Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының ЕҢбектері



жүктеу 8.29 Mb.

бет55/81
Дата12.01.2017
өлшемі8.29 Mb.
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   81

 

2-сурет. Алматы қаласындағы метрополитен схемасы 

 

Метро салу кезінде жер беті мен ғимараттардың  деформациялануы  тоннель жүргізілетін ауданда жер 



бетінің шөгуіне  алып келуі мүмкін. Сондықтан ондай шөгулер, опырылып түсіп кету сияқты деформация-

лардың алдын алып қадағалап бақылап отыру маркшейдерлердің міндеті. Жер бетінің деформациялануын 

бақылаудың  бірнеше  әдістері  бар.  Олардың  негізгісі  аспаптық  бақылау,  яғни  заманауи  аспаптармен 

мониторинг жүргізу. 



 

 

335



Аспаптық  бақылаулар  электронды  тахеометрлер  және  GPS-  технологиялары  арқылы  жүзеге 

асырылады.Бұл  аспаптарды    көптеген  шет  ел  компаниялары  шығаруда,  мәселен    американдық  Trimble 

фирмасы  өзінің  заманға  сай  геодезиялық  аспаптарын  жылдан  жылға  жаңартуда.  Солардың  ішінде  Trimble 

3600 DR TCU жаңа технологияларын айтуға болады (3-сурет).  

 

 

 

Швейцарның    «Leica  Geosystems»  компаниясының-  GPS-  қабыл-дағыштары  мен  контролерлері 

ғимараттардың дефор-мациялануын зерттеуде кеңінен қолданылуда (4-сурет).  

 

 



 

4-сурет. а) Штативке орнатылған базалық станция:  



1 - аннтена; 2 - трегер; 3 - радиомодем; 4 - контроллер; 5- қабылдағыш (GPS1230); б) қадаға орнатылған 

далалық ровер: 1-антенна; 2- контроллер; 3- қабылдағыш; 4 - радиомодем; 5 - қада. 

 

Сонымен қатар,   Ресейдің  және  т.б. елдердің  тахеометрлері де пайдаланылады. 



 

Әдебиет 

 

1.Нұрпейісова М.Б. Геодезия.- Астана,  Фолиант, 2011.-250 б. 

2.Нұрпейісова М.Б., Рысбеков Қ.Б. Геодезиялық аспаптар.  - Алматы; ҚазҰТУ, 2011. 

 

 



 

 

 



3-сурет. Trimble фирмасының 3600 сериясының 

Trimble  тахеометрлері 

 


 

 

336 



АШЫҚ КЕНІШТЕГІ БҰЗЫЛҒАН ЖЕРЛЕРДІ РЕКУЛЬТИВАЦИЯЛАУ 

ЖҰМЫСТАРЫНДАҒЫ МЕХАНИКАЛАНДЫРУДЫ БАСҚАРУ 

 

Жақыпбек Ы. 



Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ, Қазақстан Республикасы 

 

Жер  адамзаттың  анасы,  адамзаттың  өмір  сүруі  мен  қоғамның  дамуының  негізгі  әрі  аса  бағалы 



табиғи  байлық.  Бірақ  адамзаттың  пайда  болуынан  бастап,  жер  беті  және  оның  қойнауын  халық 

шаруашылығының барлық салаларына пайдалану барысында жердің көп мөлшерде бұзылуына әкеліп 

соқты.  Мұның  ішінде  пайдалы  қазба  кенорындарын  ашық  әдіспен  игеру  барысында  жер  бетінің 

едәуір көлемде бұзылуы мен топырақтың антропогендік ластануы және игерілетін аудандардағы жер 

беті  және  жерасты  суының  ластануы  болады.  Бұдан  басқа,  гидрогеологиялық  режимнің  бұзылуы, 

ауаның  шаң  және  газбен  ластануы,  флора  мен  фаунаның  улы  заттектермен  улануы,  санитарлық-

гигиеналы  жағдай  төмендейді.  Осыған  байланысты  кенорындарын  ашық  әдіспен  игеруде 

экологиялық  қауыпсіздікті  қамтамасыз  ету  үшін,  бұзылған  жерлерді  дер  кезінде  рекультивациялау, 

ауаға,  топыраққа  ластаушы  заттектерды  азайту,  жерді  және  оның  қойнауын  пайдалану  туралы  заң 

талаптарының орындалуын қадағалау, өзекті мәселеге айналып отыр[1-3]. 

Сондықтан  жерді  тиімді  пайдалану,  халық  шаруашылығына  қайта  пайдаланумен  қатар, 

топырақтың құнарлығын сақтау және бұзылған жерді дер кезінде қайта қалпына келтіру өте маңызды 

орынға ие.  

Қазіргі  таңда  бұзылған  жерлерді  рекультивациялау  техникалық  және  биологиялық  кезеңдерден 

тұрады. Бұл жерде техникалық рекультивациялау төмендегідей жұмыстарды қамтиды: 

?  жер қыртысының құнарлы топырағын қазып алу, тасымалдау және оны қоймаға үю; 

?  ашық кеніштен шығарылатын бос таужыныстарын сұрыптап үйінділеу; 

?  үйінділер мен карьер кемерлері беткейлерін кесіп еңістету жұмыстары; 

?  рекультивацияланатын жердің бетін тегістеу; 

?  рекультивациялантын жерлердің  беткі қабатын құрайтын таужыныстарының химиялық және 

физикалық қасиеттерін жақсартуға арналған мелиоративтік кешенді шаралар; 

?  көлік жолдарын, гидротехникалық және мелиоративтік құрылыстарды салу.   

Жоғарыда  аталған  жұмыстардың  басым  көпшілігі  машиналармен  орындалады.  Осы  аталған 

процесті механикаландыру үшін әртүрлі технологиялық және эксплуатациялық сапасы бар карьерлік 

және  әмбебап  машиналар  қолданылады.  Оларды  қолдану  нақтылы  тау-кен  техникалық  және  табиғи 

жағдайлармен анықталады.  

Кенорындарын  ашық  әдіспен  игеру  барысындағы  орындалатын  жұмыстарға  негізделе  отырып, 

академик  В.В.  Ржевский  механикаландырудың  құрылымын  қазу-тиеу  жұмыстары,  тасымалдау, 

үйінділеу  және  қоймалау  үшін  қажетті  негізгі  құрал-жабдықтар  түрі  бойынша  төмендегі  топтарға 

жіктеуді ұсынған:  

?   ҚДТ – таужыныстарын қазуға дайындау тобы; 

?  ҚТТ – қазу-тиеу тобы; 

?  КТ – көлік тобы; 

?  ҮҚТ – үйінділеу және қоймалау тобы; 

Ең алғашында ҚДТ тау жыныстарын қазуға дайындап болған соң, қазу жұмыстары жүргізіледі. 

Ал бұзылған жерді қайта қалпына келтіру жұмыстарын механикаландырудың өзі құнарлы топырақты 

қазып  алудан  басталады.  Қазып  алу  механикалары  топырақтың  құрамына,  ауа  райына  және 

таужыныстарының  қасиетіне  байланысты  таңдалады.  Егерде,  карьердің  өнімділігі  жоғары  кезінде 

бекемдігі  жұмсақ  аршыма  таужыныстарын  ауа  райы  қолайлы  болған  жағдайда  оларды  қазу  үшін 

роторлы көп шөмішті экскаваторлар мен дралайндарды қолданған жөн. Қазу жабдықтарын өте қысқа 

мерзімде қолданып жұмыс жасау кезінде шөміштерінің сыйымдылығы үлкен скреперлерді пайдалану 

тиімді.  

Өнімділік мөлшері аз карьерлерде, әсіресе, маусымдық жұмыстарды жүргізгенде, жазғы уақытта 

бульдозерлерді,  шөміш  сыйымдылығы аздау  скреперлерді  және  мұнаралы  экскаваторларды  қолдану 

мүмкіншілігі болады.  

 Жоғарыдағы  аталған  мәселелерге  негізделе  отырып,  таужыныстарының  ерекшелігіне,  ауа 

райына,  жұмыс  өнімділігіне  және  жұмыс  жүргізу  маусымына  байланысты  механикаларды  таңдап, 

жұмыс пен механиканы ұштастыру үшін жүйелі басқару мен қадағалау қажет.  

Техникалық  рекультивациялаудың  үйінділеу  жұмыстарын  автомобиль  көлігін  қолданғанда 

таужыныстарын  үйіндіге  жайғастыруға  көбінесе  бульдозерді,  экскаватор  және  драглайнді  сирек 



 

 

337



пайдаланады.  Темір  жол  көлігінде  экскаваторлар,  үйінді  соқалары,  бульдозерлер,  жүк  тиеуіштер 

қолданылып,  конвейерлік  көмекші  механика  ретінде  пайдаланылады.  Үйінді  бетін  кесіп  тегістеуде 

таужыныстары  беткейдің  жоғарғы  жиегінен  төменгі  жиегіне  бульдозермен  немесе  экскаватор 

жылжытады. Жалпы алғанда, пайдалы қазба кенорындарын ашық әдіспен игеру барысында бұзылған 

жерді  қайта  қалпына  келтіру  барысында  механиканың  атқаратын  жұмысының  көптігі  әрі  маңызды 

екенін  көрсетеді.  Ал  бұл  аталып өткен  тәсілдің  тиімдісін  таңдауға  қол  жеткізу  үшін  жүйелі  басқару 

маңызды орын алады.  

Осы  аталған  жұмыстардың  орындалуы  техникасыз,  механикасыз  жүргізілмейтінін  нақты 

көрсетуде. Бұзылған жерлерді қайта қалпына келтіруге бағытталған жұмыстарды орындау кезеңінде 

материалдық  ресурстарды  жұмылдырудың,  жоспарлаудың,  басшылық  етудің  және  үйлестірудің 

методологиясын  біз  ашық  тау-кен  жұмыстарындағы  техникалық  рекультивациялауды  басқару  деп 

ұйғарып отырмыз. Онда осы барыста жұмыстардың орындалу көлеміне, мерзіміне және сапасына қол 

жеткізу,  тиімді  заманауи  әдістері  жүйесін,  техника  мен  технологияларды  қолдану  арқылы  іске 

асырылады[4-5].  

Жоғарыда  аталған  жұмыстың  тиімді  аяқталуы  үшін  өндірісті  механикаландыру,  оны  басқару 

және қадағалау  ең басты әрі маңызды шарттардың бірі саналады. Сол өндірісте қолданылып жатқан 

механикаларды  уақтылы  техникалық  тексерістен  өткізу.  Осы  механикаларды  таужыныстарының 

қасиетіне,  ауа  райына,  топырақтың  құрамына  және  үйінділеу  жұмыстарының  ерекшеліктеріне 

байланысты  таідай  білу,  әрі  сол  механикалармен  жұмыс  жасайтын  мамандардың  білімдерін 

жетілдіру.  Механикалардың  өндірісте  жетіспеушілік  жағдайы  туындамауы  үшін,  олардың  жұмыс 

істеу режимін орнатып қадағалау. Техниканың белгілі бір уақытта жұмыс жасап белгілі бір көлемдегі 

жұмыс  орнындарында,  жұмыс  өнімділігі  ондағы  қолданылатын  механиканың  түріне  тікелей 

байланысты  және  оларды  жаңа  технологиялармен  қамтамасыз  етуді  қадағалап  отыру,  міне  бұл 

жұмыстардың барлығында басқаруды қажет етеді.  

Сонымен,  пайдалы  қазбаларды  ашық  әдіспен  игеру  кезіндегі  бұзылған  жерлерді  дер  кезінде 

қайта  қалпына  келтіру  үшін,  әрбір  кәсіпорын  жұмыс  көлеміне  сай  механикаландыруды  таңдаумен 

және  өнімділігі  жоғары  техникаларды  пайдаланумен  қатар,  тиімді  басқару  нәтижесінде,  осы 

техникамен  жұмыс  жасайтын  мамандар  рекультивация  жұмыстарын  жоғары  дәрежеде  және  сапалы 

орындалуын қамтамасыз етуі қажет. 

 

Әдебиет 



 

1. Горлов В.Д. Рекультивация земель на карьерах  – М.:Недра, 1981. -260с.   

2. Бегалинов  Ә., Жайсаңбаев Н.А., Зұлқарнаев Е.С., Қалыбеков Т., Сәндібеков М.Н.  Ашық тау-кен 

жұмыстарының технологиясы.  Алматы. 2012. – 296 бет.  

3. Режевский В.В. Открытые горные работы. Ч1.2. производ-ственные процессы. Учебник для вузов. 

– М: недр. 1985 – 509с.  

4.  Жақыпбек  Ы.  Пайдалы  қазбаларды  ашық    әдіспен  игеру  кезіндегі  бұзылған  жерлерді 

рекультивациялаудың құрамы және басқару жолдары. ҚазҰТУ хабаршысы. №5. 2012. 9-13б.  

5.  Цеховой  А.Ф.,  Виницкая  М.А.,  Климова  Т.Г.,  и  др.  Управление  проектами.  Осыновы  теории  и 

практики. Алматы. КазНТУ. 2010. – 200с. 

 

 

ҚҰРАМЫНДА ҚОРҒАСЫНЫ БАР ТЕХНОГЕНДІ ШАҢДАРДЫ ӨҢДЕУДІҢ 



ЭЛЕКТРТЕРМИЯЛЫҚ ӘДІСІН ЖЕТІЛДІРУ ТЕНОЛОГИЯСЫ 

 

Жантөреев Ә., Әділжан Ж. 

Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ,  Алматы қ., Қазақстан Республикасы 

 

Қорғасын  зауытының  шахталық  пештерінің  шаңындағы  бағалы  металлдар  негізінен  қорғасын, 



мырыш,  кадмий  және  басқа  сирек  металдардан  түрады.  Бағасы  жағынан  қорғасын  барлық  шаң 

бағасының 45-60 % құрайды, мырыш 10-20 %, кадмий 18-25 %, селен 3-4 %, теллур 3 %-ға дейін және 

индий  5  %-ға  дейін  болады.  Қорғасын  шаңының  үш  металының  (қорғасын,  мырыш  және  кадмий) 

бағасы  жалпы  шаң  бағасының  90%  құрайды.  Технологиялық  сұлба  құрастырғанда  құрамындағы 

барлық металдар толық бөлініп шығуы аса маңызды мәселе болып табылады [1].  

Қазіргі  кезде  отандық  зауыттарда  (Шымкент  қорғасын  зауытында  және  Өскемен  қорғасын  – 

мырыш  комбинатында)  шаңды  сульфатизациялау  әдісімен  өңдейді.  Шаңды  күшті  күкірт 


 

 

338 



қышқылымен  қайнау  қабатында  сульфатизациялау  процесінің  химизмін  Л.С.  Гецкин  өзінің 

қызметкерлерімен бірге жете зерттеген[2 ].        

Бұл  әдіс  бойынша  кадмийдің  металға  өтуі  75  %  құрайды,  мырыштың  купоросқа  өтуі  50-66  %, 

селен мен теллурдың металға өтуі 18-25% және индий 30-35 % құрайды.  

Сонымен  шаңды  өңдеуде  қолданылатын  және  жасалып жатқан  әдістерге  қысқаша  шолулардан, 

басқа  әдістермен  салыстырғанда  ең  тиімді    болып  шаңды  өңдеуде  алдын  ала  күшті  күкірт 

қышқылымен  қайнау  қабатты  пеште  сульфатизациялау  әдісі  болып  табылды.  Алайда,  бұл  әдіс 

қымбат  реагенттердің  көп  шығындалуымен  байланысты,  шаң  құрамындағы  компоненттердің  дайын 

өнімге өтуі жоғары емес, ал шаңның негізгі металлы яғни қорғасын мүлдем бөлініп алынбайды және 

ол сульфатты кек түрінде (шаң салмағының 70 % нен көбі) қорғасын өндірісіне қайтаралады, осылай 

ол қорғасын өндірісінің технологиясын қиындатады және металл жоғалымын жоғарлатады. 

Қазіргі заманда техногенді өнімдерден (шаңдар, шламдар және т.б) қорғасынды металл түрінде 

бөліп  алудың  ең  тиімді  өндіріске  енгізілген    әдісі  электро-гидротермиялық  құрама  технологиясы 

болып табылады [3-4]. 

Техногенді шаңдарды өңдеу схемасы бірінші суретте келтірілген. 

Суреттен көруге болады құрамында қорғасыны бар шаңдарды электр пешінде тотықсыздандыру 

атмосферасында  1100-1200 

o

C  температурада  натрий  сулфатын  (Na



2

SO

4



)  қосып  балқытады. 

Қорғасынның қара металға бөліну дәрежесі 94,5-96%, кадмийдің кадмий күйіндісіне 95-96% ке дейін 

,  ал  мырыш  ,  натрий,  селен,  теллур,  индий,  рений  суда  ерігіш  қорытпада  жиналады.  Әрі  қарай 

қорытпаны  сумен    түйіршіктегенде  мырыш  концентратының  құрамына  келесы  металлдар  бөлінеды: 

мырыш 99%, селлен, теллур, рений, индий 70-92% дейін. 

1965  жылдан  бастап  бұл  электр-гидротермиялық  әдісі  Лениногор  қорғасын  және    “Электрцинк” 

зауыттарында  өндіріске  енгізілген.  Кезінде  техногенді  құрамында  қорғасыны  бар  шаңдарды  өңдегенде 

оның құрамында  қорғасын  оксид түрінде кездесетін. Кейінгі 15-20 жылдар ішінде қорғасын  өндірісінде 

мыс-қорғасын  концентраттарын  термиялық  жолмен  өңдегенде  шаңдардың  құрамы  өзгерген.  Шаңның 

құрамында қорғасын оксидтерінен басқа қорғасын мырыш сульфаттарыт үзіледі.  

 

 

 



1 сурет -  Құрамында қорғасыны бар техногенді шаңдарды өңдеудің технологиялық сұлбасы 

 

 



 

 

339



 

 

1 кесте – ЖАК«Южполиметалл»  Шымкент қорғасын зауытында өңделетін  шаңдардың  химиялық құрамы 



 

Қазіргі кезде мыс зауыттарының шаңдарын ЖАҚ «Южполиметалл»  Шымкент қорғасын зауытында  

шахта пешінде өңдейді. 

Қазақстан  республикасының  мыс  зауыттарының  шаңдарынның  химиялық  құрамы  1  кестеде 

келтірілген. Шаңдардың құрамындағы қорғасынның негізгі компоненттері,%: Pb-29-65; Zn-7-10; Cd-

0.2-0.3.Бірак,  Кейінгі  жылдары  шаңның  құрамында  негізгі  компоненттерден    басқа  процеске 

әсерететін  зиянды  компоненттер    мышьяк  пен  хлор  кездеседі.  Шаңдарды  электртермиялық  әдіспен 

өңдегенде  мышьяк  пен  хлор  таза  қорғасын  алу  процесін  қиындатады.      Сол  себептен  қорғасын 

шаңдарын  өңдеудің  технологиялық    схемасын  таңдауда  ең  маңызды  шарттардың  бірі  олардың 

фазалық құрылымы болып саналады 

Сонымен  бұдан  келесідей  қортынды  жасауға  болады.  Өндірсте  құрамында  қорғасыны  бар 

техногенді  шаңдарды  өңдеуде  қолданылатын  жане  жаңа  жасалып    жатқан  әдістердің  ішінде 

электртермиялық әдіс  ең тиімдісі болып саналады. Бірақ қазіргі кезде шаңның құрамының өзгеруіне 

байланысты  бұл  технологияны  жетілдіру  қажет.    Өндірісте  шаңдардан  қорғасынды  бөліп  алу 

технологияасын жетілдіру үшін шаңдардың құрамын физика-химиялық әдістерімен зерттеу жұмысы 

жүргізілу  қажет.  Соның  нәтижесінде  компоненттердің    фазалық  құрамы  анықталады.  Фазалық 

құрамын  білгеннен  кейін  шаңдарды  өңдейтін  электртермиялық  технологиясы  жетілдіріліп,  зерттеу 

кезінде алынған нәтижелерді  өндіріске енгізуге болады. 

 

Әдебиет 

 

1.  Виноградова  М.А.  О  механизме  удаления  мышьяка  и  хлора  в  процессе  сульфатизации 

свинцовых шахтных пылей /Виноградова М.А. // Цветные металлы. -1954.      № 5.-С.55-60. 

2.  Гецкин  Л.С.  Сульфатизация  металлургических  пылей  в  атмосфере  воздуха,  обогащенного 

кислородом /Гецкин Л.С., Савраев В.П //Цветные металлы.-1961.- № 11.-С.79-83. 

3.  Джантуреев  А.  Промышленные  испытания  комбинированного  способа  переработки 

конвертерных  пылей  Иртышского  медеплавильеого  завода  /  джантуреев  А.  //  Новости  науки 

Казахстан.-2007.-№2.-С.36-40. 

4. 

Джантуреев 



А. 

Современное 

состояние 

вопроса 


переработки 

техногенного 

свинецсодержащего  сырья  цветной  металлургии  /  джантуреев  А.  //    Комплексное  использование 

минерального сырья.-2006.-№3.-С.77-81. 

5.Джантуреев  А.  Соременное  экологическое  состояние  вопроса  переработки  пылей  плавки 

свинецсодержащего  сырья  /Джантуреев  А.,  Мазалов.И.Ф.,  Джантуреев  А.  //Охрана  окружающей 

среды от про-мышленных пылей:Труды международной конференции (28 августа 2008г.)- Алматы: 

КазНТУ, 2008.-С.231-237. 

 


 

 

340 



СОЗДАНИЕ ТРЕХМЕРНОЙ МОДЕЛИ ПОДЗЕМНОЙ СИСТЕМЫ РАЗРАБОТКЕ С 

ДОСТАВКОЙ РУДЫ СИЛОЙ ВЗРЫВА В ПРОГРАММЕ 3DS MAX 

 

Жаркимбаев Б.М., Съедина С.А. 

КазНТУ имени К.И.Сатпаева, г. Алматы, Республика  Казахстан 

 

Целью  данной  работы  является  создание  интерактивного  приложения  для  закрепления 

полученных  теоретических  знаний  студентов  с  возможностью  просмотра  анимационных 

видеороликов,  демонстрирующих  последовательность  подготовки  блока  к  очистной  выемки  при 

подземной  системе  разработки  с  доставкой  руды  силой  взрыва.  Данное  приложение  может  быть 

использовано в процессе обучения для специальностей горного факультета. 

Трёхмерная графика 3D (от англ. 3Dimensions – 3 измерения) Graphics, Три измерения изображения) 

– раздел компьютерной графики, предназначенной для изображения объёмных объектов. 

Программа  3ds  Max  это  редактор  трехмерной  графики  предназначенная  для  построения 

объектов  любой  сложности,  имитации  физических  свойств  объектов,  атмосферных  и  природных 

явлений, а также  создание анимации. 

Для получения трёхмерного изображения требуются следующие шаги: 

?  моделирование – создание трёхмерной модели сцены и объектов в ней; 

?  текстурирование  –  назначение  поверхностям  моделей  растровых  или  процедурных  текстур 

(подразумевает также настройку свойств материалов – прозрачность, отражения, шероховатость и пр.); 

?  освещение – установка и настройка источников света; 

?  анимация – придание движения объектам; 

?  динамическая  симуляция  –  расчёт  взаимодействия  частиц,  твёрдых/мягких  тел  с 

моделируемыми силами гравитации, ветра, выталкивания, а также друг с другом; 

?  рендеринг  (визуализация)  –  построение  проекции  в  соответствии  с  выбранной  физической 

моделью; 

?  вывод полученного изображения на устройство вывода – дисплей или принтер. 

В  настоящее  время  3D-моделирование  получает  широкое  распространение  в  горном  деле. 

Существует  много  программ,  в  которых  возможно  создать  объемную  модель.  Одни  из  них 

разработаны  специально  для  промышленности  (Datamine,  Micromine,  Surpac),  другие  можно 

использовать в любой сфере.  3ds Max используют при создании статической рекламы, динамических 

заставок  для  телеканалов,  моделирования  катастроф  и  трёхмерной  анимации,  в  архитектурном 

проектировании  и  во  многом  другом.  3ds  Max  получил  широкое  распространение  благодаря  своим 

уникальным  возможностям  и  обширным  средствам  для  создания  разнообразных  по  форме  и 

сложности трехмерных объектов.  

Если  сравнивать  3ds  Max  с  похожими  программами  таким  как  (Cinema4D,  Maya),  то  можно 

выделить следующие преимущества: 

?  более удобный интерфейс; 

?  возможность импортировать чертежи из AutoCad; 

?  большое количество различных пособий и уроков для самостоятельного изучения программы. 

Но  тем  не  менее,  программа  3ds  Max  в  горном  деле  используется  редко.  Как  и  у  любой 

программы  в  ней  есть  свои  недостатки.  Одним  из  основных  является  отсутствие  масштаба  при 

распечатке готового результата. В программе можно выбрать единицы измерения, но на вид модели 

при  рендеринге  это  не  влияет.    Для  создания  правильных  размеров  и  соблюдения  пропорций  при 

проектировании  модели  подземной  системы  разработки  необходимо  создать  двумерную  основу  в 

программе  AutoCad.  3ds  Max  поддерживает  разрешение  (.DWG,  .DXF).  Также  в  3ds  Max  нельзя 

измерить объем и площадь, что затрудняет использовать программу непосредственно для производства.  

Рисунок 1. Модель системы разработки с доставкой руды силой взрыва 

Однако, из-за возможность создания реалистичной модели и коротких анимационных фильмов 3ds 

Max используют  как наглядное пособие  для имитации несчастных случаев, различных технологических 

процессов  особенно  при  открытой  разработке  полезных  ископаемых.  Существует  много  роликов, 

показывающих  работу  транспорта  на  карьерах,  сделанных  в  3ds  MAX.  По  подземной  разработке  таких 

роликов гораздо меньше, сделаны они не так качественно, что объясняется более трудоемкой работой.  

При создании учебного видеоролика было пройдено несколько этапов. 

Первым этапом было моделирование выработок для данной системы, где за основу  были взяты 

реальные  размеры  ее  составляющих  в  пропорции:  сечение  выработок  и  главного  ствола,  рельсы, 

подземный  транспорт  (электровоз  и  вагонетки),  лампы  и  т.д.  На  рис.  1 изображена  модель  системы 

разработки с доставкой руды силой взрыва. 


 

 

341



 

 

Рисунок 1. Модель системы разработки с доставкой руды силой взрыва 



 

Все  объекты  данной  сцены  были  смоделированы  средствами  3DS  MAX.  Такие  эффекты,  как 

огонь и дым для имитации взрыва, система частиц для имитации движения взорванной массы также 

разрабатывались  стандартными  средствами  3ds  Max.  Данные  средства  обладают  всеми 

необходимыми  возможностями  для  создания  реалистичного  эффекта  горения  и  движения.  В 

разработке  взрыва  скважин  была  выполнена  сложная  модель,  содержащая  в  себе  две  различные  

системы частиц, вследствие чего было достигнуто реалистичное изображение огня и дыми (рис.2). 

Для  качественного  и  реалистичного  отображения  шахты  на  видеоролике  также  необходимо 

обеспечить  хорошее  освещение.  Для  достижения  эффекта  подземного  пространства  была  создана 

модель земной поверхности. 

 

 

 



Рисунок 2. Взрыв скважин для создания компенсационной щели 

 

Ее  можно  создать  двумя  стандартными  средствами  3ds  Max.  Результаты  получаются  разные  и  



применяются в различных случаях.  

Объект  Terrain  удобно  применять,  когда  необходимо  точно  повторить  рельеф  местности  в  3d 

модели (рис.3). Основа рельефа создается сплайнами. 

 


 

 

342 



 

 

Рисунок 3. Создание модели земной поверхности объектом Terrain



 

Для  создания  рельефа  кистью  Push/Pull  требуется  меньше  времени  и  результат  легче 



редактировать.  В  зависимости  от  того  какая  необходима  площадка  с  рельефом  можно  использовать 

Box или создать сплайном необходимую форму (рис 4).  

 

 

 



Рисунок 4. Создание модели земной поверхности кистью Push/Pull

 




1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   81


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал