Қылмыстық кодекске қаржылық пирамида құруға тыйым салатын бап енгізу керек пе?



жүктеу 0.77 Mb.

бет1/7
Дата02.02.2017
өлшемі0.77 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

Жалғасы 2-бетте 

ОҚИҒА


Алматы облыстық ТЖД баспасөз қызметінің жетек-

шісі Жанат Сембаевтың сөзіне қарағанда, Шығысқа 

бет алған «Мазда Кронус» автокөлігінің иесі алдында 

келе жатқан көлікті басып озу кезінде тізгінге ие бола 

алмай, қарсы бағытта келе жатқан «Ауди-100» 

автокөлігіне соқтығысқан.

Көліктердің соқтығысуы салдарынан екі жеңіл 

көліктің жүргізушісі мен  алты жолаушы оқиға орнында 

жан тапсырған. Қаза болғандар арасында  үш айлық 

нәресте де бар.

22 мен 50 жас аралығындағы бақилық болған 

азаматтардың денесі Талдықорған қаласындағы 

мәйітханаға жіберіліп, оқиға бойынша тергеу 

жұмыстары жүргізіліп жатыр.



Көбейхан НҰРАХМЕТ, 

Алматы облыстық ІІД баспасөз қызметінің жетекшісі:

– Тергеу амалдары көрсеткеніндей, жол 

апатынан қаза тапқан адамдардың барлығы 

Қарабұлақ ауылының тұрғындары екені белгілі 

болды. Жол сапасыз деп айтуға ауыз бармайды. 

Осыдан екі жыл бұрын ғана күрделі жөндеуден 

өткен жолда кінәрат жоқ. Сарапшылар бұл апатты 

соңғы күндері жауынның мол түсуімен де 

байланыстырып отыр.  

    Гүлжанат НҰРШАНОВА,



Алматы облысы

Жан түршіктірер 

жол апаты

ОЙ-КӨКПАР



Қылмыстық кодекске қаржылық пирамида құруға тыйым салатын бап енгізу керек пе?

Төрт жүз сиырың б лмаса субсидия жоқ

Жасыратыны жоқ, ауылдағы ағайынға түлігін өр-

гізу үшін субсидия  беріледі деген 2005 жылы қой 

қа йыр ған ауылдың баласымыз ғой, ішіміз жылығаны 

рас. Бірақ қожалықтардың қотанын – қойға, қорасын 

сиыр ға толтыруға тиіс субсидияның «сыры» көп екен. 

«Бақ сақ, бақа екен» дегендей, бұл субсидияңыз кез 

кел ген шаруаның  «уысына түспейтін», кез келген бақ-

та шының  «бақшасында піспейтін» дүние... 

ҚАШПАҒАН ҚАШАРДЫҢ УЫЗЫНАН ДӘМЕТУ

1998 жылы 31 наурызда «Шаруа қожалығы тура-

лы» Заң қабылданғанда мүйізі қарағайдай болып, 

фер мер мәртебесін алғандардың бүгінде талайының 

сол қа рағайдай мүйізінен тұқыл да қалған жоқ. Мүйізі 

әб ден қағылған. Бір қой бес кір сабынға айырбас тал-

ған 90-жылдары-ақ бірқатары қолындағысынан 

айы ры лып, шашылып қалған. Одан аман қалғандары 

азды-көпті малын иіріп отыр. Бірақ олардың бәрі бір-

дей субсидияға іліге алмайды. 

Субсидия берілетін ереже бойынша (біз бұл арада 

оның сүтіне, етіне қатысты айтып отырғанымыз жоқ)  

кемінде қойыңыз – 600, бордақыдағы сиыр  – 400, 

биеңіз 75 болуы тиіс. Парадокс! 

Өзіңіз ойлаңызшы,  600 саулық қойы бар фермер 

– пәленбай миллион теңгенің үстінде. Мемлекеттің 

жәр  деміне аса зәру емес. 600 қойы, 400 сиыры, 75 

жыл  қысы бар фермер түкірігі жерге түспейтін ауыл дың 

алпауыты емес пе? Ендеше, бұл қайдан шыққан қисын? 

Логикаға салсақ, олардан гөрі, тапқанын ит жеп, 

арқасын бит жеп жүрген шаруаларға субсидия – екі 

өкпеден қысқан, тыныстауға мұрша бермей тұрған 

қиын дықтан құтқарар оттегі.  Ал мұнша мал жоқ екен, 

суб сидияны өңіңіз түгіл, түсіңізде де көрмейсіз. Қа-

зірде шаруалардың шаруасы шатқаяқтап тұрғаны да 

осындай жобасыз есептен.  Бүгінде мал өнімін  беріп 

отыр ған түліктің 80-90 пайызы – жекеменшік қарапа-

йым халықтың қолында. Ал олар тоқалдан туған дай.



Қойшымен сөйлессең, қолын-

дағы таяғын, қойының аяғын, 

саудагер мен сөйлессең, сау-

да-саттығын айтады. Ауыл ада-

мы – ауылдың ахуалын. Түп 

тамырымыз ауылда жатқан-

дықтан, бұл жер емген жұрттың 

жағдайын түнде тұрғызып сұраса 

да, жағымыз  талмастан жатқа 

айтып  беретін халдеміз. Қойын 

құрттап, қойыртпағын ішкенге 

мәз ауылдың бейқам тірліктегі 

қожалық-фермасы қашан 

шетелдіктердің фазендасындай 

үріп ішіп, шайқап төгеді? Дала-

лық тар қалаға емес, қалалықтар 

дала ға қашан ағылады?

Үздіксіз дамып отыруы тиіс білім саласы алдағы уақытта да 

реформалардан кенде болмайды. Кеше мәжілісмендер алдында 

білім беру ді дамыту тура лы мемлекеттік бағдар ла маның іске 

асырылу барысы мен  алдағы міндеттері туралы білім және 

ғылым министрі Бақытжан Жұмағұлов есеп берді. 

МӘСЕЛЕ


Жалғасы 4-бетте 

«Сіздермен кездесіп отырғаныма 

ө-өте қуаныштымын», – деп бастады 

сөзін білім министрі Бақытжан Жұма-

ғұл ов. Расында, мұндай кездесуге ҰБТ 

бас талғалы бері басынан сөз кетпеген 

бас білімгер шын қуанды ма – ол жағы 

белгісіз. Алайда министрлік жаңалы-

ғын дүркін-дүркін нысанаға алып, 

тестілеу дің кешендісін де, бірыңғайын 

да сын тезіне салып жатқан  депутаттық 

кор пус көптен күткен тәрізді еді. Енді, 

міне, білім саласының бірінші бас-

шысы көкейдегінің бәрін естіп, жүз бе-

жүз жауап қатуға сақадай сай келіп ті. 

Бас-аяғы 16 беттік баян дамасына 30 

минут шығындаған министрдің мәлі-

метіне көп тоқтамай, ондағы жұрт 

күте тін  жаңалықтарға  жүгінсек. 

МИНИСТР МҰҒАЛІМНІҢ 

ЖАЛАҚЫСЫН МАНДЫТПАҚШЫ 

Сонымен, орта білім жүйесін жа-

ңар ту бағытында министрлік мұғалім 

мәр тебесін көтеруді басты міндет са-

най ды. Ол үшін ең бастысы ұстазға ла-

йық ты еңбекақы төлеу қолға алынады. 

«Мем лекеттік бағдарламада қамтыл-

ған дай, 2015 жылға қарай педагогтер-

дің жалақысы жеке сектордағы жала-

қы ның деңгейімен теңесетін болады. 

Бұл бүгінгі жалақыға қарағанда екі-үш 

есеге артық», – деген министр Бақыт-

жан Тұрсынұлы ұстаздар үстемеақысы-

на депутаттардан қолдау күтетінін жет-

кізіп, бар мәселенің жүгін осыған 

қа рай аудара салған секілді көрінді. 

Мұға лім мәртебесін арттырып, ұстазды 

ұла ғаттылар қатарынан көрсетудің та-

ғы бір қыры педагогтерді даярлау са-

па сына қатысты екені даусыз. Мұнда 

да министрлік ұстанымы өзгере баста-

ған. Мәселен, мемлекеттік грантты ие-

лену балы төмен саналатын педагог 

ма ман дарды даярлайтын оқу орында-

ры на талап күшейтіле береді. Сосын 

ми нистрлік елдегі педагогтер даярлай-

тын 89 жоғары оқу орнынан 43-іне 

ғана рұқсат қалдырып, 46-сына тыйым 

салыпты. Ендігәрі педагогтер даярлығы 

әлемдік тәжірибемен ұштасып, Қазақ-

стандағы мұғалімдердің тең жартысы 

қай та  даярлаудан  өтеді. 

Елді елең еткізерлік келесі бір 

мәселе – үштілді оқыту жүйесі. Жасы-

ра тыны жоқ, қоғам «үштілділік керек 

пе, жоқ па» деп жүргенде Бақытжан 

Жұ  мағұлов  мырза сөзден іске кірісіп 

те кеткенін аңғартты. «Қазақ тілі – 

ұлтымыздың рухы, рухани байлығы, 

оны білу әрбір Қазақстан азаматының 

борышы деп білеміз. Ал орыс тілі – 

біздің ортақ байлығымыз, оны жоғалт-

пауымыз керек. Ғылымға, инновация-

ға, технология мен бизнеске жол 

аша тын ағылшын тілін біліп, үйренуіміз 

қажет», – деген министр қазірдің өзін-

де 33 мектепте 1 сыныптан бастап 

ағыл шын тілін оқыту жүзеге асқанын 

атап өтті. Енді келесі жылдың қыркүйе-

г і нен бастап аталған тәжірибе барлық 

мектепке енгізілетін болады. Яғни 

алдағы уақытта мектептің табалдыры-

ғын аттаған бүлдіршін ағылшынша тіл 

сындырады. Сөйтіп, есейе келе мектеп 

қабырғасында жүріп-ақ, кезең-кезе-

ңімен кейбір пәндерді ағылшын тілінде 

оқуды игереді. 

ҚАЗАҚСТАН СТУДЕНТТЕР САНЫ 

ЖАҒЫНАН ӘЛЕМДІК ОНДЫҚТА ТҰР

Мемлекеттік бағдарламаның басты 

бір бөлігі жоғары оқу орындарына қа-

тыс ты болатын. Ал ведомство басшы-

сы ның сөзіне сүйенсек, бұл бағытта әлі 

де өзгерістер жетіп-артылады. Деген-

мен өзгерістердің дені де алдымен 

сапа ға қатысты болатыны белгілі. 



Қанат ҚАЗЫ

Алматы


+32..  +30

о

+16..  +18



о

+28..+30


о

+15..+17


о

Астана


АҢДАТПА

ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

Дедім-ай, ау!

-бетте

3

ИƏ



ЖОҚ

– МММ секілді қаржылық 

пирамидамен тыйым емес, тү-

сі ніктеме жұмыс жүргізу ар қы-

лы күресу керек. Ал оларды 

жа бу дың жолын іздеу деген сы-

байлас жемқорлыққа сүрлеу 

салу ды  білдіреді.

Адамдар тәуекелі жоғары 

қаржылық ұйымға неге ақша-

сын салады?.. Осыны тереңнен 

түйсініп алалық. Мәселен, бұл 

арада құмарлық ойынға бейім 

адамдарды есепке алмайық. 

Меніңше, қаржылық пира ми-

даға бас тігушілер ертеңгі кү-

ніне се німмен қарай алмайтын 

үл кен әлеуметтік топты қамти-

ды.

– Осы көктемде елімізде 



қаржылық пирамида қағидаты 

бойынша жұмыс істейтін ұйым-

дардың қауырт жұмысы,  ал 

заң намамыз мұндай алаяқтар-

ды жауапкершілікке тарта ал-

майтындығы бізді алаңдатып 

отыр ғанын айтып Үкімет бас-

шы сына депутаттық сауал жол-

даған болатынмын. Мәселен, 

Сергей Мавроди халықтан са-

лым дарды негізсіз жоғары па-

йызбен электронды ақша және 

вир туалдық билеттер түрінде 

қа былдады. Интернет қызметі 

пай 

даланған мұндағы ақша 



ағы 

нын қадағалауды, заңды 

түр де жауапкершілікке тартуды 

ай тарлықтай қиындатады және 

ақшаны кері қайтару жағдайын 

жоққа шығарады.

Уызға жарымаған 

ұрпақ өсіп келеді

Тағылымға толы 

ғұмыр


«Астананың» 

асығы алшысынан 

түскен күн

-бетте

-бетте

-бетте

3

5



7

Кәрімбек ҚҰРМАНӘЛИЕВ:

ДАТ!

Кәрімбек ҚҰРМАНӘЛИЕВ:

Елдің дамуы  

оның білімі мен 

ғылымының 

дамуымен 

өлшенеді


148,92

188,38

23,43

12654,00

978,47

1618,42

4,62

1,26

1321,40

97,51

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Майкл МАКФОЛ, 



АҚШ-тың Ресейдегі елшісі:

– «Пара» деген сөзді пайдалан-

ғаным үшін өкінемін. Дұрысы: «Эко-

номикалық көмек пакеті» деп айтуым 

ке рек  еді.

(«Қырғызстандағы АҚШ әскери 

базасын жабу үшін пара берілді» 

деген сөзіне қатысты айтқаны. www.

topnews.ru сайтынан алынды)

А с т а н а   у а қ ы т ы м е н   1 8 . 0 0   б о й ы н ш а

Министрдің қуанышы 

мұғалімге жұбаныш бола ма?

Меруерт ҚАЗЫБЕКОВА, 

Мәжіліс депутаты:

Қанат БЕРЕНТАЕВ, 

экономикалық сарапшы:

бетте

6

Талдықорған-Текелі тас жолының 22 шақы-



рымын да орын алған ірі жол апаты салдарынан 

сегіз адам қаза тапты. 

№105 (787) 

19 маусым, сейсенбі 

2012 жыл


       БІЗДІҢ ОЛИМПИАДАШЫЛАР

Жалғасы 7-бетте 

Икемді Илья

 «Лондонда да 

бас жүлде алып, 

екі дүркін Олим-

пиада жеңімпазы 

ата на мын»  деп 

Бейжің Олимпиа-

дасынан кейін 

Елбасымыз дың 

өзіне уәде берген 

толағай батыры-

мыз Илья Ильин 

«Тұманды 

альбион нан»  да 

алтын алып келуі 

тиіс. Оны одан 

басқа медаль 

қы зық тырмайды.

Аты шулы Мавроди секілді ғасыр алаяқтары ел азаматтарының қалтасын 

қағып,  тақырға отырғызып кетіп жатыр. Мәселен, қазір Ресейде үстінен 

қылмыстық іс қозғалып жатқан МММ қаржылық пирамидасына 

тартылған қазақстандықтардың саны, ресми деректердің мәліметін-

ше, 40 мыңға жуық екен. Жаман әдет жұқпалы келеді демекші, 

соң ғы кездері қазекем де бұл «істі» шебер игере бастаған. Елімізде 

ата уы «табысқа кенелтемін» деп алыстан мен мұндалап, қол 

бұл ғап шақыратын ұсақ қаржылық пирамидалар қатары 

кө бейе бастаған. Бәрінен сорақысы, байшыкештерді былай 

қой ғанда, қарапайым жұрттың жалғыз баспанасын сатты-

рып, уәде еткен көп ақшадан көк тиын да ұстатпай, жалт 

бе ретін мұндай алаяқтық ұйымның ісі заңсыз екенін 

көз бен көріп, қолмен басқандай сезіп тұрсаңыз да 

олар ды жауапкершілікке тарта алмайсыз. Өйткені бізде 

қар  жылық пирамида құруға тыйым салатын, олар-

дың ісін заңсыз дейтін заңнама жоқ. Осы жағынан 

ал ғанда, Қылмыстық кодекске қаржылық пира ми-

да ны құруға тыйым салатын бап енгізудің уа қы ты 

жет кен секілді. Бұған мамандар қалай қарайды?

Мансұр Х


АМИТ (фо

то)


о

№105 (787) 

19.06.2012 жыл, 

сейсенбі


www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

Қай құрлықта мемлекет көп?



Әлемнің көптеген елінде қаржылық мәселеде, ва-

люта мәселесінде қиындықтар туып жатыр. Менің біл-

гім келетіні, дефолт қаупінің алдында тұрған елдер 

қандай?

Болат, Алматы

Жуырда Business Insider агенттігі дефолт қаупі төніп тұрған 

елдердің рейтингін құрастырып шыққан болатын. Сол бойын-

ша, ең үлкен қауіп Грекияға тән екен. Алғашқы бестікке Арген-

тина, Кипр, Украина, Португалия елдері енді. Алғашқы 

ондықтың қатарында Венесуэла, Мысыр, Ирландия, Венгрия 

мен Хорватия аталады. Дефолт қаупі төніп тұрған алғашқы 20 

елдің арасында Украинадан басқа посткеңестік ел жоқ. Есесіне 

Испания, Италия, Ливан, Румыния сынды әлеуетті елдерге 

қауіп төніп тұр. 



Менің білгім келетіні, жер шарындағы алты 

құрлықтың қайсысында мемлекеттер көп?

Рауан, Алматы

МӘЖІЛІС


Дағдарыс пен дефолт 

алдында тұрған елдер

САЯСИ БЮРО

Антарктидада ел жоқ екенін 

ескерсек, жер шарының тек 

бес құр лығында мемлекеттер 

ор налас қан.  Сіздің  сұрағыңыз-

ға нақты жауап беру үшін гое-

гра фиялық  анықта ма лар  мен 

энциклопедияларды қарап 

шы ғуға тура келді. Егер мемле-

кет, арал елдерімен қосып 

есептесек, Еуразия құрлығын-

дағы мемлекет тер саны бәрі-

нен көп екен. Еуропа мен Азия-

ның қосындысынан тұра 

тын 

континентте 99 мемлекет бар. 



Екінші орын қара құрлыққа ти-

есілі. 68 ел өмір сүретін Афри-

када аралдар көп екенін де 

айта кеткен жөн. Халықаралық 

саясаттың 23 субъектісі бар 

Сол түстік Америка – ел жағы-

нан үшінші сатыда. Ал Оң түстік 

Аме рикада 15 мемлекет қана 

бар. Австралия құр лық-мем-

лекет болғандық 

тан, жасыл 

континенттен бір ғана мемле-

кеттің туы желбірейді.

ТЕНДЕНЦИЯ



Министрдің қуанышы 

мұғалімге жұбаныш бола ма?

Ресми мәліметке сүйенсек, қазіргі таңда елі-

мізде 143 жоғары оқу орны бар болса, ондағы 

студенттер контингенті 629,5 мың адамды 

құрайды екен. «Егер әлемде орта есеппен алған-

да 10 мың адамға 232 студенттен келсе, Қазақ-

станда бұл 377 студентті құрайды. Біз осындай 

көрсеткішпен АҚШ, Ресей және тағы басқа бір-

неше елден кейінгі әлемдегі бірінші ондықтамыз. 

Алайда Еуропа дағы қауіп сіздік және ынтымақ-

тастық ұйымының көптеген дамыған елінде 

жағдай басқаша. Мәселен, Жа по ниядағы көрсет-

кіш – 222, Германияда 285 адам ды құрайды. 

Сон дықтан да экономиканы қажет сіз кадрлар-

мен толтыра бермес үшін жоғары оқу орында-

рының желісін оңтай лан дыру қажет болып тұр», 

– деді Бақытжан Жұмағұлов. Сөйтіп, студенттер 

саны жағынан Қазақстан әлемдік ондыққа енетін 

ел екен. Ал сол студентті даярлайтын оқу орны-

ның сапасынан ондыққа қашан ілігетініміз еш-

кімге де белгісіз. Дегенмен министр мырза алған 

бетінен қайтпайтындығын танытып, білім сапа-

сы төмен ЖОО-ларды жаба беретінін айтып қал-

ды. Дегенмен бұл да оңай шаруа емес екен. 

«Бұған дейін алты университетті жаптық. Ендігі-

де ағым дағы жыл барысында тағы 29 универ-

ситетті жабуды жоспарлап отырмыз. Жалпы ал-

ған да, жоғары оқу орындарын жабу білім меке-

ме лерінің рейтингін есепке ала отырып, жүйелі 

түрде сот тәртібімен жүзеге асатын болады. Біз 

жоғары оқу орындарын 5-6 критериймен тексе-

реміз. Әрбір университеттің рейтингін де қада ға-

лай мыз. Ең басты көрсеткіш түлектердің білім 

жетіс ті гіне байланысты», – дейді министр. 



ҰБТ білім сапасының 

қандай екендігін көрсетті

Министрдің мемлекеттік бағдарлама туралы 

баяндамасынан соң алғашқы сауалдардың бірі, 

көпшілік күткендей, ұлттық бірыңғай тестілеуге 

қатысты болған еді. Оның ішінде елордадағы 

Аграрлық университетте өткен тестілеу бары-

сында түлектерді түгелдей тінтіп, тіміскілеуге 

барған қызметкерлердің «ыңғайсыз» тірліктері 

үлкен дауға айналғаны белгілі. Сосын колледж 

түлектерін толғандыратын кешенді тестілеудің 

деңгейіне де депутаттар түсінбеушілік танытқан. 

Мұндай сауалдарға сақадай сай келген білім 

министрі Бақытжан Тұрсынұлы ҰБТ мәселесін 

тұтастай қамтып жауап берді. «Бұл бұқаралық 

ақпарат құралдарының бірінші бетінен түспей 

келе жатқан мәселе ғой», – деп бір күрсініп 

алған министр мырза әлгі аграрлық универси-

теттегі «тінту» оқиғасына қазақтың «бір құмалақ 

бір қарын майды шірітеді» деген мәтелін 

қолданып тастады. «Сарыарқа ауданы ішкі істер 

қызметкерлері «шаш ал десе, бас алатын» 

әдетке басып, ыңғайсыздық жасапты. 154 тес-

тілеу орталығының басқа ешқайсысында дәл 

осындай ыңғайсыздық орын алған емес. Сол 

үшін менің орынбасарымнан бастап, комитет 

төрағасы, жауапты тұлғалар тұтас сөгіс естіді. 

Осы тестілеу пунктінің басшысы орнынан боса-

тылды», – дейді министр мырза. Бұл ретте 

Бақыт 

жан Тұрсынұлы қоғамда балалардың 



бәрін тексеріп жатыр екен деген ой тумауы 

тиістігін айтып: «Мен өзім мұны қолдамаймын, 

балаларды тінтімек тұрмақ, қол тигізбеу туралы 

тапсырманы да бергенмін», – деп ақталды. 

Биылғы бірыңғай тестілеу нәтижесіне тоқ-

тал сақ, 117 мың бала сынаққа қатысса, олардың 

орташа балы 70,9 пайызды көрсеткен. Бұл был-

тыр ғыға қарағанда 16 пайызға төмен. Неге 

төмен? Министр сөз арасында осы сауалға да 

кеңі рек тоқталды. «Біріншіден, биылғы ұйым-

дас тырушылық жұмысымыз өте жоғары болды. 

Екіншіден, жыл сайын тест тапсырмаларын 30 

па йызға жаңғыртып отыруымыз керек болатын. 

Өкінішке қарай, бұл соңғы жылдары жасалма-

ды. Сондықтан да оқушылар тестінің кейбір 

сұрақ тары қалталарында болмай қалғанына 

таңғалған болуы керек. Дегенмен бұл – мемле-

кеттік стандарттарға сай жасалған жаңалық», 

– деп ақталды. Бір сөзбен айтқанда, министр 

тестінің әділ өткендігін, бұрынғыдай күмәнді 

балдар болмағанын алға тартады. Сосын дәйек-

ті деректерді де айтады. «Мысалы, Алматы 

қаласында талантты балалардың физика-мате-

матика мектебі бар. Міне, дәл осы мектептің 

көрсеткіші соңғы уақытта түсіп, керісінше, шал-

ғай ауылдағы 400-500 бітірушінің орташа балы 

97-100-ге жетіпті. Сонда ауылда барлық пән 

тек «4-5»-ке оқытылады дегенді білдіре ме?! 

Осындай олқылықтарды болдырмау үшін біз 

жыл бойы мониторинг жүргіздік», – дейді 

Бақыт жан Тұрсынұлы. «Әрине, тестілеудің тө-

мен гі көрсеткіші министрліктің жеңісі емес. Бұл 

ҰБТ-ның ашық, әділ, ұқыпты өткенін білдіреді. 

Дегенмен мұның өзі оқушыларға берілетін білім 

сапасын қайта қарастырудың қажеттігін біл-

діреді. Білім сапасы әлі де жеткіліксіз», – дейді 

министр. Тоқтала кететін жайт, биылғы ҰБТ-ның 

табалдырық межесін 43 мың түлек немесе тап-

сырушылардың 36 пайызы еңсере алмаған. Ал 

2011 жылы бұл көрсеткіш 12 мың ғана адам ды 

құраған еді. Айырмашылықтың өзі де біршама 

жайтты аңғартса керек. Бұдан әрі министр ата-

аналар мен мұғалімдер тарапынан орын алған 

келеңсіздіктерді де мысалға алды. Мәселен, 

Оңтүстік Қазақстан облысындағы Шо лақ қорған 

орта мектебінде ата-аналар терезені сындырып 

кіріп, баласымен бірге тестіге қаты сып, 12-ден 

кешкі 4-ке дейін сынақты бірге тап сырған. Жыл 

сайын қайталанып келген мұндай жағдайдың 

көрінісі биыл ең төменгі деңгейде болды. 

Екінші бір мәселе колледж бітірушілерінің 

кешенді тестілеуіне қатысты болатын. Дәл осы 

мәселеде депутаттар тарапынан түсініспеушілік 

болғанын еске салған министр жиынды жүргізіп 

отырған вице-спикер Бақтықожа Ізмұхамбе-

товтен уақыт сұрап, мәселенің мәнін ашып 

көрсетуге тырысты. «Жыл сайын 70 мыңнан ас-

там колледж түлектері жоғары оқу орындарына 

түсуге ұмтылады. Тіпті олардың арасында өз 

өмір баянын жаза алмайтындары да кездеседі. 

Әрине, мен осы мінбеде тұрып, әлгі колледж 

біті рушілердің бәрі бірдей осал, сауатсыз деп 

айта алмаймын. Дегенмен университеттік білім-

ге сәйкеспейтіндері қаншама! Ең бастысы, 

мұның артында қыруар қаржының мүддесі ай-

налып жүр. Бұл тұрғыдан келсек, маған да оңай 

емес, өйткені менің оппоненттерімнің бәрі де 

– қалтасы қалыңдар. Біз осылайша кем дегенде 

22-23 млрд теңгені құрайтын қызығушылықты 

қозғап отырмыз», – дейді министр. «Бақсақ, 

бақа екен» демекші, әлгі миллиардтаған қара-

жатты жеке университет пен жекеменшік кол-

ледждер иесі меншіктеп алған. Ал әлгі мил-

лиард тың схемасын Бақытжан Тұрсынұлының 

қарапайым тілімен түсіндірсек, жекеменшік 

университеттер өз жанынан колледж ашып

әлгіні бітірген түлектер онда жай уақыт өткізіп, 

өздерінің университетке түсу сәтін ғана күтіп 

жүретін көрінеді (әрине, бәрі бірдей емес – 

авт.). Мінеки, еңбек нарығында сапасыз маман-

дар дың қаптап шығуы осыдан туады. «Сондық-

тан да біз кешенді тестілеудің деңгейін де, сапа-

сын да арттыра береміз. Биыл – бірінші жыл 

ғана, келер жылдан бастап кешенді тестінің тап-

сырмасы ҰБТ тапсырмасымен бірдей деңгейде 

болады. Әйтпесе, шынымен, сапасыз мамандар 

қаптап кетті. Конкурсқа шақыртып, 150 адам-

нан 10 адамды таңдап ала алмайтын болдық. 

Бейнелеп айтқанда, олардың ішінде қаламды 

қалай ұстауды да білмейтіндер кездеседі», – 

дейді Бақытжан Тұрсынұлы. 



  1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал