Жалғасы 3-бетте иә



жүктеу 0.71 Mb.

бет4/6
Дата09.01.2017
өлшемі0.71 Mb.
1   2   3   4   5   6

Тілеу КӨЛБАЕв, 

тарих ғылымының докторы,

академик, профессор

   Ұлы жеңістің 

жылдығына 

   269 күн қалды

Фашизмнің қара түнегі ел басына төн генде, отанды қорғауға 

ерлермен бірге, әскери қызметке міндетті болмаса да мыңдаған 

қыз-келіншектер де өз ерік те рімен майданға сұранған болатын. 

Соғыстың соңғы бір сәтінде Кеңес Армиясында 600 мыңнан 

астам әйел жауын герлер болса, оның 80 мыңы офи цер еді. олар 

ұшақпен аспанда сам ға ды, танк жүргізді, барлауға барып, ұрыс 

да ласында мергендік көрсетті. Ат қыш мер гендер мектебін бітірген 

әйел дер 12 мыңнан астам жаудың көзін жой ды. Май дандағы 

дәрігерлердің 41 пайы зы, фельдшерлердің 43 пайызы, мед би-

ке лер дің 100 пайызы әйелдер болатын. ұлы отан соғысында 

100 мыңнан астам әйел  дер ордендермен, медальдармен ма-

рапатталды, олардың 91-і Кеңес ода ғы ның батыры атағын алды. 

Соңғы архивтік мәліметтерге қара ған да, Қазақстаннан майданға 

5183 қыз-келіншек аттанған. 

олар қай майданда болсын батыр лық пен табандылықты, 

отанға шексіз бе рілгендіктің жарқын үлгілерін көрсетті. 

той жасауға қызмет орнынан көмек алуға болады 

Фотосуретке қайда түсемін десеңіз де, еркіңіз

Бұл сауалға әділет департаменті ма ма­

ны жауап береді:

–  Әділет  департаментінің    Халықты 

құ  жат  тан  дыру  және  тіркеу  жөніндегі  жұ-

мыс  ты  ұйымдастыру  бөлімімен  қр  Әділет 

ми  нис  трлігінің 2005 жылғы 4 наурыздағы 

№74 бұйрығымен бекітілген нұсқаулыққа 

ен  гі  зіл ген  өзгерістер  мен  толықтыруларда 

көр  се тіл ген дей, 

фотосурет 

азаматтың 

нақ ты  жасымен  сәйкес,  өлшемі  3,5х4,5 

см.,  ашық  фонда  болуы  және  азаматтың 

бет-әлпеті  суреттің  75  пайыз  көлемін 

қамтуы  тиіс.  Компьютерлік  үл гілеу  мен 

ксерокөшірме арқылы жасалған фотосурет 

жарамсыз болып табылады. Фо то су рет тер 

фотобаспа  әдісімен  тығыз  фо то қа ғазда, 

бір негативтен шығарылуы шарт. Ха лық қа 

қызмет  көрсету  орталығының  «тек  біздің 

мекеме  фотосуретшісінің  фото су ретін  қа-

былдаймыз» деген талабы заңсыз.

45  жасқа  толуыма  байланысты  жеке  куәлігімді  ауыстыру  үшін  Халыққа 

қызмет  көрсету  орталығына  тапсырып  едім.  «Фотосуретке  біздің  фотограф 

түсіреді» деп менің фотосалонда түскен суретімді қабылдамай тастады. осылай 

мені екі рет шығындатты. осы заңды ма?

Айнұр СыздыҚовА, Тараз қаласы

отбасын  құруыма  байланысты  кәсіпорыннан  материалдық  жәрдемақы 

алуыма бола ма? Егер болса, қандай ереже, заңнама бойынша және қандай 

көлемде алуыма болады? 

динара ӘдІЛБАЙ, Астана қаласы

Мамандардың берген мәліметіне қа -

ра ғанда, «Мемлекеттiк бюджет қа ра жа ты 

есебінен  қр  органдарының  қыз мет кер-

ле ріне сыйлық беру, материалдық кө мек 

көрсету және лауазымдық жал а қы ла ры-

на үстемақылар белгілеу ережесін бе кі ту 

ту ралы»  қр  Үкіметінің  2001  жыл ғы  29 

та мыздағы  №1127  қаулысына  сәй кес, 

қыз мет керге материалдық көмек көр се-

ту оның материалдық жағдайына бай ла-

ныс  ты мынадай жағдайларда беріледі:

 оның отбасы мүшелері, жақын туған-

туыс  тары  немесе  құда-жекжаттары  қай-

тыс бол ғанда

 некеге тұрғанда; 

 бала туылғанда, бала асырап алғанда;

  қосымша  қаржылық  шығындарды 

та  лап ететін емдеу жүргізілгенде; 

  оған  қатысты  құқыққа  қарсы  іс-қи-

мыл  дар  жасалғанда  (тонау,  ұрлық  және 

т.б.);  


 дүлей табиғи апаттар орын алғанда; 

  қыз меткер  зейнеткерлiкке  шық-

қан да. 

басқа  ұйымдық-құқықтық  нысан-

да ғы  мекемелер  мен  кәсіпорындарда 

жұ мыс беруші қызметкерлердің өндіріс 

тиімділігі мен орындалатын жұмыстың 

сапасын  арттыруға  мүдделілігін  кү-

шейту  үшін  сыйлықақы  беру  жүйесін 

жә не  еңбекке  ынталандырудың  басқа 

да  түрлерін  енгізе  алады.  қыз мет-

кер лердің  еңбегіне  ақы  төлеу  және 

еңбекке ынталандыру жүйелері ұжым-

дық шарттың, еңбек шар тының та лап-

та рында және жұмыс берушінің ак ті ле-

рін де айқындалады. 



РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№139 (139) 



15.08.2009 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

5

ТүрТкі



Ән-ғұмыр

? Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

ұлағаТ


Сына

Ән-мұра


тағылым

Баспанасы Болмаған...

Аңызы:

Шәмші  өмірінің  соңына  дейін 

серілікпен  ғұмыр  кешіп,  бір  жерде 

тұрақтамаған.  Әр  жерде  көшіп-қо-

нып жүрген оның тұрақты бас па на-

сы  да  болмаған.  Сол  кездегі  үкі мет 

оған үй де бөліп бермеген.

Ақиқаты:

ұлы  сазгердің  әндеріне  талай 

сөз  жазған  қазақтың  үлкен  ақыны, 

кезінде  Шәмшінің  көзін  көрген  Қа-

дыр  мырзалиев  «Шәмші»  жур на-

лына  берген  сұхбатында:  «Әуел 

бас та  оның  пәтері  болмады.  мен 

нұр ғисамен  көрші  тұрдым.  Ол 

Шәм шіні қатты жақсы көретін. Бірде 

нұрғиса  Шәкеңді  Қонаевқа  алып 

кірді  де.  Бірақ  сол  жолы  қаладын 

пәтер  алғанымен,  қалада  тұрақтап 

қалды деп айта алмаймын».         

Қалдаяқов мұрасы 

Қалдыбекке ғана керек пе?

Шәмші шындығы

Ұлы адамдардың артынан қашанда сөз еріп жүреді. Бұл 

– заңдылық та. Ел арасында Шәмші туралы әртүрлі алып-

қашпа әңгімелер көп. оның рас-өтірігі қаншалықты, аңызы 

мен ақиқаты қайсы, мұны електен өткізу алдағы уақыттың 

еншісінде. Дегенмен біз осы төңіректегі кейбір әңгімелерге аз-

кем назар аударған едік.

алмат ИсӘДІл

алмат ИсӘДІл

1. ана туралы жыр 

ғафу Қайырбеков

2. ақ ерке ақ жайық 

Төлеген айбергенов

3. ақсұңқарым 

мұзафар Әлімбаев

4. арыс жағасында 

мұхтар Шаханов

5. ақ бантик 

мұхтар Шаханов

6. ағаларға ұқсаймыз 

мұзафар Әлімбаев

7. ақмаңдайлым 

мұзафар Әлімбаев

8. арман қыздар 

Тұманбай молдағалиев

9. алыс арман 

Қадыр мырзалиев

10. Әнім сен едің 

Тұманбай молдағалиев

11. Әсемсің әніңдей 

Сабырхан асанов

12. Бәрінен де сен сұлу 

мақсұтбек майчекин

13. Бақыт құшағында 

Тұманбай молдағалиев

14. Бейбітшілік туралы ана жыры  нұрсұлтан Әлімқұлов

15. Балтық теңізінде 

Сабырхан асанов

16. Бақыттымын құрбылар 

Қосжан мүсірепов

17. Биші қайың 

Еркеш Ибраһим

18. ғашық күндер 

Қадыр мырзалиев

19. Еркежан 

нұтфолла Шакенов

20. Жан ерке 

Қуандық Шаңғытбаев

21. Жүрек сыры 

ізтай мәмбетов

22. Жіберілген хат 

ақұштап Бақтыгереева

23. Жақсыгүл 

Сабырхан асанов

24. көккөлдегі кештер 

Сабырхан асанов

25. кел, Бурабайға 

Еркеш Ибраһим

26. күнде өтемін терезеңнің тұсынан  мақсұтбек майчекин

27. кешікпей келем деп ең 

мұхтар Шаханов

28. Қара көздер, қара қастар 

мұрат Хұсайын

29. Қыз сағынышы 

Тұманбай молдағалиев

30. Қарқаралым 

Қабдыкәрім ыдырысов

31. Қаракөз 

ізтай мәмбетов

32. Қайықта 

нұрсұлтан Әлімқұлов

33. Қыз жалғыз, біз екеуміз 

нұрсүлтан Әлімқұлов

34. Құшақ жайған қандай адам 

Шәмші Қалдаяқов

35. Қайдасың? 

нұрсұлтан Әлімқұлов

36. Қуаныш вальсі 

мұхтар Шаханов

37. менің Қазақстаным 

Жұмекен нәжімеденов

38. мойынқұмда 

нұрсұлтан Әлімқұлов

39. Отан 

Тұманбай молдағалиев

40. Ол жалғыз, біз екеуміз 

нұрсұлтан Әлімқұлов

41. Отырардағы той 

Сабырхан асанов

42. Сағынышым менің 

Сабырхан асанов

43. Сыр сұлуы 

Зейнолла Шүкіров

44. Сыған серенадасы 

Қадыр мырзалиев

45. Талдықорған – әнім менің 

мұқағали мақатаев

46. Тамды аруы 

Қадыр мырзалиев

47. Теріскей 

Сабырхан асанов

48. Шынарым 

Еркеш Ибраһим

49. Шығыстың шолпаны 

Тұманбай молдағалиев

50. Шалқар түні 

Қуандық Шаңғытбаев

Әннің аты 

ақынның аты-жөні

ҚапЕргЕ!

Құрметті  Алаш  оқырмандары,  қа-

дір лі әнсүйер қауым! Сіздердің на зар-

ларыңызға  композитор  Шәмші  Қал-

даяқовтың халық арасына кең та раған 

50  әнінің  тізімін  сөзін  жазған  ақын-

дардың аты-жөндерімен бірге ұсынып 

отырмыз.    Зерттеушілердің  айтуына 

қа рағанда, Шәмшінің 300-ге жуық ән-

д е рі  бар  екен.  Кейбіреулер  әндердің 

нақты саны 287 екенін айтады. Алайда 

Шәм ші  әндерінің  барлық  тізімі  мен 

оның  ноталарының  нұсқасы  әлі  күнг е 

дейін  толыққанды  зерттеліп,  зер де-

лене қойған жоқ. Алдағы уақытта ком-

позитордың  ел  естімеген  белгісіз  ән-

дері өз тыңдармандарына жетеді деген 

үміттеміз. 

Құрметті оқырман! Егер де сіздердің 

араларыңызда  Шәмші  мұрасына  бай-

ланысты  тың  деректерді  білетін,  оның 

беймәлім әндері жайында естіп-білген 

деректеріңіз  болса,  бізге  хат-жазып, 

хабарласыңыздар! Шәмші мұрасы – ел 

қазынасы!

                                                                                                                  



рЕДакцИя

композитордың 

халық арасына 

кең тараған 50 әні

...колхозда болғанда жастардың ау-

зынан,  шоферлерден,  кейде  шопан-

дар  дан,  кейде  обком,  райком  секре  -

тар ь  ла ры ның  өздері-ақ  айтып  жүретін, 

адам ды сүйсін діретін тамаша әндер бар. 

Бұрынғы  абай,  Біржан,  ақанның  ән-

дері  емес.  Жуық та  болып  өткен  ком по-

зи торлардың  жи на лысында  Қазақстан 

композиторлары  валь со мания  жолына 

түс ті  деп  сын  айт ты.  Бірақ  Хамидидің 

«Қа зақ  вальсі»,  Ш.Қал даяқов тың  «ақ 

маң дай лым»  сияқты  ва льс теріндей 

вальс кө бейе берсе екен дер ем.



мұхтар ӘУЕЗоВ, 20-том

«ақ маңдайлым» 

сияқты вальстер 

көбейе берсе 

екен... 

композитор 

мен ақын

композиторларымыз  мынадай  бір 

мә се ле ге  зер  сала  бермейтін  сияқты.  Өзі 

жоқ, яки көз алдында жүрмеген ақын ның 

сөзіне  ән  шығару  деген  ілуде  бір  кез де-

сетін  жайт.  Әннің  тексті  көбінесе  за каз-

бен жазылады. Демек, «заказщиктер жә-

не  поставщиктер»  бар.  Бұл  жерде,  мод а 

ательесіндегідей,  үстіне  қашан  шақ  бол-

ғанша қайта-қайта өлшеп көруге бо латын 

бар  заттан  барды  шығару  емес,  жоқ-

тан  барды  шығару  болғандықтан,  ақын 

мен  композитордың  творчествосы  үне мі 

заказды  көтере  бермейді.  Сон дық тан  да 

болар, біздің көптеген текстеріміз: «Те   ре-

зең нің әйнегін айнадай қып қой мас па ең» 

дәрежесінен  аспайды.  Халықтан  шыққан 

талант – оның ал дын да аса борышты. Ол 

борышты өтейтін ав тор лар шексіз бақытты 

да  жандар.  ал  шын  бақытты  жаулап  алу 

лотерея  би лет те рін  ойнату  емес  екендігі 

белгілі. 



Шәмші ҚалДаяҚоВ, 

«Қазақ әдебиеті» газеті, 

23 қаңтар, 1967 жыл.

мандолина қай ұлттың аспабы?  

Жанды бейне сақталған жалғыз фильм 

Қазақтың  небір  ақын-жа зу шы, 

саз гер лері,  белгілі  өнер  қай рат-

керлері мен танымал тұлғалары ту ра-

лы деректі фильмдер жоқтың қасы. 

Ба ғы мызға  қарай  қазақ  даласын 

әні мен тербеген Шәмші жайлы жал-

ғыз болса да, бір телефильмнің бар 

болғанына  шүкіршілік  етеміз.  Бас-

аяғы отыз минуттық «Қайран, Шәм-



Бертінде  ғана  арамызда  жүріп,  ғажап  әндерін  дүниеге  әкелген, 

талай адам көзін көрген «Қазақ вальсінің королі» – Шәмші Қалдаяқов 

туралы  оның  көзі  тірісінде  бір  ғана  телефильм  түсірілген  екен.  осы 

телефильмнің  авторы,  қайда,  қалай  түсірілгені  туралы  толығырақ 

білгім келеді.

Фаузия кӘрІмҚыЗы, Өскемен қаласы   

ші» телефильмінің авторы – режиссер 

Тілеген  ахметов.  Телефильм  Шәкең 

өмірден  озардың  алдында  ға на  тү сі-

ріл ген.    режиссердің  жанкешті  ең бе -

гі нің  арқасында  жарыққа  шыққан  те-

ле фильм  бүгінде  халықтың  кәдесіне 

жарап отыр. Шәмші ағамыз 60 жасқа 

келгенше бірде-бір рет камераға тү сі-

ріліп, теледидарға шықпапты. 

–  Телефильм  түсіру  туралы  түрлі 

жоспарлармен  жүргенімде  Шәмші 

аға мыз  қатты  науқастанып  қалды.  Ол 

нау қас танып  жатқан  кезде  Шәуілдір-

де гі қарындасының үйінде екенін естіп, 

оператор  аман  ысмайылов  екеуміз 

сонда бардық. Шәкең қанша қиналып 

отырса да сыр білдірмей, біраз әңгіме 

айтты.  Оларды  кинотаспаға  түсіріп 

алдық.  Бұл  кинокадрлар  түгелімен 

телефильмге енгізілді. Содан кейін кө-

не Отырар жерінде киноға кірген біраз 

эпизодтар түсірілді. Ташкент қаласына 

барып керекті деген жерлерді түсірдік. 

Соңғы кадрларда 1991 жылы Шәмші 

ағаның отбасымен жаңа жылды қарсы 

алған сәті түсірілді, – дейді телефильм 

авторы Тілеген ахметов.      



Естуімше,  Шәмші  Қалдаяқов  мандолина  аспабында  жақсы 

ой наған деседі. Әндерінің көпшілігін осы аспапта шығарған екен. 

менің білейін дегенім, осы мандолина  қай ұлттың ас па бы? 

керімше сӘБИтҚыЗы, Шымкент қаласы 

мандолина – ішекті-шертпелі  

ша ғын  ғана  музыкалық  аспап. 

Оның 


шектері 

саусақтармен 

емес, ар на йы медиатормен шер-

тіледі.    ман до ли на ның  металл 

шектері  қысқа  ды быс тар  шы ға-

рады.  ман до лина  ең  алғаш  XVI 

ға сыр да  Италияда  пайда  бол-

ған.  ал  келесі  жүзжылдықта  бұл 

аспап    әлемнің  түкпір-түк пі  ріне 

та рап үлгерді. аталмыш ас  пап  тың 

ең  кең  тараған  түрі  –  скрипкаға 

ұқсас    төрт  ішекті  неа по ли тан-

дық  мандолина.    ал  ми  лан дық 

ман долинада  бес  ішек  бо  ла ды. 

ман долинаға кейде ги та  р а ны да 

жатқызады. алайда ман до ли на-

ның гитарадан біршама айыр ма -

шы лығы  бар.  мандолина  –  же-

ке  орындауда  да,  ансамбльдік 

орын дауда  да  ке ңі нен  пай да ла-

ны  ла ды.  кеңестік  ке зең де  мон-

да лина  аспабы  ре сей де    өте  та-

ны мал дыққа ие болған.    

Бұл  шара  копозитордың  туған  кү ніне 

және  Ш.Қалдаяқов  атындағы  ха лық-

аралық  ән  фестивалі  дирекциясының 

құ рыл тайшылығымен  жарық  көріп  келе 

жат қан  «Шәмші»  ұлттық  мәдениет  жә-

не  ғылыми-танымдық  журналының  бір 

жыл ды ғына орай ұйымдастырылып отыр. 

аталған  шараға  академик  Өмірзақ  айт-

баев, атақты әншілер мыңжасар маң ғы-

таев, нұрғали нүсіпжанов, Сара Ты ныш ты-

ғұлова,  Шәмші  туралы  деректі  фильм нің 

авторы  Тілеген  ахметов  сын ды  белгілі 

мәдениет пен өнер иелері қа тыс ты.

композитордың  туған  күніне  бай ла-

нысты өткен осы дөңгелек үстелді ұлттық 

кітапхана  директоры  Орынбасар  Исақов 

құттықтау  сөзбен  ашып,  еркін  пікірлесу 

түрінде  өткен  отырысты  композитор 

мұрасын  түгендеуге  атсалысып  жүрген 

азаматтың  бірі,  «Шәмші»  журналының 

бас редакторы Қалдыбек Құрманәлі жүр-

гі зіп  отырды.  Қазіргі  уақытта  Қалдаяқов 

мұрасын  жоқтап,  түгендеп  жүргендердің 

алдыңғысы да осы Қалдыбек. Жалпы бұл 

басқосуда  Шәмшіге  қа тыс ты,  оның  бай 

музыкасын  алдағы  уақытта  бү гін гіден  де 

кеңінен  насихаттауға  қа тыс ты  жан-жақты 

ойлар мен ұсыныстар ай тыл ды. Олардың 

негізгілеріне тоқтала кетсек:



Басы 1-бетте

БүгІн – ШӘмШІ ҚалДаяҚоВтың тУған күнІ

түйІн:

Ұлттық кітапханада өткен Шәмшінің туған күніне өнер 

адамдары, ақын-жазушылар, әншілер, жалпы әнсүйер қауым көп 

жиналды. онда айтылған осы және басқа да ұсыныстар жүзеге 

асып жатса, оның игілігін халық көрер еді.  Елдің атқамінерлері 

осыны ескерсе... алайда жақында ғана алматыда өткен ұлы 

абайдың туған күнінде бой көрсетпеген «мәдени шенеуніктер» 

ұлы Шәмшінің де мерейлі күнін ескермеді. Жә, айтарымыз – 

Шәмші мұрасын зерттеп-зерделеу, оның ән байлығын түгендеу 

– өнерге жанашыр бірнеше азаматтардың ғана шаруасы 

болмауға тиіс. неге осынау ұлы тұлғамызға байланысты шаралар 

аймақтық, қалалық деңгейде ғана атап өтілуі шарт. Бұған 

байланысты тым құрығанда, еліміздің мәдениет және ақпарат 

министрлігінің ауқымды бағдарлама түзіп, жүзеге асыруына 

мүмкіндігі жетеді ғой. азат елдің мемлекеттік Әнұранының 

авторының бірі ретіне Шәмшінің туған күні мемлекеттік деңгейде 

тойлануға лайық емес пе. Қайтпек керек?..

тІрІ кЕЗІнДЕ БағаланБаДы...

Аңызы:

Қазақ даласын сазды әндерімен әлдилеген 

Шәмшінің  таланты  тірі  кезінде  бағаланбады. 

Теледидар  мен  радиолар  оның  әндерін  көп 

бермеді.  Мемлекеттік  деңгейдегі  өтетін  түрлі 

концерттік  шараларда  құрметті  қонақ  ретінде 

қабылданбады. Бірде-бір атағы жоқ.

Ақиқаты:

Қазақтың  белгілі  қайраткер  азаматы 

Өмірзақ  айтбаевтың  мынадай  бір  сөзі  бар: 

«Шәмші  тірі  кезінде  бағаланбады  деуге  бол-

майды. Өйткені оның әндері өзі тірі кезінде-ақ 

күллі қазаққа тарады. Оны ел ұйып тыңдады, 

ел бағалады.  50 жылдығы, 60 жылдығы атап 

өтілді.  Шәмшінің  әндері  экрандар  мен  эфир-

лер ден түскен жоқ. Әлі күнге дейін солай. Тек 

«Қа зақстанның Халық әртісі» деген ресми атақ 

ол  қайтыс  боларынан  бір  жыл  бұрын  ға на 

берілді».



ДүнгЕн ҚыЗына 

ғаШыҚ Болған...

Аңызы:

Шәмші – серілікпен еркін өмір сүр-

ген.  Қыз-келіншектерге  үйір  бол ған. 

Там дыдағы  өзбек  қызына,  Тараз да ғы 

дүн ген  қызына  ғашық  болған.  Ол  өзі 

ұнат қан  арулардың  барлығына  ар нап 

ән шы ғар ған. 

Ақиқаты:

Сұлулыққа  қызығу,  әдемі  де 

әсерлі дүниеге құмарту, айналаға биік 

талғаммен  қарау  –  кез  келген  талант 

иесіне  тән  қасиеттер.  Сұлуларға  ән 

арнап,  махаббат  туралы  шығарма 

жаз ды екен деп, Шәмшіні жазғыра ал-

май сың. композитордың өмірінде кез-

дес кен аруларды, оның сүйген, жүрген 

қыз-келіншектері  болған  деп  кесіп 

ай туға  болмас.  Олар  ең  алдымен, 

Шәмшінің  қайталанбас  әндерінің  ке-

йіп кері, музыкасының музасы.

ӘнДЕрІн сатҚан...

Аңызы:

Кейбіреулер «Шәмшінің біраз әндері жоғалып кеткен. Оның үстіне, ол қысылғанда талай 

әндерін  өзге  сазгерсымақтарға  сатуға  мәжбүр  болған.  Ол  көп  әндерді  тапсырыспен  ғана 

жазған» деген қаңқу сөзді көп айтады.

Ақиқаты:

Ел мен жерді көп аралаған Шәмші қазақтың барлық жерлеріне дерлік арнап ән жазған. 

Әрине,  кейбір  өңірлер  мен  қалаларға  барғанда,  сол  жердегі  басшылар  мен  ел  ағалары: 

«Шәке,  біздің  жерді  де  бір  әніңе  қоссаңшы!»  деп  өтінетін  болған  және  ол  үшін  жақсы 

қаламақы  да  төлеген.  Бұл  шығармашылық  еңбекті  сату  болып  есептелмесе  керек,  бұл  – 

шығармашылық еңбектің бағалануы.



сығанДарға Қосылып 

Қаңғып ЖүргЕн...

Аңызы...

«Сыған  серенадасы»  әні  –  Шәмші  қайтыс  болғаннан  кейін  кең  тарала 

бастаған  ғажап  әндерінің  бірі.  Бірақ  осыған  байланысты  жұрт:  «Шәмші  өз 

ортасынан  баз  кешіп,  біраз  жыл  сығандардың  тобырымен  бірге  өмір  сүріпті. 

Осы әнді сол кезде жазған», – дегенді айтады.

Ақиқаты:

Бұған  байланысты  сөзімізді  композитордың  өз  аузымен  айтқызсақ.  Бірде 

Шәмші ақын Қадыр мырзалиевке арнайы келіп: «Өзің білесің, мен үйде байыз 

тауып  отыра  алмаймын.  Ел  кезіп,  жер  аралап  кетемін.  Біресе  Жамбылдан, 

біресе  Шымкенттен,  біресе  Фрунзеден  табыламын.  ат  басын  тіреп  баратын 

адамдарым бар. Олар кім деп сұрамай-ақ қой... Жалпы, маған сығандар өмірі 

ұнайды.  Жастау  кезімде  Пушкинге  ұқсап,  солардың  тобырына  еріп,  «Сыған 

серенадасы»  деген  ән  шығардым.  Сені  іздеп  келуімнің  басты  себебі  –  осы. 

көпке созбай, тезірек іске кіріс», – дейді.    

ІШІмДІккЕ үйІр Болған...

Аңызы:

Әдетте  Мұқағали,  Шәмші  сияқты 

таланттар туралы әңгіме айтыла қалса, 

ең  алдымен,  мұндай  өнер  иелерінің 

ішімдікке  үйір  болғандығы  үнемі 

сөз  болып  жүреді.  Былайғы  жұрт 

«Шәмші  де  шайқаған  ғой.  Әндерінің 

бәрін  ішкенде  шығарған»  дегенді  көп 

айтады.

Ақиқаты:

Бұл жөнінде Шәкеңнің көзін көріп, 

бірге жүрген азаматтар мүлде басқаша 

пікір  айтады.  Бұған  қатысты  белгілі 

жазушы  Еркінбай  Әкімқұлов  былай 

дейді: «Біз студент кезден бері жақсы 

араластық. 

алматының 

шетіндегі 

Ударная көшесінде бірге пәтер жалдап 

тұрдық. Әрине, ішімдік ішу сол кездегі 

адамдардың,  әсіресе,  жастардың 

көбіне  тән  болатын.  Шәмшінің  де 

кейде  шарап  ішіп  шалқып  кететіні 

болатын.  Бірақ  ел  айтып  жүргендей, 

ол  ішкенде  ғана  ән  шығарған  деген 

сөз өтірік. Өмірінің соңғы жылдары ол 

мүлдем татып алмайтын болған».         




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал