Иә, отандық ғылым ды кө­ тер мейінше, мықты мем ле кет



жүктеу 0.66 Mb.

бет5/5
Дата09.01.2017
өлшемі0.66 Mb.
1   2   3   4   5

–  Оның  қандай  ыңғайлы  жолдары 

бар болуы мүмкін?

– Ресейдің барлық жасанды жер серік­

те рі  біздің  Байқоңырдан  ұшатыны  мәлім. 

Осыны  пайдаланып,  біз  оларға  сөзімізді 

өткізе  білуіміз  тиіс.  Яғни  жер  серіктері  ар­

қы лы өз арналарымызды кеңінен таратуға 

мүм кіндік алуға ұмтылуымыз қажет. Мәсе­

лен, үш­төрт арна неге қазақша болмасқа?! 

Біз дің  телекомпаниялардың  жұмысында 

әлі  де  үздік  тәжірибе  мен  ұтымды  бағыт­

бағдар жетіспейді. Бұл салаға дарынды жас 

ма ман дарды  көптеп  тарту  да  бас қа лар ға 

тәу ел діліктен құтқарады деп санай мын.

–  Өзіңіз  айтып  отырған  дарынды 

жас мамандардың білім алатын негізгі 

ор тасының  бірі  –  мектеп  қабырғасы. 

Бі   рақ  қоғамда  қазақ  мектептерінің 

дең  гейін  орыстілді  мектептерден  тө-

мен қоятын ұғым бар. Мұндай көз қа-

рас пен келісесіз бе?

– Бұл жөнінде жақында менің Алма ты­

да ғы Абай атындағы Қазақ ұлттық педаго ги­

калық  университетінде  студенттермен  бол­

ған  кездесуімде  талқыланды.  Негізі,  біз дің 

қазақ  мектептеріне  жазылатын  оқу лық  тар­

дың аздап кемшіліктері бар. Кезінде бә ріміз 

Кеңес Одағында даярланған оқу лық тармен 

білім  алдық.  Кейін  Тәуелсіздік  қолға  тиген 

соң, барлық салаға реформа жасаймыз деп, 

қай та оқулықтар жаздық. Бірақ онымыз бұ­

рынғы оқулықтардан аса алмай қалды. Шы­

нын  айтқанда,  пайда  та бу дың  ғана  көзіне 

айналып кетті. Негізі, еш қандай идеологияға 

қатыссыз таза ғы лым санатындағы мате ма­

тика, химия, фи зика, алгебра т.б оқулық тар­

ды дамыған ел дердегі озық оқу құралдарын 

пай далана оты рып, соларды қазақшаға ау­

дару арқы лы жасау керек шығар. Ал тарих 

пен мәде ние тімізге, жеріміз бен елімізге қа­

тысты оқу лықтарды міндетті түрде өзіміз жа­

зуы мыз шарт. Сосын оқытушыларға қатысты 

да талап қатаң болғаны жөн. Мен осы Ас та­

на қаласы әкімінің орынбасары болып жүр­

ген  кезімде,  қазақ  тілі  мен  әдебиеті  пә ні 

мұғалімдерін аттестациядан өткіздік. Сон да 

400­ден астам ұстаздың 85 пайыз дайы өте 

алған жоқ. Тіл мен әдебиет сала сы на қатысы 

жоқ  мамандық  иелері  сабақ  өтіп  жүрген. 

Кейін олар бірігіп, менің үстім нен арыз жаз­

ды.  Соның  нәтижесінде  маған  адам  құқын 

қор ғайтын ұйымдардың өкіл де рі келіп, әлек 

салды.  Сосын  мен  оларға:  «Жарайды,  мен 

оқытушылардың құқын бұз ған болайын, ал 

оларға мемлекеттік тіл дің құқын бұзуға кім 

рұқсат  берді?»  –  деп  сұрақ  қойдым.  Олар 

ештеңе дей алмай қал ды. Келесі жылы мен 

аттестацияны  тағы  өт кіздім. Әлгі  ұстаз дар­

дың көбі жақсы деңгейге жетіп қалғаны бай­

қал ды. Көрдіңіз бе, талап болған жерде сапа 

жақ сарады.  Мен  олардың  құқын  бұзған 

жоқпын, ке рі сін ше, талап қою арқылы білім 

саласындағы  өз  бағытын  айқындап  алуға 

шақырдым.  Кә сіби  мамандығын  жетілдіре 

тү суге  жол  аш тым.  Менің  кезінде  мектепте 

неміс  тілін  қа лай  оқығанымыз  әлі  есімнен 

кетпейді. Мұ ғалім бірде бар, бірде жоқ, әй­

теуір  шала­шарпы  дәріс  өтілген  формасы 

ға на  жа салатын.  Дене  тәрбиесі  сабағы  да 

солай өті луші еді. Кейінгі кезде мектептерде 

қа зақ тілін де осы тәсілмен бергендер болды. 

Қа зір де жағдай өзгерген жоқ шығар, бәл­

кім. Сондықтан білім беру ісінде үлкен жа­

уап кершілік  болғаны  дұрыс.  Қазақ  мек теп­

те  рін бітірген небір танымал адамдар, елге 

бел гілі  қайраткер  азаматтар  бар.  Өз  басым 

қа  зақтілді оқу орындарында, жалпы, ке міс­

тік  бар  дей  алмаймын.  Десе  де,  талап  пен 

жа уап кершілікті  күшейте  түсу  артықтық  ет­

пейді. 


–  Өз  басыңызға  қатысты  сұрақ. 

Өнер  жолындағы  шығармашылық 

кел   бетіңіз сенатор үстелінің тасасында 

қа лып қойған жоқ па? 

– Жоқ. Мен ешқашанда өнер саласын да­

ғы  адам  екенімді  ұмытқан  емеспін.  Осы дан 

екі жыл бұрын Астана мен Алматыда, содан 

кейін Мәскеуде авторлық кештерімді өткіздім. 

Шындығында, Ресей астана сын да ғы халық­

пен  жүздесу  айтарлықтай  бол ды.  Оны  мәс­

кеуліктер де айтты. Қазіргі жағ дайға оралсам, 

жақында ғана елор да дағы Күләш Байсейітова 

атындағы  Опера  және  балет  театрында 

авторлық кешім өтті. Сонымен бірге Солтүстік 

Қазақстан  об лы сы  на  да  ба рып,  елмен  жүз­

десіп  қайттым.  Шы  ғармалар  жа зып  жатыр­

мын.  Күнделікті  жұ мыстан  бо саған  соң,  тек  

қана    музыкамен    айна лы са мын.  Менің 

ойым ша,  музыка  –  құдайдың  адам  зат қа 

сыйлаған ең бір керемет ғажап тар туы. Ол – 

құдайдың тілі. Сол арқылы бас қа адам дармен 

сөйлесесің.  Оның  нәсіліне,  ұл тына  қа рамай 

тіл  табы са сың.  Ол  үшін  ау дар ма шы ның  да 

қажеті  жоқ.  Жақсы  музыка  жаз саң,  Абай 

атамыз  айтпақшы,  «әсем  ән  мен  тәтті  күй, 

құлақтан кіріп бойыңды ала ды».

Әңгімелескен Мұрат АЛМАСБЕКҰЛЫ

Астана

ДАТ!


алаш азаматы

 

Мен жақында Статистика агенттігіне тіркелмекші едім. Бірақ агенттік 



тіркелуші субъектілерге статистикалық карточка беру уақытын тоқтатады 

дегенді естідім. Осы рас па? 

Маржан СЕРІКҚЫЗЫ, Алматы қаласы

ҚР Статистика жөніндегі агенттігі 16 сәуір­

ден  бастап  заңды  тұлғаларды  тіркеу  не месе 

қай та  тіркеу  кезінде  және  фи лиал дары  мен 

өкіл дерін  есепке  алу  үшін  тір кеу  кезінде  ста­

тис тикалық  карточка  бер мейтін  болады.  Енді 

Қа зақстан  ау ма ғын да  тіркелген  бүкіл  заңды 

тұл ғалар,  фи лиалдар  және  өкілдіктер  туралы 

ақ  па рат  Статистика  жөніндегі  агенттікке  он­

лайн режимінде келіп түседі. Бұл шара «Заң ды 

тұл ғалар»  мемлекеттік  деректер  базасымен 

электронды  өзара  ықпал дас тық тың  ста тис ти­

ка лық тәжірибеге ен гі зі лу іне байланысты қол­

ға  алынды.  Яғни  мем лекеттік  статистикалық 

ре гистрге есеп ке қою және бірегейлендірілген 

иден тификациялық  басқа  да  жүйелі­есептік 

код тарды беру құжатсыз, дәлдеп айтсақ, мем­

ле кеттік  деректер  базасынан  келіп  түсетін 

электронды  түрдегі  ақпарат  негізінде  жүргі зі­

ле ді.  Агенттік  мамандарының  сөзіне  қа ра­

ғанда, ол сондай­ақ агенттіктен экономикалық 

қыз мет  жүргізуші  кәсіпкерлерге  бюро кра тия­

лық жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Әдемі гүлдерді қанша қымбат болса да, сатып алып жатамыз. 

Бірақ олардың сол ақыны ақтамай, солып қалатынын көргенде 

кішкене налимыз. Оларға ұзағырақ сақталуы үшін не істеу қажет? 

Мәдина ЕРІКҚЫЗЫ, Алматы қаласы

Гүл  өсірушілердің  айтуынша,  ең  ал­

ды мен гүлді мұқият кескен жөн, сондай­

ақ  оны  салатын  ыдыс  қолайлы  болуы 

қажет.  Әдетте,  гүл  шыны  не  фарфор 

вазаларға са лынады. Металдан жасалған 

ыдысқа гүл шоқтарын салуға болмайды. 

Өйткені  ме талл  иондары  гүлді  улайды. 

Гүл көп тұру үшін бір вазаға бір ғана гүл 

шоғын  салу  ке рек.  Құмыраға  құйылған 

су  да  онша  суық  бол мауы  тиіс.  Ол  үшін 

суды алдын ала құйып, бөлме тем пе ра­

турасына  екі­төрт  сағат  бейімдеу  керек. 

Гүлді  құмыраға  са лып  тұрып,  қиғаштай 

кесу оның көп сақ та луына себеп болады. 

Ал егер құмыраға сал май, ауада кесетін 

болсақ, гүлдің кіш кентай ерітінді жүретін 

түтікше ле ріне  ауа  мен  бөгде  мик ро­

ағзалар  кері  әсер  етуі  мүмкін.  Мұндай 

жағдайда  гүлдің  қорек те нуі  нашарлап, 

ол тез солады.

Төлеген МҰХАМЕДЖАНОВ, сенатор:

?

САРАЛЫ СӨЗ

Қазір мен 18-20 қазан аралығында Астанада өтетін дүниежүзілік мәдени-

рухани форумға дайындық жұмыстарына тығыз араласып жатырмын. Бұл 

басқосуға әлемдегі мәдени-рухани салада үздік жетістіктерімен көзге түскен 

тұлғаларды шақырмақшымыз. Бұйыртса, 50-60 мемлекеттен өкілдер келеді. 

Бұл, жалпы, еліміз үшін үлкен серпіліс беретін жиын болады деп ойлаймын. 

Бүгінгі күні мемлекетіміздің басты жетістігі – ұлтаралық келісім мен дінаралық 

түсіністікті орнатып, бейбітшілікті сақтап отыруымыз. Бұл жиын – адамның 

адами қасиетін ашып көрсететін форум. Яғни адамзат өмірінің рухани мәні 

басқа салалардан мүлдем биік екенін көрсету. Қаражат жинап, мал-дүниеге 

ғана  ұмтылу,  шынын  айтқанда,  өмірдің  уақыттық,  алдамшы  ғана  көрінісі. 

Адамзаттың мәңгілік құнды қазынасы, сарқылмас байлығы мәдени-рухани 

өмірімен ғана сабақтасып жатыр.

Статистер тіркеу кодтарын құжатсыз беретін болады

ЖЕңіЛДіК

Ардагерлер жыл 

соңына дейін 

пойызбен тегін 

жүретін болды

Ұлы Жеңістің 65 жылдық 

мерейтойына орай, Ұлы Отан 

со ғысы ардагерлері ТМД елдері 

мен еліміздің ай мақ тарына 

теміржолмен те гін сапар шеге 

алады. «Қазақстан теміржолы» 

ұлт тық компаниясы май дан-

гер лерге осындай жеңілдік 

жасап отыр.

Табиғи гүлді қайткенде ұзақ сақтаймыз?



Заң нақты талап қойылып, 

орындалған кезде ғана 

өміршең күшке ие болады

іНДЕ


Т

ҚҰҚ


ы

Қ

 ПЕН



 ҚҰР

ы

Қ



Безгек 

жұқтырғандар 

жазылып шықты

Мүгедектіктің 

құны – 30 мың 

теңге

Өткен айда Оңтүстік Қазақ-

стан облысында ке не шағып 

алған екі адам ауруларынан 

құлан-таза айықты. Сөйтіп, 

«оңтүстіктің көктемгі эпи де мия-

сы» аталып кеткен Конго-Қы рым 

безгегінің таралу қаупін біраз 

сейілткендей болды. 

Жұмыр басты пенде сыр қа-

тына байланысты әлеу меттік 

медициналық жәр дем ақы алу ға 

теңестірілсе де, олардың осы 

жағдайын өз пайдасына жүзеге 

асы ру ды көздеген медицина ме-

ке ме лерінде отырған «дәулер» 

олар дан мүгедектігі туралы 

құ жаттарды рәсімдеуде ақша сұ-

раудан танбайды.

Шымкенттегі жұқпалы аурулар ауру ха­

насы  дәрігерлерінің  хабарлауынша,  нау­

рыздың  ортасында  Бәйдібек  ауданының 

сегіз жастағы тұрғынын кене шаққан. Без­

гек  әуселесін  жақсы  білетін  ата­ана  дереу 

дә рігерге  жүгініп,  балаларын  айықтыруға 

тырысты. Бірақ Конго­Қырым қанды без ге­

гі  диагнозы  қойылған  қыз  баланың  жағ­

дайы  алғашқыда  бірден  тәуірлей  қой ма­

ды.  Дегенмен  тұрақты  ем  қабылдаудың 

нә тижесінде оның денсаулығы ақыры қал ­

пына  келді.  Дәрігерлердің  мәліметінше, 

қазір  жасөспірім  үйіне  жіберілген.  Ал  осы 

уақыт аралығында бақылауда болған оның 

туыстарынан  безгек  белгісі  табылған  жоқ. 

Сондай­ақ таяу күндерде Сайрам ау да ны­

ның 18 жастағы тұрғыны да үйіне шы ға ры­

ла ды. Ол да ауруханаға кене ша ғып ал ған­

нан кейін жатқызылған бо ла тын.



Болатбек МҰХТАРОВ

Сондай ақ желеңді жанның бірі жуырда 

сот  үкімімен  бес  жылға  белгілі  бір  лауа­

зым ды  қызмет  атқару  құқығынан  және 

нақ ты сын да  сырқат  жаннан  пара  алғаны 

үшін бес жыл ға бас бостандығынан айы­

рыл ды. 

Атырау  облыстық  қаржы  полициясы 

де партаментінің  баспасөз  қызметінің  же­

тек шісі Алтынай Мұхтарованың айтуынша, 

Аты рау  облысы  бойынша  бақылау  және 

әлеу меттік  қорғау  департаментінің  №3 

ме дициналық әлеуметтік сараптама бөлі­

мі нің бас тығы Е.Шмалин лауазым иесі бо­

ла тұра, сыр қаты бар жанға мүгедектік ту­

ра лы  анық таманы  беру  және  соған 

бай ланысты құ жат тар ды рәсімдеу үшін 30 

мың теңге пара ал ған.

Қазіргі  күні  пара  алғаны  дәлелденген 

ла уазым    иесі  Е.Шмалин  Жылыой  аудан­

дық сот үкімімен жоғарыда айтылған жа­

за ға тар тылды. 



 Нарғыз ҒАБДУЛЛИНА, Атырау

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№59 (285) 



14.04.2010 жыл, сәрсенбі                 

www.alashainasy.kz

7

e-mail: info@alashainasy.kz



Қосымша мәлімет

7 мамыр күні кешкі 17:00-де ман дат-

тық комиссия өтеді. Аталмыш додаға қа-

ты су жөніндегі өтініштер 6-7 мамыр ара-

лығында  сағат  10:00–17:00-ге  дейін 

қа былданады. Қабылдау және мандаттық 

ко миссия  жиынының  өтетін  орны  –  Ал-

маты  қаласы,  Жамбыл  мен  Наурызбай 

кө шелерінің  қиылысы,  «Темірдос»  спорт 

ке шені, 2-қабат, Штаттағы ұлттық ко ман-

далар  және  спорт  резерві  дирекциясы, 

кон ференц-зал.  Турнир  8-9  мамырда 

өте ді. Турнирдің қай жерде өтетіндігі сәл 

кейі нірек хабарланады. Регламентті www.

kazsports.kz немесе www.mts.gov.kz сайт-

та рынан оқи аласыздар.

Доп ДоДАсы

дода


Нұрғазы сасаев

ФуТбол


? Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Қазақ жігіттеріне таяқ жегізуге мүдделі болып отырған кім? 

«Атлантаның» асылы – Антропов

Әділбек, сіздің ашына айтқан сөздеріңізді 

газет  бетіне  қаз-қалпында  түсіруді  жөн  көріп 

отырмыз. бірден айта кетейік, сенімді ақпарат 

көздерінен  білгеніміз,  бұл  жекпе-жек  кешіне 

Ардақ Назаровтың қатысы жоқ. Ал ашынған 

са ғатбек  Мұсаханов  (Назаровтардың  және 

«бей барыс»  кәсіпқой  спорт  клубының  бас 

жат тықтырушысы)  аталмыш  жекпе-жек  кеші 

келесі жолы тағы ұйымдастырылар болса, өз 

жігіттерін  жіберуді  ойлап  отырған  көрінеді. 

себебі  ұйымдастырушылардың  ауылдан  жи-

нап әкелген қазақ жігіттері қанша білекті болса 

да, жаттығуы мен тәжірибесі аз болғандықтан, 

мұн дай  айқастарға  дайын  емес.  сіздің  сұ ра-

ғы ңызға  толыққанды  жауап  беру  үшін  осы 

жек пе-жектер  кешінде  комментаторлық  қыз-

Жақында «алматы» телеарнасынан «Железная орда» деген айдармен 

жекпе-жек кешін көрсетіп жатты. алайда артынан айқастарда қазақтың 

ауыл дан келген қара па йым жігіттерінің өзге ұлт өкіл дерінен оңбай таяқ жеп 

жатқанын байқадым. сон да бұл не қылған жек пе-жек кеші? Ұйым дас ты ру шы-

лар ұлтаралық аран датушылық ту ғызып отырған жоқ па? сондай-ақ тағы бір 

білгім келетіні, бұған ар дақ На заровтың қатысы бар ма?

әділбек БалғаБаев, Алматы қаласы

Жақында  «Атланта  Трэшерс»  клу-

бы ның  ресми  сайты  Николай  Антро-

пов тың  Most  Valuable  Player  болып 

танылғандығын жа рия етті. Шайбалы 

хоккей әлемінде мұ  ны қысқаша MVP 

деп те атайды. Дәл ме-дәл аудармасы 

«ең бағалы ойыншы» деген мағынаны 

білдіреді.  «Атланта  Трэшерс»  клубы 

сай тының  мәліметтеріне  сүйенсек, 

атал мыш  клубтың  биылғы  мау сым-

дағы  «ең  бағалы  ойыншысы»  дауыс 

бе ру ар қылы анықталған. Дауыс беру 

17 нау  рыздан бастап, 2 сәуірге дейін 

со зыл ған.  сондай-ақ  биылғы  мау-

сымда Антро пов тың 76 ойын өткізіп, 

67 ұпаймен (24 гол + 43 пас) нәтижелі 

солтүстік американың «Ұлттық хоккей лигасында» өнер 

көрсететін Қазақстан тумасы Николай антропов «атланта 

трэшерс» клубының сапында осы команданың ең үздік ойыншысы 

атаныпты. антроповты өз клубында теңдессіз деп таныған кімдер 

екен – бапкерлер ме, әлде басқалар ма?

орлан талғатҰлы, Өскемен қаласы

Футболдан Қазақстан чемпионатының премьер-лигасындағы 

клубтардың барлығы дерлік облыстық бюджеттің есебінде күн 

көріп келеді. ал Батыс еуропадағы футбол клубтарының көбісінің 

жеке қожайындары немесе демеушілері бар. оларда әрі 

маркетинг саласы мейлінше жетілдірілген, кемелденген.

біздің  премьер-лигадағы  клубта ры-

мыз ды  қаржыландыру  облыстық  немесе 

қа лалық  бюджеттің  есебінде  жүргізіледі. 

Тек  Астананың  «локомотиві»  ғана  ұлттық 

ком панияның мойнында. Кейінгі жылдары 

біз дің клубтар облыстық бюджетке масыл 

бо лып, кенедей сорып, «еміп» отыр. бас-

қа дай  жолмен  ақша  таба  алар  емес.  ба-

тыс тағыдай  танымал  футболшылардың 

жейделерін  сатып  және  Еурододалардың 

топтық ойындарында өнер көрсетіп, ақша 

табудың қисыны келер емес. Доп додасы 

матчтарының  теледидарлық  таратылымы 

арқылы  пайда  түсіру  де  мүмкін  болмай 

тұр.  Ең  сорақысы,  біздегі  футбол  клуб та-

рын да  ашықтық,  жариялылық  жоқ.  Қай-

сы бір  футболшылармен  келісімшартқа 

оты  рудың  өзі  коммерциялық  құпия  негі-

зін де жүзеге асырылады. сондықтан нақ-

ты деректер келтіре алмай, тілің күрмеліп, 

ау зыңа құм құйылады.

Мына  бір  қызықты  қараңыз,  біз  ел 

чем пионатында  өнер  көрсететін  футбол-

шы  ларымыздың  қанша  жалақы  ала тын-

дығын білмейміз. Ал кейінгі жылдары Еу-

ро кубок  аясында  Қазақстанға  келген 

Вен грия, беларусь, Молдова клубтарының 

өкіл дері  «сіздерде  ақша  бар,  фут бол шы-

ларыңыздың  жалақылары  біздегімен  са-

лыс тырғанда жоғары» дейді. Жалақы мә-

селесін бізден гөрі солар жақсы бі ле тіндей. 

бірақ біздің айтпағымыз – бұл емес. біз дің 

айтпағымыз,  осы  Венгрияның  да,  бе -

ларусьтің  де  футбол  клубтары  Еуро до да-

ларда  бізден  гөрі  алысқа  шабады.  Тіпті 

Чемпиондар  лигасының  топтық  ойын да-

рына ілігіп, өнер көрсетті. Ұлттық құра ма-

лары да ФИФА рейтингінде бізден әлде-

қай да  жоғары  орналасқан.  Атап  айтар 

болсақ, Венгрия 52-орында, беларусь 80-

орында,  ал  Қазақстан  құрамасы  129-

орын ға  табан  тіреп  тұр.  Яғни  фут бол шы-

ла рымыз мемлекеттік бюджеттің есебінде 

күн көретін басқа саланың мамандарының 

ау зынан жырып берген қыруар қаражатты 

ақ тай алмай келеді.

Ал  бұл  жөнінде  мамандар  не  дейді 

екен? соларға құлақ түрелік.

Құралбек  оРДаБаев,  футбол  ардагері, 

даңқ ты қақпашы:

– Шынымен-ақ  біздегі  футбол 

клуб  тары жергілікті бюджеттің қар жы-

сы мен күнелтуде. Дәл қазір бізде фут-

бол клубтарын ұстап тұрудың басқадай 

жо лы жоқ. Амалдың жоқтығынан мем-

ле кеттік жәрдемақыға телінген. Футбол 

ғана емес, біздің елде басқа спорт түр-

лері де мемлекеттің мойнында ғой. Тек 

бокс пен күрес қана қалталы аза мат та-

ры мыздың  арқасында  қарыштап,  жо-

ға ры өрлеп барады. Ал футболға келер 

болсақ,  шетелдік  клубтардың  тұрақты 

демеушілері бар. Ал біздегі демеушілер 

тұрақты емес. Дүйім бір клубты алады, 

содан  соң  қуыршақ  сияқты  лақтырып 

кетеді.  Осылай  команданың  тағ ды ры-

мен  ойнайды.  Тұрақты  демеушілер 

тар  ту  үшін  қандай  да  бір  клубты  (ко-

ман  даны)  қаржыландырып  отырған 

же к е  немесе  заңды  тұлғаларға  салық 

тө леу  жағынан  жеңілдіктер  жасау  ке-

рек.

әлия  ДҮЙсеКеева,  Қазақстан  футбол 

фе де рациясының атқарушы директоры:

– Біріншіден,  облыстық  әкімдіктер 

іс жүзінде Қазақстандағы футбол клуб-

Кейінгі он шақты күннің ішінде «биылғы журналистер 

арасындағы сейдахмет Бердіқұлов ағамыздың турнирін таза 

өткіземіз» деген тұрғыда бірнеше мақала жарық көрді. Қазақстан 

Республикасы туризм және спорт министрлігінің спорт комитетіне 

қарасты штаттағы ұлттық командалар және спорт резерві 

дирекциясы баспасөз қызметінің жетекшісі ардақ тоғымов бір-екі 

басылымға сұхбат беріп, «биыл тек журналистерді ойнатамыз» 

депті. шынымызды айтсақ, бұған сенуден қалғанбыз. турнир 

қарсаңындағы жылдағы сарын. Құлағымыз үйрене бастаған. 

Десек те, біз де ардақ тоғымовқа көкейдегі сұрақтарымызды 

көлденең тарттық. себебі біз сейдағаңның турнирінде тек 

журналистер доп тепкенін қалайтын һәм құрамамызға ешқандай 

кәсіби футболшы қоспайтын азғана ұжымдардың бірі едік.

сӘТ


і Т

үс

КЕН



 с

Ұ

хб



АТ

–  «сейдахмет  ағамыздың  биыл  ғы 

тур нирі жылдағыдан өзгеше болады» 

деген сөздер құлағымызға жағып ба-

рады.  сұхбатыңызды  да  оқыдық.  әр 

ұжымның  командасының  сапын  кү-

шей туге  алынған  «жалған  жур на лис-

тер ді» қалай сылып тастамақсыз сон-

да? мүмкін бе осы?

–  білесіз  бе,  жыл  сайын  біз  өзімізді-

өзі міз алдап жүрміз. Мен тіпті осы додаға 

қа тысатын  ұжымдардың  басшыларына 

таң ғаламын.  Кәсіби  ойыншыны  өз  ко-

ман да сының  сапына  тартып  жатқанда  не 

ой лайды екен? Намыс қайда? Мәселе тек 

қайт се де жеңуде ме сонда? Мұны не дей-

міз сонда? Мансапқорлық па, бақ та лас тық 

па?  Түсінемін,  кейбір  газеттерде  фут бол 

ойнайтын  жігіттер  жетпей  жатады.  он-

дайда басқа бір ұжыммен біріккен дұ рыс 

емес пе? Мысалы, «Айқын» мен «ли тер» 

әу бастан бірігіп ойнап жүр. былтыр «КТК-

Караван»  немесе  «Қаламгер-Ме диа» 

де ген  екі  команда  ойнады.  бұлар  да  – 

біріккен командалар. Тәп-тәуір өнер көр-

сет ті.  Шеттен  шебер  ойыншы  ізде ген ше, 

өз жігіттерін ойнатпай ма? байқап жүр міз, 

жур налистердің  ойнағылары  ке леді-ақ. 

бірақ  өз  командаларын  жасақ та ған  бе-

дел ді  әріптестерінің  ықпалымен  орын  да-

рын  кәсіби  ойыншыларға  беріп,  өздері 

доп  додасына  қызыға  қарап,  тел міріп 

алаң шетінде тұрады. Дұрыс па осы? Мен 

сіз дердің  газеттеріңіз  арқылы  «Жігіт тер, 

өзімізден бастайық та, намысқа жү гінейік, 

 «Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат...»

облыстық бюджетті кенедей сорған клубтар

АуыР АТлЕТИКА



Қанша лицензия 

алып қайтамыз?..

«Президент кубогы» 

астанаға ауысты

Ұйымдастырушылардың  берген  мәлі-

мет тері бойынша, «сарықұрлық» бірін ші лі-

гіне  24  мемлекеттен  200-ден  астам  атлет 

кел ген  кө рі неді.  олардың  қатарында  осы 

спорт түрінің үз діктері саналатын Қазақ стан, 

Қытай,  Жа по ния,  оңтүстік  Корея,  сол түстік 

Корея,  Катар,  Ма лайзия,  син га пур,  сирия 

және Таиланд ауыр  атлеттері бар. бұл чем-

пио наттың  бір  ерек шелігі  –  мұн да  тамыз 

айын да тұңғыш рет син  га пурде өтетін жас-

өспірімдер  арасындағы  олим пиада  ойын-

да рының жолдамалары са рапқа салынады. 

Әзірше  біздің  ат лет тердің  ен шісінде  бір-ақ 

лицензия бар. оны былтыр Таиландта өткен 

жас өс пі рім дер арасындағы әлем чем пио на-

тында чем пион атанған Ибра гим бир са нов 

ен ші леген. сондықтан Ташкент тен жол да ма 

кү тетіндігіміз жасырын емес. Әзір ше ұл-қыз-

дарымыздың көрсеткіштері кө ңілден шы ғу-

да.

85 келі салмақ дәрежесінде бақ сына ған 



болат  ыдырысов  жұлқа  көтеруде  123  ке лі, 

ал  серпе  көтеруде  157  келіні  ба ғын дырып, 

Азия чемпионы атанса, осы же тістікті 63 келі 

сал мақта сынға түскен Анас тасия Швабауэр 

қай та лады.  Жұлқа  кө теруде  89  келі,  серпе 

кө теруде 114 ке ліні бағындырған Анастасия 

да алтын медаль олжалады. 69 келі салмақ 

дә ре же сінде  Жазира  Жаппаркүл  қоссайыс 

қо  ры  тындысы бойынша 196 (88+108) ке-

лі мен күміс медаль еншіледі. 77 келі салмақ 

дә ре жесінде Рүстем субай 276 (120+156) 

келі көр сеткішпен қола жүлде иеленді. сон-

дай-ақ қыз дар арасындағы 69 келіден жо-

ғары  сал мақ  дәрежесінде  Анна  Нұр ма ха-

нова  да  үшінші  орынға  ие  болды.  оның 

көр  сеткіші – 214 (96+118) келі. 

Азия  чемпионаты  сәуірдің  16-сына  де-

йін жал ғасады.

Естеріңізге сала кетейік, 2008 жылдан 

бері  ұйымдастырылып  келе  жатқан  атал-

мыш  турнирдің  ойындары  оңтүстік  аста-

на мыздың орталық және «Нархоз» (Тұрар 

Рысқұлов атындағы Қазақ экономикалық 

университеті) стадиондарында өтіп келген 

бо латын.  оның  алғашқы  жеңімпазы  түр-

кия лық  «бешикташ»  болса,  былтырғы 

жылғы  финалда  бразилияның  «оле  бра-

зилі»  Мәс кеудің  ЦсКА-сын  1:0  есебімен 

жеңіп, кубокты сан-паулуға алып кеткен. 

Ал биылғы турнирге жеті мем ле кет тің ко-

ман дасы қатыспақ. 

Командалар  әдеттегідей  екі  топқа 

бөлініп, үздіктерді анықтайды. «А» тобы-

ның  үздігі  «В»  тобының  жеңімпазымен 

фи налда кездесетін болса, өз топтарында 

екін ші орын алғандар қола жүлдені сарап-

қа  салады.  сол  сияқты  өз  топтарында 

үшін ші  орын  алған  командалар  бесінші 

орын ға, төртінші орын алған командалар 

же тінші орынға таласатын болады. 

Айта кетейік, «президент кубогы» до-

да сы на  17  жасқа  дейінгі  жасөспірімдер 

қа ты са алады. Турнир сәуірдің 26-сы мен 

30-ы  аралығында  елордамыздың  «Ас та-

на-Арена» стадионында өтеді.

сонымен, 2010 жылғы «Президент 

ку бо гын» сарапқа салатын 

командалар:

«а» тобы:

«Цесна» (Алматы, Қазақстан)

«Зенит» (санкт-петербург, Ресей)

«бунедкор» (Ташкент, Өзбекстан)

«суАР» (сынзянь-Ұйғыр автономиясы, 

Қытай)


«в» тобы:

ЦсКА (Мәскеу, Ресей)

«Галатасарай» (ыстамбұл, Түркия)

сербия жасөспірімдер құрамасы

«бакы» (баку, Әзірбайжан)

арсен ЖаНаДіл

Бұл күндері ташкентте 

ауыр атлетикадан жастар мен 

жасөспірімдер арасындағы 

азия чемпионаты өтуде.

Футболдан ііі дәстүрлі 

«Президент кубогы» 

халықаралық турнирі биыл 

алматыда өтпейтін болды. 

Бұл туралы Қазақстан футбол 

федерациясы таратқан 

мәліметтен білдік.

ақыл ға келейік» дегім келеді жур налистер 

қа уымына. Ал жалған жур налистерді сы-

лып тастауға келсек, әзір ше бар амалымыз 

–  турнир  рег ла мен тіне  жүгіну.  Қайсыбір 

ко манда қарсы лас та рының сапында жал-

ған  журналист  бар  екенін  баяндап,  жаз-

ба ша  түрде  шағым  түсірсе  (яғни  протест 

жаз са),  қатаң  шешім  қолданамыз.  Егер 

«мы на ойыншы журналист емес» деп дә-

лел денсе, қазылар алқасы сол команданы 

тур нирден біржолата шеттетеді. оған еш-

кім  ренжімесін.  бұл  –  спорт  комитетінің 

жа рыстар күнтізбесіне енгізген ресми доп 

додасы.  Қайталап  айтайын,  негізі,  жал-

ған  журналистерді  сылып  тастаудың  ең 

дұрыс жолы – ұяттан безбей, ар-на мыс қа 

жүгіну.


– осыдан бірер жыл бұрын бұл тур-

нирді ҚР мәдениет және ақпарат ми-

нис трлігі  ұйымдастырып  келді.  сол 

кез дері журналистер додасына бас па-

ха налар  мен  Энциклопедия  сияқты 

ұжым дар  қосылды.  Дұрыс  делік.  ал 

ен ді қазір бұл турнир ҚР туризм және 

спорт  министрлігінің  қанаты  астында 

өт кенде,  әлгілерді  додамызға  қо суы-

мыз дұрыс па? сондай-ақ іім сияқты 

бас қа министрліктердің баспасөз қыз-

меті мен фан-клубтар да қосылып ке-

тіп жүр.

– бірігіп жұмыс жасамасақ бол майды. 

Шы ны керек, біз Астанада отырып, кімнің 

қай  басылымда  жұмыс  істейтіндігін  біле 

бер мейміз. спорт журналистерін түгелдей 

дер лік  білеміз,  ал  қалғандарын  жыға  та-

ны маймыз.  Аталмыш  доп  додасы  бас-

талмай тұрып, мандаттық комиссия өтеді. 

сол кезде командалардың өкілдері үн де-

мей отыра бермей, бәрін айтулары керек. 

сырт тарынан шұқып, ертеңінде байбалам 

салмай, сол жиында «мына ұжым бАҚ-қа 

жатпайды» деп, мәселені дер кезінде кө-

терулері  керек.  Өз  басым  Энциклопедия, 

әр түрлі  баспаханалар,  кейбір  ведомст во-

лар дың  баспасөз  қызметтері  бАҚ-қа  жа-

тады деп есептемеймін. оған осы ұжым-

дар ды  бастап  әкеліп  жүрген  жігіттер 

рен жімесін. Кейде тіпті «біз апта сайын бір 

па рақ газет шығарамыз» деп бейтаныс бі-

реу лер келсе, «қабырға газетіміз бар» деп 

сту денттер ентелейді. Мен осылай көл де-

нең  келген  «көк  аттыларға»  қарсымын. 

Өйт кені  осындай  командалардың  біздің 

тур нирімізге  қатысулары  журналистердің 

көбісіне ұнап жүрген жоқ. Енді бір мәселе, 

өз ұжымдарының қызметкерлерімен ғана 

ой найтын кейбір командалар құрамдары 

кәсіби  ойыншылармен  нығайып  жат қан 

де өрнекті ойын үлгісін көрсеткендігі 

баса  жазылған.  «Ұлт  тық  хоккей 

лигасында» 1999 жыл дан бе  рі ойнап 

жүрген Өс кемен жігіті осы 10 мау сым 

ішінде 371 ұпай (156 гол + 215 пас) 

ен ші лепті.

Өкінішке  қарай,  Антропов  қазір 

жа ра қатына  байланысты  мұзайдын 

до да сына  түсе  алмай  жүр.  Ешқашан 

да  Қазақ стан  құрамасының  сапында 

ойнап,  туған  жерінің  намысын  қор-

ғау дан  бас  тарт па ған  Антроповтың 

мамыр  айында  Гер ма нияда  өтетін 

әлем  чем пионатына  баруы  да  екі-

талай секілді. Десек те, үмітімізді үз-

бейміз.  Қайсар  жігітіміздің  жа ра қа-

ты  нан  тез айығып, қатарға қосылуына 

ті лек  теспіз.

ко мандаларды  көріп,  сей  дахмет 

бердіқұлов  турниріне  кел мейтін 

де  болды.  Өйткені  қар сы лас та-

ры ның  көбі сі нің  сапында  кілең 

кәсі би ойын шы лар, бірақ қол да-

рында «жур налист» деген куә лік-

тері  мен  құ  жат тары  бар.  Ұжым 

бас шы ла рының,  бас  ре дак тор-

лар дың  дәт тері  қалай  ба ра ды 

жал  ған құ жат қа қол қою ға? осы-

ған  қайран  қа  ламын.  одан  да 

басқа қалалар мен об лыс   тардың 

арнайы  тіл ші лерін  ша  қыртпай 

ма? Ал басқа қа ла лар дан жур на-

листер  ко ман да сы  келіп  жатса, 

нұр үстіне нұр бо лар еді. Алматыға 

үш-төрт  күн ге  ал ты-жеті  жур на-

лисін іссапарға жі бе руге мүм кін-

діктері  бар  шығар  ай  мақтағы 

кейбір басы лым дар дың. 

–  ең  алғаш  осы  турнир 

ұйым   дас ты рыла  бастағанда 

бе   делі  жоғары  ре дак торлар 

мен қаламы қарымды жур на-

лис тер осы додада доп тебуші 

еді.  сол  кезде  шалғайдағы  ауылда 

жүріп,  әл гіндей  қазақ  жур на лис ти ка-

сы ның  жай  саңдарымен  бірге  доп  те-

буді  ар мандаушы  едік.  Өкінішке  қа-

рай,  қазір  сон дай  беделді  басшылар 

мен та лант ты тілшілер алаңда жоқ.

–  Жаңа  айтып  өттім  ғой.  ол  –  редак-

тор лардың,  бАҚ  басшыларының  қолын-

да ғы шаруа. осы доп додасына деген көз-

қа  растары 

түзу 


болса, 

жұмыстағы 

адал     дықтары мен әдептіліктерінен тай май 

намысқа жүгінсе, бәріне де қол жет кізуге 

болады. біздікі тек – сапалы футбол ала-

ңын  тауып,  тәжірибелі  төрешілерді  тар-

тып, ұйымдастыру мәселесімен айн а лы су. 

Қалғандары,  журналистер,  өз  қол да-

рыңызда.  Кезінде  Алтынбек  сәр сен бай-

ұлы  (сол  кездегі  ақпарат  министрі)  осы 

турнирді  ұйымдастырып,  жасыл  алаңға 

өң кей  газет  басшылары  шығып,  осы  тур-

нир  көрермендер  көзайымына  айналды 

ғой. болды ғой сондай қызықты кезеңдер. 

Не ге осы турнирдің сол қызығы мен шы-

та рының  басым  көпшілігінің  меншік 

ие лері  болып  табылады.  Әрі  оларды 

бел гілі  бір  жолмен  қаржыландырады. 

Екін шіден,  аймақтық  билік  дене  тәр-

биесі мен спортты (оның ішінде кәсіби 

спортты  да)  насихаттау  мен  дамытуға 

әлеу меттік және материалдық тұрғыда 

мін детті.  Үшіншіден,  ел  футболын  да-

мы тудың  дәл  қазіргі  кезеңінде  біздегі 

фут бол  клубтары  енді  ғана  инвес тор-

лар ды қызықтырарлықтай жобаға ай-

налуда. Әйтсе де футбол халық ішінде 

сұ ранысқа ие, қызығушылығы жоғары. 

Сондықтан  дәл  қазіргі  жағдайда  фут-

бол клубтарының тіршіліктерін қам та-

ма сыз  етуге  әзірше  аймақтық  биліктің 

қар жылай атсалысуы болып қала бер-

мек.

Міне, өздеріңіз де көз жеткізіп отырған 

боларсыздар,  біздің  футболдағы  дәл  қа-

зір гі жағдай – «ары тартсаң өгіз өледі, бері 

Ш

А

йб



Алы хо

ККЕ


й

«ертістің» 

еншілегені – қола

шайбалы хоккейден XVIII 

Қазақстан чемпионатында үшінші 

орынды сарапқа салып жатқан 

командалар арасындағы дода 

аяқталып, қола жүлде «ертіс-

Павлодар» клубына бұйырды.

«плей-офф»  жүйесімен  өткен  мұз ай-

дын додасы Рудныйда басталып, кеншілер 

қа ласындағы кездесуде «Ертіс-павлодар» 

клу  бы  4:2  есебімен  жеңіске  жеткен-ді. 

Екін ші  ойын  павлодарда  өтті.  бұл  ойын 

1:1 есе бі мен аяқталды. Әу баста бекітілген 

қа ғида (яғни регламент) бойынша осы екі 

ойын нан төрт ұпай еншілеген «Ертіс-пав-

лодар»  XVIII  Қа зақстан  чемпионатының 

қо ла жүлдегері атанды.

«Ертіс-Павлодар» –

«Горняк» (Рудный) – 1:1

Голдар: Николаев (сотников), 13:37 (1:0). 

Кассихин  (Филипенко,  Чуреков),  57:53 

(1:1).

Бірінші ойын – 4:2

әлихан ЖаППаР

Шо

РТ



-ТРЕК

оралдықтар 

озып тұр

орал қаласында шорт-тректен 

ерлер және әйелдер арасында 

командалық сындағы Қазақстан 

чемпионаты аяқталды.

 бұл біріншілікке осы спорт түрі бір ша-

ма жақсы дамыған Қарағанды, Қостанай, 

орал, Рудный және Алматы қалаларынан 

келген  командалар  қатысты.  500  және 

1500  метрлік  қашықтықтағы  жарыста 

мұз ай дын иелерінің мерейі үстем болды. 

со ны мен  қатар  оралдық  спортшылар 

1000  метрлік  қашықтықтағы  бәйгеде  де 

жүлделі орын дар ды ешкімге берген жоқ. 

Нұр бер ген Жұ мағазиев алтынмен апталса, 

Азамат Нұр ма ғамбетов күміспен күптеліп, 

Дана бек хайы ров үшінші орынды иеленді. 

Мұ ны  мен  шектелмей,  жергілікті  шорт-

трек шілер  3000  метрлік  бәйгеде  де  өз 

жан   күйерлерін  қуант ты.  Ванкувер  олим-

пиа  дасына қатыс қан Ай дар бекжанов бі-

рін  ші  орын  алса,  Да набек  хайыров  пен 

Нұр  берген Жұ ма ға зиев одан кейінгі жүл-

де лі орындарды ие ленді.

Әйелдер  арасындағы  1000  метрлік 

қа шық  тық  та оралдық Инна симонова топ 

жарып, ру д  ныйлық Дарья Волокитина кү-

міс  жүл де гер  атанды.  үшінші  орынға 

орал дық  Ксе  ния  Мотова  ие  болды.  осы 

үш  қыз  3000  метрлік  қа шықтықтағы 

бәйгеде  де  жүл  делі  орын дар ды  дәл  осы 

мәтінде бө ліс ті. Ал көпсайыс қо рытындысы 

бо йын ша батыс қа зақ стан дық спортшылар 

же ңіске жетті.



телжан КҮДеРов

мет атқарған журналист леонид Юрьевке ха-

бар  ласқанбыз.

– Мен жай ғана комментаторлық қызмет 

ат қарамын.  сондықтан  кейбір  нәрселерден 

хабарсызбын. Әйтеуір, бас продюсері Денис 

Кривошеев  есімді  азамат.  сондай-ақ  65 

келіге дейін, 75 келіге дейін және 80 келіден 

жо ғары болып, айқастар үш салмақ дәре же-

сі не бө лінетінін білемін, – деді әріптесіміз.

Ал тағы бір әріптесіміз – «Алматы» теле ар-

насының  спорт  журналисі  Ермек  Төре ни я зов-

тен естіп-білгеніміз, «Железная орда» атты жек-

пе-жек кештері айына екі рет ұйым дас тырылып 

тұрады  екен.  Әзірге  екеуі  өтіпті.  Ал ғаш қысы 

Алматының  Shisha  bar,  екіншісі  New  Stars  club 

клубтарында ұйымдастырылған көрінеді.

тартсаң арба сынадының» кері. Жер гі лікті 

бюджет  қаржыландырмаса,  фут бо лы мыз 

құрдымға кетеді. Ал футболдың құдіретінің 

ас қақтығы сол – қазіргі таңда футболсыз 

отыр ған  елді  көз  алдыңа  елестетудің  өзі 

қиын. сондықтан осындай қадамға барып 

отырмыз.  Десек  те,  кейбір  клубтар  мен 

меншік  иелері  сияқты  аста-төк  жасамай, 

қара  қазан  мен  қара  баланың  да  қамын 

ойлаған  дұрыс  шығар.  Мүмкін,  футбол-

шы лар  жалақысына  шектеу  қою  керек 

шы ғар. Мәселен, қандай футболшы бол -

сын  оның  жылдық  жалақысы  200  мың 

дол лардан аспауы керек деген сияқты. Ал 

жасы  21-ден  аспаған  футболшылардың 

жыл дық жалақысы 50 мың доллардан ас-

пауы  керек  деген  тұрғыда.  Ал  қайсыбір 

клуб  шетелден  көпшілікке  танымал  фут-

бол шыны  шақыртып,  оның  жалақысын 

де меу шілер есебінде немесе өз қал та мыз-

дан тө лейміз десе, өз еріктері.

жығын  қайтадан  жандандырмасқа?  Мы-

салы,  қазіргі  министр  Асқар  Жұмағалиев 

(ке зінде  спортшы  болған,  кикбоксингтен 

ха лықаралық  дәрежедегі  спорт  шебері) 

жа сыл алаңда сауытбек Әбдірахмановқа 

(«Еге мен Қазақстан» газетінің президенті) 

қар сы ойнаса, сондай-ақ серік Жанболат, 

Нұр төре Жүсіп, Қали сәрсенбай, Шам ши-

ден паттеев, Рысбек сәрсенбай, Әділ ыб-

раев,  серік  Әбікенұлы  сынды  көпшілікке 

ке ңінен танымал ағаларымыз жасыл алаң-

ға шығып жатса, көрермендер де кө бей-

мей ме? бұл турнирдің маңыздылығы да, 

мә ні  де  осы  емес  пе  еді?!  бАҚ  тар лан-

дарының бәрінің бастары қосылып, мәре-

сәре болып жатса, шіркін. Жүздесіп, пікір 

ал масып дегендей. Жастар жұмыстан қол-

дары  тимейтін,  өздері  пір  тұтатын  аға ла-

рын алаң да көріп мәз болса, үлкендер «ә, 

кейінгі  кезде  тұзы  татитын  мақала  жазып 

жүр ген  мына  жігіт  пе»  деп,  бой  көрсетіп 

ке ле жатқан жас ұрпақпен танысып, абыр-

са быр болып жатпаушы ма еді? бұдан бас-

қа қай жерде Қазақстандағы барлық бАҚ 

өкіл дері бір-бірімен кездесіп, шүйіркелесіп 

жа тыр? бұл турнирдің басты мәселесі де – 

осы.  Қайтсе  де  жеңімпаз  команда  атану 

үшін жалған құжат жасап, журналистикаға 

үш қайнаса сорпасы қосылмайтын теңбіл 

доп шеберлерін тіркеу емес.



әңгімелескен Нұрғазы сасаев

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№59 (285) 



14.04.2010 жыл,  сәрсенбі                  

www.alashainasy.kz

8

e-mail: info@alashainasy.kz

C

M

Y



K

C

M



Y

K

думан



№59 (285) 

14.04.2010 жыл, сәрсенбі                     

www.alashainasy.kz

8

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет



e-mail: info@alashainasy.kz

Ке

зекшi  ред



ак

тор – Ж


анс

ая ӘБДІБЕК

ОВ

А

Республикалық қоғамдық-саяси  ақпараттық газет



Бас редактор  – Серiк ЖАНБОЛАТ 

Мұратқали ДҮЙСЕНБАЕВ  Бас ред

ак

тордың бiрiншi орынб



ас

ары


Мақсат ӘДIЛХАН  Бас ред

ак

тордың орынб



ас

ары


Айдын ҚАБ

А – ж


ау

апты х


атшы

Талға


т КIРШIБ

АЕВ  – 


ж

ау

апты х



атшының орынб

ас

ары



Нұрлыб

ай ИТЕКБ


АЕВ  – 

те

х.ред



ак

тор


Күләш НАҚЫПОВ

А – 


аға к

оррек


тор, т

ел.: 


388-80-76

Бөлiм редакторлары: Құб

аш 


МЕҢДIҒА

ЛИЕВ 


– 

саяси 


бюро, 

те

л.: 



388-80-72

Берiк ӘШIМОВ – нарық, т

ел.: 

388-80-69

Қалд


ар КӨМЕКБ

АЕВ – қоғам, т

ел.:

 388-80-65

Алма


т ИСӘДIЛ – өрк

ение


т, т

ел.: 


388-80-64

Нұрғазы СА

САЕВ – дод

а (спор


т), т

ел.: 


388-80-74

Бо

ла



тбек МҰХТ

АРОВ – ж


аңалықт

ар, т


ел.: 

388-80-68

Қу

анышбек ҚАРИ – меншiк



тi 

тiлшiлер қосыны, т

ел.: 

388-80-62

Астана филиалы: Мек

енж


айы: Сейфу

ллин көшесi, 31

Те

л.:


 +7 (7172) , 54-27-31

E-mail: aa_as

tana@mail.ru

Жандос БӘДЕЛҰЛЫ –  

ст

ана филиалының ж



ет

екшiсi)


besbogda@mail.ru besbogda@y

ahoo.c


om

Мұр


ат А

ЛМА


СБЕКҰЛЫ – тiлшi

Салт


ан СӘКЕН – тiлшi

Бүркiт НҰР

А

СЫЛ – тiлшi



Аймақтағы тiлшiлер:

Атыр


ау – Нарғыз ҒАБДУ

ЛЛИНА, т


ел.: 8702 5876587

Қар


ағанды – Серiк САҒЫНТ

АЙ, т


ел.: 8777 3909779

Қос


танай – Алмагүл 

СҰЛТ


АНОВ

А

, т



ел.: 87774067903

Қ

ызылж



ар – Ерб

ақыт 


А

МАНТ


АЙ

, т


ел.: 

8 7054418255

Қызылорд

а – Әділж

ан 

ҮМБЕ


Т, 

те

л.: 87777054466



Өск

емен – Елмейір 

А

ХМЕД, 


те

л.: 87775797090

Шымк

ент – Шадияр МО



ЛДАБЕК, т

ел.: 8705 9877799

Газ

ет 2008 жылдың 17 қар



ашасынд

а ҚР Мәдение

т және ақпар

ат 


 

минис


трлiгiнде 

тiрк


елiп, 

бұқар


алық 

ақпар


ат 

құр


алын 

есепк


е 

қою 


тур

алы №9650-Г  к

уәлiгi берiлг

ен.


Ред

акция 


авт

орлар 


мақаласы 

мен 


ж

арнама 


мазмұнына 

ж

ау



ап 

бермейдi.

Авт

орлар қо


лж

азб


асы өңде

лмейдi және к

ерi қайт

арылмайды.

Көлемi 

екi 


компью

терлiк 


бе

тт

ен 



(14 

кег


ль) 

ас

атын 



ма

териалд


ар 

қабылд


анб

айды.


«Алаш 

айнасынд


а» 

ж

арияланған 



ма

териалд


ар 

мен 


суре

тт

ердi 



көшiрiп 

немесе 


өңдеп 

бас


у 

үшiн 


ред

акцияның 

ж

азб


аша 

рұқс


аты 

алынып, г

аз

етк


е сiлт

еме ж


ас

алуы мiнде

ттi.

Құрылтайшысы және меншiк 

иесi – «ТОЛҒАУ» ЖШС

Директор –  

Александр Филимонович АН

Тар


ат

у қызме


тi 

те

л.: 



8 (727) 388-80-88

Ж

арнама бөлімі



те

л.: 


8 (727) 388-81-00

Алма


ты  қаласы «Дәуiр» РПБК ЖШС 

Қалд


аяқов көшесi, 17-үй. Т

ел.: 


(727) 273-12-04, 273-12-54

Тапсырыс – №923

Ас

тана  қаласы «А



ст

ана-По


лигр

афия»,


Бр

усиловский көшесi, 87-үй. Т

ел.: 

(7172) 37-05-59

Тапсырыс – №514

Шымк

ент қаласы «Оңтүс



тiк по

лигр


афия» б

аспалар үйi» ЖШС

Байтұрсынұлы  көшесi, 18-үй. Т

ел.: 


(7252) 30-03-30, 30-03-31

Тапсырыс – №4060

Бағасы  к

елiсiмдi


Таралымы – 10 000 дана

Газ


ет сейсенбi, сәрсенбi, бейсенбi, жұма, сенбi күндерi шығады.

«А

ла



ш а

йн

ас



ы» г

аз

ет



е ж


аз

ыл

у и



нд

ек

сi: 6



42

59

Ре



да

кц

ия



ны

ң м


ек

ен

ж



ай

ы: 


Ал

ма

ты қ



ал

ас

ы,



05

00

51



, Б

ег

ал



ин к

өш

ес



і, 1

48 а


Те

ле

ф



он

8



(7

27)

38

8-

80

-6

0, ф

ак

с: 



8(

72

7)

38

8-

80

-6

1

e-

m



ai

l: in



fo

@

al

as

ha

in

as

y.

kz

C

M



Y

K

C



M

Y

K



Бүгін:

Алаштың атаулы күні

•  Жазушы  Жайсаңбек  Молдағалиевтың  (1935-1986) 

туғанына – 75 жыл.

•  Жазушы,  ақын  Ғабиден  Құлахметтің  (1955-2006) 

туғанына – 55 жыл. 

• 1993 жылы «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау 

туралы» Заң қабылданды.

Туған күн иелері

Ұзан Ысқақов (1942) – экономика ғылымының докторы, 

профессор;



Ғабыллатып Мырзақұлов (1952) – «Қазақстан Ғарыш 

Сапары» ҰК президенті;



Дәулет  Байділдинов

  (1960)  –  Әл-Фараби  атындағы 

ҚазҰУ  заң  факультетінің  деканы,  заң  ғылымының  докторы, 

про фессор;



Жұмағали Ысмайылов (1972) – Денсаулық сақтау ми-

нистрлігі Емдеу-профилактика департаментінің дирек торы;



Жанат  Қожахметов  (1979)  –  Бәсекелестікті  қорғау 

агент тігі төрағасының орынбасары.



Мерейлеріңіз үстем болып,

мәртебелеріңіз арта берсін! 

«Алаш айнасы»

Шығуы 

 

        Ұзақтығы 

 

          Батуы

 06:13  

 

            13.20 

 

           19:33      



ЖҰЛДЫз-ЖОРАМАЛ 

ТОҚТЫ 

Жағымды  күштердің 

әсе рі бүгін басым бол ға-

нымен,  кейбір  кедер гі-

лерге де кездесесіз. Қар жы-

ландыру  және  сатып  алуға 

байланысты 

мәселелерді 

ше шу  қиынға  со ғады.  Сіз 

ақ шаны  ақылмен  емес,  ра-

хат танып  жұмсағыңыз  ке-

леді. 


ТОРпАҚ

Сізге  бүгін  кәсіби 

қиын дықтар  мен  кедер-

гі лерді жеңу мүмкін емес 

болып көрінеді. Бірақ сіздің 

жасап  жатқан  жұмы сы ңыз-

дың жағ дайы сіз ойлағандай 

мүлде  жаман  емес.  Одақ-

тас тармен  бір лесіп  іс  бас та-

саңыз, жемісті бо лады.



ЕгізДЕР

Бұл  күн  сіз  үшін  бар-

лық істерге қолайлы. Сіз-

дің  тап  сырмаңыз  –  кү-

шіңіз  бен  жі геріңізді  керек 

емес  нәр селерге  құртпай, 

шын  мәнінде  маңызды  іс-

тер ге  жұмсаған  жөн.  Әріп-

тес теріңізбен  қаты на сыңыз 

жақсарады.



ШАяН

Бүгін сіз аса қызбасыз 

әрі  өте  өкпешілсіз.  Бұл 

тек  жұ мысыңызға  ғана 

емес,  жеке  қатынас та ры-

ңыз  ға да ке сірін тигізуі мүм-

кін.  Сон дықтан  өзіңіз  са-

бырлы  болуға  тырысып 

кө ріңіз. 

Айнала ңыз да ғы-

лар  мен  ренжіспеуге  ты ры-

сыңыз.


АРЫСТАН

 Үлкен кәсіби табыстарға, 

дұрыс  шешім  қабыл дау-

ға  және  қызық  ұсы ныс-

тарға толы күн. Бірақ өз мүм-

кін дігіңізді 

шексіз 

деп 


са на ма ғаныңыз  абзал.  Ша-

ма дан тыс өзімшілдік абы рой 

әпер мейді.  Тек  қаржы  мә-

селесін өз бетіңізше ше шіңіз.



БикЕШ

Ісіңіздегі  алға  басу 

сізді бүгін қуантпай қой-

майды.  Сіздің  бұл  күнгі 

жет кен жетістігіңіз – кез дей-

соқ  сәттіліктің  емес,  жа  са-

ған  жұмысыңыздың  жақ  сы 

нәтижесі.  Бақ    та ластарыңыз 

да  сіздің  басымдығыңызды 

еріксіз мойындайды. 



ТАРАзЫ

Бүгін  сізге  алаңдауға 

ай  тарлықтай  еш  себеп 

бол   майды,  алайда  бұл 

өзі  ңіздің    күнделікті    мінде ті-

ңіз ді  ұмытып  кету  деген  сөз 

емес. Бұл күні сіздің байқамай 

жі  бер ген  болмашы  қате лі гі-

ңіздің өзі болашақ өмірде ше-

шу ші рөл атқарады.



САРЫШАяН

Сізге  бүгін  көздеген 

мақ  сатыңызға  жету  үшін 

өжеттілік  пен  іскери  еп-

тілік  керек.  Кәсіби  жетіс тікт е-

рі ңіз  аса  маңызды,  жеңісіңіз 

та лассыз  болғанымен,  олар 

оңай  берілмейді.  Күшті  бә се-

ке лестеріңізбен күреске дайын 

болғаныңыз жөн.



МЕРгЕН

Маңызды  мәселелер 

бүгін  сіз  үшін  қолайлы 

ше шіледі. Қар сы лас та ры-

ңыз ға  өз  басымдығыңызды 

дәлелдеп,  қызмет  сатысымен 

жоғары  көтерілуге  мүмкіндік 

туады.  Іскери  қабілетіңіздің 

күш тілігі  соншалықты  –  бас-

қа лар қызғана қарайды.



ТАУЕШкі

Күн аса жеңіл болмаса 

да,  жағымды  әсерлерге 

толы болмақ. Тек қана са-

бырлық сақтай білсеңіз – сары 

алтындай қазынаға тең жақсы 

хабар алуыңыз да ғажап емес. 

Маңызды  емес  мәселелерді 

де асығыс шешпеңіз.

СУҚҰЙҒЫШ

Көңіл  күй  тұрғысынан 

алып  қарағанда,  бүгін  – 

күрделі  күн.  Жақын да ры-

ңыз бен  қандай  жағдай  бол са 

да  ренжіспегеніңіз  аб зал.  Аса 

маңызды  мәселелерді  тал қы-

лау ды  кейінге  қалды ры ңыз. 

Осы  күні  оңаша  отырып  ой-

лан ған дұрыс.



БАЛЫҚ

Жалпы,  күніңіз  жаман 

емес, егер сіз өмірге деген 

көз қарасыңызды  қазір гі-

ден  гөрі  жақсы  жағына  өз-

герт  сеңіз,  күніңіз  одан  да  кө-

ңіл ді өтері сөзсіз. Кей кезде сіз 

түй медей нәрсені түйедей етіп 

жі бересіз. Сізге бәрі қол ұшын 

беруге әзір. 

Әжесі мен немересінің әңгімесі: 

– Балам даладағы гүлдерге су құя салшы. 

– Далада жаңбыр жауып жатыр ғой. 

– Онда қолыңа қолшатыр ала шық!

***

Мейрамханада:



– Сіздерде қандай жақсы шараптар бар?

– Алдымен «мәзірді» алып көрмейсіз бе?

– Ол жақсы ма не? Онда маған 200 грамм «мәзір» бе ріңіз...

***


Сот залында:

– Сонымен, жәбірленуші мырза, мен сізді түсінсем бұйыр ма-

сын, үйіңіздің тоналғанына дәрігеріңіздің қандай қатысы болуы 

мүмкін? 


– Себебі дәрігер сол күні маған ұйықтататын дәрі беріп тұ-

рып,  «терезені  ашып  қойып,  таза  ауада  ұйықтаңыз»  деп  кеңес 

бер ген еді.

***


Әйелі күйеуіне: 

– Сен бүгін неге үйде қонбадың? 

–  Болды  енді!  Бес  жыл  болды  ғой,  осыны  күнде  сұрай 

бересің...

«МЫҢ БІР КӨЛІК» ХИКАяСЫ

Рақмет, қарным тоқ!

Құрметті оқырман! 

«Алаш айнасы» «Көлік хикаялары» атты жаңа жоба 

аясында қысқа әңгімелерге бәйге жариялайды. 

Менің  тұстастарымның  бұлттан 

да биік ұшатын әуе лайнерлерін ал-

ғаш  көрген  кезі  –  студент  атанған 

шақ тары.  Ал  оған  дейін  ұшақ  де-

генде ойға оралатыны – халық «ку-

ку рузник» деп атап кеткен екі қанатты 

да рылдақ самолёт болатын.

Оның  іші  тым  жұпыны,  қаңыл-

тыр дан істелген жалаңаш орын дық-

тарынан басқа ештеңе де жоқ. Жазда 

күннің  ыстығында  міне  қалсаң,  бір 

жұтым ауасы жоқ темір пештің ішіне 

кіріп  кеткендей  әсер  алатынсың. 

Оның үстіне жерден көтеріле бас та-

сымен  ер-тоқымын  бауырына  алып 

мөңкігенде  қаңылтыр  орындықтар 

үстінде  бірде-бір  жолаушы  қалмай, 

біреуі домалап, біреуі еңбектеп, ес-

терін  жия  алмай,  еденде  шашылып 

жа татын. Сондықтан да ол кезде ұшу 

сапарында  тамақ  ішу  деген  түсінік 

басымызға да кіріп шықпайтын. Тіпті 

бе ре  қалған  жағдайда  көздері  жа-

сау рап, ауыздарын басып, отыр ған-

дар дың  көбі  қасық  ұстаудан  гөрі 

қар ғып кетуге бейім тұратын. 

Бірінші  курстың  алғашқы  сына-

ғын тапсырғаннан кейін өзі де азған-

тай күнді ысырап етпеу мақсатымен 

қысқы  демалысқа  ұшақпен  ұшу  ке-

рек деп шештім. Ол кезде қол да ныс-

қа  жаңа  енгізіліп  жатқан  «ТУ-154» 

әуе лайнерінің іші түсімізге кірсе шо-

шып  оянатын  «АН-2»-мен  са лыс-

тыр ғанда,  бейіштің  төріндей  әсер 

қал дырды.  Аяқ  астында  жұп-жұм-

сақ  қалы  кілем,  ақ  шағаладай  тап-

таза арқалы орынтақтар, тіпті бір де-

ңені  бүлдіріп  аламын  ба  деп 

ор ныңнан  қозғалуға  да  қорқады 

екен сің.  Жерден  қалай  жеңіл  көте-

ріл  генін байқамай да қалдық.

Бір  қызығы,  әсем  киінген  әдемі 

жол серік қыздар көп кешікпей тамақ 

тарата  бастады.  Мен  жанталасып 

қал таларымды  қопарып  көріп  едім, 

қала  автобусына  ғана  әзер  жететін 

қара бақырлардан басқа қолыма еш-

теңе  ілікпеді.  Сөйткенше  пи лот ка лы 

қыздардың бірі жаныма жа қындап та 

қалды.


– Рақмет, мен аш емеспін, та мақ-

қа  тойып  шықтым,  –  дедім  жалма-

жан.  Иығын  қиқаң  еткізген  ол  көп 

қыстай қоймады.

Жарым  құрсақ  студенттің  қарны 

тоя  ас  ішкенін  кім  көрген.  Иісі  тәбет 

ша  қырған  тәтті  тамаққа  құлшына  кі-

ріс кен бақытты жандарды көргім кел-

мей  көзімді  жұмдым.  Дәл  жа ным да 

отырған жуан қара мені әдейі қы зық-

тырғысы  келгендей  ұзақ  там санды. 

Тіпті  ыдыс-аяқты  жинап  әкет кеннен 

кейін асықпай тісін та за лағаны да әб-

ден жүйкеме тиді.

– Бағасы қанша екен? – деп сұ ра-

дым ақыры шыдай алмай.

– Нені айтасың? – деді ол аң та ры-

лып.


– Тамағын айтамын, қанша тұра-

ды екен?


Ол «мынада бір нәрсенің шалығы 

бар  ма?»  дегендей  бетіме  тесіле  қа-

рады.

– Бағасы несі, ол билеттің құнына 



кі реді ғой...

Мен  демсіз  қалдым.  Жолсерік 

қыз дардың  жанына  жүгіріп  барып, 

«Жаңа қалжыңдап едім, тамақ та рың-

нан қалса, маған да бере қойың дар-

шы!»  деп  қалай  айтарсың.  Сондағы 

іше гімнің  шұрылдағаны  ауылдағы 

әке-шешеме де естілген шығар...

 

Қонысбай ӘБіЛ,

 Астана қаласы

Әзіл-шыны аралас



Ауа райы

Бс

Жм



Сб

Жк

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сб

Жк



Дс

Сс

Ср



Бс

Жм

Сб



Жк

Дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сн

Жк

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сәуір

1

2



3

4

5



6

7

8



9

10

11



12

13

14



15

16

17



18

19

20



21

22

23



24

25

26



27

28

29



30

Құрастырған Айтқазы МАЙЛЫБАЙ

СКАНВОРД


Тарих 

музасы


Грузин 

шахматшы 

қызы

Терең


құз

Екіжүзділік

іс

Жабайы 


үйрек

түрі


Ғимарат-

тардағы


тіреу,

бағана


Қылқан 

жапырақты 

ағаш

Өнегелік 



мәндегі 

өлең


Сәби 

төбесіндегі 

былқылдақ 

жер


Үйдің 

маңайы


Гүлденген 

аймақ, 


мекен

Түрпі


Жалау

Биржа. 


делдал

Қырғыз 


сыбызғысы

Көліктердің 

белгілі бір 

бағытпен 

жүрісі

Жүк


«Махаббат 

қызық мол 

жылдар» 

кейіпкері

Қоғамдық

көлік жүйесі

Жасанды 

тіршілік 

иесі

Әже


Пернелі 

муз. аспап

Шаруашы-

лықтық


бірлестік

Пышқы


Ызбар

Міндет, 


келісім

Болат


Тері

ауруы


Безбүйрек

Аққудың 


қоразы

Сүйретпелі 

көлік

Пышқы


­

­

­­



СІЗ ЕСТІДІҢІЗ БЕ?

Жапонияның 71 жастағы тұрғыны Эйко Фунахиси Эвересті 

бағындырмақшы. Егер ол діттегеніне жетсе, әлемнің биік шыңына 

шыққан ең қарт әйел атанады.

Украинадағы «София киевская» ұлттық мұражай-

қорығындағы князь ярослав Мудрыйдың сүйегі 

делінетін қаңқа шын мәнінде басқа біреудікі екен. 

Мұражай мамандары әйгілі киев Русі билеушісінің өз 

сүйегі қолды болды деп дабыл қағып отыр.

Мұражайдағы сүйек 

Мудрыйдікі емес екен

Ең биік шыңды бағындырған 

ең кәрі әйел атанбақшы

«Сегодня» басылымының ха-

бар лауынша,  нағыз  князь  қаң-

қа сы  өткен  ғасырдың  30-40-

жыл  да  ры 

жоғалған 

болуы 

мүм кін.  Өйт  кені  осы  жылдары 



сүйек Ук раи надан Ленинградқа, 

ан тро по лог Михаил Герасимовке 

жібе ріл ген.  Мамандар  Ресейге 

князь  бейі тінен  оның  өз  сүйегі 

алын  ға нына  күмән  келтірмейді. 

Ғылыми  зерт теу  нәтижесі  бо-

йынша, яро слав Мудрыйдікі де-

лі нетін  қаңқа  оның  шамамен 

70-тен  асқан,  оң  аяғы  ақсақ 

бол ғанын  көрсетеді.  Ал  Ле нин-

град тан  оралған  сүйек  әл  де-

қайда жас адамдікі және князь-

дікінен кішірек екен. Әзірше, бұл 

жайтқа  қатысты  ресми  түсі нік-

теме айтыла қойған жоқ.

Жапондық бұқаралық ақпарат құ-

рал дарының  мәліметінше,  әуесқой 

аль пинист 

Фунахиси 

Эверестке 

2006  жылы  көтерілмек  болған.  Бі-

рақ  ойын  жүзеге  асыра  алмады.  Ен -

ді  биыл  қалайда  шыңға  шығуға  бел 

буып  отыр.  Ол  тоғыз  адамнан  тұ ра-

тын  халықаралық  экспедиция  құ ра-

мын да  тауға  Непал  аумағынан  кө -

те ріледі.  Қазіргі    уақытта  «Эвересті 

ба   ғындырған ең қарт әйел» атағы Фу-

на  хисидің отандасы Тама Ватанабаға 

тиесілі. Ол бұл рекордты 2002 жылы 

63  жасында  жасаған.  Әлемнің  ең 

биік  шыңына  көтерілген  алғашқы 

әйел  адам  да  –  жапондық,  аты-жөні 

– Дзюнко Табэй.



 +2+3

о

 



 -1-2



о



   



+15+17

о

 



 



+5+7

о

 



+9+10

о

 

­­



0+2

о

 



+6+7

о

 



    -1-2



о

 

+8+10



о

 

­

+5+6



о

 



 +10+12

о

 

­



+6+8

о

 

+2+4



о

 



 0-1



о



 +2+4



о

 

­



-1-2

о

         



+3+4

о

 

­



-2-3

о



 +5+7



о

 



  +1+2



о

 



+10+12

о

 

­­



+6+8

о

 



+16+18

о

 

­

+7+9



о

   



+2+4

о

 



 -3-4



о



 +2+3



о

 



 -1-2



о



 



+3+4

о

 



 0-1



о



 



+14+16

о

 

­

+7+8



о



+10+12



о

 



 +4+6



о



 +1+2



о

 



0-2



о

газетіміздің №58 (284) санында жарияланған сканвордтың жауабы 

көЛДЕНЕңіНЕН:

 

 Мұхаррам. «Салтанат». Тұяқ. Қаза. Градус. Ати. Поп. Окапи. Этюд. Пар.



ТігіНЕН:

 

Шұрат. Райт. Лұғат. «Настя». Диод. «Аққу». Арын. Аспап. Аяз. Опа. Үміт. Ампир.



Document Outline

  • 1.pdf
  • 2.pdf
  • 4.pdf
  • 5.pdf
  • 6.pdf
  • 7.pdf
  • 8.pdf


1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал