Информатика кафедрасы


Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру



жүктеу 0.57 Mb.
Pdf просмотр
бет4/6
Дата26.04.2017
өлшемі0.57 Mb.
1   2   3   4   5   6

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  

Әдебиеттер: [1] 

 

Зертханалық жұмыс №15-16. 



Тақырыбы: Терезедегі бейне. 

Мақсаты: Әйнек терезедегі бейнені құру. 

Тапсырма:  

Әйнек терезедегі бейнені құруды қарастырамыз. Ол үшін әйел фотосуретін 1-суреті және 

аспан  2-суретін қолданамыз. 

 

1-сурет 



 

2-сурет 


  

1-ші терезе рамкілерін саламыз. Rectangle (Төртбұрыш) құралын қолданып төртбұрыш 

саламыз. Ол (2- суретімізден) аспан суретінен үлкен болу тиіс. Содан соң оған  Contour (Ореал) 

нәтижесін қолданамыз, көрсетілген 3-сурет. 

  


 

3-сурет 


  

Arrange → Break Apart (Орналастыру → Бөлу) бұйрығын орындаймыз. Терезе жақтауы 

секілді екі созылған төртбұрыш саламыз 4-сурет.  

  

 



4-сурет 

  

Arrange → Combine (Орналастыру → Қосу) (Ctrl+L) бұйрықтарын орындап екі ішкі 



төртбұрышты қосамыз, одан соң оларға шығынқы төртбұрышты қосамыз. Arrange → Shaping → 

Weld (Орналастыру → Формы → Өзгерту → Қосу) командаларын орындаймыз 5-сурет. 

  

 

5-сурет 



Аспан фотосуретін терезенің  арғы жағына орналастырамыз 6-сурет. 

  

 



6-сурет 

  

Object Manager (Диспетчер объектісі) тересінде 3 қабат бар олар: Аспан:аспан фотосуреті 



үшін, Түпнұсқа және Терезе жақтауы 7-сурет. 

  


 

7-сурет 


  

Әйел фотосуретін Терезе жақтауының арғы жағына орналастырамыз. Әйел фотосуретін 

үлдкейтеміз және Shape (Түр)  құралымен кесеміз. Scale and Mirror ( Өлшемін және бейнесін 

 өзгерту) қолданамыз. Interactive Transparency (Интерактивті мөлдір) құралын қолданып 8-

суретке ие боламыз. 

  

 



8-сурет 

  

 Bitmaps → Distort → Ripple (Үшнүктелі графика → Исканение → Шымырлану) 9-



суреттегі периметр фильтрі ашылады. 

  

 



9-сурет 

  

Енді бізге терезе жақтауларын бояу қалды. 10-суреттегі Styles (Стильдер) наборынан 



 Wood Grain (Ағаш текстурасы) құюды таңдаймыз. Нәтиже. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  



Әдебиеттер: [1] 

 

Зертханалық жұмыс №18-19 



Тақырыбы: Жиек салу. 

Мақсаты: Суреттің көркем түп нұсқасына жиек салуды қарастыру. 

Тапсырма:  

Бұл жобада біз суреттің көркем түп нұсқасына жиек салуды қарастырамыз. Сіз өзіңізге 

қолайлы суретті таңдай аласыз.  Аққулар 1-фотосуреттерін таңдадым. 

  

 

1- сурет 



  

Құралдар тақтасынан төртбұрыш таңдап салып, оны қара түске бояймыз. Banner Shapes 

(Банеры) құралдар сайманынан Perfect  Shapes (Автофигураларын) шертіп көпбұрышты 

жұлдызды таңдаймыз. 

  

 

2-сурет 



Таңдаған жұлдызды қара жиек ішіне орнатамыз. 

  

 



3-сурет 

  

Фотосуретті белгілеп келесі бұйрықтарды орындаймыз Bitmaps Creabive →Frame (Нүктелі 



графика→ Фарматтау→ Жиек). Frame диалогтық терезесі ашылады. 

  

 



4-сурет 

  

Бағытты шертіп Other (Басқа) пунктін таңдаймыз. Өзініз жасаған жиекті 



таңдаймыз. Егер Frame (Жиек) басқа жиек болса оны кетіреміз. Нәтиже 5- суретте көрсетілді. 

  


 

5-сурет  

Пайда болған бейнені өз қалауыңызша әрі қарай безендіре аласыз. Оны да қарап көріңіз. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  



Әдебиеттер: [1] 

 

Зертханалық жұмыс №20-21 



Тақырыбы:  Неондық еркіндік ескерткіші. 

Мақсаты: Объектінің жарқырағыш неондық тұрбалардан құралатындығы иллюзиясын құру. 

Тапсырма:  

Бұл жұмыста біз объектінің жарқырағыш неондық тұрбалардан құралатындығы 

иллюзиясын құрамыз. Ол үшін біз 1-суретті таңдаймыз. 

  

 



1-сурет 

  

CorelDRAW  программасында бірнеше растрлық әсер бар. Олардың көмегімен 



фотосуретті сызықтардан құралған суретке келтіре аламыз. Бұлардың ең тиімдісі қарандашпен 

салынған суретке келтіру. Олардың ішіндегі ең жақсысы Find Edges (Шетін табу) фильтрі. 

Автоматты түрде қолданылуы 2-суретте көрсетілген. 

  

 



2-сурет 

  

Effects → Adjust → Brightness/Contrast/Intensity (Нәтиже → Түсін келтіру → 



Жарықтық/Қарама-қарсылық/Күшейте түскенік) командаларын орындаймыз. Менің қалыпты 

күйге келтіруім 3-суретте көрсетілген. 



  

 

3-сурет 



  

Егер сіз барлығын дұрыс жасасаңыз, онда нәтижеңіз 4-суреттегідей болады.  

  

 

4-сурет 



  

Кез-келген графикалық құжатта Invert (Инвертирлеу) командасы бар, ол бізге бейненің 

түсін өзгертуге мүмкіндік береді. Effect → Transform → Invert (Нәтиже → Өзгерту → 

Инвертирлеу) командаларын орындаймыз. Gaussian Blue( Гаусс әдісімен жуу): Effects → Blue 

→ Gaussian Blue (Нәтиже → Өзгерту → Гаусс әдісімен жуу) командасын орындаймыз 5-суретте 

көрсетілген. 

  

 

5-сурет  



  

Effects → Adjust → Brightness / Contrast / Intensity (Нәтиже → Түсін келтіру → Жарықтық / 

Қарама-қарсылық / Күшейте түскенік) командаларын қолданып бейнеге жарық пен анықтық 

береміз. 6-суретте көрсетілген. 

  

 

6-сурет  



Бұл командаларды орындаған соң көрсетілген нәтижеге ие боламыз. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  

Әдебиеттер: [1] 

 

 



Зертханалық жұмыс №22-23 

Тақырыбы: Жер салу 

Мақсаты: Texture list (Текстура тізімі)-мен жұмыс жасау. 

Тапсырма:  

Эллипс құралының көмегімен екі бірдей шеңбер саламыз. 

  

 

1-сурет 



  

Бір шеңберді Pick (Таңдау) белгілеп Texture Fill (Текстурды құю) диалогтық терезесін 

ашып, Texture Fill Dialog (текстурды құю терезесі) құралын таңдаймыз. Ашылған терезеден 

Styles (Стили) кітапханасынан Texture libraty (текстура кітапханасын) таңдаймыз. Texture list 

(Текстура тізімі)-нен Satellite Photography (Спутниктік фотосурет) текстурасын таңдаңыз. Оған 

қоса келесі бұйрықтарды орындаймыз Қабығы- Cloud, су- Water, өсуі-Vegetation.  

  

 

2-сурет 



Содан соң төмендегі нәтижеге ие боласыз. 

  

 



3-сурет 

  


Екінші  шеңберді  белгілеп  Fountain  Fill  Dialog  (Құю  гордиентті  терезесі)  құралын 

таңдаймыз. Гардиентті құю төмендегідей болу тиіс: 

 

Радиальды типті;  



 

Қара түстен ақ түске;  



 

Аралас жоғары сол бұрыш ортада.  



 

4-сурет 


  

Енді бірінші суретіміз, екіншінің үстінде тұру қажет. Шеңберімізге  Interactive 

Transparency (Интерактивті мөлдір) құралын қолданамыз. 

  

 



5-сурет 

           

 

6-сурет 


Бұл планетамыз қара түсті фонда өте жақсы көрінеді. Міне енді нәтижеге ие болдық. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  



Әдебиеттер: [1] 

 

Зертханалық жұмыс №24-25. 



Тақырыбы: Судағы көлеңке. 

Мақсаты: Суретпен жұмыс жасау. 

Тапсырма:  

Өзінізге қажетті фотосуретті таңдаңыз төмендегі 1- сурет. 

  


 

1-сурет 


  

Оны белгілеп (Shift + Insert) пернелер қосындысымен көшіріп, (Ctrl + Insert) пернелер 

қосындысы арқылы қоямыз. Нәтижеде пайда болған бейнені 180

0

бұрып төмен орнатамыз 2- 



суреттегідей.  

 

2-сурет 



Төменгі фотосуретті белгілеп, Bitmaps→ Bluer→Gaussian Blur (Нүктелі графика→ Гаусс 

бойынша бұлдыр ) бұйрығын орындаймыз.  

 

3-сурет 


  

 Color Balance (Түстік баланс )диалогтық терезесін ашып, келесі бұйрықтарды 

орындаймыз Effects→Adjust→Color Balance (Эффекты→Түске келтіру →Түстік баланс ). Көк 

түсті 25, жасыл 15 келтіреміз 4- суретте көрсетілгендей. 

  


 

4-сурет 


Нәтижесін көргіңіз келеді ме? 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  



Әдебиеттер: [1] 

 

Зертханалық жұмыс №26-27 



Тақырыбы: Футуристикалық портрет. 

Мақсаты: Футуристикалық портрет салу. 

Тапсырма:  

1-фотосуреттегі қыз бейнесін таңдаймыз. 

  

 

1-сурет 



 Бірінші фотосуреттегі түсті азайтамыз. Ол үшін Psychedelic сүзгісін қолданып келесі 

командаларға ие боламыз Bitmaps → Color Transform → Psychedelic (Нүктелі графика → Түске 

келтіру)  қолданамыз. 2-сурет. 

  

 



2-сурет 

 Solarize: Bitmaps → Color Transform → Solarize (Нүктелі графика → Түске келтіру)  

қолданамыз 3-сурет. 

  

 

3-сурет 



  

Solarize фильтрын қолданған соң 4-суреттегі нәтижеге ие боламыз. 

                        

 

4-сурет 



  

Pixilate:Bitmaps → Distort → Pixelate бұйрықтарын орындаймыз 5-сурет. 

                                                                      

 

5-сурет 



  

Bitmaps → 3D Effects → Emboss бұйрығын орындап төмендегі 6-суреттегі нәтижені 

аламыз. 

                   

 

6-сурет 


Нәтиже келесі суретте көрсетілген. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  

Әдебиеттер: [1] 

 

14- апта 

Зертханалық жұмыс №27-28. 

Тақырыбы: Corel Draw программасын пайдалану. Әйнек батырма.  

Мақсаты: Rectangle (Төртбұрыш) құралын қолдану. 

Тапсырма:  

Rectangle (Төртбұрыш) құралын қолданып, төртбұрыш саламыз. 1-суретте көрсетілгендей 

Shape (Түр) құралын қолданып қара қарындашпен пішінді белгілейміз.  

  

 



1-сурет 

  

Енді тағы бір пішін саламыз, ол бізге пішінің дөңестігін береді. Ол үшін перне тақтадағы + 



батырмасын басамыз. Pick (Таңдау) құралын таңдап және Shift батырмасын ұстап. 2-суретте 

көрсетілгендей етіп пішінің ішіне орнатамыз. Pick (Таңдау) құралын қолданып. 

                           

 

2-сурет 



  

3-суретте көрсетілгендей етіп сопақты көшіреміз. 

                             

 

3-сурет  



                   

Тағы бір сопақ құрып жоғары орнатамыз. Ол үшін сопақты  көшіріп, пішінін үлкейтіп, 

жоғары орнатамыз 4-сурет.  

                          

 

4-сурет 


  

Жоғарығы сопақшаны белгілеп келесі бұйрықты орындаймыз Effects → Add Perspective 

(Нәтиже → Болашақты қосу) нәтиже 5-суретте (а) көрсетілгендей жұмыс жасау барысында 6-

сурет (б) пайда болады. 

  

 

5-6 суреттер 



  

Жұмысты аяқтаған соң жоғарғы сопақшаны  бояуға  кірісеміз. Жоғарғы пішінді ақшыл сұр 

түске, төменгісін көкшіл түске, өзін қою көк түске бояймыз 7-сурет. 

  

 



7-сурет 

  

Енді сопақ ішіндегі   пішіндердің сыртқы белгілерін жоямыз. Ол үшін тақта құралынан  



No Outline (Сыртқы белгісіз) құралын таңдаймыз. 

Енді батырманы томпайтамыз. Ол үшін (Интерактивті ағу) құралын қолданып оны пішінін 

ішіне қолданамыз. (Интерактивті мөлдір) құралын қолданып 8- суретте көрсетілгендей етіп 

бейненің жоғарғы жағын ақ түске бояймыз.  

  

 

8-сурет 



  

Енді батырмадан көленке түсіреміз. Ол үшін   (Интерактивті көлеңке) құралын 

қолданамыз. Көлеңке түсін көк тұсті етіп таңдаймыз 9- сурет. Енді мәтін жазамыз, жазуға да 

көлеңке түсіреміз. Жөғарғы құралдарды қолданғандай етіп. 

  

 

9-сурет 



  

Нәтиже келесі суретте, әйнек батырма әзір. 

 


Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  

Әдебиеттер: [1] 

 

 



15- апта 

Зертханалық жұмыс №29-30. 

Тақырыбы: 

Іскер графикасын CorelDRAW багдарламасында құру. 



Мақсаты: Іскер графика құруға мүмкіндіктері. 

Тапсырма: 

CorelDRAW  программасы бізге іскер графика құруға мүмкіндік береді. Ол үшін 

қарапайым шеңбер 360 диаграмасын құрамыз. Ол 1% бұл 3,60 1-ші суреттегі кестені қолданып 

диаграмма құраймыз.  

Қала  

Сату, %  



Диаграма,градус 

Астана  


34 

122,4 


Алматы  

23 


82,8 

Атырау  


18 

64,8 


Орал 

13 


46,8 

Басқалары  

12 

43,2 


Барлығы 

100 


360 

1-сурет 


  

Ellipse(Эллипс) құралын таңдаймыз. Бұл құралдың қалыпты күйге келтірілуі 2-суретте 

көрсетілген. 

 

2-сурет 



Pie(Сектор) батырмасы тәртіпті орнатады, ол бізге бөлек секторды құруға мүмкіндік 

береді. Сай келетін градусты енгіземіз. Мысалы: Астана-122,4. Сіз 34% тең секторға ие 

боламыз. Бұл секторды қою көк түске бояймыз. Енді үлкендеу емес төртбұрыш саламыз. Оны 

көк түске бояп жанына қала атын жазамыз. 

  

 

3-сурет 



  

Енді секторды (Ctrl+C) пернелер қосындысы көмегімен көшіріп  (Ctrl+V) пернелер 

қосындысы арқылы 4 рет көшіреміз, тек градустарды өзгертеміз мысалы: 82,8; 64,8; 46,8; 43,2. 

Дәл солай қала аттары өзгерту арқылы төртбұрыштарды көшіреміз. Әдетте секторлармен 

төртбұрыштарды басқа түске бояу қажет. Қала аттарын өзгерту үшін мәтінді екі рет шертіп 

керек қаланы енгіземіз. Пайда болған секторлардан шеңбер құруымыз қажет. Ол үшін Pick 

(Таңдап) құралын даңдап оларды бір-біріне келісетіндей етіп орналастырамыз. Бұл бұйрықты 

орындаған соң 4-суреттегі нәтижеге ие боламыз. 



 

4-сурет 


  

Енді диграманы үлкейтеміз. Ол үшін Interactive Extrude( Бүркеншікті көлем) құралын 

қолданамыз. Диаграмма сапасы жақсы шығу үшін көлеңке түсіреміз. Жарықтандыру қалпына 

келтірілуі 5-суретте көрсетілген.  

 

5-сурет 


  

Енді жазуларды және графикті қалауымызша орналастырып, мынадай нәтижеге ие 

боламыз. 

 

Әдістемелік нұсқаулар: Тапсырманы орындау және есеп беру.  



Әдебиеттер: [1] 

 

 



Студенттердің  оқытушы басшылығымен өздік жұмысына СОБӨЖ 

арналған материалдар. 

 

1- апта. 

№1. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  

Тақырыбы: Графикалық файл форматтары. 

Сұрақтар:  

1.

 



Компьютерлік графика туралы түсінік. 

2.

 



Графикалық файл форматтары.  

3.

 



Растрлық бейнелерді сақтау форматтары. 

4.

 



Векторлық  бейнелерді сақтау форматтары. 

Әдебиеттер: [1] 

 

№2. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  



Тақырыбы: Қарапайым объектілермен амал. 

Сұрақтар:  

1.

 



Объектерді ерекшелеу 

2.

 



Жоб, жылжыту, масштабтау 

3.

 



Стандартты фигуралардың формасын өзгерту. 

Әдебиеттер: [1] 

 

2- апта. 



№1. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  

Тақырыбы: Фигуралармен жұмыс жасау. 

Тапсырма:  

Тапсырма 1.   

 

 

 

 

 

Тапсырма 2. 

Реттелген фигуралар 

 

 

 

 

Реттелген фигуралар 

 

 

   

 

 



 

 

Тапсырма 3.  

 

Клондау операциясы қолданылады 

 

 



 

 

Тапсырма 4.  

Спираль мен миллиметрөлшеуішті келесілерге ұқсастырып құрыңыз. 

 

 

Тапсырма 5.  



Миллиметрөлшеуішті (диаграммалық торды) келесіге ұқсастырып құрыңыз: 

 

 

Әдебиеттер: [1] 

 

№2. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  



Тақырыбы: Файлдармен амал жасау. 

Сұрақтар:  

1.

 



Жаңа құжатты дайындау. 

2.

 



Файлды сақтау. 

3.

 



Файлды ашу. 

4.

 



Шаблон бойынша құжатты дайндау. 

5.

 



Файлды қалпына келтіру. 

Әдебиеттер: [2] 

 

3- апта. 

№1. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  

Тақырыбы: Corel Draw программасын пайдалану. Жұмыс кеңістігін баптау.  

Мақсаты: Геометриядық фигураларды салу.  

Тапсырма:  

1 тапсырма 

1.

 



Бетте келесі геометриялық 

фигуралардың суретін салыңыз. 

2.

 

Салынған фигураларды ретімен белгілей 



отырып: 

a.

 



Қарау масштабын ұлғайтыңыз; 

b.

 



Олардың контуры мен 

заливкасын өзгертіңіз.  



2 тапсырма «ГРАДИЕНТ» - «Цилиндр» 

1.

 



CorelDRAW –да жаңа құжат құрыңыз. 

2.

 



Бес  бағыттауыш  орнатыңыз:    координаталары  50  және  100  мм  болатын  екі  вертикаль 

және  координаталары 250, 240 және 200 мм. үш горизонталь 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

3.

 



Snap To Guidelines режимін қосыңыз 

(Бағыттауыштарға байлаңыз)  

4.

 

Zoom (Масштаб) құралын таңдаңыз және бет масштабын 250% өзгертіңіз 



5.

 

Жоғарғы  төртбұрыш  ішінде  эллипс  суретін  алыңыз.  Салынған 



эллипс габариттері  50 және 10 мм. болуы керек.  

6.

 



Салынған эллипсті төменгі горизонталь  

Бағыттауышқа тиетіндей етіп көшіріңіз(сурет).  

 

7.

 



Төртбұрышты  жоғарғы  эллипсті  алып  жататындай  және 

төменгіге тиетіндей етіп, құрыңыз  

8.

 

Қасиеттер  панелінде  бірде  бір  объект  белгіленбеген  кезде 



ығысу қадамын – 5 деп қойыңыз.  

9.

 



Төртбұрышты төменге қарай 5 бірлікке ығыстырыңыз. 

10.


 

Жоғарғы эллипсті алдыңғы планға қойыңыз.  

11.

 

Shift  пернесін  басып  тұрып  төртбұрышты  және  төменгі 



эллипсті ерекшелеңіз. Атрибуттар панеліндегі Quick Weld 

(Объединение-Біріктіру)  батырмасын шертіңіз. 

12.

 

Осы  әдіспен  жоғарғы  эллипсті  және  пайда  болған  қабырғаны  ерекшелеп,  Quick  Trim 



(Исключение- ескерту) батырмасын шертіңіз. Цилиндр дайын (сурет. 6.21, б).  

13.


 

Interactive Fill (Интерактивті заливка) құралын таңдаңыз, установите категорию заливки 

Fountain  Fill  (Градиентті  заливка)  заливканың  категориясын  және  Linear  Fountain  Fill 

(Сызықты градиентті заливка) түрін орнатыңыз. 

14.

 

Жоғарғы эллипсті ерекшелеңіз және оған Conical Fountain Fill (Коническая градиентная 



заливка) етіп түрін беріңіз. (сур. 6.21, в) 

 

Әдебиеттер: [2] 

 

№2. СОБӨЖ.  (Студенттің оқытушы басшылығымен өздік жұмысы)  

Тақырыбы: Corel Draw программасын пайдалану. Жанушы майшам.  

Мақсаты: Basic Shapes (Базалық фигуралар) құралын қолданып тамшы пішінін таңдаймыз. 

Тапсырма:  

Basic Shapes (Базалық фигуралар) құралын қолданып тамшы пішінін таңдаймыз. Екі 

тамшы пішінін саламыз.   

 

1-сурет  



Біреуі үлкендеу сары түспен, ал кішірегін қызыл түспен бояймыз.    

  

 



2-сурет 

No Outline (Сыртқы белгісіз) бұйрығы арқылы тамшылардың сыртқы белгілерін жоямыз. 

  


 

3-сурет 


   

Interactive Envelope (Интерактивті қабық) құралын таңдап тамшы пішінін өзгертеміз.   

  

 

4-сурет 



  

Эллипс көмегі арқылы шеңбер салып жоғарыдан бір-біріне қарама-қарсы орнатамыз.  

  

 

5-сурет 



  

Екі шеңберді бояп, сыртқы белгілерін жоямыз.  

Fountine Fill (Гордиентті құю) терезесін ашып келесі параметрлерді орнатамыз  а-төменгі 

шеңбердікі, б-жоғарғы шеңбердікі. 

  

 

6-сурет 



  

Төртбұрыш арқылы майшамды салып, оны бояймыз. Білтесін бірге саламыз. Сондағы 

шыққан нәтиже. 

1   2   3   4   5   6




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет