И. Тайманов атындағы орта мектебінің тарих пәнінің мұғалімі Турсинова Гулданна Утепбергенқызы



жүктеу 1.68 Mb.
Pdf просмотр
Дата14.09.2017
өлшемі1.68 Mb.

И.Тайманов атындағы орта мектебінің тарих 

пәнінің мұғалімі Турсинова Гулданна

Утепбергенқызы  

 

Болашақтың бүгінгіден де жарқын 

болуына жол ашатын құдіретті күш 

тек білімде ғана ...

КӨҢІЛ КҮЙІҢ 

ҚАНДАЙ?

Өте жақсы

Жақсы

Орташа

Сабақтың жоспары:

1.Ұйымдастыру (1 мин)

2.Үй тапсырмасын сұрау (5 мин)

3.Пысықтау (5мин)

4.Жаңа тақырып (өзара оқыту) (15 мин)

4. Бекіту(15 мин)

5.Бағалау (2 мин)

6.Үйге тапсырма (2мин)

Оқ

ыт

уды

 

то

қт

ат

у,

ойл

ауд

ы

 то

қт

ат

у.

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

    

  

Д.Д

ид

ро

Үй тапсырмасын 

тексеру

    Деңгейлік     тапсырмалар

жақсы

Өте жақсы

Жарайсың!

I деңгей

Қазақ хандығының 

негізін қалаған 

хандар?

1465-1466 жылдары  

құрылған хандық?

Қазақ хандығының 

бастапқы кездегі алып 

жатқан территориясы?

II деңгей

Шығай хан Баба 

сұлтанға неге 

өшіктіі?

Тәуекел хан 

болғаннан кейін 

алдына қандай 

мақсат қойды?

Тәуекелге Абдоллах 

хан Баба сұлтанды 

өлтіргені үшін қай 

аймақты сыйға тарты? 

  

III деңгей

Есім ханның 

Тұрсын ханды 

жазалауы туралы 

жазған жырау?

Алғашқы қазақ-

Бұхар соғысы қай 

жерде,қай ханның 

тұсында болды?

Қазақ хандығымен 

Моғол хандығының 

одақтық қарым-

қатынасын әңгімеле?

Картамен жұмыс

Қазақ хандығының алғашқы территориясы 



қандай?  /Шу- Талас 

Орта ғасырларда Қазақ хандығының  



солтүстіктегі көршілес ел қандай хандық? 

/Сібір хандығы/

Есім хан тұсындағы қазақ хандығының 



астанасы/Түркістан/

Тұрсын хан тұсындағы қазақ хандығының 



астанасы/Ташкент/

Қазақ хандығының құрылуы екі 



мемлекеттің ішкі саяси жағдайына 

байланысты болды,қай 

мемлекеттер/Әбілқайырхандығы мен 

Моғолстан

XV ғасырдағы Қазақ хандығы

1.Есім хан тұсында өзін тәуелсіз   хан 

жариялап,Ташкент қаласын астана 

еткен билеуші:

а) Абақ хан                     б) Абылай сұлтан

ә) Әбд-ар-Рахым хан        в)Тұрсын хан 

2. 1611 жылы бұхар әскерін басқарып келген 

хан?

а)Абдаллах хан

ә) Әбд-ар-Рахым хан 

б)Имамқұли

в)Абақ хан

3. 1627 жылы Есім хан кімдерге қарсы 

соғысқа аттанды?

а) Қалмақтарға                    б) қытайларға

ә) бұхарлықтарға                в) хиуалықтарға

4. Тұрсын ханның бүлігі тарихта қандай 

атпен қалды?

а)”Қалмақтардың аңырауы”     

б) “Мұз қырғыны”

ә)”Отырар апаты” 

в)Қатаған қырғыны

5. Есім хан қалмақтарға қарсы соғысқа 

аттанғанда ,Тұрсын ханның әрекеті?

а) Баласағұнды шабады      

б)Түркістанды шабады

ә)Сығанақты шабады         

 в) Таразды шабады

Тест сұрақтарының дұрыс жауабы:

1

2

3

4

5

в

б

а

в

б

Тест жұмысы

Тәуке хан

(1680-1715 )

Т

-

 

өзбек

 

ханымен 

жасасқан “ант 

беріскен 

шартты”       

бұзған,1582-1598 

жылдары қазақ 

хандығының 

ханы болған?

Ә

-Ресей 

бодандығын 

алғаш 

қабылдауға ниет 

білдірген Кіші 

жүздің ханы? 

(1693-1748 

жылдары)

У

-

1711 жылы 

Абылай кімнің 

шаңырағында 

дүниеге келеді?

К

-Қай ханның 

тұсында қазақ 

халқының саны 

1млн-ға жетті? 

(1511-1518 

жылдары)

Е

-Қай хан 

Түркістан 

қаласын өзінің 

астанасы етіп 

жариялап , 

1598-1628 

жылдары хан 

болды?

Х

-1582 жылы 

Тәуекел хан 

Ташкент 

билеушісі Баба 

сұлтанды 

өлтіріп,1538-

1580 жылдары 

ел билеген қай 

ханның кегін 

қайтарды?

А

-Үйсің Төле 

бидің түйесін 

бағып,Сабалақ 

деген ат берген 

1771-1781 

жылдары қазақ 

хандығын 

билеген хан?

Н

-1991 жылы 1 

желтоқсанда 

халықтың 

қолдауымен 

сайланған 

Қазақстанның 

тұңғыш 

президенті?

Тарихи тұлғалар

Тарихи тұлғалар

Т



өзбек ханымен жасасқан “ант беріскен шартты” бұзған,1582-

1598 жылдары қазақ хандығының ханы болған?

Ә

-Ресей бодандығын алғаш қабылдауға ниет білдірген Кіші жүздің 

ханы? (1693-1748 жылдары)

У

-

1711 жылы Абылай кімнің шаңырағында дүниеге келеді?

К

-Қай ханның тұсында қазақ халқының саны 1млн-ға жетті?

(1511-1518 жылдары)

Е

-

Қай хан Түркістан қаласын өзінің астанасы етіп жариялап , 

1598-1628 жылдары хан болды?

Х

-1582 жылы Тәуекел хан Ташкент билеушісі Баба сұлтанды 

өлтіріп,1538-1580 жылдары ел билеген қай ханның кегін 

қайтарды?

А

-Үйсің Төле бидің түйесін бағып,Сабалақ деген ат берген 1771-

1781 жылдары қазақ хандығын билеген хан?

Н

-1991 жылы 1 желтоқсанда халықтың қолдауымен сайланған 

Қазақстанның тұңғыш президенті

Қазақстан тарихы

  Тәуке хан тұсындағы Қазақ 

хандығы

Сабақ тақырыбы:



Тәуке хан

(1680-1718 )

Сабақтың 

мақсаты

Білімділік:

Оқушыларға Тәуке ханның 

тұлғасын,оның ел басқару жүйесін 

жетілдіруі, “Жеті жарғы” заңын 

таныстыру,білгірлікпен жүргізген 

сыртқы саясатының нәтижесін көрсету.

Дамытушылық: 

Сабақта оқытудың жаңа 

технология элементтерін қолданып, 

оқушы белсенділігін арттыру,  

оқушылардың іс - әрекетін басқару арқылы 

ой таласын туғызу, білім – білікітілігін 

дамыту.

Тәрбиелік:

Тәуке хан сияқты 

талантты саясаткер және 

дипломаттың халқына сіңірген 

тарихи еңбегін түсініп,бағалай білуге 

үйрету. 

Сабақ түрі

: аралас сабақ

Сабақ әдісі: 

сұрақ-жауап, ой-қозғау, 

                  топтастыру, сын тұрғысынан 

                     ойлау стратегиялары

Оқыту формасы: 

топтық жұмыс

Көрнекілігі:  

карта, интерактивті 

тақта, үлестірмелі материалдар,Хандар 

портретері

 

«Бәрін білгім келеді!»

Жоспар:

1.Орбұлақ шайқасы;

2.Тәукенің хан тағына отыруы;

3.Тәуке хан тұсындағы Қазақ 

хандығының ішкі жағдайы;

4. Тәуке хан тұсындағы Қазақ 

хандығының сыртқы  жағдайы;

5. “Жеті жарғы”;

6.Төле Әлібекұлы;

7.Қаз дауысты Қазыбек би;

8.Әйтеке би;

Орбұлақ  шайқасы

Орбұлақ шайқасы халқымыздың тарихындағы өшпес жарқын 

беттердің бірі.Жәңгірдің жаужүректігі  мен тапқырлығы ,көрегендігі 

қазақ халқының мерейін үстем етті.Шайқасты 

ұйымдастырып,басшылық жасаған шапырашты Қарасай,арғын 

Ағынтай,найман Көксерек,алшын Жиембет,қаңлы Сарпың 

т.б.батырлар болдыЖоңғарлардың қалың қолы қазақ жеріне 1643 

жылы баса көктеп кірді.Жәңгір 600 жауынгермен 50 мыңдық жоңғар 

әскеріне қарсы шықты.Жаркент қаласынан күншілік жердегі Қосқолаң 

тауының арасындағы Орбұлаққа бекінген Жәңгірдің санаулы 

сарбаздары жоңғардың 50 мың әскеріне қасқайып қарсы тұрды.

Тың өзгерістер енгізді

Хандық кеңестің және билік 

кеңестің  рөлін арттырды

Хан мен билер ғана соттық 

мансапты атқаруға тиісті 

болды

Билер жергілікті атқарушы 

билікке айналды

Тәуке хан

Феодалдық талас-

тартыс пен 

бытыраңқылықты 

жойып,бір орталыққа 

бағынған қуатты 

қазақ хандығын 

құруға күш салды.

Тәуке ханның хан тағына отыруы

Тәуке 

Өмір сүрген 

жылдары

1626 -1715 ж.ж

Билік құрған 

жылдары 

1680-1715ж.ж

Көреген саясаткер,ақылды дипломат,құдіретті күшті 

хан

1.Ішкі талас-тартыс пен 

алауыздық өршіді.

2.Хандықтағы саяси 

жағдайды реттеуге күш 

салды.

3.Халықты біріктіру үшін 

шаралар жасады.

4. “Жеті жарғы” деп 

аталатын заңдар жинағын 

жасады.

1.Көрші мемлекеттермен 

одақтасудың және бейбіт 

қатынас орнатудың 

жолдарын іздестірді.

2.Жоңғарларда қарсы 

күреске қырғыздар мен 

қарақалпақтарды тартты.

3.1710 жылы Қарақұм 

маңы.

 

Жарғы-қазақтардың бұрыннан келе жатқан 

әдеттегі құқық нормалары. 

1.Жер дауы

2.Үй іші мен бала 

тәрбиелеу

3.Ұрлық-қарлық, 

барымта

4.Бір халық пен басқа 

ру арасындағы дау

5.Ұлтын жаудан 

қорғау

6.Құн дауы

7.Жер дауы

“Жеті Жарғы” рулар мен тайпалар арасындағы 

қайшылықтарды бәсеңдетіп,ел бірлігін сақтауға,хандық 

биліктің заң негізінде күшеюіне үлес қосты

Қазақта үш би болған ел қалаған. 

Ауызына не айтар деп жұрт қараған. 

Әз Төле, қаз дауысты Қазыбек би,

Әйтеке үшеуінен сөз тараған. 

Әйгілі 

билер

Өмір 

сүрген 

жылдары

Туған жері

Бата ,нақыл сөздері

Төле 

Әлібекұлы

1663-1756 Жамбыл 

облысы,Шу 

ауданы,Жайсаң 

жайлауы

“Ынтымақ-бірлігі 

мықты елді жау да,дау 

да алмайды”

Қаз 

дауысты 

Қазыбек

1667-1764 Сырдария 

жағалауындағы 

ауылда 

,Қаратау,Ұлытау 

атырабы

“Ел ебелек емес,ер 

кебенек емес ?-дат”

Әйтеке би 

(1682-

1766)

Атақты 

Жалаңтөс 

батырдың 

ұрпағы

Егер балаңызды ат 

босағада тепсе,бүтін 

құн,жабықта тепсе, 

жарты құн,түзде тепсе 

төрттің бірін алаыздар

Ұлы билер

Топтық жұмыс

 

“Хандар” тобы 

“Билер ” тобы

Ой  толғау

 

Қазақ  хандығында 

хандардың алатын 

орны

 

Қазақ  хандығында 

билердің алатын орны

Екі жақты күнделік

Екі жақты күнделік

1.Қазақ хандығының алғашқы хандары      1.Есім,Тұрсын

2. “Қатаған қырғыны”                                       2.Қасым,Есім

3.Билер                                                                3.Хақназар,Жалым

4.Заңдар жазды                                                4.Тәуке,Жәңгір

5.Жоңғарлармен күресті                                5.Төле, Қазыбек

6.Баба сұлтанның жансыздары өлтірді      6.Керей,Жәнібек    

«Суретпен жұмыс»

       “Хандар”                                                                                 “Билер”

«Қатаған қырғыны»                                                    

«Орбұлақ шайқасы»

Әр суретте қандай оқиға бейнеленген? Әңгімелеп беріңдер. 



Т 

Б 

Қ 

Ә 

Ж

Х

 

«Сұрақ бізден- жауап сізден»- 

сұрақтар қойылады, келесі 

әріптерден -жауап осы әріптен басталады. 

Т

- Тәуке хан кезіндегі Қазақ хандығынын астанасы. 



Б

- қара қылды қақ жарып,әділ шешім айтып,дау-дамайды 

шешуші.

Қ

- Орта жүздің биі 



Ә

- Қазақша “жарғы” сөзінің мағынасы



Ж

-Жоңғарларға қарсы күрестегі  ғажайып ерлігі үшін 

халық  атау берген хан

Х

- Қазақ мемлекетінде билеушінің лауазымы 



ЕСКЕ ТҮСІРЕЛІК

Оқушы болсаң жақсы, жылдам зерек,

Ондайлар отаныма өте керек.

Тәуке хан жазған екен заң жинағын,

Тапсаңдар болғандарың асқан зерек

Оқушы болсаң жақсы, жылдам зерек,

Ондайлар отаныма өте керек.

Тәуке хан жазған екен заң жинағын,

Тапсаңдар болғандарың асқан зерек

Жарғы –

Қазақстанның 

бірінші 

конституциясы

Атадан ұл туса игі,

Ата жолын қуса игі.

Төле би

Бай болсаң халыққа пайдаң тисін,

Батыр болсаң жауға найзаң тисін.

Шешендіктен не пайда,Артында сөз қалмаса.

Батырлықтан не пайда ,Халқына қайран қылмаса

Әйтеке би



Жоңғар хандығына тұтқынға түскен 

Абылайды 1740 жылдары 

Малайсарымен 90 биді бастап барып 

босатып алып келген кім еді?



Қазыбек би

Болмас іске қарыспа,

Біреуге ор қазыспа,

Жауыздық іске барыспа.

Төле би

Сұрақ-жауап қатынасы

1.Орбұлақ шайқасы  туралы не білдік?

2.Қазақ халқы Тәуке ханды қалай бағалаған?

3.Тәуке хан мемлекет басқаруда негізінен кімерге 

арқа сүйеді?

4.Тәуке хан мемлекетті басқару ісіне қандай 

жаңалық енгізді?

5.Тәуке хан көрші мемлекеттермен қарым-

қатынасты қалай жүргізді?

6.Қазақ тарихында  “Жеті Жарғы” заңының 

маңызы қандай?

“Адамзат күнтізбесі”

Уйге тапсыма:.

2-топқа:“Венн диограммасы”

Қазақ хандығын Қазақстан Республикасымен салыстырады

Қазақ хандығының аумағын ҚР территориясымен салыстырады

Ортақ 

белгісі



Оқушының аты- жөні

Өзін- өзі 

бағалауы

Топтың 

бағалауы

Мұғалімнің 

бағалауы

Қорытынды

баға

1. Нұрмұханова 

Айымжан

  5

5

5

5

2. Тажекенова 

Назерке

5

5

5

5

3. Нұрасыл Әли

4

3

4

4

4

Нәсіпқали Әлішер 5

4

4

4

Бейнет түбі-зейнет

Назарларыңызға рахмет!

Document Outline

  • Slide 1
  • Slide 2
  • Slide 3
  • Slide 4
  • Slide 5
  • Slide 6
  • Slide 7
  • Slide 8
  • Slide 9
  • Slide 10
  • Slide 11
  • Slide 12
  • Slide 13
  • Slide 14
  • Slide 15
  • Slide 16
  • Slide 17
  • Slide 18
  • Slide 19
  • Slide 20
  • Slide 21
  • Slide 22
  • Slide 23
  • Slide 24
  • Slide 25
  • Slide 26
  • Slide 27
  • Slide 28
  • Slide 29
  • Slide 30
  • Slide 31
  • Slide 32
  • Slide 33
  • Slide 34
  • Slide 35

Каталог: pdf -> prezent
prezent -> Париж 1958 Брюссель 2010
prezent -> Мерген орта жалпы білім беретін мектебі. Бастауыш сынып мұғалімі
prezent -> Сабақ Пән мұғалімі: А. Танабергенова. Әйтеке би кенті
prezent -> Сабақ жоспары 1- айналым «Бәйге» 2-айналым «Сен білесіңбе?» 3-айналым «Ұшқыр ой» 4-айналым «Іздеген жетер мұратқа»
prezent -> №47 М. В. Ломоносов атындағы орта мектеп Гүлдің құрылысы
prezent -> Жаңа сабақ: Жай сөйлемнің түрлері
prezent -> 1. Кіріспе бөлім Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылығын ояту
prezent -> МЫҢ бір мақал жүз бір жұмбақ Қостанай облысы Аманкелді ауданы Ы. Алтынсарин атындағы жалпы білім беретін орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі Сандибекова Қалимаш Сабитбекқызы
prezent -> Сабақтың тақырыбы: Жер сілкінісі, өрт және су тасқыны кезінде не істеу керек?
prezent -> Маңғыстау облысы,Бейнеу ауданы,Абай орта мектебі қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі

жүктеу 1.68 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет