9  +10



о



 +20 +24



о

 



 +13 +15



о

 



+17 +19

о

 

 



+12 +13

о



+17 +24



о

 



+10 +11



о

 



+16 +20

о

 

 



+6  +11

о

 



+17 +24

о

 

 



+9  +10

о



 +20 +25



о

 



+10+14



о

 



+20 +25

о

 

 



+16 +17

о

 



+20 +23

о

 

 



+13 +16

о

 



+17 +23

о

 

 

  +7  +9



о



 +17 +22



о

 



    +8 +16



о



 



+14 +21

о

 



    +7   +8



о

 



+14 +21

о

 

 



+3    +7

о



 



+20 +25

о

 

 



+12 +14

о

 



+17 +24

о

 

 



+9 +12

о





Бiр әрiптен тұратын есiм



9 мамыр

алаштың атаулы күні

Кеңестер  Одағы  халқының  1941­1945  жылдардағы  Ұлы  Отан 

соғысында жеңіске жеткен күні.

еуропа күні.

1840  жылы  Аякөз  өңіріне  метеорит  құлады.  Түскен  жеріне 

байланысты  «Қарақол»  аталған  метеориттің  сынығы  алдымен 

Семейге, артынша Петерборға жеткізілді.

1909  жылы  қазақтан  шыққан  тұңғыш  кәсіби  кинооператор, 

деректі  кино  шебері,  Халық  әртісі  ескендір  Мұхамеджанұлы 

Тынышбаев дүниеге келді.



Туған күн иелері

мекемтас  мырзахметұлы  (1930)  –  әдебиеттанушы,  сыншы, 

филология ғылымының докторы, профессор;



сейдахмет құттықадам  (1946) –  «Мысль» журналының бас 

редакторы;



Василий  ахаев  (1947)  –  Шығыс  Қазақстан  облыстық 

мәслихатының хатшысы;



Хафиз Есімов (1947) – әнші, Халық әртісі;

аталық  Борашев  (1951)  –  Бас  прокуратураның    Құқықтық 

статистика және арнайы есеп комитетінің Атырау облысы бойынша 

басқармасының бастығы, аға әділет кеңесшісі;

қайрат  мәми  (1954)  –  Бас  прокурор,  заң  ғылымының 

докторы;


Бауыржан қаптағай (1954) – М.Әуезов атындағы мемлекеттік 

академиялық драма театрының актері;



абай икранбеков (1955) – Жер ресурстарын басқару агенттігінің 

жауапты хатшысы;



рахметолла  Хайруллин    (1957)  –  Ақтөбе  облыстық  сотының 

қылмыстық істер бойынша коллегиясының төрағасы;



Жиентай сандыбаев (1958) – авиация генерал­майоры;

Жеңіс игембаев (1960) – Қр Қоршаған ортаны қорғау министрлігі ертіс 

экология департаментінің бастығы;



Жеңіс нұрғалиев (1962) – Қостанай облысы әкімінің орынбасары;

Тимур Шәкімов (1962) – Батыс Қазақстан облыстық мемлекеттік сәулет­

құрылыс бақылау басқармасының бастығы;



данагүл  Темірсұлтанова  (1965)  –  М.Әуезов  атындағы  мемлекеттік 

академиялық  драма  театрының  актрисасы,  Қазақстанның  еңбек  сіңірген 

қайраткері;

мұрат  Байсынов  (1967)  –  Қаржы  нарығы  мен  қаржылық  ұйымдарды 

реттеу және қадағалау агенттігі төрағасының орынбасары;



майра  мұхамедқызы 

(1969)  –  әнші,  Халық  әртісі,  Мемлекеттік 

сыйлықтың лауреаты; 

сабыр медетбеков (1974) – «Көкшетау­инвест» ЖШС директоры.

10 мамыр

алаштың атаулы күні

1929 жылы мемлекет және қоғам қайраткері, жазушы Кәкімжан Қазыбаев 

дүниеге келді.

Туған күн иелері

нұрдәулет сәрсенов (1954) – Мәжіліс депутаты;

Жалынбай қараев (1956) – Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары;

мәлік Әбдікәрімов

 (1959) – «Алакөл» компаниясының бас директоры;



Жаңабай  Әлиев 

(1959)  –  Бәсекелестікті  қорғау  агенттігі  Әкімшілік 

департаментінің директоры;



Ермек үсенбаев (1960) – Жамбыл облысы әкімінің орынбасары;

Есенғали Бәйменов (1964) – «Меркур­холдинг» ЖШС бас директоры;

айдархан құсайынов (1971) – «Алмагест консалтинг» компаниясының 

директоры;



нұржан  Бекшенов  (1973)  –  «Позитив»  инвестициялық  тобының 

президенті;



айгүл ижанова (1978) – «Қазақ әуендері» АҚ президенті.

11 мамыр

Туған күн иелері

аманкелді нұрланов (1945) – Алматы қалалық жұмыспен қамту және 

әлеуметтік бағдарламалар басқармасының бастығы;



мұхит Әлі (1952) – Оңтүстік Қазақстан облысы Сайрам ауданының әкімі;

Өмірзақ сәрсенбаев

 (1959) – Премьер­министр кеңсесінің мемлекеттік 

құпияларды қорғау бөлімінің бас маманы;

нығметжан  мақажанов  (1960)  –  Жер  ресурстарын  басқару  агенттігі 

төрағасының орынбасары;



Бірлік  Тәшімов  (1964)  –  Қарағанды  облысы  Теміртау  қаласының 

прокуроры;



аманкелді  сейітхан

  (1969)  –  «Хабар»  агенттігінің  спорт  шолушысы, 

С.Бердіқұлов атындағы сыйлықтың иегері;

сержан  Әбдікәрімов  (1976)  –  Қазақстанның  Болгариядағы  уақытша 

сенімді өкілі.



12 мамыр

алаштың атаулы күні 

1879  жылы  Алаш  қозғалысының  көрнекті  қайраткері,  тарихшы­ғалым, 

қазақтан шыққан тұңғыш теміржол инженері Мұхамеджан Тынышбаев дүниеге 

келді.


Медицина бикелерінің ынтымақ күні.

Туған күн иелері

қуаныш сұлтанов (1945) – сенатор, саясаттану ғылымының докторы;

ақмарал арыстанбекова (1948) – Сыртқы істер министрлігінің ерекше 

тапсырмалар  жөніндегі  елшісі,  тарих  ғылымының  докторы,  төтенше  және 

өкілетті елші;

қайырбек  сүлейменов 

(1949)  –  Президент  көмекшісі  –  Қауіпсіздік 

кеңесінің хатшысы, генерал­полковник;

Евгений аман (1952) – сенатор;

Жанна  Егінбаева  (1953)  –  Премьер­министр  кеңсесі  құқық  бөлімінің 

меңгерушісі;



Ербол Шаймерденов (1954) – Мәдениет және ақпарат министрлігі Тіл 

комитетінің төрағасы;



исламбек  Әбішев  (1956)  –  Шығыс  Қазақстан  облысы  Өскемен 

қаласының әкімі.



мәртебелеріңіз биік, мерейлеріңіз үстем болсын!

«алаШ айнасы»

мамыр

Жм

Сб



Жс

Дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сб

Жс

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сб

Жс



Дс

Сс

Ср



Бс

Жм

Сб



Жс

Дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сб

Жс

1



2

3

4



5

6

7



8

9

10



11

12

13



14

15

16



17

18

19



20

21

22



23

24

25



26

27

28



29

30

31



Document Outline

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8

Каталог: userdata -> editions -> pdf
pdf -> Қазақтың Мұқағалиы туралы жұртшылық арасында әңгімелер
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Ресми мәлімет бойынша, Қазақстанда жұ
pdf -> Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет
pdf -> Мен Абайдың ақындық мек тебі өз деңгейінде зерттеліп
pdf -> Бір тілде деп міндеттеген жоқ
pdf -> Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет
pdf -> Қазақстандағы Ұбт-ның қа лып тасқан өзіндік тәртібі
pdf -> Ерғожин ЕрлЕді Дәулет Ерғожиннің сөзіне сенсек, салық органдарында сыбайлас жемқорлықтың дең­ гейі төмендеген. Құқық қорғау орган дарымен бірігіп жасаған жемқорлықтың

жүктеу 0.75 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет