Кеңестер Одағы тұсында Ауған соғы сына қатысқан біздің елдің жауын­



жүктеу 0.75 Mb.

бет2/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6

?

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Халықаралық бақылаушылардың 

өкілеттілігі қандай?

Сайлау науқаны жүріп жатқанда, бізге шетелден бақылау шы-

лар  келіп  жатады.  Осы  халықаралық  бақылаушылардың  елдегі 

сайлауды бақылаудағы құқықтары қай деңгейде? 

Нұрбек СЕйіЛЖАНҰЛЫ, Алматы облысы

Халықаралық  бақылаушылар 

елі міздегі  сайлау  жұмыстарының 

ба рысын толығымен дерлік бақы­

лауға  құқылы.  себебі  «қазақстан 

рес пуб ликасында ғы  сайлау  тура­

лы»  қр  кон ститу циялық  Заңының 

20­2­бабы  6­тар мағының  7­тар­

мақ ша сында  «Шет  мемлекеттер 

мен халықаралық ұйым дар бақы­

лау шыларының, шет ел дік бұ қара­

лық  ақпарат  құралдары  өкіл де­

рінің дауыс беру нәтижелері тура­

лы  хаттамаларды  жоғары  тұрған 

сайлау  комиссияларына  беру  рә­

сімін ба қылауға құқығы бар» деп 

көрсе тіл ген. 

Мемлекеттік қызметке кірудің тәртібі 

2000  жылдың  қаңтарынан  бастап 

республи када  әр  азаматтың  мемлекеттік 

қызметке жібе рілу конс титуциялық құ қы­

ғын  қамтамасыз  ете тін,  мем лекеттік  ор­

ган дардағы  бас  әкімшілік  мем лекеттік 

лауазымдарға  орналасуға  конкурстық 

ірік теу  про цесі  енгізілді.  осыған  бай­

ланысты  мем лекеттік  қызметке  кiру  ар­

найы  конкурстар  арқылы  iске  асырыла­

ды.  Кон курстың  бірқатар  тізбекті  ке­

зеңдері бар: конкурс өткізу туралы хабар­

ландыру  жария лау,  конкурстық  комис­

сияны құру, белгіленген бі лік тілік талапта­

рының  сәй  кестігіне  конкурсқа  қа тысу­

шылар дың  құжаттарын  қабылдау  және 

талдау,  үміт керлерді  тестілеу  және  кон­

курстық  комис сияның  қорытынды  мә­

жілісі.  Мем  лекеттік  қыз мет тегі  бос  орын 

ту ралы  ақпарат  жұмыс  орынның  ау қы­

мына  байланысты  рес публикалық  және 



Білгім келетіні, мемлекеттік қызметке орналасудың жолы қандай? 

Әбдрахман КАтКЕНОв, Алматы

Бүркіт НҰРАСЫЛ 

1941 жылы 22 маусымындағы қос әскердің қарулану деңгейі 

Ксро әскері

Фашистік Германия қатынасы

дивизиялар

190

166


1,1 : 1

құрамы (личный состав) 3 289 851

4 306 800

1 : 1,3


Миномет және қарулар

59 787


42 601

1,4 : 1


Шабуылдаушы танктер

15 687


4 171

3,8 : 1


Ұшақтар

10 743


4 846

2,2 : 1


Осыбір зұлмат соғыс туралы тарих беттерінде қалыптасқан көзқарас 

қос бірдей кезеңде түбегейлі өзгерістерге ұшырады. Алғашқысы –  

адамдардың бойынан қатыгез Сталиннің қаһарынан сескеніп тұратын 

үрей мен елес сейіле бастаған сексенінші жылдардың төңірегі. Бұл 

кезеңде кеңес әскерінің қолбасшылары тарапынан жіберілген 

қателіктер алғаш айтыла бастады. Мәселен, кеңестік әскербасылар үшін 

адам ресурстарының бағасы өте төмен болды. Соның есебінен соғыс 

шығыны немістерге қарағанда кеңестер жағында екі-үш есеге дейін 

артық. Ресми деректерде Ұлы Отан соғысының барысында КСРО-ның 

адам шығыны 26,6 млн болды деген пікірлер келтіріледі.

Ой-т

ҰЖЫРЫМ

Заман  жылжыған  сайын  Ұлы 

Отан соғысына деген адамзаттың 

көзқарасы да өзгере береді. Уақыт 

–  сыншы  ағат  кеткен  қателіктер 

болса, кімнен және неліктен бол­

ғандығын  әлі  де  анықтай  түседі. 

Ал біз үшін бұл жаһандық соғыс­

тың тағылымы – шейіт кеткен ата­

ларымыз бен олардың көрсеткен 

ерлік шежіресі.

Мансұр Х


а

МИТ


Сәкен КөКЕНОв

ТҰ

са



УКЕ

с

Ер



Мансұр Х

а

МИТ



жер гілікті мерзімді баспасөз құралдарының 

бе тінде жарық көреді. Үміткер өзіне ла йық­

ты  орынды  таңдап  алғаннан  кейін  кон курс 

шарттарына  сәйкес  заңдарды  білудің  мін­

детті  компью терлік  тестісінен  өтеді.  Тесті­

леуден  өткен  үміткер  келесі  кезеңге,  яғни 

бетпе­бет әңгімелесуге өтеді. әңгіме лесудің 

мақсаты  –  үміткерлердің  кәсі би  және  жеке 

қасиет теріне  баға  беру  болып  та былады. 

қорытынды мәжілісте конкурс тық комис сия 

ұсынылған  құжат тардың,  тестілеу  нәти­

желерінің  және  өткізілген  әң гіме лесудің 

негізінде әкімшілік мемлекеттік лауа зымның 

бос  орнына  орналасу  үшін  үміткерлерді 

іріктеуді жүзеге асырады.


РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№71 (71) 



9.05.2009 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

3

Міне, Ұлы Отан 



соғысының жеңіспен 

аяқталғанына да биыл 

– 64 жыл. Ұлы Жеңіс 

күні елі мен жері үшін 

жанын пида еткен

туған-туысқандарына, 

жақын-жарандарына, 

туған жеріне, ауылына 

оралмай қалған 

қаһарман ерлерді бүкіл 

ел болып еске алады. 

Ал жеңіспен оралған 

майдангерлерге 

құрмет көрсетіледі. 

Әсіресе, бейбіт елде 

бейқам өмір сүріп 

жатқан бүгінгі бақытты 

ұрпақтың өздерін 

осы күнге жеткізген 

кешегі қан майданның 

ардагерлеріне деген 

құрметі шексіз. Ұлы Жеңіс 

мерекесі қарсаңында 

еліміздегі қала, аудан, 

ауыл мектептерінің 

барлығында түрлі 

шаралар, мерекелік 

концерттер 

ұйымдастырылды. 

Ардагерлерді мектепке 

арнайы шақырып, сый-

құрмет көрсеткен білім 

ордаларының бірі – 

Қ.Сәтбаев атындағы №56 

мектеп-гимназиясы.

  Ол  кісінің  бір-ақ  арманы  бар  еді:  ол 

–  ге  не рал-қолбасшы  Сабыр  Рақымовтың 

тү бе  гейлі  қазақ  екенін  мойындату  бо ла-

тын.  Осы  жолда  қаншама  бейнет  көрген 

ана сұхбат барысында былай деп еді: «Ол 

күн  дерді  есіме  алуға  тіптен  қорқамын. 

Өз  бек стан  мені  ғана  емес,  Сабырды  да 

өз бекке айналдыруды мақсат тұтты. Еке у-

міз дің  қазақ  екенімізді  дәлелдеу  үшін  50 

жыл  бойы  сан да лып,  бармаған  же рім, 

баспаған тауым қал  мады. 1946 жы лы кір-

ме ген  көрім  қал ма ған  соң,  ақыры  әб  ден 

кү йін дім  де,  ра дио ко митетке  барып,  Са -

быр ды  да,  өзімді  де  «қа зақ пыз»  деп  жа-

рия лап  жібердім.  «Са быр  –  Ұлы  жүздің 

ба ласы,  руы  –  Қан бағыс,  Мәмбетбек 

дат қа ның  не ме ресі»  деген  сөздерімді  ес-

тіп, Өзбекстанның ҰҚК-нің қыз мет кер лері 

ке ліп,  мені  бір  түнде  жүк  ма ши на сымен 

алып кетті»...

... Міне, осы кезеңнен бастап Құралай 

На туллаева  өзінің  және  жа ры  Сабыр  Ра-

қы мовтың  қазақ  екенін  дә лелдеу  үшін  

та лай бейнеттің аза бын тартты. Қазақ ге-

нерал-қол басшысы  мен  оның  жанұясын 

өз бек ету жолында өзбектер Құралай На-

тул   лаеваны  қорқытып-үркітті, жан ая мас 

азап қа да салды, тіпті ең соңында «Ге нерал 

Сабыр  Рақымовты  өлтірген»  де ген  адам 

төз бес қара күйе де жақты. Ақыр со ңында 

Құ ралайдың  қорқытып,  азапқа  сал ғанға 

ық пайтынын ұғынған Өзбекстан билігі ол 

кі сіні  лауазымды  қызметке  ұсы нып,  үй-

жай мен де қамтамасыз еткен кө рі неді. 

Жарының  аманатына адал болған Құ-

ра  лай  Натуллаева  соңғы  тілдескенімде: 

«Мен енді өлерімнің алдында Сабырдың 

аты  на  осы  Алматыдан  бір  кішкентай  кө-

ше нің аты берілгенін көріп кетсем деймін. 

Осы тілегіме жетсем, арманым жоқ» деген 

бо  латын. 

ҚҰРМЕ

т

Басы 1-бетте



Ой-КӨКпАР

АлАш-АҚпАРАт

тАғзыМ

қоғам


Бақытбек СМАғҰл, 

ҚР

 Ауған соғысы ардагерлер 

қауымдастығының төрағасы

Ким СЕРІКБАЕВ, әскер ғылымының 

профессоры, запастағы полковник

Дайындаған ләззат БилАн

түй

Ін

Арманы 

қазақтығын 

дәлелдеу еді

Айнұр СЕнБАЕВА

P.S Өкінішке қарай, 

Құралай апа көзі тірісінде 

бұл арман-тілегіне жете 

алмады. Генерал Сабыр 

Рақымовқа былтырғы жылы 

ғана Алматыдан жаңадан 

салынып жатқан Құлагер 

ықшамауданынан  көшенің 

аты берілді. Бұл жайында  бізге 

Алматы қалалық ономастика 

комитетінің басшысы Сайлау 

Сартайұлы мәлім етті. 

Амал қанша, «ештен кеш 

жақсы» деген осы да. Ендігі 

біздің басты мақсатымыз – 

батырларымызды шырқау 

шегіне жеткізе дәріптеу болсын 

делік... 

Сұх баттан кейін де Құралай апаға ара-

гі дік  телефон  шалып,  амандық-саулығын 

бі  ліп тұрдым. Сондай әдетпен тағы бірде 

те ле  фон нөмірін теріп, тұтқадан ол кісінің 

«тың  дап тұрмын» деген әскери қатқыл да-

уы  сын естимін деп ойлағанмын. Жоқ, ке-

рі  сін ше, «Апа бақилық болып кетті» деген 

суыт хабарды естідім... 

Қарттарым аман-сау жүрсін

Жеңіс күніне арналған мерекелік кеш ті 

№56 мектеп-гимназиясының дирек то ры-

ның тәр бие ісі жөніндегі орынбасары Оль-

га Хол мецкая ұйымдастырыпты. Кештің ал -

ғаш қы әдеби-ән бөлімінде мектептің ән  ші 

оқушылары тайкен Батырхан «за того пар-

ня»,  Сауранбаева  Әлимаш  «Огонек»,  Ха -

ми то ва  Кристина  «Катюша»,  Дүйсекеева 

Ажар «Әлия», Суршанова Анна «песенька 

о ка пи тане» әндерін кө рер мендерге тарту 

етті.  Сон дай-ақ  Гүл гү лям  Байдалина  же-

тек шілік ететін «Дети солн ца» атты балалар 

хоры  да  Ұлы  Же ңіс ке  арналған  әндерді 

орындады.  Кеш  ба рысында  «письма  с 

фронта»  деп  аталатын  бө лім де  Юлия 

Виноградова, Маргарита Фе лин ская, Аян 

Арманжан  секілді  оқушылар  өз де рі  шы-

ғарған майдан хаттарын оқыды. Олардың 

бірі  баласының  анасына  жазған  ха тын, 

енді бірі әпкесінің сіңлісіне, тағы бірі ерінің 

жарына жазған хаттарын әсерлі етіп оқып, 

жүректерінен  шыққан  тебіреністерін  жү-

рек терге  жеткізе  білді.  Қ.Сәтбаев  атын-

да ғы  мек тептің  май дан  хаттарын  оқыған 

оқу шылар  –  аудандық  жарыстарда  жүл-

де лі орындарды иеленіп жүрген дарынды 

ба  лалар.  Мек теп  оқушыларының  соғыс 

жыл  дары мен Же ңіс күніне арнаған әнде-

рін тыңдап, кө ріністерін тамашалаған ар-

да гер лер  өз дерінің  жастық  шақтарына 

қай та оралғандай болды.

Ана ны  баласынан,  әйелді  жарынан, 

ба ла   ны  әке сі нен,  бауырды  ағасынан 

айырған  со  ғыс  жыл дарын  көзге  жас  ал-

май ес ке алу мүм кін емес. Сол бір қасіретті 

күн  дер дің ызғары жарты ға сыр дан астам 

уа қыт өт   се де жүректерден өш пей келеді. 

Ен дігі уа   қыт  та ба ла лар дың ба қыт  ты ша ғы-

на  еш қа  шан  ешқан дай  со ғыс  қаяу  тү сір-

ме сін де   гі міз келеді. 

?

а л а ш т ы   а л а ѓ д а т ћ а н   с а у а л

а л а ш т ы   а л а ѓ д а т ћ а н   с а у а л

Хасен ҚОЖАХМЕт, 

«Азат» қозғалысының

 төрағасы:

нұртай 

САБилЬЯнОВ, 

Мәжіліс депутаты:



тоқтар ЕСІРКЕПОВ, 

экономика 

ғылымының докторы:

Әзірлеген Қуаныш ӘБІлДӘҚЫЗЫ     

Ауған соғысына қатысқандарды

 

«Ұлы Отан соғысы ардагерлері» мәртебесіне теңестіру қажет пе?

 Он екі мүшесі бүтін кетіп, жарымжан 

бо лып қайтқан жігіттер де аз емес. тағдыр 

тәл ке гімен  «интернационализм»  деген 

сая си  науқанның    құрбанына  айналған 

Ау ған  соғысы  ардагерлерінің  ешқандай 

жа зы ғы жоқ. Отан жібергеннен кейін ан-

ты на адал болды. 

Әрине,  Ұлы  Отан  соғысы  ар да гер-

лерінің жанқиярлық ерліктеріне бас иеміз. 

Олар дың орны қашан да ерек. Алайда өз-

ге мемлекеттің аумағына болса да бізді де 

Отан аттандырды ғой. Сол себепті тар тын-

ба дық, жүктелген міндетті мінсіз орын дау-

ға ты рыстық. 

Ауған  соғысына  қатысқандар  Ұлы 

Отан  соғысы  ардагерлерінен  кейінгі  са ты-

да  тұрған  жауынгерлер  деп  білемін.  Қай 

дәуірде болсын, мейлі, соғыстың аты – со-

ғыс. Ауған соғысына қатысқандарды «Ұлы 

Отан  соғысы  ардагері»  деген  мәр те бе ге 

теңестіру бізге емес, келешек ұр пақ қа керек 

дер  едім.  Ауған  жерінде  болған  қан құйлы 

соғыс шындығын олар білуге құ қы лы.  Бұл 

да – тарихтың бір беті. Егер ла йықты баға 

берілмесе,  ертеңгі  күні  уа қыт  өткен  сайын 

ұмыт  болып  кетпесіне  кім  кепіл?  «Ұрпақ 

сабақтастығы»  деген  ұла ғат ты  ұғым 

осындайда маңызды емес пе. 

Рас,  қазіргі  кезде  Ауған  соғысы  қа-

һар мандарына  бірқатар  әлеуметтік 

же ңіл діктер 

жасалып, 

азды-көпті 

құрмет  көр сетілуде.  Алайда  соғыс 

қалдырған  сы зат ты  мұнымен  өлшеуге 

бола  ма?  Жа рия ланбай  басталып, 

жарияланбай  аяқталған  со ғыс  құрбаны 

болғандарға  да  «Ұлы  Отан  соғысы 

ардагері»  атағын  берудің  не сі  артық? 

Қимай  отыруымыздың  себе бі  неде? 

Біз  де  соғысқа  аттанарда  тым  жас  едік. 

Қаншама  боздақтарымыз  қыр шыны-

нан  қиылды.  Ондаған  жігіттер  із-түз сіз 

жоғалып  кетті.  тұтқында  отырып,  жан 

азабын тартқандар да жетерлік. Ал мүге-

дек  атанып  қайтқандардың  ерліктерін 

не ге бағаламасқа? тарихта қалатын бұл 

соғыстың  ардагерлеріне  лайықты  ба ға 

бе рілмеуі – үлкен қателік. тіпті Ұлы Отан 

соғысына  қатысқан  майдангер  ата ла-

рымыздың  өздерінің  арасында  «Ауған 

же  рін  дегі  соғысқа  қатысқандарға  да 

«Ұлы  Отан  соғысы  ардагері»  атағы 

берілу керек» дей  тін дер жоқ емес. 

Егер осы соғысқа қатысқандарға ла-

йық  ты мәр  те  бе бермесек, бұл елдігімізге 

үл  кен  сын  емес  пе?  Өз  азаматтарының 

атақ-абы  ро йын  елі  ас қақ тат па са,  бас қа 

кім  ге ке  рек? 

  Менің  ойымша,  Ауған  жеріндегі 

жөн-жосықсыз  қантөгістің  ортасында  бо-

лып  қайтқандарға  «Ұлы  Отан  соғысы  ар-

да гері»  деген  атақ  бергеніміз  ретсіз.  Ал-

ды мен  осы  екі  соғыстың  тарихтан  алар 

ор нын ажыратып алайықшы. Екеуінің айыр-

машылығы жер мен көктей екені кімге бол са 

да белгілі. Ондай болса, бір-бірінен ал шақ 

жатқан екі соғыстың жауынгерлеріне бір дей 

атақ  бергеніміз  қалай  болар  екен?  Ау ған 

соғысына  қатысқандар  майданға  өз  ерік-

терімен  аттанған  жоқ.  Оны  да  ұмытпайық. 

Бұл сол кездегі Үкіметтің айрықша тапсыр-

ма сы ның бірі еді.

Қазір  Ауған  жеріндегі  соғысқа  қатысты 

түр лі әңгімелер айтылып жатыр. Алайда бір 

шын дығы – әскерлеріміз интернационалдық 

бо рыш тарын өтеп, ауған халқына көмектесті. 

Ау ған халқының айтуларына қарағанда, Ке-

ңес  Одағынан  барған  интернационалист-

жа уын герлер  қарапайым  халыққа  соңғы 

на ны на да дейін бөліп берген. 

Әрине,  оларға  да  сый-сияпат,  ла йық-

ты  құрмет  көрсетуіміз  керек.  Ауған  со ғы-

сына  қатысқандар  бүгінгі  таңда  мем лекет 

тарапынан  көрсетіліп  жатқан  бір қатар 

жеңілдіктерге  ие  болып,  олар  өз  дә ре же-

сіндегі  марапаттарға  ұсынылып  келеді. 

Атап айтсам, мәселен, тұрғын үй мен кө лік 

салығы жеңілдетілген. Ардагерлерге ар нал-

ған госпитальдарда емделіп, т.б. жағдайлар 

жа са луда. Бұлардың өзі аз да болса көмек. 

Соғыста  қаза  болған  кейбір  боз дақта-

ры мызға құрмет ретінде өздері оқып-білім 

ал ған  мектептердің  аты  берілсе,  есімдері 

өз дері  тұратын  көшелерге  бұйырған  аза-

мат тар  да  баршылық.  Осы  тұста  айта  ке-

те йін,  білуімше,  еліміз  бойынша  бүгінгі 

кү ні  Ауған  соғысында  шейіт  болған  жас-

та ры мы здың  атында  30-дан  астам  мек-

теп,  170-ке  жуық  көше  бар  көрінеді. 

Со ны мен  қатар  Ауған  соғысында  қаза 

бол ған  боздақтарымызға  бағыштап  түрлі 

ме ре келік  шаралар  ұйымдастырылып, 

ар уақ тар дың  қошеметіне  ескерткіштер 

қо йып  жатады.  Кеңес  Одағы  ыдырап, 

еліміз тәуелсіздік алған кездерден бастап 

Ауған  соғысына  қатысқан  біздің  ел-

дің  жауынгерлері  жайлы  деректер  мен 

олардың ерліктері топтастырылған ең бек-

тер жарық көре бастады. тарих үшін мұн-

дай дүниелердің де рөлі айрықша. 

Бұлардың барлығын тізіп айтып отыр-

ған себебім, осындай сый-сияпат көрсетуді 

ұмыт  қалдырмайық.  тәуекелге  бел  буған 

жа лынды  жастарымыз  қандай  құрметке 

де лайық. тек олардың мәртебесін 1941-

1945  жылдардағы  сұрапыл  соғыс  ар да-

герлерінікімен  теңестіргеніміз  еш  ақылға 

сый майды.



1941-1945 жылдар аралығында болған Ұлы Отан соғысы 

мен Ауған жеріндегі 1979-1989 жылдар кезіндегі қарулы 

шайқастың бірі – ашық жарияланған  болса, екіншісі – жұмбағы 

бертінде ғана шешілген соғыс екендігіне келісеміз. Алайда 

екеуінде де адам шығыны болды. Саяси жағынан екі сипат 

берілсе де, қарапайым халық үшін зардабы бірдей. Екі соғыста 

да қайсыбір ана жалғыз ұлынан айырылса, кейбір әйел жесір 

қалып, қаншама бала жетім атанды. Алайда дәл қазір Екінші 

дүниежүзілік соғысы ардагерлерінің мәртебесін Ауған соғысына 

қатысқандарға да беру мәселесі төңірегіндегі пікір әрқилы. 

Мұндай екіұдай пікір қашаннан айтылуда. Ойымызды аяқтай 

келе, сөз болып отырған мәселені біржақты шешудің кезі 

жеткен сыңайлы дер едік.

– Рас, қазір бұрынғы жеңілдіктердің көбісі ақшаға айнал ды-

рылды. Осыдан барып шу шығып отыр. Ресейде де осы жүйеге 

көш ті. Бірақ олардың артықшылығы – олар бұрынғы жүйемен же-

ңіл діктерді қолма-қол алуды немесе ақшаға айналдырып алуды 

со ғыс  ардагерлерінің  таңдауына  қалдырды.  Себебі  ауылдық 

жер лердегілер  кейбір  жеңілдіктерді  қолдануына  мүмкіндік 

жоқ. Сондықтан орналасу ерекшеліктеріне қарай әрқайсысы өз 

таңдауын жасады. Бізде таңдауды ардагерлердің өзіне қал дыр-

ғанда  пікір  қайшылығы  шықпас  еді.  Алайда  жасы  келген  арда-

гер леріміз үшін дәрі-дәрмектің өзі қымбатқа түседі. Бірақ өткенге 

оралмай-ақ,  сол  бұрынғы  жүйенің  қажет  деп  тапқан  жақтарын 

алуға болады ғой. Бұл үшін бұрынғы жүйені қаз-қалпында әкелу 

де міндетті емес. Қалған санаулы ардагерлеріміздің ендігі жерде 

сұрағанын қамтамасыз етуге еліміздің де шамасы жетер еді. 

«Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне беріліп отырған әлеуметтік көмектің орнына бұрынғы жеңілдіктерді қайтару керек» дегенге қалай қарайсыз?

–  Негізі,  Ресей  соғыс  ардагерлерін  құр-

мет теп, көмек көрсетуі керек еді. Алайда олар 

көмек көрсетуді әр елдің өзіне жүктеп қойды. 

Елі мізде соғыс ардагерлері де азғантай қалды 

ғой. Сондықтан көмекті аямай көрсету керек. 

Одан  біздің  еліміз  кедей  болып  қалмайды. 

Олар дың  ішінде  үйі  жоқтары  болса,  үй  бе-

ру  керек.  Бірақ  өзінде  үй  бола  тұра,  соғыс 

ар да гері  атағын  пайдаланып,  немересі  мен 

ба ласына  үй  әперуге  тырысып  жүргендерге 

үзіл ді-кесілді  қарсымын.  Менің  қатты  жа-

ным ауыратыны — соғыс ардагерлеріне осы 

уа қытқа  дейін  біраз  көмек  көрсетілді.  Бірақ 

1986  жылғы  желтоқсан  құрбандарына  ши-

рек ғасыр өтсе де, әлі ешқандай көмек көр-

се тіл ген жоқ. 

– Қазіргі «Мемлекеттік жәрдемақы» заңына сәйкес, соғыс арда-

гер  ле   рі нің  бұрынғы алатын жәрдемақыларының бәрі ақшаға айна-

лып,  жәр    де мақысына  қосып  төленеді.  Қазіргі  таңда  бұл  өте  тиімді. 

Мы  са    лы, бұрын ардагерлерге коммуналдық қызметтерге жеңілдіктер 

қол   да нылатын.  Бірақ  ауылдық  жерлерде  коммуналдық  қызметтер 

қол   да нылмайтын  болғандықтан,  ауылдағы  ардагерлер  бұл  кө мекті 

пай  да лана алмайтын. Қазіргі жүйенің ерекшелігі  – ақшалай жәрде-

ма қы  бә  ріне  тең  дәрежеде  тиесілі.  Қосымша  атқарушы  жер гі лікті 

орын  дар  да  ша  ма-шар қынша  көмектер  жасайды.  Қазіргі  жағ дайда 

осы  кө мек тер  жет кілікті.  Бір  жағынан  мұндай  жеңілдіктерді  кө бей  те 

беретін бол сақ, кей бі реулер өз мүддесіне пайдаланып ке туі де мүм кін. 

Ме нің жасы 90-ға келген әкем де соғыс ардагері. зей нетақысы бар, 

15  айлық  есеп тік  көр сеткішпен  жәрдемақы  төленеді,  та ғы  жы лы на 

ши па жайға де ма лу ға бе рілетін жолдамадан бас тар тып, ақ ша лай да 

алуы на болады. Қо сым ша жылына бір рет авиа жә не теміржол дар да 

сол мекемелердің есе бінен жеңілдікпен жүру қа рас ты рыл   ған. Ме  нің-

ше, мұ  ның бә рі өт  кен ді аң са май-ақ, бүгінгі күні аз көмек емес. 

Елімізде жүрек ақауымен 

дүниеге келген сәбилер өзіміздің 

ауруханаларда емделетін болды. 

Бұл туралы Алматыда өткен 

арнайы баспасөз мәслихатында 

Қазақстан қайырымдылық 

қорлары қауымдастығының өкілі 

Әсел Ізбасарова мәлімдеді. 

Мамандардың  айтуынша,  жүрек  ақа-

уымен  туған  нәрестелер  бір  жасқа  тол-

ған ға  дейін  емделуі  қажет.  Дер  кезінде 

жа сал ған  операциядан  кейін  сәбилер 

тез  оңалып  кетеді,  олардың  толыққанды 

өмір сүрулеріне мүмкіндік те мол болмақ. 

Жал пы,  Қазақстанда  жүрек  кемістігімен 

дү ние ге  келген  сәбилерді  емдейтін  үш 

мекеме  бар.  Олар:  Алматыдағы    Н.Сыз-

ғанов атындағы ұлттық ғылыми хирургия 

ор талығы,  Астанада  орналасқан  балалар 

кар диохирургиясы  орталығы  және  Қа ра-

ғанды  облысаралық  жүрек-қан  та мыр-

лары  хирургиялық  диспансері.  Алай-

да  бұлардың  бірде-біреуінің  туабітті 

жү  рек  ақауына  шалдыққан  нәрестені 

ем деп-жазуға  қауқары  жеткіліксіз  бо-

лып  отыр.  «Жыл  сайын  туабітті  жүрек 

нау қасымен  дүниеге  келетін  3000-нан 

астам сәбидің дені бір жасқа дейін шұ ғыл 

операция  жасауды  қажет  етеді.  Ал  біз дің 

ауруханаларымызда  оған  қажетті  құ рал-

жабдық  жоқ.  Соның  салдарынан  нау қас 

сәбилердің 10-15 пайызы ғана опе рация 

уақытына аман жетеді», – деді Н.Сыз ға нов 

атындағы ұлттық ғылыми хирургия ор та-

лы ғы ның  кардиохирург  дәрігері  Қайрат 

Қуат  беков. 

Осыны ескерген Қайырымдылық қор-

лары  қауымдастығы  қазақстандық  кли-

ни каларды  қажетті  медициналық  құ рыл-

ғы лармен  қамтамасыз  ету  мақсатында 

«Ба  лалар  қатерлі  аурудан  көз  жұмбауы 

тиіс!»  атты  ізгілік  шарасын  өткізді.  Соның 

нә  тижесінде Н.Сызғанов атындағы ұлт тық 

ғылыми  хирургия  орталығы  жаңа  ту  ған 

нәрестелерге операция жасайтын ар  найы 

құралдармен  жабдықталды.  Со ны мен 

қатар  орталық  қызметкерлері,  кар дио-

хиругтер мен анестезиолог мамандар ше-

тел дегі әріптестерінен тәжірибе жи нақ тау-

ға мүм кіндік алып отыр.



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал