Issn 2306-7365 1996 жылдың қарашасынан бастап екі айда бір рет шығады


-Türkçe  konuşurken  ve  yazarken  en  çok  kullandığınız  basit  zaman



жүктеу 6.24 Kb.
Pdf просмотр
бет10/28
Дата09.01.2017
өлшемі6.24 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   28

1-Türkçe  konuşurken  ve  yazarken  en  çok  kullandığınız  basit  zaman 
hangisidir? 
 %70 Şimdiki zaman    %11 Di‘li geçmiş zaman    %9 Miş‘li geçmiş zaman 
                   %7 Gelecek zaman                %3 Geniş zaman 
SEBEP 
% 15  Çünkü Kazakçada da en çok bu zamanı kullanıyorum. 
% 32  Ağızdan çıkması ve kullanımı kolay olduğu için. 
% 4    Başka zamanları tam manasıyla bilmediğimden. 
%39  Türkçeyi  normal  seviyede  biliyorum  cümlede  ne  gerekiyorsa  onu 
kullanıyorum. 
% 10  Herhangi bir sebebi yok. 
2-Türkçe  konuşurken  ve  yazarken  en  az  kullandığınız  basit  zaman 
hangisidir? 
%53 Miş’li geçmiş zaman  ,    %40 Geniş zaman    ,      %5 Gelecek zaman 
              %2 Di’li geçmiş zaman    ,                    %0 Şimdiki zaman 
SEBEP 
%19  Çünkü Kazakçada da en az bu zamanı kullanıyorum. 
% 9    Ağızdan çıkması ve kullanımı zor olduğu için. 
% 12  Başka zamanlara göre bu zamanı daha az bildiğimden. 
% 22  Türkçeyi normal seviyede biliyorum ama cümlede kullanamıyorum. 
% 38  Herhangi bir sebebi yok. 
3-Türkçe  konuşurken  ve  yazarken  en  çok  kullandığınız  birleşik  zaman 
hangisidir? 
     % 81 HİKAYE                  % 19 ŞART                  % 0 RİVAYET 
% 37 Şimdiki zamanın hikayesi         % 27 Miş’li geçmiş zamanın hikayesi 
% 17 Gelecek zamanın hikayesi        % 10 Gelecek zamanın şartı 
% 7 Geniş zamanın şartı                    % 2 Miş’li geçmiş zamanın şartı 
SEBEP 
%16  Çünkü Kazakçada da en çok bu zamanı kullanıyorum. 
%22  Ağızdan çıkması ve kullanımı kolay olduğu için. 
% 8   Başka zamanları tam manasıyla bilmediğimden. 
%42 Türkçeyi normal seviyede biliyorum cümlede ne gerekiyorsa onu  
                                      А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

84 
 
kullanıyorum. 
%12  Herhangi bir sebebi yok. 
4- Türkçe konuşurken ve yazarken en az kullandığınız birleşik zaman  
hangisidir? 
      % 62 RİVAYET                % 29 HİKAYE                % 9 ŞART 
% 41 Miş’li geçmiş zamanın rivayeti    % 18 Di’li geçmiş zamanın hikayesi 
% 10 Geniş zamanın rivayeti                % 9 Gelecek zamanın rivayeti 
% 7 Miş’li geçmiş zamanın şartı           % 7 Geniş zamanın hikayesi 
% 2 Gelecek zamanın hikayesi             % 2 Miş’li geçmiş zamanın hikayesi 
% 2 Şimdiki zamanın rivayeti              % 2 Şimdiki zamanın şartı 
SEBEP 
% 10  Çünkü Kazakçada da en az bu zamanı kullanıyorum. 
% 30  Ağızdan çıkması ve kullanımı zor olduğu için. 
% 25  Başka zamanlara göre bu zamanı daha az bildiğimden. 
% 13  Türkçeyi normal seviyede biliyorum ama cümlede kullanamıyorum. 
% 22  Herhangi bir sebebi yok. 
5- Türkçedeki öğrenmesi en zor basit zaman hangisidir? 
% 53 Geniş zaman            % 45 Miş’li geçmiş zaman         % 2 Şimdiki zaman 
                      % 0 Gelecek zaman                % 0 Di’li geçmiş zaman 
6-Türkçedeki öğrenmesi en kolay basit zaman hangisidir? 
% 87 Şimdiki zaman           % 5 Di’li geçmiş zaman         % 5 Gelecek zaman 
                % 3 Miş’li geçmiş zaman               % 0 Geniş zaman 
7- Türkçedeki öğrenmesi en zor birleşik zaman hangisidir? 
       % 69 RİVAYET                  % 27 HİKAYE                % 4 ŞART 
%  58  Miş’li  geçmiş  zamanın  rivayeti                  %  18  Di’li  geçmiş  zamanın 
hikayesi 
% 5 Geniş zamanın hikayesi                       % 5 Geniş zamanın rivayeti 
% 4 Şimdiki zamanın rivayeti                     % 2 Gelecek zamanın hikayesi 
% 2 Miş’li geçmiş zamanın hikayesi          % 2 Gelecek zamanın rivayeti 
% 2 Şimdiki zamanın şartı                          % 2 Di’li geçmiş zamanın şartı 
8-Türkçedeki öğrenmesi en kolay birleşik zaman hangisidir? 
        % 80 HİKAYE                      % 16 ŞART                   % 4 RİVAYET 
%  41  Şimdiki  zamanın  hikayesi                                  %  16  Miş’li  geçmiş  zamanın 
hikayesi 
% 16 Gelecek zamanın hikayesi                 % 10 Gelecek zamanın şartı 
% 7 Geniş zamanın hikayesi                       % 4 Geniş zamanın şartı 
% 2 Geniş zamanın rivayeti                        % 2 Şimdiki zamanın rivayeti 
% 2 Şimdiki zamanın şartı 
 
Öğrencilerden alınan bu anketin Kazakistan’da Yabancı dil olarak Türkçenin 
öğretiminde  zaman  kategorilerinin  öğretilmesi  ve  sıralanması  adına  örnek  teşkil 
edeceğini ve hazırlanacak bir kitapta zaman kategorilerinin bu sıralama ölçüsünde 
kitapta yer alacağını düşünmekteyim. 
Sonuç olarak, Kazakistan’da her yıl en az 25 000 kişinin yabancı dil olarak  
  А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

85 
 
Türkçeden  öğrenim  görüyor  olması  Türkçeyi  yabancı  dil  olarak  öğreten 
dünyadaki diğer ülkelerden Kazakistan’ı bu konuda bir adım daha öne, hatta en üst 
sıralara çıkarmaktadır.   Bu,  Kazakistan’da   Türkçe   öğreten   eğitmenler   için   
ne      kadar  sevindirici  bir  haber  olsa  da  bir  yandan  da  bazı  sorumlulukları 
beraberinde  getirmektedir.  Bunların  en  önemlisi  bütün  yabancılar  için  hazırlanan 
ortak  kitapların  değil,  sadece,  Kazakistan’da  Türkçe  öğrenen  öğrencilere  ait, 
Kazakistan  ve  Türkiye’nin  ortak  kültürel  değerlerini  de  içeren,  daha  çok  yerel 
değerlere  vurgu  yapan,  Kazakça  ve  Türkçedeki  yapı,  söz  dizimi  benzerlikleri, 
fonetik  ve  morfolojik  ortaklıklar  başta  olmak  üzere  pek  çok  nokta  göz  önünde 
tutularak bir yabancı dil Türkçe kitabı hazırlanması gerektiğidir. 
 
KAYNAKÇA 
1.
 
Öztürk T.vb. Gökkuşağı Türkçe Ders Kitabı 1,2,3,4,5. – İstanbul: Dilset yayınları,  
2011. 
2.
 
Öztürk T.vb. Gökkuşağı Türkçe Dil Bilgisi 1,2. – İzmir: Dilset yayınları, 2007. 
3.
 
Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı 1,2,3. – TÖMER Yayınları. 
4.
 
Karabulut  F.,  Bayniyazov  A.,  Albay  N.  Türkçe  Öğreniyorum  (Ders  Kitabı).  –
Türkistan: Turan basımevi, 2011. 
5.
 
Özbal  M.  Kazak  Mekteplerinde  Yabancı  Dil  Olarak  Türkçe  Öğretimi,  Abay 
Üniversitesi  Ahmedi  Iskakov’un  doğumun  100.  Yılında  Millet  ve  Pedagoji  Konferansı 
Bildiri Metni. – Almatı, 2010. 
6.
 
Özbal  M.  Kazakistanda  Türkçe  Öğretimi.  /  Kazakistan’da  Yabancı  Dil  Olarak 
Türkçenin Öğretimi Semineri. – Almatı, 2012. 
7.
 
Erol  Hasan  Fehmi.  Yabancı  Dil  Olarak  Türkçe  Öğretiminde  Bildirme  ve 
Tasarlama  Kiplerinin  Öğretimi  ve  Sıralanması,  Yayınlanmış  Yüksek  Lisans  Tezi.  – 
İstanbul, 2008. 
8.
 
Hengirmen  M.  Türkiye’de  Türkçe’yi  Yabancı  Dil  Olarak  Öğreten  Kurumlar  ve 
Eğitim Araçları. Ankara Üniversitesi. – Ankara: TÖMER Yayınları, Dil Dergisi sayı. –15. 
–1993. 
 
ТҮЙІНДЕМЕ 
Мақалада Қазақстанда түрік тілі оқулықтарында етістіктің шақ категориясының үйретілу 
ретіне байланысты оқушылар арасында жүргізілген сауалнама нәтижелері туралы баяндалады.   
(Дорук  Ү.  Қазақстанда  түрік  тілі  оқулықтарында  шақ  категориясының  үйретілу  реті 
туралы) 
 
РЕЗЮМЕ 
В статье рассматриваются результаты анкеты среди учащихся, изучающих турецкий язык 
в течении 4 лет, об очередности и порядке изучения категории времени глаголов в учебниках 
турецкого языка в Казахстане. 
(Дорук У. Об очередности изучения категории времени глаголов в учебниках турецкого 
языка в Казахстане) 
 
SUMMARY 
In  article  it  is  considered  about  results  of  the  questionnaire  among  pupils,  in  connection  with 
studying  of  sequence  of  category  of  time  of  verbs  in  textbooks  of  the  Turkish  language  in 
Kazakhstan. 
(Doruk U. About sequence of studying of category of time of verbs in textbooks of the Turkish 
language in Kazakhstan) 
                                      А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

86 
 
 
ÜOS 378.125: 420.1 
O.BOZTAŞ 
Süleyman Demirel Üniversitesi Yüksek Lisans Öğrencisi  
TÜRKÇE’NİN YABANCI  DİL OLARAK ÖĞRETİMİNDE 
SEÇİLECEK METİNLERİN İNCELENMESİ 
 
Türkçenin  yabancı  dil  olarak  öğretiminde  metinlerin  önemli  bir  yeri  vardır.  
Metinlerin  çözümlenmesi,  yorumlanması  esas  alınarak  gerçekleştirilen  bir  dil 
öğretimidir.  Türkçe  öğretiminde  metinler  öğrencinin  öğrendiklerinin  bütününü 
teşkil eder. Bütün bilgiler metne yansır. Metinler en önemli araç ve gereçlerdir. 
Metinlerin  yorumlanması,  öğretici  ve  bilimsel  konularla  bilgi  aktarımı 
olduğundan  dolayı  özellikleri  bizler için  çok  önemlidir.  Bu  çalışmada,  metinlerin 
dil  öğretimindeki  katkısı  ve  en  çok  öne  çıkan  özellikler  değerlendirilmiştir.  Buna 
göre  üzerinde  çalışma  yaptığımız  Gökkuşağı,  Ebru,  Yeni  Hitit  ve  Yabancı  Dilim 
Türkçe  setlerindeki  kitaplarda  geçen  metinler  incelenmiştir.  Metinler  anlam 
yönüyle karşılaştırılmıştır. Ebru Türkçe Ders Kitabı metinlere pek yer vermemiştir. 
Gökkuşağı,  Yeni  Hitit  ve  Yabancı  Dilim  Türkçe  kitaplarında  ki  metinler  yeterli 
düzeyde  özellik  taşıdığı  tespit edilmiştir. Metinlerin incelenmesinde;  doğru-yanlış 
cümleleri,  sorular  ve  tamamlayıcı  cümlelerle  çözümleri  yapılmıştır.  En  basit, 
anlaşılır,  dili  kolay  olan  Ebru  Kitap  seti  oluşturmaktadır.  Diğer  setlerin  metin 
çözümlenmesi, öğretim bakımından gerekli nitelikler taşıdığı görülmüştür. 
 
Anahtar Kelimeler: Metin İncelemesi, Türkçe Ders Kitapları, Dil Öğretim Seti. 
 
Dil  Öğretiminde  metinler;  öğrencinin  öğrendiklerinin  bütünüdür.  Dil, 
seslerden  başlar,  kelimelerle  devam  eder,  cümlelerle  bir  duygu  ve  düşünceye 
dönüşür.  Metinlerle  dilek  ve  temennilerini  aktarır.  Bu  metinler  öğrettiğimiz  dili 
direk  etkiler.  Dil  öğretiminde  kavrama  ve  kullanma  çok  önemlidir.  Bir  başarı 
sağlanabilmesi  için  bir  takım  kuralların,  tanımların  öğretilmesi,  ezberletilmesi 
hiçbir  anlam  taşımaz.  İlgi  çekici  olayları  anlatan  metinlerin  verilmesi  çok 
önemlidir.  Öğrenci,    okuduğu  parçada  işlenen  fikri  ya  da  duyguyu  kavrayıp 
sezebilmesi,  ondan  zevk  alması,  olaylarda  bazı  fikirler  üretmesi  de  istenilen 
neticedir.    Metinler;  doğrudan  kelime  öğrettiği  gibi  cümle  kurma  becerisini  de 
geliştirir [1‚ 228 б.].   
Metinde hedeflenen; özlü, kısa ve akıcı olmasına dikkat edilmelidir. Örneğin,       
Özgün  metin  çalışmalarının  verilen  bilgilerin  yabancı  dil  öğretiminde  güdüleyici 
bir  işlevi  vardır.  Öğrenci  yabancı  kültürün  ürünü  olan  metne  kendi  önbilgileri, 
yaşam  deneyimleri,  kendi  değerleriyle  ilişki  kurma,  karşılaştırmalar  yapmaya 
çalışır. Öğrenci yabancı dünya ile ilgili daha çok bilgi edinme isteği uyandırır. Bu 
bilgiyi de öğrenci ancak gerçek yaşamın bir aynası  olan özgün metinlerle yapılan 
çalışmalarda  amaç  kültüre  ilişkin  bazı  özelliklerin  açıklanması,  verilen  bilgilerin 
işlenmesiyle edinebilir.  Özgün metinler, öğrencinin derse olan ilgisini ve yeni bir 
şeyler öğrenme isteğini artırır [2].  
  А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

87 
 
Metnin okunması ile incelenmesine gelince, uzun metinler okunurken manayı 
bölecek  duraklarla  okutulmamalı.  Bir  paragraf  bitiminde  duraklama  yapılmalı. 
Parça  okumada;  duraklara,  vurgulara,  tonlamalara  özel  bir  özen  gösterilerek 
okutulmalıdır. Ana fikri belirlemede öğrenci ile beraber tahlili yapılmalı. Günay’a 
göre, metin türleri,  iyi okurun elinde anlam ve değer kazanır. Bu bakımdan yazar 
ve  metin  kadar  okuru  da  önemsemek  gerekiyor.  Buna  göre  konuyu  oluşturan 
unsurlar;  yazar,  metin  ve  okur  olarak  karşımıza  çıkar  [3].    Türkçe  öğretiminde 
konuşmalar  ve  metinler  ana  araç-gereç  olduğuna  göre,  Türkçe  dersinin  genel  ve 
ona bağlı olarak özel amaçlarına varmanın yolu, derslerde ele alınan konuşmaları 
okuma parçalarını çözümleme yoludur [1‚ 228 б.].  Metnin incelemesinde, birtakım 
özellikler  göz  önünde  bulundurmak  gerekir.  Bu  özellikleri  üç  bölümde  toplamak 
mümkündür.  Bir  metni  ele  alırken  önce  onun  bibliyografik  özellikleri 
tanımlamalıdır.  Daha  sonra  metni  oluşturan  unsurlar  üzerinde  durulur.  Üçüncü 
bölümde ise metin oluşturulurken kullanılan anlatım teknikleri ele alınır. Anlatım 
teknikleri metinden metine farklılıklar gösterebilir. Yazarın teknik anlayışına göre 
çeşitlilikler  taşır.  Anlatım  teknikleri  inceleme  işi,  üslup  incelemesinin  bir 
bölümüdür [4].                
Buna göre ana tekniği metin üzerinde açıklamalı okuma ve dinleme tekniğidir. 
Parçada  anlam  bütünlüğü  olmalıdır.  Metnin  sunduğu  konu  alanından  derlenen 
konuşma  yönelimleri  doğrultusunda  ön-bilgi  çalışmaları,  anahtar  niteliğindeki 
bilgilerin  seçilmesi  ve  düzenlenmesine  ilişkin  alıştırmalar,  karışık  verilen  metin 
içeriğinin  düzene  sokulması,  metni  bölümleme,  kısaltma,  yalınlaştırma,  metne 
uygun  çizelgeler  oluşturma  doğrultusunda  alıştırmalar,  metinle  ilgili  soruların 
yanıtlanması,  seçmeli  yanıtlarla  doğru  yanlış  belirlemesi  [5]    biçimde  verilen 
alıştırmalardır. Bu tür çalışmalar, öğrencinin metni kavramayı sağlar.  
Bu bilgiler ışığında Türk Dili Öğretiminde öne çıkan, Ankara Üniversitesinin 
bünyesinde  kurulan  TÖMER’in  hazırladığı  Hitit  yayınları,  Dilset  yayınlarından 
Gökkuşağı ve Ebru,  Dilmer yayınlarının çıkardığı Yabancı Dilim Türkçe kitapları 
ön plana çıkar. Bu yayınlarının çıkardığı kitaplara bakacak olursak, kısaca:  
Hitit  Dil  Öğretim  Setindeki  kitapların  sonunda  her  ünite  ile  ilgili  ‘Karşılıklı 
Konuşma’ adı altıda bir bölüme yer verilmiştir. ‘Özelliklerimiz’ ile ilgili bir diğer 
noktada  ‘  anlama’  bölümünün  ‘  dinleme’  ve  ‘okuma’  ile  birlikte  verilmiştir. 
Metinlerde  ise;  24  dinleme  metni,    24  metinler  arası  bağlantı,  7  tarihi  ve  turistik 
konular,    12  bilimsel  metin,  19  öğretici  metin,  18  gündelik  konular,  16  tanıtım 
metin,  efsane,  röportaj,    masal,  hatıra  ve  şiir  konularını  işlemiştir.  24  metinde de 
atasözü ve deyimlere yer verilmiştir. Metinler uzun olması dikkat çekicidir. 
Yeni  Hitit  Dil  Öğretimi  kitaplarında  [6]    metinlerin  yanında  bol  miktarda 
diyaloglara yer verilmiştir. Anlama, okuma ve dinleme bölümleri yeterli derecede 
verilmiş.  Yeni  kelime  öğretme  adına  metinlerde  dengesizlik  görülmüştür.  Mesela 
bir  metinde  onlarca  yeni  kelimeler  kullanılırken,  bir  sonraki  parçada  çok  az  yeni 
kelime  verilmiştir.  Yeni  Hitit  Dil  öğretim  setindeki  metinlerle  ilgili  genel  bir 
inceleme aşağıda verilmiştir.  
 
 
                                      А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

88 
 
 
Metinlerin  Konuları 
Metin sayısı 
Dil bilgisi konusu ile ilgili bağlantılı metinler 
24 
Metinler arası  bağlantı kuran metinler 
24 
Uzun ve karmaşık cümlelerle kurulan metinler 

Bir metinde ortalama verilen yeni kelimeler 

Tarihi konuları ihtiva eden metinler 

Bilimsel konuları işleyen metinler 
11 
Gündelik konuları işleyen metinler 

Öğretici metinler 
24 
Edebi metinler 

Metinlerden ayrı başka konuşma parçaları 
24 
Metinlerden ayrı başka yazma parçaları 
24 
Metinlerden ayrı başka  okuma parçaları 
24 
Metinlerde kültür aktarımı 

Metinlerde içerik olarak yeterlililği 
21 
Metinlerin kültürel özelliği 
21 
Metin olarak kurgulanmış metinler 
24 
Metinlerin  yapı olara kısa ve uzun olma uygunluğu 
24 
Gelenek ve göreneklerle ilgili metinler 

Atasözü ve deyimlere yer verme 
22 
Dil ve anlatımı açık ve anlaşılır mı? 
24 
         
Gökkuşağı  Dil  Öğretim  Setinde Türkçeyi  zevkli  hale  getirmek  ve  dili  kültür 
unsurlarıyla  bir  arada  öğretmeyi  sağlamak  Adım  Adım  Türkçe  Setinin  hedefi 
olarak baktığımızda 80 metinde de görebiliriz [7]. Metinler anlaşılır olup 18 günlük 
konular işlenmiştir. Bilgilendirme ve öğretici konulara da ağırlık verilmiştir. 
Kelime  öğretmede,  metinler  arasında  farklılıklar  var.  Bir  metinde  10  kelime 
verilirken,  bir  sonraki  metinde  daha  az  kelime  verilmiştir.  Dilbilgisine  yönelik 
metinler  yeterli  bulunmuştur.  Anlam  bakımından  dili  anlaşılır  ve  açık  olduğu 
görülmektedir.    Metinlerde  Türk  büyüklerine  ve  önemli  şahsiyetlere  de  yer 
verilmiştir.  12  tanıtım  metni  işlenmiştir.  Fıkra  ve  röportajlara  fazla  yer 
verilmemiştir. 
Adım Adım Türkçe Dil öğretim setinde metinlerin anlam yönüyle ihtiva ettiği 
konu dağılımı aşağıdadır. 
 
Metinlerin Konuları 
Metin sayısı 
Dil bilgisi konusu ile ilgili bağlantılı metinler 
58 
Metinler arası bağlantı kuran metinler 
80 
Uzun ve karmaşık cümlelerle kurulan metinler 

Bir metinde ortalama verilen yeni kelimeler 
11 
Tarihi konuları ihtiva eden metinler 

Bilimsel konuları işleyen metinler 
15 
Gündelik konuları işleyen metinler 
18 
Öğretici metinler 
22 
Edebi metinler 

Metinlerden ayrı başka konuşma parçaları 
80 
Metinlerden ayrı başka yazma parçaları 
80 
 
  А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 
                                      А.ЯСАУИ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ, №1, 2013 

89 
 
Metinlerden ayrı başka okuma parçaları 
52 
Metinlerde kültür aktarımı 
80 
Metinlerde içerik olarak yeterliliği 
80 
Metinlerin kültürel özelliği 
24 
Metin olarak kurgulanmış metinler 
69 
Metinlerin yapı olarak kısa ve uzun olma uygunluğu 
80 
Gelenek ve göreneklerle ilgili metinler 
12 
Atasözü ve deyimlere yer verme 
67 
Dil ve anlatımı açık ve anlaşılır mı? 
80 
       
Yabancı  Dilim  Türkçe  Dilmer  Yayınları,  beş  kitaptan  oluşmaktadır.  Toplam 
17  okuma  parçasına  yer  verilmiştir.    Diyalog,  cümle  kurma  bol  miktarda  olup, 
dilbilgisi ile beraber YÖS sorularına da yer verilmiştir. 
Yabancı  Dilim  Türkçe  Dil  Öğretim  setinde  metin  incelemesi,  farklı 
konulardaki metinlere yer verilmiştir. Buna göre: 
       Metinlerin Konuları 
Metin sayısı 
Dil bilgisi konusu ile ilgili bağlantılı metinler 
14 
Metinler arası bağlantı kuran metinler 
14 
Uzun ve karmaşık cümlelerle kurulan metinler 
14 
Bir metinde ortalama verilen yeni kelimeler 

Tarihi konuları ihtiva eden metinler 

Bilimsel konuları işleyen metinler 

Gündelik konuları işleyen metinler 

Öğretici metinler 

Edebi metinler 

Metinlerden ayrı başka konuşma parçaları 
17 
Metinlerden ayrı başka yazma parçaları 
17 
Metinlerden ayrı başka okuma parçaları 
17 
Metinlerde kültür aktarımı 

Metinlerde içerik olarak yeterliliği 
17 
Metinlerin kültürel özelliği 

Metin olarak kurgulanmış metinler 
17 
Metinlerin  yapı olarak kısa ve uzun olma uygunluğu 
17 
Gelenek ve göreneklerle ilgili metinler 
 
Atasözü ve deyimlere yer verme 
14 
Dil ve anlatımı açık ve anlaşılır mı? 
17 
     
Ebru  Türkçe  Eğitim  Seti,  iki  kitaptan  oluşmaktadır  [8].  Genel  olarak  Türki 
Halkları topluluklarından ziyade, başka yabancı milletlere yönelik hazırlanmış bir 
kitaptır.  Tamamen  diyaloglardan  örülü,  cümle  kurma  ve  pratik  konuşma 
alışkanlığını kazandırma hedeflenmiştir. Edebi metinlere yer verilmemiş olup, basit 
cümlelerle  diyaloglar  oluşturulmuş,  dilbilgisi  konularına  bol  miktarda  yer 
verilmiştir.  
Genel  bir  metin  incelemesi  düşünüldüğünde,  metinlerin  anlaşılır  olması 
gerekiyor.  Dil  öğretiminde  kullanılan  metinlerin  sadece  dil  öğretmeden  ibaret 
değildir. O dilin başka inceliklerini de vermesi gerekiyor. Burada görüldüğü gibi  
dil  ile  beraber  öğreticilik  de  olmalıdır.  Çünkü  eğitim,  çok  geniş  bir  yelpazeyi 
kapsar. Dilin öğrenilmesi, kültürün, gelenek ve görenekler, bilgi edinme, masal ve  
fıkralarla  bir  zenginlik  kazandırılmış  oluyor.  Bu  setlerin  incelemesinden  sonra 
aşağıdaki neticelere ulaşılmıştır. 
Yeni Hitit dil seti; temel,  orta ve  ileri  seviyede  üç kitap  hazırlanmıştır. Ebru  

90 
 
kitap setinde;   temel ve orta seviyelerde iki kitaptan oluşmaktadır. Yabancı Dilim 
Türkçe setinde;  temel, orta ve ileri seviyeden beş kitapla verilmektedir. Gökkuşağı 
setinde de; beş seviyede kitap hazırlanmıştır. Ebru kitap setinde ise çok farklı bir 
metotla iki kitapta toplamıştır. 
Metinlerin  anlamları  bakımından  karşılaştırdığımızda,  genel  olarak  anlaşılır 
bir dil kullanılmıştır. Ebru Dil Seti en yalın set olarak gözüküyor. En uzun metinler 
Yeni  Hitit  Dil  Setinde  mevcuttur.  Metin  sayısı  olarak  Gökkuşağı  Seti  en  çok 
bulunduran settir. Ebru dil setinde metin, neredeyse yok denecek kadardır.  
Dilbilgisi  konuları  incelemede,  Yeni  Hititler  başı  çeker.  Dilbilgisi  gramer 
işlenişinde Yeni Hititler detaylı konuları işlemiştir. Yabancı Dilim Türkçe setinde 
ise Yeni Hititlerden farklı değildir. Ebru Dil Setinde ise fazla detaya girilmemiştir.  
         Dil  öğretiminde  metinlerin  sayısını  çoğaltmak  mümkündür.  Asıl  amaç, 
öğrencilerde  okuma  kültürü  ve  kitap  sevgisini  oluşturmak  olmalıdır.  Basit 
metinlerden ağır metinlere, cinsiyet ve ilgili alanlarıyla olan bağlantıları da göz ardı 
edilmeden  okuma  işine  devam  edilmelidir.  Dilbilgisi  kuralları  içerisinde 
boğdurmadan metinleri anlama ve kavramayı temin etmeli.  Metinlerde kelime ve 
deyim öğretimi, başından sonuna kadar bütün metinlere serpiştirmeli.  
 
KAYNAKÇA 
1.
 
Calp Mehrali. Türkçe Öğretimi. – Konya: Eğitim Kitabevi, 2005. 
2.
 
Dilidüzgün  Şükran. Türkçe Dil Öğretiminde Yazınsal Metinler. – İstanbul, 1995.  
3.
 
Günay  V.  Doğan.  Dil  ve  İletişim,  ‘Bir  iletişim  Dizgesi  Olarak  Dil’.  –İstanbul: 
Multilingual, 2004. 
4.
 
Aça Mehmet. Başlangıçtan Günümüze Türk Edebiyatında Tür Ve Şekil Bilgisi. –
Kriter Yayın, 2005. 
5.
 
Tapan  Nilüfer.  Yabancı  Dil  Olarak  Almanca  Öğretiminde  Kültür  Bağlamının 
Değerlendirilmesi. – İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi, 1990. 
6.
 
Yeni  Hitit  3:  Yabancılar  İçin  Türkçe  Ders  Kitabı.  –Ankara:  Ankara  Üniversitesi 
Basımevi TÖMER,  2009. – S.58. 
7.
 
Adım Adım Türkçe 4.   – İstanbul: Dil Set Yayınları, 2005.  
8.
 
Ebru Türkçe Ders Kitabı. – İstanbul: Dil Set Yayınları, 2007. 
   

жүктеу 6.24 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   28




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет