Жүсіп баласағҰНИ. ҚАзақ тілі мен



жүктеу 3.57 Kb.
Pdf просмотр
бет1/10
Дата09.09.2017
өлшемі3.57 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Адамға екі нәрсе тірек тегі:
Бірі - тіл, бірі - ділің жүректегі.
                                 
Жүсіп БАЛАСАҒҰНИ.
   ҚАЗАҚ ТІЛІ МЕН 
   ӘДЕБИЕТІ ОРЫС 
       МЕКТЕБІНДЕ 
Казахский язык и литература 
             в русской школе
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҒЫЛЫМИ – ПЕДАГОГИКАЛЫҚ 
БАСЫЛЫМ
 2001 жылдың
қаңтар айынан          
 4/2011 
СӘУІР
бастап шығады
РЕСПУБЛИКАНСКОЕ НАУЧНО – ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ   
ИЗДАНИЕ
АҚЫЛДАСТАР АЛҚАСЫ:
   
Жаңылхан  АДАМБАЕВА,  Рақыш  ӘМІРОВ, 
Берікжан 
ӘЛМҰХАМБЕТОВ, 
Айша 
ӘЛІМЖАНОВА,  Шәмша  БЕРКІМБАЕВА,  Роза 
БАТТАЛ,  Әлімхан  ЖҮНІСБЕК,  Қарлығаш 
ЖҮНІСХАНОВА, Мәрия КӨПЖАСАРОВА, Қайсар 
ҚАДЫРҚҰЛОВ,  Ольга  МЫРЗАГЕЛДИНОВА,       
Фаузия  ОРАЗБАЕВА,  Күлпәш  САРИЕВА,  Пиалаш 
СҮЙІНКИНА. 
 
 
«Білім және 
Ғылым» 
жауапкершілігі 
шектеулі 
серіктестігінің 
ай сайын 
шығатын 
республикалық 
ғылыми - 
педагогикалық 
жұрналы 
 

МАЗМҰНЫ – СОДЕРЖАНИЕ
                                         
        
Педагог пайымы
Майгүл МҰСТАФИНА.                Білім беруді ақпараттандырудың тиімділігі.......3
Құралай СМАҒҰЛОВА.               Ұрпақ тәрбиесі - ұлт болашағы...........................9
                                       Тиімді әдіс - баршаға ортақ
Гауқар ЖҮСІПОВА.                      Қазақ тілі мен әдебиет сабақтарында жаңа
                                                           ақпараттық технологияларды қолдану..............12
Айжан ЧАЖАЕВА.                        Сыныптан тыс жұмыстар арқылы 
                                                           оқушылардың  қазақ тіліне деген 
                                                           қызығушылығын қалыптастыру........................18
                                 Әдістеме әлемінде: қазақ әдебиеті
Гүлнар ЖОТАБАЕВА.                  Жүз жасаған бәйтерек........................................24                                     
Зәуреш НҰРЫМОВА.                    Міржақып Дулатұлы..........................................32
                                                  Әдеби кеш   
С.СЫЗДЫҚОВА.                            Поэзия - жүрек тілі.............................................38
Райгүл МҰҚАШЕВА.                    Біз білетін Мұхтар Әуезов.................................41       
                                    Білім негізі - бастауышта
Сұлушаш РЫМБЕКҚЫЗЫ.        Төл дыбыстарға қатысты қыс келбеті...............45  
Ақмарал ЛЕСОВА.                        Тіл дамытатын менің досым..............................48
Айнұр ШАКИРОВА.                      Ой-өрісті кеңейткен  вокзал...............................51
                                    Әдістеме әлемінде: қазақ тілі
Айнаш АҚБАСОВА.                      Көмекші есімдерді сөйлеткен 
                                                           домбыра...............................................................54
Зәуре АБУОВА.                               Уақыт құзырындағы сөздер сыры.....................57
Айнагүл ЖАЗИЕВА.                      Тіл тағдыры - ел тағдыры..................................61
Раушан ХАСЕНОВА.                     Етістіктің шақтарында - мемлекеттік биліктің 
                                                           жоғары органдары...............................................64
Алмагүл НҰҒМАНОВА.               Саяхатшы Саян септіктері ................................72
Зейнеп ЖАМАЛИЕВА.                 Терминге бай Қысқы Азиада ойындары  - 
                                                            Қазақстанда........................................................79
Зәуреш ҚҰРМАНҒАЛИЕВА.       Сөйлем құруға баулыған құстар.......................83
                                           Білім  сынағында
Гүлнар НҰРҒОЖИНА.                 6-сыныпқа арналған тест сауалдары................88
Айжан СЛЯМХАНҚЫЗЫ.           Қазақ әдебиетінен 5-сыныпқа арналған 
                                                            жылдық қорытынды тест..................................92
                                           Мұғалімдерге көмек
Ботагөз ИСИНЕЕВА.                     Сатылай кешенді талдауды пайдалану.............96
Күлбарам ҚАЙМАҚОВА.             Қазақ тілі сабағында қолданылатын ойындар 
                                                            және оларды ұйымдастыру жолдары.............101
С.ҚОНЫСБАЕВА.                          Шетел тілін оқытуда ғылыми-әдеби 
                                                            оқулықтарды қолдану.......................................112
                                       Сыныптан тыс тәрбие
Ақбота АШЕНОВА.                       Қазақ тілінде сөйлейміз!..................................116
Қанапия БАРАҚАТОВА.               Бақытты сәт.......................................................121
Кенжегүл ҚАШҚЫНБАЕВА,       «Ата-жұрт» этногеографиялық
Алмаш ОТАРБАЕВА.                     олимпиадасы.....................................................125
                                   Сіз қалай ойлайсыз, оқырман?
Зернебек ШІЛДЕБАЙҰЛЫ.         Жеті атаны қалай таратып жүрміз?................132
                                            Ұлыстың ұлы күні!
Майра ОҚАПОВА.                          Наурыз - жыл басы!.........................................133
Бақытгүл БАСЫҒАРИНА.            Наурыз тойы.....................................................138
                                            
Бір өлең - бір әлем
Қарлығаш ӘБІЛҚАЙЫРОВА.     Рухы биік жеңешем.........................................142

3
Педагог пайымы
                                                                      
Майгүл МҰСТАФИНА, 
        Халықаралық бизнес университетінің 
              Тілдер кафедрасының доценті, п.ғ.к.
БІЛІМ БЕРУДІ 
АҚПАРАТТАНДЫРУДЫҢ 
ТИІМДІЛІГІ     
 
Қазіргі  кездегі  шапшаң  жүріп  жатқан  жаһандану  үрдісі 
әлемдік  бәсекелестікті  күшейте  түсуде.  Н.Ә.Назарбаев 
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына 
кіру стратегиясында «Білім беру реформасы – Қазақстанның 
бәсекеге нақтылы қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік 
беретін аса маңызды құралдарының бірі» деп атап көрсеткен 
болатын.
 
Болашақта  экономиканың  табысты  болуы  қазіргі 
кезде  берілетін  білімнің  сапасына  тікелей  байланысты. 
Олай  болса,  білім  беру  жүйесін  жетілдіру,  оның  бәсекеге 
қабілеттілігін  арттыру  –  аса  маңызды  міндеттердің  бірі 
болып қалады. 
Білім беруді дамыту, оның бәсекеге қабілетті болуы - барша 
педагог қауымның әлеуметтік қызметінің арқауы, азаматтық 
борышының  негізі,  идеологиялық  тұғырнамасының  тіреуі 
болып табылады. 
Жоғары  оқу  орындарында  берілетін  білімнің  мақсаты 
Қазақстан  экономикасының  кез  келген  саласы  үшін 
сұранысқа  ие,  біліктілігі  жоғары  жұмыс  күшін  әзірлеу 
екені  белгілі.  Әрине,  ұлттық  білім  беру  жүйесі  әлемдік 
білім  кеңістігінің даму үрдістерін басшылыққа ала отырып, 
тиісті  нәтижелерге  қол  жеткізуді  көздейді.  Еліміздің 
жетекші  жоғары  оқу  орындарының  «Университеттердің 

4
Ұлы  Хартиясына»  қол  қоюы,  яғни,  Болон  декларациясына 
қосылуы  –  еуропалық  білім  беру  кеңістігіне  кірудің  тағы 
бір сәтті қадамы деп айтуға болады. Осы декларацияда атап 
көрсетілгендей, жоғары сапалы білімге қол жеткізу сапаны 
басқару  технологиясы  мен    әдіснамасын  енгізу  арқылы  
қамтамасыз етіледі.
Қазақстан  Республикасының  білім  беруді  дамытудың 
2011-2020 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасында 
қойылған:  «Еңбек  нарығының,  еліміздің  индустриялық-
инновациялық міндеттері мен жеке тұлғаның қажеттіліктерін 
қанағаттандыратын  және  білім  беру  саласындағы  үздік 
әлемдік тәжірибелерге сай келетін жоғары білім сапасының 
жоғары  деңгейіне  қол  жеткізу»    бағдарламалық  мақсаты 
сапалы білімнің қолжетімділігін қамтамасыз ету қажеттігін 
көрсетіп отыр. 
Жоғарыда  аталған  білім  беру  бағдарламасында 
жастардың  бойында  белсенді  азаматтық  ұстанымды, 
әлеуметтік жауапкершілікті, отансүйгіштік сезімді, жоғары 
адамгершілік және көшбасшылық қасиеттерді қалыптастыру 
мақсаты да үлкен жауапкершілікті талап етеді. 
ҚР «Білім туралы» Заңында көрсетілген білім саласындағы 
мемлекеттік саясаттың негізгі ұстанымдарының бірі - әрбір 
азаматтың интеллектуалдық дамуы болып табылса, жоғары 
оқу орнында білім алу кезінде студенттің интеллект деңгейі 
өсіп,  қалыптасады.  Қазіргі  кезде  мамандық  атаулының 
барлығы  бейімділікті,  ептілікті,  шапшаңдықты,  ерекше  ой 
қызметін,  мол  шығармашылық  мүмкіндікті,  өзін  қоршаған 
түрлі  жағдайларға  тез  икемделіп  қана  қоймай,  оларды 
керек  бағытына  шығармашылықпен  бұра  білу  қабілеттігін 
қажет  етеді.    Өйткені,  қандай  да  мемлекеттің  келешегі  – 
білімді  жастардың  қолында  екені  белгілі.  Сол  себептен 
де  еліміздегі  білім  беру  жүйесінде  мемлекеттің  ұстанған 
саясатының  ауқымы  кеңейіп,  берілетін  білімнің  сапасын 

5
көтеру, ойлау мәдениетін қалыптастыру, өзіндік түсінуі мен 
белгілі бір нәтижеге қол жеткізу мақсатында оқыту үрдісін 
ақпараттандыру мәселесі бірінші кезекке қойылып отыр.  
Біріккен  Ұлттар  Ұйымының  шешімімен  «ХХІ 
ғасыр–ақпараттандыру  ғасыры»  деп  аталды.  Қоғамның 
дамуына  сәйкес  қазіргі  ақпараттандырудың  сан  түрлі 
жолдары  мен  әдістері  күн  сайын  жаңарып,  толығып, 
өркендеп  отырған  тұста  жан-жақты  дамыған  кәсіби 
маман  даярлауда    педагогтардың  біліктілігін  ақпараттық-
коммуникациялық  технологияны    пайдалану    арқылы 
көтеру  негізгі  міндеттердің  біріне  айналып  отыр.
       
 
Қазіргі  уақытта    «білім  беруді  ақпараттандыру»  деген  
тіркес біздің сөздік қорымызға еніп кетті.  Ақпараттандыру 
дегенімізді  қалай  түсінеміз?  Ақпараттандыру  –  ғылыми 
техникалық  прогресс  жетістіктерінің  күнделікті  тұрмысқа 
енуі,  яғни,  адам  өміріне  іс-әрекеттің  интеллектуалды 
түрлерінің жан-жақты әсер етуі мен рөлінің жоғарылауына 
байланысты  объективті  процесс.  Ал,  білім  беруді 
ақпараттандыру - ол оқыту мазмұны, әдісі мен ұйымдастыру 
түрлерінің  өзгерісін  тездетеді.  Бұл  процестегі  негізгі 
мәселе білім берудің мазмұны мен мақсатын өзгерту болып 
табылады, ал оны технологиялық жағынан қамтамасыз ету - 
өндірістік мәселе.
Қоғамды индустрияландыру кезеңінде білім беру жүйесі 
маманданған сауатты тұтынушыларды әзірлеуге бағытталса, 
ал,  білім  беруді  ақпараттандыру  жағдайында  бұл  мәселе 
білім берудің негізгі мақсатына ауысады. 
Қазіргі  кезде  жоғары  оқу  орындарында  оқытудың 
кредиттік  жүйесі  кеңінен  қолданылып  келеді.  «Кредиттік 
оқыту технологиясы бойынша оқу үдерісін ұйымдастырудың 
ережесінде»  оқу  үдерісін  ұйымдастырудың  басты 
міндеттерінің бірі ретінде - оқытудың интерактивті әдістерін 
пайдалану екендігі атап көрсетілген. Осы мақсатты жүзеге 

6
асыру  үшін  ақпараттық  мәдениетті  қалыптастыруда  жаңа 
әдістерді қолдану қажеттілігі туындап отыр. 
XXI  ғасырда  ақпараттанған  қоғам  қажеттілігін 
қанағаттандыру үшін білім беру саласында келесі міндеттерді 
шешу  көзделген:    компьютерлік  техниканы,  Интернет,  
электрондық  және  телекоммуникациялық  құралдарды, 
интерактивті  құралдарды,  электрондық  оқулықтарды  оқу 
үрдісіне тиімді пайдалану арқылы берілетін білімнің  сапасын 
арттыру.  Сабақты  компьютер,  интерактивті  құралдардың 
көмегімен оқыту арқылы оның ғылымилығын да арттыруға 
болады. 
Ақпараттық  технологияларды  игеру  қазіргі  заманда 
әрбір  жеке  тұлға  үшін  қажетті  шартқа  айналды.  Әрбір 
елдің технологиялық даму дәрежесіне оның экономикалық 
қуаты  мен  халқының  тұрмыс  деңгейі  ғана  емес,  сол  елдің 
әлемдік  қоғамдастықта  алатын  орны,  басқа  елдермен 
экономикалық және саяси ықпалдасу мүмкіндіктері, сондай-
ақ,  ұлттық  қауіпсіздік  мәселелерін  шешуіне  байланысты. 
Жедел дамып отырған ғылыми- техникалық прогресс қоғам 
өмірінің  барлық  салаларын  ақпараттандырудың  ғаламдық 
процесінің негізіне айналады. Ақпараттық - технологиялық 
дамуға және бүгінгі таңда  оның  қарқындап алға  басуына 
экономиканың  жағдайы,  адамдардың  әл-ауқат,  тұрмыс 
деңгейі, ұлттық мемлекеттік қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік 
қауымдастықтағы мемлекеттің рөлі тәуелді болып отыр. 
Ғылым  мен  техниканың  даму  қарқыны  білім  беру 
саласында  оқыту  үрдісіне  жаңа  технологиялық  әдістер, 
оның  ішінде  интерактивті  құралдарды  кең  көлемде 
қолдануды  қажет  етеді.  «Қазіргі  заманда  жастарға 
ақпараттық технологиямен байланысты әлемдік стандартқа 
сай мүдделі жаңа білім беру өте қажет» деп Елбасымыз атап 
көрсеткендей, жас ұрпаққа білім беру жолында ақпараттық 
технологияны  оқу  үрдісінде  оңтайландыру  мен  тиімділігін 

7
арттырудың маңызы зор.
Интерактивті 
құралдарды 
сабаққа 
пайдалану 
дидактикалық бірнеше мәселелерді шешуге көмектеседі: пән 
бойынша базалық білімді меңгеруге; алған білімді жүйелеуге; 
өзін-өзі бақылау дағдыларын қалыптастыруға; жалпы оқуға 
деген ынтаны арттыруға; студенттердің оқу материалдарымен 
өздігінен жұмыс істеу барысында әдістемелік көмек беруге.
Бұл технологияны оқу материалын хабарлау және ақпаратты 
меңгеруін  ұйымдастыру  арқылы,  көзбен  көру,  жадын 
іске  қосқанда  арта  түсетін  қабылдау  мүмкіндіктерімен 
қамтамасыз  ететін  әдіс  деп  қарауға  болады.  Жалпы  білім 
алушылар  естігенінің  5%  және  көргенінің  20%  есте 
сақтайтыны  белгілі.  Ал,  аудио    және  бейне  ақпаратты  бір 
мезгілде  қолдану  есте  сақтауды  40-50%  дейін  арттырады. 
      Қазіргі  кезде  сабаққа  дайындалу  барысында  оқытушы 
сабақтың танымдылығы жағынан қызықты әрі жаңаша өтуі 
үшін  қажетті  материалды  іздеу  мен  жүйелеуге  жұмсайды. 
Ал,  бүгінгі  таңда  компьютерді  оқыту  үрдісінде  пайдалану 
әр түрлі сипатқа ие. Ақпараттық технологияны жан-жақты 
меңгеру-бүгінгі ұстаздардың алдында тұрған басты міндет. 
Ғылым  ғасыры  деп  танылған  қазіргі  таңда  компьютер 
өмірдің  барлық  саласына  кеңінен  енуде.
 
Олай  болса,  әр 
оқытушы өз біліктілігі мен шеберлігі арқасында ақпараттық 
технологияның  озық  жетістіктерін  қолдана  отырып, 
студентке  сапалы  білім  бере  алады.  Сабақта  уақытты 
үнемдеу, демонстрациялық материалдар даярлау мақсатында 
интерактивті тақтаны пайдаланған тиімді. 
«Интерактив»    сөзі  бұл  жерде  -  inter  (бірлесу),  act 
(әрекет жасау) ұғымын білдіреді, яғни,  білім беру кезінде 
студенттердің  топпен,  бірлесіп  жұмыс  жасауына  тікелей 
көмек ететін құрал болып табылады.          
Қазақстан  Республикасының  «Білім  туралы»  Заңында: 
«Білім  беру  жүйесінің  басты  міндеттерінің  бірі  -  білім 

8
беру  бағдарламаларын  меңгеру  үшін  жағдайлар  жасау 
керек»  деп  көрсетілген.  Солардың  бірі  білім  беруді 
ақпараттандыру  барысында  дидактикалық  және  оқыту 
құралы болып компьютер саналады. Қазір кез келген білім 
беру  саласында  мультимедиялық  электрондық  оқыту 
құралдары  барлық  пәндерді  оқытуға  пайдаланады.  Бұл 
бағытта ақпараттық технологияны оқыту үрдісіне қарқынды  
түрде  енгізу  бағытында  қолданылатын    құралдардың  бірі 
–  бағдарламалық-техникалық  кешен  болып  саналатын 
интерактивті  тақтаны  тиімді  пайдалану  арқылы  берілетін 
білімнің сапасын арттыруға болатынына көз жетіп отыр. 
Біздің  бақылауымызша,  жастардың  интерактивті 
құралдар көмегімен  қалыптасатын және жүзеге асырылатын 
ойлау  қабілеті  бұрынғы  технологиялар  арқылы  берілетін 
ойлау  жүйесінен  өзгеше  болатындықтан,  бұл  жерде  білім 
алушының ойлау қабілеті, түсінігі ғана емес, сонымен қатар 
қабылдау, есте сақтау жоғарғы деңгейде болады.
Білім  беру  үрдісін  ақпараттандыру  –  жаңа  ақпараттық 
технологияларды  пайдалану  арқылы  оқыту  мақсаттарын 
жүзеге  асыра  отырып,  оқу-тәрбие  үрдісінің  тиімділігі  мен 
сапасын жоғарылатуды көздейді. 
 
Қазіргі заман оқытушыдан 
тек  өз  пәнінің  терең  білгірі  болуды  ғана  емес,  тарихи 
танымдықты, педагогикалық-психологиялық сауаттылықты, 
саяси  экономикалық  білімділікті  және  ақпараттық 
сауаттылықты  талап  етеді.  Ол  заман  талабына  сай  білім 
беруде жаңалыққа жаны құмар, шығармашылықпен жұмыс 
істеп,  оқытудың  жаңа  технологиясын  шебер  меңгерген 
жан  болғанда  ғана  білігі  мен  білімі  жоғары  жетекші  тұлға 
ретінде  ұлағатты  саналады.  Студенттерге  ақпараттық 
білім  негіздерін  беріп,  олардың  логикалық  -  құрылымдық 
ойлау  қабілеттерін  дамытып,  болашақ  маман  иесі  ретінде 
ақпараттық технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру 
құралы  ретінде  пайдалану  дағдыларын  қалыптастыра 

9
отырып,  ақпараттық  қоғамға  бейімдей  білгенде  ғана,  алға 
қойылған мақсаттар мен міндеттер орындалады.       
  Олай     болса,    білім    беру   жүйесін   ақпараттандыру- 
жастардың  танымдық,  шығармашылық,  саралау,  талдау, 
жүйелей білу сияқты қабілеттері мен құндылық бағдарларын 
дамыту арқылы  қалыптастыруды  көздейтін  адам  дүниета-
нымының құрамдас бөлігі болып табылатын интеллектуалды
 дамуды   қалыптастырудың  аса  маңызды  да  тиімді   жолы 
екені  белгілі.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. «Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу үдерісін 
ұйымдастырудың ережесі». 
2. ҚР «Білім туралы» Заңы, 2007 ж.
3.  ҚР-да  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға 
арналған Мемлекеттік бағдарламасы.
4. А.А.Палаев. Активные методы обучения.М. Профиздат, 
2005 г. 
   
   
 
Құралай СМАҒҰЛОВА,
Астана қаласындағы
№36 орта мектептің 
қазақ тілі мен әдебиеті
пәнінің мұғалімі.
ҰРПАҚ ТӘРБИЕСІ – ҰЛТ 
БОЛАШАҒЫ
Адам баласы жарық дүниеге келгеннен бастап тәрбие бесігінде  
әлдиленеді. Бүгінгі таңдағы әлеуметтік-экономикалық жағдай 
демократияланған  мектептердегі  тәлім-тәрбие  мазмұнын 
қайта  қарап,  жаңартуды,  халықтық  педагогиканы  тәрбие 

10
үрдісінде негізге алуды талап етіп  отыр.  Өйткені,  әр  ұлттың 
тарихының  ұрпақтарға  оқытылуы,  салт-дәстүрінің  сақталуы 
және әдебиет пен өнердің дамуы - ұлттық бостандық жағдайында 
ғана жүзеге асырылады.
Әр заманның қоғамдық ортасында өз талабы мен талғамы 
болады.  Сондықтан  қазіргі  қоғамдағы  тың  өзгерістерге 
байланысты бүгінгі ұрпаққа беріліп отырған тәрбие де біршама 
өзгергені баршамызға мәлім. Алайда, оның жақсы және жаман 
жақтарының таразы басында тең келуі көп алаңдатады. Жақсы 
жақтары: “Егеменді елде тәуелсіз өмір сүруіміз. Төл тілімізде 
ойымызды  ашық  әрі  еркін  жеткізуіміз,  төл  тарихымызды 
қастерлеуіміз, төл мәдениетімізді төл тілімізде еркін меңгеріп, 
өзге шет елдермен бәсекеге түсуге бет алуымызда.
Ал,  жаман  жағы  ұлт  мәдениетіне  зияны  тиетін  көптеген 
орыс пен батыс елдерінің музыкасына, киносына, бейнебаянына 
құйтырқы  құштарлықтың  күннен-күнге  арта  түсуінде.  Бұл 
айтылғандар ұрпақ тәрбиесіне кері әсер етері даусыз. Сондық-
тан,  келешегіміз  жарқын  болсын  десек,  осы  мәселені  қолға 
алғанымыз жөн. Ендеше,   «Еліміздің   ертеңі  - бүгінгі   жас 
ұрпақтың қолында,  ал,  жас   ұрпақтың   тағдыры   -   ұстаздардың    
қолында»      деп  Н.Ә.  Назарбаев  айтқандай,  бала  тәрбиесінде 
үлкен  орын  алатын  адам,  ол  -  ұстаз.  Отбасынан  кейінгі  бала 
тәрбиесінде зор маңызға ие орын - мектеп. Сондықтан, оқыту ісін 
жастардың  белсенді  ақыл-ой  еңбегі,  саналы  іс-әрекеті  негізін-
де ұйымдастырып, тәрбие үрдісін ғылыми-тәжірибелік бағытта 
ұлттық  психология,  сана-сезім,  мінез-құлықты  қалыптастыру 
бойынша  жүргізген  жөн.  Сонда  ғана  жас  ұрпақтың  бойында 
туа біткен табиғи мүмкіндіктерін дамыту, бағалау, сенім, үлгі 
көрсету, талап ету арқылы жауапкершілігін жетілдіруге және жеке 
тұлғаны  қалыптастыруға  жол  ашады.  Сонымен  қатар  мектеп 
қабырғасындағы  әрбір  баладан  ел  тұтқасын  ұстар  тәрбиелі 
жеке тұлға қалыптастыру әрбір мұғалімнің қасиетті борышы 
болып саналады. Ол үшін, ең алдымен, қандай пәннің мұғалімі 

11
болмасын ел тарихын, сал-дәстүрін, тілін, дінін ардақ тұтатын, 
қастерлейтін  және  оны  оқушы  санасына  саналы  түрде  сіңіре 
алатын жан болуы тиіс. Сондықтан да ұстаз тағылымы - ұрпақ 
тәрбиесінің көзі болып табылады.
Жас ұрпақты тәрбиелеуде отбасы маңызды рөл атқарады. 
Отбасы - адамзат бесігін тербеткен ұя десек, ата-ана - баланың бас 
ұстазы екенінде дау жоқ. Ата-ана балаға өмірдің алуан түрлі қыры 
мен  сырын,  тылсым  дүние  жұмбақтарын  танытып,  тағылым-
талғамға, әдептілікке баулиды. Өйткені, отбасы - таным бесігі, 
өркениет  ошағы,  үлгі-өнеге  бастауы.  Ата-ананың  күнделікті 
өмірдегі еңбегі, адамдық бейнелері, жақсы мінез-құлқы, дұрыс 
қарым-қатынасы - ұрпағына өнегелі үлгі. Отбасында бала атадан 
- ақыл, анадан - мейір алады. Сондықтан болар дана халқымыз 
«ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» дейді.
Отбасындағы тәрбие қоғамдық тәрбиемен тығыз байланыста 
болып,  тәрбие  құралдарының  әдістері  дұрыс  таңдалынып 
жүргізілсе, ізгілікті тәрбиенің қаланары сөзсіз.
Баланың мектепте алған тәрбиесі мен ата-ананың берген үлгі-
өнегесі - ұлт болашағы үшін үлкен маңызға ие.
Ел  тірегі  -  бүгінгі  жас  ұрпақты  білімді,  өнегелі  етіп 
тәрбиелей алсақ, біз болашағымызға зор сеніммен қараймыз.
Деген екен

Каталог: uploads -> magazine -> pdf
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> АҚпан 2011 февраль ақылдастар алқасы: Зейнеп ахметова, Бөлек аманбаева, Мұзафар
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Мектебінде
pdf -> Жүсіп баласағҰНИ
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық
pdf -> «Қазақ тілі мен әдебиеті» және «Ұлағат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің ай сайын шығатын Республикалық

жүктеу 3.57 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет