Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясының ЕҢбектері



жүктеу 8.29 Mb.
Pdf просмотр
бет54/81
Дата12.01.2017
өлшемі8.29 Mb.
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   81

Литература 

 

1. Патент США № 6513664 В1, 04.02.2003. 

2. Патент РФ № 2356648 С2, МПК В07В 1/40, ВО7В1/42, опуб. 27.05.2009. 

 

 



 

 

 

327



ИССЛЕДОВАНИЕ ПРЕДВАРИТЕЛЬНОЙ ОЧИСТКИ УРАНСОДЕРЖАЩЕГО  

ДЕСОРБАТА ОТ ПРИМЕСЕЙ ЖЕЛЕЗА 

 

Гусейнова Г.Д., Буленбаев М.Ж., Акбаров М.Ж. 



КазНТУ имени К.И.Сатпаева, г.Алматы,  Республика Казахстан 

 

Динамичное  развитие  экономики  и  рост  благосостояния  населения  страны  делает  все  более 



актуальным  вопрос  обеспечения  возрастающих  потребностей  различных  отраслей  экономики  в 

электрической  и  тепловой  энергии.  В  условиях  ожидаемого  существенного  мирового  роста 

численности населения и прогнозного мирового роста энергопотребления, основные на сегодняшний 

день  энергоносители,  такие  как  уголь,  газ,  нефть  иссякают  все  более  быстрыми  темпами  и  по 

различным  прогнозам  могут  исчерпать  себя  во  второй  половине  XXI  века,  что  делает  актуальной 

своевременную подготовку новой энергетической технологии. 

В ежегодных Посланиях Президента Республики Казахстан народу Казахстана сформулирована 

стратегическая задача значительного ускорения темпа развития экономики страны, в первую очередь 

за  счет  широкомасштабного  внедрения  высоких  технологий  и  наукоемких  производств,  которые 

выступили  бы  надежным  фундаментом  для  форсированного  и  устойчивого  развития  экономики  в 

целом.  В  числе  важнейших  направлений  внутренней  и  внешней  политики  отмечена  необходимость 

развития электроэнергетических ресурсов и создания основ атомной энергетики [1]. 

Современная  концепция  устойчивого  развития  утверждает,  что  в  настоящее  время  единственным 

источником  энергии,  обладающим  неисчерпаемыми  возможностями  и  доказавшим  свою  реальность  и 

экономичность,  является  атомная  энергия.  Об  этом  говорят  около  двухсот  атомных  электростанций, 

работающих  в  мире,  и  строящиеся  новые  АЭС  для  массового  использования  атомной  энергии  в 

промышленности.  На  долю  Республики  Казахстан  приходится  25  %  мировых  запасов  урана.  На 

территории  РК  находятся  также  крупные  предприятия  атомной  промышленности  по  переработке  и 

обогащению  природного  урана.  Результатом  развития  атомной  энергетики  в  нашей  стране  являются 

новые  геологические  разведки  урановых  руд,  их  добыча  и  производство  урана.  Использование  урана  в 

качестве  ядерного  топлива  обуславливает  специфику  требований  к  чистоте  металлического  урана  и  его 

соединений, получаемых при переработке химических концентратов.  

Закономерное вовлечение в разработку более бедных и глубокозалегающих руд неизбежно приводит 

к  повышению  стоимости  добываемых  полезных  ископаемых.  Это  относится  ко  всем  полезным 

ископаемым,  в  том  числе  и  к  новому  виду  энергетического  топлива –  урану,  причем  к  нему  в  большей 

мере,  поскольку  атомная  энергетика  развивается  быстрыми  темпами.  Результатом  развития  атомной 

энергетики является новое оживление геологических разведок урановых руд, их добычи и производство 

урана на территории Казахстана.  

Принятая  компанией  НАК  “Казатомпром”  стратегическая  программа  развития  предполагает 

выход  компании  на  первые  места  по  производству  урана  за  15  -  20  лет.  К  2030  г.  производство 

закиси-окиси природного урана должно  достичь 15000 тонн в год. 

Технологическая схема с применением сорбции урана из растворов на предприятиях Казахстана, 

как  известно,  включает  следующие  переделы  -  выщелачивание  сернокислотными  растворами, 

сорбция  урана  на  сильноосновном  анионите,  десорбция    нитратными  растворами,  осаждение    из 

товарного  элюата  растворами  гидроокиси  натрия, аммиаком,  аммиачно-карбонатными  растворами  с 

получением желтого кека с последующей промывкой и сушкой. 

По действующей технологии уран сорбируется в виде [UO

2

(SO



4

)

3



]

–4

. Однако одновременно, хотя и в 



меньшей  степени, на сильноосновном анионите идет конкурентная сорбция присутствующих анионов SO

4

-2 



 

H

2



SO

4- 


Fe(SO

4

)



2

-

  Fe(SO



4

)

3



-3

  ,  некоторых  анионных  форм  ванадия,  фосфора,  мышьяка,  молибдена,  а  так  же 

ионы  хлора  и  нитрата.  Катионы  двухвалентного  железа,  кальция,  натрия,  калия,  двухвалентные  катионы 

меди, кобальта, никеля и некоторые другие не сорбируются. 

Десорбция урана сопровождается десорбцией и других анионов, а использование при осаждении 

полиуранатов  гидроокиси  натрия или  аммиака не  позволяет  селективно  выделить  уран,  получаемые 

осадки  содержат  не  только  большинство  присутствующих  примесей,  но  и  значительное  количество 

самого осадителя. 

Анализ  научной  литературы  и  опыт  зарубежных  предприятий  свидетельствует  о  том,  что 

предварительная обработка производственных растворов, комбинирование сорбционных и осадительных 

методов позволяет существенно повысить качество химического концентрата урана, а именно: 

а) предварительная подготовка растворов выщелачивания перед сорбцией на анионите; 

б) использование в качестве  сорбента  урана селективных анионитов средней и низкой основности; 


 

 

328 



в)  при  использовании  сильноосновного  анионита  проведение  двухстадиальной  десорбции 

(разделение примесей и урана); 

г) селективное осаждение урана из товарных элюатов (богатых по урану) [2]. 

В зависимости от способа десорбции урана с анионитов на предприятиях подземного скважинного 

выщелачивания  ПСВ  применяют  различные  методы  его  концентрирования  и  выделения  из  товарных 

десорбатов. В случае десорбции солевыми растворами уран, как правило, осаждают водными растворами 

аммиака  в  виде  полиуранатов  аммония  или,  в  случае  использования  растворов  едкого  натра,  в  виде 

полиуранатов  натрия.  Осадки  полиуранатов  отжимают  на  фильтр-прессах  и  кек  транспортируют  на 

гидрометаллургический  завод  для  дальнейшего  аффинажа.  В  целях  очистки  урана  от  примесей  его 

осаждение можно вести дробно, осаждая вначале при рН=3,6-3,8 железо и некоторые другие примеси, а 

после  осветления  маточника  осаждая  полиуранаты  при  рН=6,5-8,0.  Содержание  урана  в  получаемых 

химических  концентратах  в  зависимости  от  их  чистоты  может  колебаться  от  40  до  64%.  Маточники 

осаждения полиуранатов используют для приготовления десорбирующих растворов [3]. 

Как 


известно, 

одним 


из 

реагентов, 

используемым 

для 


предварительной 

очистки 


урансодержащих десорбатов от железа, является оксид кальция. Раствор освобождается от излишнего 

содержания сульфат-ионов в виде гипса и железа в виде гидроокиси железа. 

Нами  проведены  предварительные  опыты  по  очистке  урансодержащих  растворов  оксидом 

кальция и донасыщение смолы уже очищенным раствором. 

Раствор  после  обработки  оксидом  кальция  подавался  на  донасыщение  смолы,  после  чего 

проводилась десорбция урана и железа. Опыты проводились в статическом режиме, время 60 минут.  

В таблице 1 приведены результаты коллективной десорбции урана и железа. Условия десорбции: 

NH

4



NO

3

 -80 г/дм



3

; Vсм = 27 мл; Vр = 60 мл; pH = 1,65. 

В таблице 2 приведены результаты десорбции урана и железа после донасыщения смолы регенератом, 

обработанным СаО. Условия десорбции: NH

4

NO



= 80 г/дм

3

; Vсм = 27 мл; Vр = 60 мл; pH = 1,61. 



 

Таблица 1 - Коллективная десорбция урана и железа со смолы 

 

№ п/п 


, мин 

Vр/Vсм 


U, мг/дм

3

 



U, мг 

Fe, мг/дм

3

 

Fe, мг 



60 


2,2 

278 


16,68 

37 


2,22 

60 



2,2 

170 


10,2 

16 


0,96 

60 



2,2 

95 


5,7 

0,54 



60 


2,2 

51 


3,06 

0,3 



 

 

 



 

 = 35,64 

 

 = 4,02 


 

Таблица 2 - Десорбция  урана и железа после донасыщения смолы регенератом, обработанным СаО 

 

№ п/п 


, мин 

Vр/Vсм 


U, мг/дм

3

 



U, мг 

Fe, мг/дм

3

 

Fe, мг 



60 


2,2 

225 


13,5 

19 


1,14 

60 



2,2 

166 


9,96 

12 


0,72 

60 



2,2 

93 


5,58 

0,42 



60 


2,2 

53 


3,18 

0,24 



 

 

 



 

= 32,22? 

 

 = 2,52? 



 

Как  видно  из  таблиц  1  и  2,  после  обработки  урансодержащего  раствора  оксидом  кальция 

содержание примесей  железа значительно сокращается: с 37 мг/дм

3

 до 19 мг/дм



3



 



Литература 

 

1.  Программа  «Развитие  атомной  отрасли  в  Республике  Казахстан  на  2010-2014  годы  с 

перспективой развития до 2020 года». 

2.  Буленбаев  М.Ж.  «Исследование  процесса  осадительного  аффинажа  урана  пероксидным 

методом». Магистерская диссертация, Алматы, КазНТУ им. К.И. Сатпаева, 2009 г.

 

стр 96. 



3.  Бугенов  Е.  С.,  Василевский  О.  В.  «Физико-химические  основы  и  технология  получения 

химических концентратов природного урана». - Алматы: КазНТУ им. К.И. Сатпаева, 2005. – С523 с. 



 

 

329



КАРЬЕР БЕТКЕЙЛЕРІНІҢ ДЕФОРМАЦИЯЛАНУЫН 

МАРКШЕЙДЕРЛІК БАҚЫЛАУ 

 

Даулеткелдиева Г., Есбергенова Э. 



Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ., Қазақстан Республикасы 

 

Маркшейдерлік  аспаптық  бақылаулар  карьер  ернеулері  деформациялары  туралы  деректер  алуды 



негізгі  және  олардың  орнықтылығын  болжаудың  ең  сенімді  әдісі  болып  саналады  Ашық  тау  –  кен 

өндірісіндегі маркшейдерлік қызметтің ең бір жауапты міндетіне тау жыныстарының жылжуын бақылау. 

Жылжу процесстерін бақылау екі кезеңнен тұрады. 

Бірінші  кезеңге  жылжуға,  опырылуға  бейім  учаскелерді  табу  және  сол  осал  жерлерде  бақылау 

жұмыстарын  жүргізу,  ал  екінші  кезеңге  жылжу  процесін  азайту  шараларын  дайындау  және  оларды 

жүзеге асыру жатады. 

Карьер  кертпештерінде  үздіксіз  жүріп  жатқан  жұмыстар  маркшейдерлік  бақылауға  кедергі 

жасайды  және  бекітілген  бақылау  реперлері  ұзақ  уақыт  сақталынбайды.  Сондықтан  маркшейдерлік 

бақылау қысқа уақыт аралығында жүргізіледі. 

Бақылау жұмыстарын жүргізу үшін карьер кемерелеріне бақылау станциялары салынып, оларды 

тиісті  уақыттарда  аспаптар  арқылы  тексеріп  тұрады.  Станциялар  карьер  кемеріне  перпендикулияр 

етіп  бекітілген  реперлер  қатарынан  тұрады.  Профиль  сызықтары  жұмыс  және  тірек  реперларынан 

тұрады. Тірек реперлары болжаулы жылжу аймағының сыртында орналасуы тиісті (1– сурет). 

 

а                                                                         б 



  

 

 



1-сурета–керпештердің деформациялануы;  б-бақылау стансасы схемасы

 

 



Маркшейдерлік  бақылауларға  барлық  реперлерді  нивелирлеу,  олардың  ара  қашықтықтарын 

тексерілген  ленталармен  өлшеу,  жеке  кертпештерді,  жыныстар  қорымдарын,  шөгулерді,  ашылып  және 

тақырланып  қалған  жыныстардың  жарықшақтағы  және  де  олардың  жату  элементтерін  түсіру.  Бақылау 

жұмыстарының  нәтижесінде  бақылау  станциясының  планы,  профильдік  сызықтардың  қималары,  репер 

векторларының  жылжу  графиктері,  тау  жыныстарының  жарықшақтық  диаграммалары  сызылады. 

Массивтегі  шөгу,  созылу  немесе  сығылу  деформацияларының    шамалары  және  де    әрбір  профильдік 

сызықтар  бойынша  сырғу  бетте  жатқан  нүктелердің  жылжу  векторлары  арқылы  карьер  беткейлерінің  

сырғу беті  анықталады (2-сурет). 



 

 

330 



 

 

2-сурет. Маркшейдерлік аспаптық бақылаулар  нәтижесінде сырғу сызығының орнын анықтау схемасы

 

 



Профильдік  сызықтардағы  реперлердің  орындарын  бастапқы  реперден  бастап  геометриялық 

нивелирлеу арқылы анықтайды. Бастапқы реперлердің биіктіктері  Инструкцияға сәйкес III класстық 

нивелирлеу әдсімен жүргізіледі. 

Геометриялық  нивелирлеу  тура  және  кері  бағыттарда  орындалады  және    екі  жүрістер 

арасындағы қателік, яғни  айырмашылық 2 мм ден аспауы қажет.  

Тригонометриялық  нивелирлеу  профильдік  сызықтар  арасы  күрт  құлама  болған  жағдайда, 

биіктік өсімшелері мен горизонталь жатындыларды(проекияларды) анықтау үшін жүргізіледі.  

Бұрыштық  және  сызықтық  өлшеулекр  TOPCON  GTS  –  800  A  және  TOPCON  TPS  800 

тахеометрлері (3-сурет) немесе басқа да - электрондық тахеометрометрімен  орындалады. 

Деректерді  автоматты  түрде  алу  үшін  бағдарламалық  кешен  пайдаланылады.  Ол  Microsoft 

басшылығымен  жұмыс  істейтін:  Windows  95/98,  Windows  2000  операциялық  жүйедегі    CREDO 

бағдарламасы,  өйткені  бұл  кәзіргі  кездегі  ең  қолайлы,  заманауи  графиктік  интерфейсі  бар 

операциялық жүйе.  

 

        



 

 

3-сурет. Leica ТСR 1201 тахеометрімен бақылу жүргізу: 

а – репер үстіне орнатылған шағылдырғыш; б – тірек пунктіндегі тахеометр 

 

Маркшейдерлік  бақылау  нәтижелері  карьер  беткейлерінің  орнықтылығын  есептеуде  және  т.б. 



инженерлік жұмыстарда қолданылады. 

 


 

 

331



Қ.И.СӘТБАЕВ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАННЫҢ КЕН БАЙЛЫҚТАРЫ 

 

Даулеткерей М. 

Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ., Қазақстан Республикасы 

 

Кіріспе.  Х1Х-ХХ-  ғасыр  қазақ  елінің  әдебиет  пен  өнерде  шарықтау,  өркендеу  және  гүлдену 

дәуірі болды. Ол кезеңге көз жіберсек, ұшы-қиырына көз жетпес Ұлы даланың көк аспанында аққан 

жұлдыздай  жарқ  еткен    Шоқан,    одан  кейінгі  Ахмет,  Әлихан.  Міржақып,  Мағжандай  Алаш 

арыстарының  асыл  бейнелері  көз  алдымызға  келеді.  Одан  бергі  Кеңестік  дәуірде  Сәкен,  Ілияс, 

Бейімбет, Мұхтар, Ғабиттей алыптар мен жалғыз өзі бір институттың жұмысын атқарған алып тұлға –

Қаныш  Сәтбаевты  айналып  өте  алмаймыз.    Иә,  заманымыздың    заңғар  тұлғасы,  академик 

Қ.И.Сәтбаевтың  ғылымдағы  даралығы  туралы    жан-жақты  айтылып  та,  жазылып  та  жатыр,  әлі  де  

талай    тың  тақырыптар  тұрары  хақ.  Біз  бұл  мақалада  Сәтбаев  туралы  көптеген  естеліктерді    негізге 

ала отыра, ғұламаның  кең байтақ қазақ жерінің таусылмас қазына байлықтарын  Отанының игілігіне 

жаратуды  іс жүзіне асырғаны туралы  айтқымыз келеді. 

Қ.И.Сәтбаев  айтып  кеткендей    «Біздің  Республикамыз  өзінің  ұлан-ғайыр  шалқарында  табиғи 

қазыналарды  тығып  сақтауда.  Оның  болашақ  байлығы  –  қазбасында,  оны  орынды  пайдалану 

халықтың материалдық игілігі мен мәдени деңгейін, экономикасы мен әлеуметтік дамуын белгілейді» 

- дегеніне бүгінде көзіміз жетіп отыр. 



Негізгі мазмұны. Шындығында Қазақстан Республикасының табиғи ресурстары қоры жағынан  

дүние  жүзінде  алтыншы  орында  тұр.  Қазақстанның  жер  қойнауында  Менделеев  кестесі  110 

элементінің  99  табылған.  Қазақстан  мұнай,  газ,  титан,  магний,  алтын,  қорғасын    және  басқа  түсті 

металдар жағынан  ең бай елдердің  бірі.  Қазақстанда 300 –ге жуық алтын кен орындары болжанып, 

оның  173  жан-жақты  барланды.  Республикамыздың  территориясында  100-ден  артық  көмір 

кенорындары  ашылған,  олардың  ішіндегі  ең  ірілері  Екібастұз    кен  орны  және  Қарағанды  көмір 

бассейні.  Кең  байтақ  Қазақстан  территориясының    сиқырлы  жиһазын  тамаша  көрегендікпен  аша 

білген академик Қ.И.Сәтбаев еліміздің пайдалы қазындылар картасын жасады (1- сурет).  

 

 

 



1- сурет. Қазақстанның пайдалы қазындылары 

 

Қазақстан  экономикасында  тау-ен-металлургия  кешені(КМК)  басты  роль  атқарады.  Қазақстанның 



КМК- дамуына еліміздің геологтары, кеншілер және металлургтары зор үлес қосты (2-сурет).  

 


 

 

332 



 

 

Олар  дүниежүзіне  белгілі  көрнекті  ғалым-геолог  ҚСРО-ның  акадмигі  Қ.И.Сәтбаев.  Оның 



есімімен аталған  ҚазҰТУда оқып жүргенімізге қуанамыз. 

Олар:  энциклопедист  ғалым    тау-  кен  инженері-геолог  А.Машани,   тау-кен  инженері,  академик 

Ө.А.Байқоңыров және осы университеттің түлегі, металлург, академик Е.А.Букетов ағаларымыз. 

Осы  ұлы  тұлғалардың  арқасында  еліміздің  тау-кен  металлургия  кешені  өркендеді  және    әрә 

қарай дами бермек. Республикамыздың  ең ірі тау-кен металлургия кешендеріне: 

«ҚАЗАҚМЫС», «ҚАЗХРОМ», «ҚАЗФОСФАТ», «ҚАЗАТОМПРОМ»   компаниялары жатады. 

Қазақстанда қара және түсті металдар өндірудің дамуы келесі 3-суретте келтірілген. 

 

 



 

3-сурет.  Қара және түсті м еталдар өндірудің көлемі, мың тонн 

 

Ал алтын, мыс, қорғас ын, уран, темір рудалары туралы мәлімет  



4-суретте берілген. 

 

 



 

4-сурет. Негізгі пайдалы қазындылар қоры 



К.И. Сәтбаев 

2-сурет. Қазақстанның ұлы ғалымдары әрі өндірісін 

басқарған тұлғалары

 


 

 

333



Алтын кен орындарын Қазақстанның барлық аймақтарында барланған.Олар: Жетіқара, Бестөбе, 

Ақбақай, Васильков және т.б. солтүстік және орталық Қазақстандағы кен орындары.  Мұндағы  алтын 

желілерінің құрамында алтыннан басқа минералдар да бар және олар кен өндірудің негізгі нысандары  

болып есептеледі (5-сурет).  

 

 

5-сурет. Казақстанда алтын өндірудің динамикасы, тонна 



 

Сөйтіп,  біздің  өндіріс  саламыз  дамып  келе  жатса,  ол  ХХ  –  ғасырда  өмір  сүрген  Қ.И.Сәтбаев,  

А.Ж.Машанов,  Ө.А.Байқңыров,    Е.А.Букетов  сияқты  біздің  ұлыларымыздың  арқасы  деп  білеміз. 

Қ.И.Сәтбаевтың  басқаруымен  республиканың  аса  бай  минералдық-шикізаттық  табиғи  ресурстарды 

тиімді пайдалана білгеніміз бүгінде тамаша нәтиже беріп отыр. Сол жетістіктің нәтижесінде тәуелсіз 

Қазақстанның негізгі байлығы – жерасты кен байлықтары болып отыр. 

 Қорытынды.  Қазақстанның  шығысында  –  Кенді  Алтай,  оңтүстігінде  –Қаратау,  Орталық 

Қазақстанда – Қарағанды, Солтүстікте Алтынтау, батыста – Маңғыстау түбегі – міне осының бәрі ен 

байлықтың сарқылмас көзі. Міне осы байлықты игеру үшін біздер тау-кен-металлургия институтында 

оқып жүргенімізді мақтан тұтамыз. 

   

Әдебиет 

 

1.  Қаныш аға:естеліктер.- Алматы: Жазушы, 1989.-400 б. 

2.  Ю.Фоменко. 

Стабильный 

инструмент 

инновационного 

развития. 

–Астана: 

Горно-

металлургическая промышленность, №6, 2012. С.38-40. 



3. Нурпеисова М.Б., Бек А.АПерспективы  золотодобычи в Казахстане //Материалы конференц. 

«Проблемы освоения недр глазами молодых». –Москва, ИПКОН  РАН, 2012. –С.56-59  

 

     


МЕТРО ҚҰРЫЛЫСЫН ГЕОДЕЗИЯЛЫҚ АСПАПТАРМЕН ҚАМТАМАСЫЗДАНДЫРУ 

 

Есимбекова  А., Есимбекова Т. 



Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ, Алматы қ., Қазақстан Республикасы 

 

Алматы  қаласында    халық  тығыздығына  қарамастан  қоғамдық  транспорт  желісі  жеткіліксіз  

дамыған. Жолдарда әрдайым   автортранспорттардың ұзақтықтағы қиындықтар туғызып  тұрады, ол 

ауаның  газбен  бүлінуіне  алып  келеді.  Бұл  қала  экологиясының  нашарлауының  бірден  бір  себебі. 

Сондықтан, Алматы қаласының метрополитені көптеген мәселелердің шешімі болып табылады.  

Дегенмен  үлкен  шаһардың  астын  кеулеп    жерасты  қазбаларын  жүргізу  жер  бетінің  және  онда 

орналасқан  ғимараттардың  деформациялануын  тудырады.  Мұндай  деформацияларды  бақылау, 

мемлекеттің  халық  шаруашылығының  өсуімен  және  дамуымен  байланысты  жер  асты  инженерлік 

құрылымдарын салу кезіндегі геодезиялық жұмыстардың айырылмас бөлігі. Жер бетінің геодезиялық 

мониторингі  метрополитен  құрылысының  барлық  кезеңдеріндегі  жауапты  үрдіс  болып  табылады. 

Метрополитенді апатсыз пайдалану үшін, соның аймағындағы жер беті деформациясының дамуының 

үздіксіз және жоғары дәлдікті геодезиялық –маркшейдерлік бақылаулар жүргізу қажет.  

Жер беті деформациясын бақылау жұмыстарына жаңа әдістер мен амалдарды енгізу, өлшемдер 

нәтижелерін  өңдеудің  жаңа  әдістемесімен  бірге  жүру  керек.  Тек  мәселенің  кешенді  шешімі  ғана 

барынша көп тиімділікке жетуге мүмкіндік береді және қазіргі талаптарға сай болады.  


 

 

334 



Алматы  қаласының  метрополитен  аймағында  жер  қабаты  мен  ғимараттардың    деформациясы 

мен  жылжу  үрдісін  бақылауға  арналған  геодезиялық  мониторинг  жүргізуге  көп  көңіл  бөлінеді. 

Алматы гелогиялық және сейсмикалық жағынан өте күрделі аймақта орналасқан (1-сурет).  

 

 



 

1-сурет. Алматы қаласының шолу картасы 

 

 Қала  аймағының  геологиялық-геоморфологиялық  жағдайы  көбіне  жерасты  суларының    таралу, 



басылу, құрылу заңдылықтарын анықтайды.  Алматы қаласы таулы аймақта,  жоғары тау етекті сатылы 

және  Іле ойпаты сияқты салыстырмалы (таулы, жазықтықты) алаңдардан тұрады. Міне осындай  таулы 

және  сеймикалық  аймақта  орналасқан  Алматы  қаласы  метрополитеннің  схемасы    келесі  2-суретте 

келтірілген.  

 

 



жүктеу 8.29 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   50   51   52   53   54   55   56   57   ...   81




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет