Кеңестер Одағы тұсында Ауған соғы сына қатысқан біздің елдің жауын­



жүктеу 0.75 Mb.

бет1/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.75 Mb.
  1   2   3   4   5   6

ИӘ

–  Кеңестер  Одағы  тұсында  Ауған 

соғы сына қатысқан біздің елдің жауын­

герлеріне  «Ба тыр»  атағы  былай  тұрсын, 

төс  белгілері  бұйырды  ма  екен?  Жоқ. 

Себебі  Кремль  жақ тан  бізді  ескерген 

ешкім  болмады.  Со ның  салдарынан 

Ауған  соғысына  қатыс қан дар  жайында 

біреу  білсе,  біреу  білмеді.  Бұл  соғысты 

көпке дейін жасырып, біздерді тұмшалап 

келді.  Тек  Тәуелсіздік  алған  жыл дары 

Президент Н.Назарбаевтың қол дауымен 

көптеген  жауынгерлер  марапатқа  ие 

болып, қазір талайдың есімі аңызға ай­

налғандай болды. Бар шындықты Тәуел­

сіздік  алғаннан  кейін  ғана  біліп  жатыр 

халық.

Соғыс  сол  бір  кезеңнің  ғана  қасіреті 



емес,  болашаққа  да  зардабын  тигізбей 

қой  майды.  Ауған  соғысы  талай  шаңы­

рақ ты  шайқалтып,  мыңдаған  боздақтың 

өмі рін қиып кетті. 



жоқ 

– Екінші дүниежүзілік соғысы тек 

КСРО  емес,  жер  бетіндегі  бірнеше 

ел дің тарихында өшпес із қалдырды. 

Ал Ұлы Отан соғысы осы соғыстың 

ая сына  кі реді.  Жаумен  шайқастың 

түпкі  мақсаты  –  Отанды  қорғау 

болды.  Елінің,  жерінің  бейбітшілігі 

үшін қан төкті. 

Ал сөз болып отырған соғыстың 

бар шындығын, былайша айтқанда, 

Ке ңес  өкі меті  әскерлерін  Ауған 

аума ғына  ен гізу  мәселесінің  қалай 

шешіл гені  ту ра сындағы  құпияны 

Саяси  бю ро  мүшелері  өздерімен 

бірге  алып  кет ті  десек  те  болады. 

Бұл  жерде  сая си  астары  бар  шетін 

шешімді  қа был даған  КСРО  көш­

басшыларының  кей бірі  Ауған  со­

ғысы  аяқталмай  жа      тып­ақ  қайтыс 

болып  кетті  дегенді  айтқалы  отыр­

мын. 


Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

№71 (71) 

9 мамыр

сенбi


2009 жыл

 

3-бетте



Ким СЕРІКБАЕВ, 

әскер ғылымының профессоры, 

запастағы полковник:

Бақытбек СмАғұл, 

ҚР Ауған соғысы ардагерлер 

қауымдастығының төрағасы:

Л

ЕБ



із

Ой­КөКПАР 



ұлы отан соғысына 

жаңаша көзқарас

Ауған соғысына қатысқандарды «ұлы отан соғысы ардагерлері» мәртебесіне теңестіру қажет пе?

Ауған соғысына қатысқандардың өздері 

келтірген статистикалық мәліметке жүгінсек, 

бұл соғысқа 22 мыңнан астам қазақстандық 

аттандырылған көрінеді. олардың 1000-ға 

жуығы оққа ұшса, 21-інің қайда екендігі күні 

бүгінге дейін беймәлім. 

Шыны керек, 10 жылға созылған 

қантөгістің себебін қазіргі жастар жете біле 

бермейді. Кейбіреулердің «Ауған соғысына 

қатысқандардың ерліктері ұмыт қалмай, 

есімдері ел есінде қалсын десек, оларға лайықты 

мәртебе беруіміз керек» дейтіндері осыдан. 

Ауған соғысы ардагерлерін «ұлы отан соғысы 

ардагері» мәртебесіне теңестіруді артық 

санайтындар да аз емес. Өз кезегімізде осындай 

қайшы пікірлерді ұстанған екі азаматты әңгімеге 

тартып, ойларымен бөлісуді жөн санадық.

ДАТ!

6-б

етте

Сұлтан жИЕНБАЕВ:

ЕРЛіК ЖАғыНАН 

қАзАқ хАЛқыНАН 

АСқАН ЕшКім 

ЖОқ

Республикалық 

қоғамдық-саяси 

ақпараттық 

күнделікті 

газетке 2009 

жылдың екінші 

жартыжылдығына 

жазылу басталды. 

жеке және заңды тұлғалар үшін:  индекс – 64259. 

«қазпошта» Ақ-тың барлық бөлімшелерінде жазылуға болады

«қажет  болған  жағдайда  қазақ  елшілері  мұхтар 

Әлиевке барлық көмек көрсетуге, соның ішінде, оның 

үйге қайтуына жағдай жасауға әзір», – деді ми нистр­

ліктің  баспасөз  хатшысы  ілияс  Омаров  «Интерфакс­

қазақстан»  агенттігіне  берген  сұхбатында.  Оның  ай­

туын ша, Австрия астанасында ұзақ уақыт емделген нен 

кейін  үлкен  Әлиевтің  елшіліктен  еліне  қайтуға  ықпал 

етуді өтініп, хат жазғаны рас. Бірақ кейін қызы Гүлшаттың 

Венаға  келуіне  байланысты  онымен  бірге  болатынын 

ескертіпті.  Сөйтіп,  ол  өзінің  қазақстан  елшілігіне  еш­

қандай  наразылығының  жоқтығын  жаз баша  түрде 

білдірген.  Бірақ  қазақстандық  дип ломат тар  экс­елші 

әкесінің  жайына  алаңдап  отырған  сыңайлы.  өйткені 

шетелде әрқилы жағдайға ұшырап, көмекке зәру бол­

ған қазақстан азаматтарына қол ұшын беріп, олардың 

мүдделерін  қорғау  –  Сыртқы  істер  министрлігінің 

тікелей  міндеті.  Сол  себепті  м.Әлиев  тағы  өтініш 

білдірсе, Австриядағы қазақ елшілері оның елге келуіне 

көмек беруге дайын екенін айтып отыр.



Болатбек мұхтАРоВ

Үлкен Әлиевтің ісі 

түсініксіз боп барады

осы аптада республика Сыртқы істер 

министрлігі белгілі хирург, академик 

«мұхтар Әлиев өз баласы Рахаттың 

тұтқынында отыр» деген хабар таратқан 

болатын. Бірақ ізін ала кейбір бұқаралық 

ақпарат құралдары үлкен Әлиевтің өзінің 

бұл мәліметті жоққа шығаратынын жазды. 

Ал кеше Сыртқы істер министрлігінің 

баспасөз қызметі аяқ астынан құбылып 

сала берген дәрігердің Венадағы қазақстан 

елшілігіне наразы еместігін хабарлады.

Ақпараттық демеушісі «Алаш айнасы» болып табылатын қазақстан 

құрамасының альпинистері әлемдегі ең биік шың – Эверестің төсінен 

ардагерлерімізді жеңіс мерекесімен құттықтап, сәлем жолдады.

Чили президенті 

мишель БАЧЕлЕт:

«мен – ажырасқан, социа­

лист әрі агностик әйелмін, қыс­

қасы, күнәнің бәрі бір өзімде».



(wikiquote.org сайтынан)

...де

дiм-ай, а

у!

Кешегі  және  бүгінгі  ұрпақ  сабақтастығының 

одан  кейінгі  алтын  көпірі  –  әрине,  кітап,  кино 

секілді  басқа  да  көркем  шығарма  түріндегі  өнер 

туындылары. қан майданның тарихи деректер мен 

өмір шындығына негізделген тұтас картинасын біз 

тап соларға сүйене отырып тереңірек түйсінеміз. Ал 

бұл не үшін керек? 

Рас,  соңғы  жылдарда  тарихқа  деген  көзқарас 

қатты  өзгерді.  Белгілі  бір  оқиғаларды  былай 

қойып,  біз  тіпті  тұтас  тарихи  кезеңдерді  қайтадан 

таразылай бастадық. Осы тұрғыдан алғанда, «Ұлы 

Отан  соғысындағы  жеңіс  –  кімнің  жеңісі?»,  «Оны 

соншалықты дәріптеу қажет пе?» деген де пікірлердің 

болғаны – ақиқат. қалай болғанда да, біз мынаны 

түсінуге  тиіспіз:  жақсы  болсын,  жаман  болсын, 

оның  бәрі  –  тарих.  Демек,  өткенге  баға  бергенде 

де біз белгілі бір оқиғаға сол кезеңнің заңдылығы 

тұрғысында  қарауға  тиіспіз.  Яғни  «күйем­ау»  деп 

қорынбастан, «Отаным!» деп от кешкен сол кешегі 

боздақтардың  санасына  «Біз  кім  үшін  қан  төгіп 

жүрміз?»,  «Кімнің  шашбауын  көтермекпіз?»  деген 

дүдәмал  ойдың  кіріп­шықпағаны  анық.  Бұл  ретте, 

олардың «елім, жерім!» деп жұдырықтай жұмылып, 

бір  идеяға  қызмет  еткенінің  өзі  –  дәріптеуге 

тұрарлықтай  керемет  қасиет!  міне,  идеологияның 

құдіреті! 

Нұрғазы САСАЕВ

жалғасы 4-бетте

А

бай О



м

АРОВ (к


олла

ж)

Альпинистер ардагерлерді ардақтайды



Адамзат тарихына қатысты ұшы-қиырсыз шежіренің ең шерлі беттерінің бірі 

ретінде есте қалған – Екінші дүниежүзілік соғыс зұлматы да артта қалды. Ал соғыстың 

соңғы соқпағына дейін жүріп өтіп, оқ пен оттың ортасынан аман оралған аяулы 

ардагерлер қатары күн өткен сайын сиреп барады. Сұрапыл жылдардың шындығына 

біз әлі де болса, көзі тірі сол куәгерлер арқылы қанығудамыз. 

Роза РАқЫмқЫЗЫ

дігіміздің  және  үлкенді  сыйлайтын  өнегелі 

тәрбиеміздің нышаны болар.

Жалпы,  дәл  қазір  шыңға  өрмелеу­

шілеріміз  екіге  бөлінетін  биіктікке  жетті. 

Яғни  бір  топ  Лхотцеге  өрмелесе,  енді  бір 

шағын  топ  Эвересті  бетке  алмақ.  Бірақ 

7900 метр биіктікке жеткен  дерінде альпи­

нистеріміздің жолдары бөгеулі. Нақтырақ 

айтқанда,  Эверестің  оңтүстік­батыс  бет­

кейінен  көшпе  мұз  құлап,  аялдауға  тура 

келді.


Енді бір айта кетерлік жаңалық, 3 мамыр 

күні  қазақстан  құрамасының  альпинистері 

шың  етегінде  «Лхотце­Эверест­2009»  жо­

ры ғының  жетекшісі,  қР  альпинизм  және 

құзға өрмелеу федерациясының президенті 

Бағлан Жүнісовтің туған күнін атап өтті.

Туған елден аттанарда ақ жол тілеп, дәл қазір 

олардың әрбір қадамдарын аңдып отырған және 

мұзбалақ альпинистеріміз Лхотце (8516 м) мен 

Эверестің  (8848  м)  ұшар  басына  шыққанда 

қазақ стан дықтардан  сүйінші  сұрауға  асығып 

жүрген «Алаш айнасы» команда капитаны мақсұт 

Жұмаев тың  ыстық  лебізін  жеткізуге  асық.  қа­

зақстан  құра масының  альпинистері  дәл  қазір 

биік  шың  басында  тар  жол  тайғақ  кешіп  жүрсе 

де,  Ұлы  Жеңіс  күнімен  отандастарын,  әсіресе 

қатарлары  сиреп  бара  жатқан  сұрапыл  соғыс 

ардагерлерін құттықтауды ұмыт папты. Бұл да ел­



2

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№71 (71) 

9.05.2009 жыл, cенбi

www.alashainasy.kz

СаяСи  бюро

Мәжіліс

Кеше Астанада ҚР Парламенті 

Мәжілісінің төрағасы Орал 

Мұхамеджановтың жетекшілігімен 

Палата бюросының отырысы болып 

өтті. Қарастырылған тақырыптардың 

көптігінен депуттарға күнұзақ қарбалас 

отыруға тура келді.

Бір отырыста 

төрт 

заң жобасы 

қаралды

Пайы


М

ақорда


Президент пәтер кілтін табыс етті

Әскери кезекші 

айқайламайтын болды

Мереке қарсаңында Қорғаныс министрлігі халықты тағы 

бір жағымды жаңалықпен қуантып отыр. Енді Астанаға іргелес 

«Қырқыншы» стансыда орналасқан 36-десанттық шабуылдаушы 

бригадасының 350 жауынгері жаңа салынған казармада 

тұратын болады. Жеңіс күні қарсаңында сарбаздарды су жаңа 

баспаналарымен құттықтауға қорғаныс министрі Даниал 

Ахметовтің өзі келді. Қазақстан Қарулы Күштерінің Аэроұтқыр 

әскерлеріне қарасты Президенттің резервіне кіретін бригада 

десанттары мерекеге орай арнайы келген министрді құрметті 

қарауылмен қарсы алды. 

Екінші дүниежүзілік соғыс 

ақтаңдақтары мен ақиқаты 

«Ел ордасы еліміздің азаматтары 

үшін жанға жайлы әрі қауіпсіз 

қала болуға тиіс. Дүниежүзілік 

дағдарыстың салқынынан туындап 

жатқан қиыншылықтарға қарамастан, 

мемлекет қаржы бөліп, халықты 

үймен қамтамасыз етуге айрықша 

көңіл бөліп отыр». Кеше Елбасы 

Нұрсұлтан Назарбаев Астана 

қаласының әкімдігінде өткен жиында 

елорда тұрғындарына пәтер кілтін 

тапсыру рәсімінде осылай деді.

Үйлі  болғандардың  арасында  1989  жылдан 

бері Тұрғын үй басқармасында кезекте тұрғандар 

да  бар  екен.  осылайша  жиырма  жыл  бойы  үй 

кезегін сарыла күткен елуден астам құқық қорғау 

орган дарының қызметкерлері мен әлеуметтік жа­

ғынан  көмекке  зәру  жандар,  көпбалалы  отба­

сылар  және  соғыс  ардагерлері  үйлі  бол ды.  сал­

танатты  шара  барысында  ас тана  қалалық  ішкі 

істер  департаментінің  қыз меткері,  самбодан  екі 

дүркін  әлем  чем  пионы  Талғат  қожабаев,  ауған 

со ғысының  ардагері  Вячеслав  жантеміров  және 

өрт  сөндіруші  руслан  Елшібаев  пен  бес  баланың 

анасы  әмина  қиловалар  пәтер  кілтін  Мемлекет 

басшысының өз қолынан алды. 

«сәулетті астанадан пәтер алу – үл кен қуаныш. 

қоныс тойларыңыз құт ты болсын! Үйлеріңіздің іші 

де, сырты да қуанышқа толуына тілектестік білді­

ремін»,  –  деп  атап  өтті  Президент  Н.Назарбаев. 

«қалай  де генімізбен,  бү гін гі  күні  құқық  қорғау 

жүйесі  қылмыс  деген  қатермен  бетпе­бет  келіп 

отыр.  сіздер  еліміз  азаматтарының  құқығы  мен 

бостандығын  қорғайсыз дар.  Мен  барлық  аза­

маттары  үшін  астананың  қауіпсіз  және  қолайлы 

болуы  туралы  шарт  қойдым»,  –  деген  Елбасы 

Нұрсұлтан  Назарбаев  пәтер  иелерін  жеңістің  64 

жылдығымен  құттықтады.  сонымен  қатар  ол 

жаһанды дүр сілкінтіп отырған дағдарыс дауылы­

нан  шайқалмай,  үлкен  жеңістермен  өтетінімізге 

сенім білдірді. 

шарасы  аясында  біршама  жұмыстар  атқарылып 

жатыр.


Биылғы мамырдың 1­індегі мәлімет бойынша, 

Мемлекеттік  тұрғын  үй  қорынан  үй  алу  үшін  13 

915  отбасы  кезекте  тұр  екен.  олардың  6  614­і 

әлеуметтік жағы нан аз қамтылған адамдар болса, 

қалған 7 301­і – мемлекеттік қызметкерлер. 

Астана

Бүгінде Елбасының тапсырмасы бо йын ша ас­

танада құрылыс компа ния ла ры на қолдау көрсеті­

ліп,  құрылысы  аяқтал маған  нысандардан  6  203 

пәтер сатып алу бағдарламасы іске асырылып жа­

тыр.  са тып  алынған  пәтерлердің  бір  бөлігі  мем­

лекеттік  қызметкерлерге  берілсе,  қалған    4  203 

пәтер қалалық коммуналдық мен шік ке өткізіледі. 

сон дай­ақ осы жылы тұр ғын үйлерді жалға беру 

Казарманы жаңа деп қана атау аздық 

етер  еді.  Өйткені  ол  –  республикадағы 

бірден­бір  осы  заманға  лайық,  нағыз 

ХХі ғасырдың әскери тұрағы. Тіпті қор­

ғаныс  министрлігі  Бұқаралық  ақпарат 

құ ралдарымен  жұмыс  және  қоғаммен 

бай ланыс  жөніндегі  басқармасының 

бас тығы  полковник  серік  Шаловтың 

айтуына  қарағанда,  мұндай  казарма 

ТМд аумағында бірінші рет бой көтеріп 

отыр. Үш қабаттан тұратын 350 орындық 

ка зарма  іргесі  тақыр  жерден  қалан ға­

нымен, құрылыс жұмыстарын тез аяқтап 

үлгеріпті.  қазір  мұнда  68  665­әскери 

бө лімнің  сарбаздары  тұрып  жатыр.  Ең­

селі  үйдің  есігінен  кіргенде­ақ  басқада 

жоқ  ерекшеліктерін  бірден  байқайсыз. 

Бір  ғана  мысал  –  кезекші  отыратын 

орын.  Бұрын  әр  жауынгерді  айқайлап, 

бол маса, іздеп барып тауып алатын ке­

зекші  енді  керек  адамын  алдындағы 

мик рофонмен  шақырып  ала  салады. 

Өйт кені барлық бөлмеде арнаулы дыбыс 

құрылғылары орнатылған. Казарманың 

ішінде сарбазға керектің бәрі бар деуге 

болады. онда тұрмыстық қызмет көрсету 

бөлмесі,  компьютер  бөлмесі,  денешы­

нықтыру  залы,  ақпараттық­тәрбие  жұ­

мысы бөлмесі, қару­жарақ тазарту бөл­

месі  т.б.  орналасқан.  жаңа  тұрақта  кір 

жуғыш  машина,  киім­кешек  үтіктейтін 

орын  секілді  тұрмысқа  қажет  дүниелер 

орналастырылған. оған қоса сарбаздар 

интернет  желісін  пайдаланып,  жаттығу 

залында дене шынықтыра алады. сосын 

айнадай жалтыраған тазалық бөлмесін­

де  жуынып,  әрқайсысы  16  жауынгерге 

арналған биік те кең жатын бөлмелерін­

де тынығады. Тағы бір жаңалық – әске­

рилер үшін биыл 70 мың шаршы метрге 

жуық  тұрғын  үй  салынатын  көрінеді. 

осылар дың  қатарында  биыл  елордада 

184  пә терлік  тұрғын  үйдің  құрылысы 

аяқталса, тиісінше 240 пәтерлік құрылыс 

нысаны өз жұмысын жалғастыра бермек. 

ал Тал дықорған қаласында сарбаздарға 

ар нап  салынып  жатқан  36  коттедждің 

құ рылыс  жұмыстары  осы  жазда  аяқта­

ла ды деп күтілуде. Министр алдағы ке­

зеңде де қандай қиыншылық болса да,  

әскерилерге  жасалатын  әлеуметтік  жо­

ба лардың  жалғаса  беретінін  шегелеп 

айтты. 


Мұрат АЛМАСБЕКҰЛЫ, 

Астана

әйтсе  де  шетелдік  тарихшылар  бұл 

көрсеткіштің  нақты  емес  екендігін,  саяси 

себептерге  байланысты  өзгертіліп  беріл­

генін айтып жүр. М.Хайнес жасаған есепке 

назар  аударсақ,  ол  «осы  дүрбелеңде 

Ксро­ның  адам  шығыны  шамамен  42,2 

миллионға жуықтайды» дейді. Яғни Кеңес 

өкіметі  келтірген  деректен  екі  есе  артық. 

сол  ресми  ауызбен  айтылған  есепті  ғана 

назарға алғанда, Ксро әскерінің шығыны 

өз  қарсыласынан  екі  есеге  асып  түседі 

екен.  Өйткені  соғыс  барысындағы  Гитлер 

әскерінің адам шығыны 9,73 миллионды 

құрайды  (фашистік  Германияның  адам 

шығыны  туралы  нақты  дерек  жоқ,  көп­

теген  беделді  тарихшылардың  есептеуі 

бойынша).  жұрт  «фашист»  атап  жүрген 

Гит  лердің  өзі  жауынгерлерінің  шығыны 

мей лінше  төмен  болуын  қалады.  соғыс 

стра тегияларын осы мақсатты ескере оты­

рып  құрастырды.  ал  қолдағы  биліктен 

айы рылып қалу қауіпінен паникаға ұрын­

ған  Кеңес  өкіметінің  жетекшілері  қарулы 

Күш тің  тең  екендігіне  қарамастан,  адам 

ре сурстарын  оңды­солды  сілтеп,  әскерді 

ысырапқа  салды.  Кеңес  әскерінің  көптігі 

сонша,  өкімет  үшін  жеке  адамның  құны 

жоқ  еді.  Есесіне,  қару­жарақтың  бағасы 

жауынгерден жоғары тұрды. Майдан да­

ла сында қолдағы мылтығынан айы ры лып 

қалған  фашист  Гитлердің  жауынгері 

жауап қа тартылмайды. Мұндай жағдайға 

ұшы раған  кеңес  жауынгеріне  қолда ны­

латын  жаза  қатал.  ал  Кеңес  қыспағымен 

жазылған  тарихи  деректерде  келтірілген 

қос  әскердің  қару  сәйкессіздігі  туралы 

деректерді  бүгінгі  тарихшылар  жоққа 

шығарды. Ғалым М.Мельтюховтың моно­

г рафиясында  Кеңес  одағымен  фашистік 

Германияның  қолдағы  қару­жарақтары 

жөнінде кестеде келтіріледі.

Ендеше, «Ксро әскерінің шығыны не­

ліктен өте көп болды» деген заңды сұрақ 

туын дайды. Кеңес әскерінің қолбасшыла­

ры  мен  маршалы  әскери  стратегияларға 

ке дей еді деп қорыту үлкен қателік болар 

еді.  себебі  Германия  әскерінің  біліктілігі 

артық емес еді. Керісінше, соғысқа дейінгі 

уақыттарда неміс офицерлері Кеңес ода­

ғының оқу құралдары арқылы білімін же­

тілдірді.  Неміс  тарихшысы  о.Гройлердің 

ар хивтік материалдарға негізделген зерт­

теуінде  қазандағы  әскери  мектепте 

дайын далған 30 офицердің кейіннен фа­

шистік Германияда танк бөлімдерін құруда 

айрықша рөл атқарғаны келтіріледі. Міне, 

сондықтан Ксро­ның неміс әскеріне қара­

ғанда  көп  шығынға  ұшырауы  біліктілікке 

байланысты  емес.  Бұл  түйінді,  бәлкім, 

орыс жазушысы лев Толстойдың ой­пайы­

мымен  шешуге  болады.  Кірпіштейін  төрт 

кітаптан тұратын «соғыс және бейбітшілік» 

романының идеясы бір­ақ ауыз сөз екен: 

«соғыс  барысында  қару­сайман  емес, 

қар жылай  артықшылық  емес,  стратегия­

лық  ерекшелік  те  емес,  ең  алдымен,  әс­

кердің рухы рөл атқарады». Ендеше, Ксро 

әскерінің рухына зер салайық. қарапайым 

халық  жау  төбеден  төнген  тұста  да  отан 

үшін жан қиюға дайын болған жоқ. Кеңес 

одағының  құрамындағы  көптеген  ұлт 

өкіл дері тіпті соғысқа баруға да құлықсыз 

еді.  Бұл  сөз  орыстың  өзіне  де  қатысты. 

Өйт кені,  Мәскеуді  басып  алуға  шақ  қал­

ғанда,  оны  қорғап  қалу  үшін  таң  қалар­

лықтай шын ықыласпен шауып жүрген ха­

лық  қазақ  болды.  Өзін  құрбан  етіп,  жан­

қиярлыққа  дайын  тұратын,  атадан  дары­

ған қазақтың осы бір қаһармандық мінезі 

Мәскеуді  қорғайтын  тұста,  рейхстагқа  ту 

тігерде,  жалпы,  соғыс  барысында  айқын 

көрініп  отырды.  әрине,  қазақ  көрсеткен 

айрықша  ерлікке  кезіндегі  Кеңес  өкіметі­

нің тарапынан да, бүгінгі ресей тарапынан 

да лайықты баға берілген жоқ. 



КЕңЕС ОДАғЫ тАРҚАғАННАН 

КЕйіНгі САяСи КөзҚАРАС

одақ ыдырағаннан кейін Ұлы отан со­

ғысы тарихы беттерінде бүгінгі көзқарас­

тың  өзі  саясиландырылған  кейіпте  тұр. 

соғыс ты  Кеңес  өкіметінің  қол  астынан 

шық қан мемлекеттердің әрбірі өз ыңғайы­

на салып тәпсірлейді. Мәселен, фашистік 

Германия ның  екпінді  шабуылынан  осы 

Кеңестер  ода ғының  күшімен  аман  шық­

қан, соғыс тың дәл өтінде тұрған Украина 

сынды  бір қатар  мемлекеттер  бүгін  «бұл 

соғыс біздікі емес еді» дегендей көз қарас­

ты  мінбер  үс тінде  де  айтып  жүр.  Шенеу­

ніктерінің мұ рындық болуымен бұл соғыс­

тың  маңыз ды лығы  төмендеп  барады.  ал 

түркі  халық тарының  арасында  «фашистік 

Германия ның  көздегені  –  славян  текті 

халықтар, дәлірек айтқанда, орыстар. Гит­

лер  түркі  халықтарының  бас  біріктіруіне 

қар сы емес еді» деген пікір ара­тұра айты­

лып  қалады.  дегенмен  шорт  кесіп,  «бұл 

соғыс біздікі емес еді» деген қорытындыға 

келу  қателік  болар  еді.  қалай  десек  те, 

«оқиға басқаша өрбігенде, біз бүгін бұлай 

ғұмыр кешер едік» дегендей гипотеза лар­

ды тарих ғы лымы қабылдамайды. 



ҚҰПия хАттАР СЫРЫ

Кеңес өкіметі билік құрған кездегі оқу­

құралдарда Ксро ең бір әділетті мемлекет 

болып  көрсетіледі.  алайда  фашистік  Гер­

ма ния батыстан Чехословакия мен Поль­

шаны  жаулап  жатқан  кезде  Ксро  Фин­

ляндия, Балтық елдері, Украина, Бело рус­

сияны  қыспаққа  алып,  өзінің  басқыншы­

лық пиғылын көрсетті. Бәлкім, сондықтан 

бо лар,  Украинаның  бүгінгі  тарихшылары 

бұл  қырғынды  «Ұлы  отан  соғысы»  деп 

атамай,  «Екінші  дүниежүзілік  соғыс»  деп 

қана қайыра салады. Украиндер мен Бал­

тық  бойы  елдері  үшін  фашистік  Гер­

манияның  қол  астына  кіру  мен  отаршыл 

орыстың  тепкісінде  қала  беру  бірдей­ақ 

құбылыс еді. Яғни сол заманның алыптары 

қол астына неғұрлым көп аймақты басып 

қалуды  көздеді.  Тарихшылардың  болжа­

мынша,  егер  Гитлер  бастаған  қарулы  әс­

кер  Ксро­ға  басып  кірмегенде,  сталин 

бастаған  кеңестік  әскердің  Германияға 

шабуылдауы  –  әбден  мүмкін  құбылыс. 

1939  жылдың  14  тамызында  Германия 

сыртқы істер министрі И. фон риббентроп 

Мәскеудегі елші В.фон Шуленбург арқылы 

«Германияның  Кеңес  одағына  қатысты 

еш қандай басқыншылық ниеті жоқ екен­

дігі туралы» жедел хат жіберді. себебі екі 

майданда соғыс жүргізу қаупінен сескенді. 

1939 жылы 23 тамызда сталин мен Мо­

лотов  Москвада  риббентропты  қабылда­

ды. Келіссөздер жылдам аяқталды, Моло­

тов пен риббентроп шабуыл жасаспау ту­

ралы  келісімге  және  оның  құпия  хатта­

маларына  қол  қойды.  Келісімнің  негізгі 

мәтіні  алты  баптан  құралған,  ол  ашық 

түрде  баспасөзде  жарияланды.  ал  бұған 

қатысты құпия хаттамалар ұзақ уақыт жа­

рыққа  шығарылған  жоқ.  құпия  хат­

тамалардың  екі  тілдегі  түпнұсқалары  ре­

сей президентінің мұрағатынан табылып, 

1992  жылы  басылып  шықты.  Келісімнің 

құпия  хаттамасы  бойынша  Германия  мен 

Кеңес  одағы  Шығыс  Еуропаны  ықпал 

аймақтарына бөлісіп алған. соның ішінде 

Финляндия, Эстония, латвия, Бессарабия 

және  Польшаның  Нарев,  Висла,  сан 

өзендерінен  шығысқа  қарайғы  жерлер 

Кеңес одағының ықпал аймағына берілді. 

ал литва Германияның ықпалында қала­

тын болды. Кейіннен Кеңес өкіметі Герма­

ния басшыларынан литваны өзінің ықпа­

лына  беруді  сұрады.  демек,  Польшаға 

әскер енгізу, Финляндиямен соғыс, Балтық 

бойындағы елдерді қосып алу, яғни Ксро­

ның басқыншылық саясаты осы келісімнің 

шарттарының негізінде жүзеге асты.

алдымен  заң  жобаларының  да йын  дығы 

туралы салалық комитет тердің ұсыныстары тың­

далды.  әлеу меттік­мәдени  даму  комите ті нің 

ұсы нысы бойынша «Неке және отбасы туралы» 

кодекстің  жобасын  бірінші  оқы лымда,  «Халық 

денсаулығы  және  денсаулық  сақтау  жүйесі 

туралы»  ко декстің  және  соған  сәйкес  заңдарға 

ен гізілетін тү зе тулерді қарастыратын заң жоба­

сы  екінші  оқылымда  қаралды.  Эконо ми калық 

реформа және өңірлік даму коми тетінің мәліметі 

бойынша  ақпа раттық­комму никациялық  желі­

лер ге  қа тысты  заң  жобасы  да  сөз  етіл ді.  Бұдан 

бөлек  «қазақстан  рес пуб ликасының  кейбір 

заңнамалық актіле ріне тұрғын үй­коммуналдық 

сала  мә селелері  бо йынша  өзгерістер  мен  то­

лықтырулар  енгізу  туралы»  заң  жоба сы, 

сонымен қатар Үкіметтен келіп түскен жаңа заң 

жобалары 

бойынша 

қорытынды 

әзірлеу 

мәселесі де және тағы басқа көптеген мәселелер 

назар ға  алынды.  Бюроның  бүгінгі  отыры сында 

сондай­ақ  пала та ның  мамыр дың  13­інде 

болатын кезекті жалпы оты рысының күн тәртібін 

қа лыптас тыру жөніндегі тұрақты комитет тердің 

ұсыныстары  да  қаралды.  осынша  тақырыпты 

бір күндік отырыста қалай игере алғандықтарын 

қайдам, әйтеуір, басы шалынған тақырыптардың 

ма ңы зы төмен емес.




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал