Жүсіп баласағҰНИ



жүктеу 2.98 Kb.
Pdf просмотр
бет11/11
Дата11.05.2017
өлшемі2.98 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Ведущий:  -  «Наурыз»  –  праздник  Нового  года  у  восточных 
народов.  Наурыз  в  переводе  с  персидского  языка  обозначает  – 
новый  день.  Этот  день  казахи  ждали  с  особым  нетерпением, 
радостью,  так  как,  это  день  весеннего  равноденствия,  весеннего 
обновления,  новой  зародившейся  жизни.  Как  нужно  встречать 
Наурыз?!
Во  первых,  в  доме  наводятся  чистота  и  порядок.  Казахи 
говорят: Если Новый год войдет в чистый дом, то этот дом обойдут 
стороной болезни и напасти. Еды должно быть вдоволь, вся посуда 
наполняется  пшеницей,  овсом,  кукурузой,  пшеном,  молочными 
продуктами и родниковой водой. (Үстелде аталған дәнді дақылға, 
сүтке,  суға  толы  әдемі  ыдыстар).  Это  означает,  что  Новый  год 
должен пройти в достатке, чтобы всего было в достатке и народ 
был сытым.
- По поверью народа  ночь с 21-го марта по 22-е марта называется 
–  «Қыдыр  түні»,  то  есть  «Ночь  Кыдыра».  По  мифологическому 

140
понятию народа, в эту ночь в степь приходит старец Кыдыр ата, 
который увидит все плохое и все хорошее. И обязательно поможет. 
Он  вестник  доброты,  обновления,  солнечного  света,  весны 
(Қолында ала таяғы бар, ұлттық киім киген Қыдыр ата көрінеді).
Так послушаем же слова напутствия старца Кыдыра (Кыдыр – 
учащийся 3-класса): - Ал, айналайын жаңа келген Наурыз мейрамы,
         Жаңа аттаған қадамың құтты болсын!
 
Дастарханымыз мол болсын,
 
Абыройымыз, мол болсын!
 
Ай – тәңірі іркілмесін,
 
Күн – тәңірі күрсінбесін,
 
От – тәңірі көз ілмесін,
 
Су – тәңірі безінбесін!
 
Тасқа тары біткенше таршылық көрмеңіздер!
 
Көкорайдай желкілдеп-желпілдеп тұрыңыздар!
 
Әр күніміз жақсы болсын!
 
Достығымыз берік болсын!
 
Өнер – серік болсын!
 
Ұлыс бақытты болсын,
 
Төрт түлік ақты болсын!
 
Ұлыстың Ұлы күні құтты болсын!
Жүргізуші:  -  Праздник  начинается  с  приветствия.  Люди 
приветствуют друг друга, здороваясь неприменно обеими руками. 
И  при  этом  говорят  слова  приветствия,  связанные  именно    с  
Наурызом. (Осы кезде сахнаға ұлттық киім киген 4 бала шығады). 
Олар қос қолдап амандасып бір-біріне: «Ұлыс оң болсын! Қайда 
барса жол болсын! Ұлыс бақытты болсын, төрт түлік ақты болсын» 
деп тілектер айтады.
Жүргізуші: - После приветствия необходимо сделать поклон 
Солнцу. Первые лучи Солнца сопровождаются словами:
(Сахнаға  ұлттық  киім  киген  қыздар  шығып,  күннің  суретіне 
қарап! Армысың, күн – Ана!- деп иіліп, тәжім етеді).
Жүргізуші: - В переводе эти слова обозначают: «Здравствуй, 
Матушка – Солнце!» Праздник единения с природой продолжается. 

141
Мужчины  взяв  лопаты,  идут  расчищать  арыки,  родники, 
поговаривая при этом: «Арық көрсең, көзін аш» (Тағы 4 ұл бала 
шығады.  Арықтың  екі  жағына  шығып,  қолдарындағы  ойыншық 
күрекшелерімен қазып, тазалап  жатқан қимылдар келтіреді).
Жүргізуші: - Что означает «Если увидишь родник, расчищай 
его!»  Этот  день  полон  забот  и  труда.  (Сахнаға    оқушы  шығып, 
еңбекке шақырады.) 
Оқушы: - Ұлы күні ұлыстың
                   Ұласады еңбекпен.
                   Өнімі көп жұмыстың
                   Наурызда тер төккен.
                   Көркейтеді ел қаланы
                   Көшет егіп, гүл егіп!
Жүргізуші:  -  И  тут  же  возле  родников  сажают  деревья. 
Молодые  саженцы  опрыскивают  молоком,  произносятся  слова. 
(Жүргізуші  айтып  тұрған  кездегі  сахнадағы  көрініс:  көшет  егіп 
жатқан ұл-қыздар, қолдарында күрек, шелек, су сепкіш, көшеттер. 
5-6 бала істеп жатып айтатын сөздері: «Бір ағаш кессең, он ағаш 
отырғыз» 2-3 рет қайталайды).
Жүргізуші:  -  А  в  переводе  эти  слова  обозначают:  «Срубил 
одно дерево, посади десять!».
Молодежь  друг  другу  дарит  подарки.  Девушки  угощают 
юношей,  а  юноши  преподносят  своим  избранницам  зеркала, 
расчески, духи.
Көрініс. Сахнаға екі қыз, екі ұл шығып, бір-біріне сыйлықтар 
ұсынады.  Қыздар  ұлдарға  пісірген  тағам  түрін,  ұлдар  қыздарға 
иіссу немесе айна, тарақ сыйлайды.
 Жүргізуші: - Специально к празднику готовят «Наурыз көже» 
(суп  –  «Наурыз»,  состоящий  из  семи  компонентов,  это:  мясо, 
соль,  перловка,  рис,  пшено  и  курт).  Коже  едят  до  сыта,  чтобы 
весь  следующий  год  был  плодоносным.  Давайте,  прежде  чем 
попробовать  коже  послушаем  наших  первоклассников,  которые 
подготовили прекрасное стихотворение о Наурыз коже:
1-оқушы: - Ашық болсын қас-қабақ,

142
                    Тас атқанды аспен ат.
 
           Бейтаныс та, таныс та –
 
           Бүгін төрде бас қонақ.
2-оқушы (жалғастырады): - Арпа, бидай, тары бар,
 
            Қатық, малта, ағы бар,
 
            Ішілетін, жейтіннің
 
            Бұл көжеде бәрі бар.
3-оқушы (жалғастырады):-Ошақта көп шоқ әлі,
 
            Астың ауыр обалы.
 
            Астан үлкен ешкім жоқ,
 
            Қазан ауызы жоғары.
Мұғалім:  -  Рахмет,  балалар!  Өте  жақсы  жаттапсыңдар, 
мүлтіксіз, мүдірмей айттыңдар!
Жүргізуші:  -  Казахский  дастархан  очень  богат  и  щедр  на 
угощения. 
Дәмге толы дастарқан ортаға қойылады.
Ортаға бірінші  оқушы шығып, «Наурызым, армысың!» өлеңін 
нақышына келтіре жатқа оқиды.
(Өлеңді  оқып  тұрып,  дастарханға  шақыру  қимылдарын 
жасайды). Дастарқан басына 4-5 оқушы отыра бастайды.
Үшінші оқушы (дастарханды көрсетіп тұрып):
- Дастарханда  – бауырсақ,
  Тойғаныңша алып қой.
  Көңілді бұл мереке –
  Есте қалсын Наурыз той!- дейді.
Дастархан басында отырғандар бауырсақтан ауыз тиеді.
Жүргізуші:  -  За  дастарханом  самого  старшего  просят 
произнести  бата.  Дастархан  басында  отырғандар  жамырай: 
(Ақсақал, бата беріңіз!» - дейді, қолдарын жаяды. Ақсақал (бата 
оқиды):
- Бақ қонсын,
  Дәулет дарысын,
  Бас аман болсын,
  Деніміз сау болсын, Әумин!

143
Дастархан басында отырғандар да беттерін сипап, «Әумин!»- 
дейді.
Мұғалім: - Өте жақсы, балалар, рақмет сендерге!
Жүргізуші: - А теперь послушаем ученика 1 «А» класса. Он 
выучил стихотворение о Наурызе. Оқушы жатқа  оқиды:
- Жарқыра, жайна, Наурызым,
  Қабағы жаудың түйілсін.
  Береке-байлық, дәм-тұзың
  Халқыма менің бұйырсын!
- Рахмет, қандай тамаша өлең! Өте жақсы оқып шықтың!
- Ребята, что же вы узнали сегодня, что увидели, что поняли?
(Оқушылар жамырап айтып жатты).
Мұғалім:  -  Сонымен,  балалар,  тақтаға  қарайық!  Тақтадағы 
жазылған сөйлемдер: «Наурыз – жыл басы», «Наурыз – Көктем», 
«Наурыз  –  жаңа  күн».  Оқушылар  оқып,  аударып  берді.  Неге 
«Наурыз  –  Көктем»  дейміз?  деген  сұраққа  наурыз  –  өмірдің, 
табиғаттың  оянуының  басы  екендігін  ,табиғат  көктемде  оянып, 
гүлденетіндігін, жаңа қайнаған өмір басталатындығын, сондықтан 
мерекелік шара  да «Наурыз – Көктем» деп аталғандығын айтты.
Мұғалім:  -  Жарайсыңдар,  балалар!  Наурыз  –  это  новый  год, 
новый день новой жизни. Давайте поздравим всех присутствую-
щих с новым днем, с новым годом и скажем на казахском языке 
«Поздравляем!»
Оқушылар 
«Жаңа 
күніңмен», 
«Жаңа 
жылыңмен», 
«Құттықтаймыз!» деген сөздерді хормен айтып берді.
Мұғалім: - Балалар, әнсіз мереке бола ма екен? Ребята, какой 
же  праздник  без  песни?!  Сегодня  к  нам  в  гости  пришла  Галина 
Геннадьевна  Чапаниди!  Ребята,  она  не  просто  учитель  пения 
и  музыки,  она  известная  певица  нашего  города.  Без  ее  пения 
не  обходится  ни  один  праздник,  ни  одно  мероприятие  нашего 
города. Ее голос знаком всем! Мы должны гордиться, что учимся 
у  нее.  Галина  Геннадьевна  рояльдің  сүйемелдеуімен  «Қазақы 
дастарханым» әнін орындап береді.

144
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Бас редакторы - Зернебек ШІЛДЕБАЙҰЛЫ.
“Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде –
Казахский язык и литература в русской школе”  –
ай сайын шығатын республикалық 
ғылыми-педагогикалық жұрнал.
Құрылтайшы және шығарушы: 
“Білім және Ғылым” жауапкершілігі шектеулі серіктестігі.
Жауапты редакторы –  Гүлзия БОЛАТБАЙҚЫЗЫ.  
Корректоры - Гүлзира ӨМІРБЕКҚЫЗЫ.
Компьютерде теріп, беттеген – Жанар СЕЙДУЛЛАҚЫЗЫ.
Қолжазба қайтарылмайды. Авторлардың мақалаларындағы
ой-пікірлер редакцияның көзқарасын білдірмейді.
Жұрнал Қазақстан Республикасының Мәдениет, ақпарат 
және спорт министрлігінің Ақпарат және мұрағат 
комитетінде тіркеліп, оған 2005 жылдың қыркүйек 
айының 14-і күні Бұқаралық ақпарат құралын есепке 
қою туралы №1402-Ж Куәлігі берілген.
Басуға 20.04.2012 ж. қол қойылды. Пішімі – 84х108 1/32.
Офсеттік басылым. Әріп түрі – Times New Roman.
Шартты басылым табағы – 8.0. Есептік баспа табағы – 7.68. 
Таралымы – 1910. Бағасы – келісімді. ИНДЕКСІ – 75697.
Мекен-жайымыз: 050009, Алматы қаласы
Гайдар көшесі, 123-үй.
Бас редактордың қабылдау бөлмесі және 
бөлімдер.........................256-06-46.
Факс................................256-13-41.   
Электрондық пошта: KazUlagat@mail.ru
Басылатын жері – «Хай Текнолоджи» полиграфиялық 
кешені. Алматы қ., Мыңбаев көшесі, 43. 
РЕСПУБЛИКАНСКОЕ НАУЧНО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ
 ИЗДАНИЕ ТОВАРИЩЕСТВА С ОГРАНИЧЕННОЙ
 ОТВЕТСТВЕННОСТЬЮ “БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ”
© «Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде -
Казахский язык и литература в русской школе»,
 №4, 2012 ж., 144 бет, Алматы.

Каталог: uploads -> magazine -> pdf
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> АҚпан 2011 февраль ақылдастар алқасы: Зейнеп ахметова, Бөлек аманбаева, Мұзафар
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Жүсіп баласағҰНИ
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық

жүктеу 2.98 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет