Халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары



жүктеу 3.83 Mb.
Pdf просмотр
бет22/47
Дата14.09.2017
өлшемі3.83 Mb.
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   47

Әдебиеттер

 

1.



 

К.Ҿстеміров. Оқытудың педагогикалық технологиялары. Алматы. 2005. 

– Б.96. 

2.

 



Г.Мұқанбетжанова. Интерактивті тақта. Алматы. 2010. –Б.16. 

 


199 

 

ОҢТҤСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСТЫҚ  



«Д.А.ҚОНАЕВ» ҒЫЛЫМИ ҚОҒАМЫ: КЕШЕ, БҤГІН, ЕРТЕҢ 

 

Палманова Г.,  Ерматов Ш.Р., Алдешов С.Е., Халметова Қ.Ҽ., Ҿмірбекова Г.С. 



Шымкент қ., М.Ҽуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті,  

Шымкент қалалық №54 жалпы орта мектебі,  

Шымкент қалалық №72 жалпы орта мектебі  

sherali_uko@mail.ru

 

 

Оңтүстік  Қазақстан  облыстық  «Д.А.Қонаев»  атындағы  дарынды 



балалардың  ғылыми  қоғамының  тҽрбие  істері  жҿніндегі  вице  президенті  

Нұрматова  Жадыра  Қалыбекқызы  жайлы  айтатын  болсақ,  ол  14  мамыр  1982 

жылы Қазақстан Республикасы, Оңтүстік Қазақстан облысы, Қазығұрт ауданы, 

Абай  ауылы,  Шақпақ  елді  мекенінде  педагогтар  ҽулетінде  дүниеге  келген.  

1989-1999  жылдары  «Абай»  атындағы  мектепті  ҿте  жақсы  бітіріп,  Шымкент 

қалалық М.Ҽуезов атындағы  Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің 

«Педагогика  жҽне  психология»    факультетінің    «Педагогика  жҽне  бастауыш 

сынып  мұғалімі»  мамандығы  бойынша  үздік  оқып,  2004  жылы  аталған 

университетті бітіріп,  «Бастауыш сынып мұғалімі»  біліктілігін алған.  

Нұрматова  Жадыра  Қалыбекқызы  2004  жылдан  бері  «Бастауыш  сынып 

мұғалімі»    қызметін  абыройлы  атқаруда.  2003-2005  –  «Ауыл  жылы» 

мемлекеттік  бағдарлама  негізінде  Ауылдың,  ауданның  білімі  мен  ғылымын 

кҿркейту  мақсатында  Ордабасы  аудандық  білім  беру  бҿлімінде      Алғырлар, 

Тапқырлар,  Ойшылдар,  Мектебі  «АТОМ»  ғылыми  қоғамын  ұйымдастырып, 

оны,  2005  жылы  облыстық  деңгейге  кҿтерді.    Ҿз  білімін  үнемі  жетілдіріп,  

арнайы  курстардан  ҿткен,  жаңа  заманауи  технологияларды,  интерактивті 

тақтаны  жҽне  интерактивті  ҽдістерді,  компьютерлік  технологиялар  мен 

ақпараттық-телекоммуникациялық  технология  құралдарын  қолданып  бірнеше 

рет  аудан/қала,  облыс,  Оңтүстік  ҿңіраралық,  республика  кҿлемінде, 

халықаралық  деңгейде  ашық  сабақтар,  тҽрбие  сағаттарын  ҿткізді.     

Шығармашылықпен  жұмыс  істеп,  жалпы  орта  мектеп  педагогикасының 

теориясын, ҽдіснамасын жҽне технологиясын терең игеріп, кең кҿлемді ғылыми 

жұмыстарын  тікелей  педагогикалық  салаға,  оқушылардың  оқу-тҽрбие 

мҽселесіне арнады.  

Ж.Қ.Нұрматова 

шетелдік, 

халықаралық 

жҽне 


республикалық 

басылымдарда    жарық  кҿрген  100-ден  астам    ғылыми-ҽдістемелік  еңбектер 

авторы  жҽне  авторлық  куҽліктердің  иегері.    Қазіргі  кезге  дейін  Қазақстан 

жоғары  мектебі  мен    жалпы  білім  беретін  орта  мектепте  компьютерді  қодану 

ҽдістемесі  туралы  2  оқулық,  3  оқу-ҽдістемелік  құралдар  жҽне  5  электрондық 

кітаптардың авторы, 2 электрондық оқулықтардың зияткерлік меншік авторы.  

2005  жылдан  бері  облыстық  мектеп  мұғалімдеріне  арналған  ғылыми-

ҽдіснамалық  семинарлар,  ғылыми  конференциялар  ұйымдастырып,  ғылыми 

жетекшілердің    зерек  жҽне  дарынды  балалардың  ғылыми  жоба  жұмыстарына 

ғылыми кеңес жасауына кҿмек кҿрсеткені үшін Қазақстан Республикасы білім 



200 

 

жҽне  ғылым  министрлігінің  «Құрмет  грамотасымен»,    Оңтүстік  Қазақстан 



облыстық  білім  басқармасының    «Құрмет  грамоталарымен»    бірнеше  рет 

марапатталған [1;1]. 

2010  жылы  «Зерек  жҽне  дарынды  балалармен  жұмысты  жандандыру» 

мақсатында  Оңтүстік  Қазақстан  облыстық    «Д.А.Қонаев»  -  оқушылар  мен 

білімгерлердің (зерек жҽне дарынды балалар) ғылыми қоғамын ұйымдастырып, 

ғылыми жетекшілік жасағаны үшін Оңтүстік Қазақстан облысы ҽкімінің, «Нұр 

Отан»  халықтық  демократиялық  партиясының,  Ордабасы  ауданы  ҽкімінің, 

Облыстық  білім  беру  жүйесіндегі  жаңа  ақпараттық  технологиялар,  педагог 

кадрлардың  біліктілігін  арттыру  жҽне  қайта  даярлау  орталығының,  М.Ҽуезов 

атындағы  Оңтүстік  Қазақстан  мемлекеттік  университетінің  «Алғыс  хат», 

«Диплом», «Құрмет грамоталарымен»   бірнеше рет марапатталған. 

2005 жылы Нұрматова Жадыра Қалыбекқызы  «Қазақстан Республикасы 

Президентін»  сайлаудағы  ерекше  еңбегі  үшін    Д.Ҽ.Назарбаеваның  «Алғыс 

хатымен» марапатталған.    2005 жылы Оңтүстік Қазақстан облыстық «Алтын 

қор»  мұғалімдер  фестиваліне  жҽне  «Қазақстандағы  ең  үздік  ауыл  мұғалімі-

2005» атты республикалық байқауға озық ойлы педагог ретінде қатысқаны үшін  

Д.Ҽ.Назарбаеваның «Алғыс хатымен» марапатталған.      2009 жылы 2008-2010 

жылдары  «Қазақстан  Республикасының  Тұңғыш  Президентінің  Қоры» 

байқауына  жас  ғалым  ретінде  қатысып,  педагог  қауымына  үлгі-ҿнеге  кҿрсете 

білді.    2009  жылы  М.Ҽуезов  атындағы  Оңтүстік  Қазақстан    мемлекеттік 

университетінің 

профессор-оқытушылар 

мен 

колледж 


жҽне 

мектеп 


мұғалімдеріне  арналған  «Үздік  педагог  -  зерттеуші»  ғылыми-ҽдістемелік 

жұмыстар байқауына қатысып, «Құрмет грамотасымен» марапатталды. 

2009  жылы  дҽстүрлі  облыстық    «Д.А.Қонаев»  ғылыми-тҽжірибелік 

конференциясын,  ғылыми-ҽдіснамалық  семинарын  ұйымдастырып  ҿткізгені 

жҽне  еліміздің    білімі  мен  ғылымының  кҿркеюіне,  ұлттық  педагогиканың 

дамуына  қосқан  ерекше  үлесі,  зерек  жҽне  дарынды  балаларды  отансүйгіштік 

рухта  тҽрбиелегені  үшін  ҽдіскер-психолог    ретінде  Қазақстан  Республикасы 

Парламент  мҽжілісінің  депутаты  Т.Қадамбаевтың  «Алғыс  хатымен» 

марапатталған.      2009  жылы  «Тҽуелсіздік  күні»  құрметіне  орай  «НҰР  ОТАН» 

РХДП    «Алғыс  хатымен»  марапатталған.        2010  жылы  Нұрматова  Жадыра 

Қалыбекқызы Мҽскеудегі    мұғалімдер фестиваліне  қатысқан  үшін,  зерек  жҽне 

дарынды  шҽкірттері  «Портфолио»  халықаралық  байқауына  қатысып,  ерекше  

нҽтиже кҿрсеткені үшін  арнайы «Диплом», «Авторлық куҽлік», «Сертификат» 

жҽне т.б. бағалы сыйлықтармен марапатталды [2;15].   

2011 жылы «Инновациялық технологиялар – білім беру сапасын арттыру 

факторы»  атты  университеттік  жаңашыл  –  педагогтардың  бірінші  форумына 

қатысып «Дипломмен» марапатталды.  

ОҚО  «Д.А.Қонаев»  ғылыми  қоғамы  еліміздің  білім  жҽне  ғылым 

саласында Қазақстанның басым бағыттары бойынша жас ғалымдарды ғылымға 

баулып келеді. Ҽ.Х.Бүркіттің авторлық мектебінің даңқты шҽкірттері: Н.Ҽ.Хан-

Тҿре,  Н.Ҽ.Хан-Тҿре,  М.Ҽ.Хан-Тҿре,  Т.Ҽ.Хан-Тҿре,  Н.Ҽ.Хан-Тҿре,  Н.Ҽ.Хан-

Тҿре  жҽне  т.б.  еліміздің  кҿк  туын  асқақтатты.      Нұрматова  Жадыра 



201 

 

Қалыбекқызының    елімізге  сіңірген  ерен  еңбегі  мемлекет  тарапынан  ҽділ 



бағаланды [1-2].    

1.«Абай»  атындағы жалпы орта мектебінің үлгілі оқушысы. 

2.М.Ҽуезов  атындағы  Оңтүстік  Қазақстан  мемлекеттік  университетінің  

үздік студенті. 

3.Білім жҽне ғылым министрлігінің «Құрмет грамотасы» иегері. 

4.Қазақстан  Республикасының  мҽжіліс  Парламентінің  үш  мҽрте  «Алғыс 

хат»  иегері. 

5.Қазақстан Республикасының Президентінің «Алғыс хат»  иегері. 

6.ОҚО  «Д.А.Қонаевтың  ғылыми  қоғамының  үздік  жеңімпазы»  медалінің 

иегері. 


Қазіргі  уақытта  Ордабасы  ауданы  мен  Оңтүстік  Қазақстан  облыстық 

Д.А.Қонаев  қоғамдық  қорының    ұжымдарымен  бірлесіп  зерек  жҽне  дарынды 

оқушыларды  тҽрбиелеуде.  Үлгілі  жанұя.  Ері:  Бүркіт  Ҽуесхан  Қантҿреұлы– 

ОҚМУ– дің үздік аға оқытушысы. Ұл-қыздары дарынды оқушылар.  

 

Әдебиеттер: 

 

1.  Е.Асан.  «Ҽдіскер  Мұғалима»    Шымкент  келбеті.  №82  (17910)  

01.09.2006 ж. –Б. 1. 

2.

 



Е.Асан.  «Қазақстанның  білім  жҽне  ғылым  ҽлемі»  республикалық, 

педагогикалық, ғылыми-ҽдістемелік журналы «Ғылыми ғұмыр» ғылымға ғұмыр 

арнаған Жадыра Қалыбекқызы,    №1 (01)  01.09.2005 ж. –Б.15. 

 

 



 

МҦҒАЛІМНІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ШЕБЕРЛІГІН АРТТЫРУ – 

ӚЗЕКТІЛІГІН ЖОҒАЛТПАҒАН МӘСЕЛЕ 

 

Парменова Г.Е. 

Қызылорда қ., Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университеті 

Gbanu_1968@mail.ru

 

 

Білім  беру  мекемелеріне  негізгі  психологиялық  -  педагогикалық 



дайындықты  игерген,  ҿз  пҽнін  терең  меңгерген,  оқушыларды  түсінетін  жҽне 

олармен жаңа деңгейде қарым-қатынасқа түсе алатын,  мҽдениетті, эрудициясы 

жоғары, еңбекке құлшынысы бар шебер педагогтар қажет.  

Мұғалімнің  кҽсіби  шеберлігі  мҽселесін  XVI-XIX  ғасырлардағы  батыс 

еуро-палық    ірі  ғалымдардың  шығармашылығынан  да  кҿруге  болады.  Қайта 

ҿрлеу  дҽуіріндегі  гуманизм  идеялары  Томас  Мор,  Томмаза  Компанелла, 

Франсуа  Рабле,  Эразм  Роттердамский,  Мишель  Монтенилердің  жҽне  сол 

дҽуірдегі  басқа да озық ойшылдардың  кҿзқарастарынан  кҿрініс тапты. Балаға 

деген  ізгі  қатынас,  оған  деген  сүйіспеншілік,  оның  бойында  талапшылдықты, 


202 

 

білімге деген құштарлықты оята білу міне, олар ҿз ісінің шеберлігін мұғалімнің 



бойындағы  осындай қасиеттермен ерекше бағалады 

1: 57



Қайта  ҿрлеу  дҽуірінің  ҽсері  XVII  ғасырдағы  ұлы  чех  педагогы  Я.А. 



Коменскийдің  шығармаларында  да  ерекше    орын  алды.  Я.А.  Коменскийдің 

пікірінше,  сұңғат  ҿнері    мен  қызығушылық  ҿнеріне    үйренген  сияқты  оқыту 

ҿнеріне  де  үйрену  қажет.  Ҿткен  дҽуірдің    ешбір  педагогы  мұғалім  жҽне  ҿнер 

туралы  мҽселені  бұлай  кең  қоймаған.  Я.А.  Коменский  мұғалім  ҿз  алдында 

тұрған  «барша  адамды  барлық  нҽрсеге  үйрету»  міндеттеріне  орай  жоғары 

мҽдениетті  энциклопедиялық  білімі  бар,  сҿз  ҿнерін  жетік  меңгерген  адам  

болуы тиіс деп санады.  

Педагог  шеберлігі  идеясы  кеңес  дҽуіріне  дейінгі  кҿрнекті  отандық  ой-

шылдардың,  ағарту  қызметкерлерінің  еңбектерінде  кҿрініс  тапты.  Орыс  педа-

гогикасында  революциялық  -  демократиялық  кҿзқарастардың  бастамашылары 

В.Г.  Белинский,  А.И.  Герцен,  И.Г.  Чернышевский  жҽне  Н.А.  Добролюбовтар 

болды. 


В.Г. Белинский мен А.И. Герцен былай деп атап ҿтеді: мұғалім – бұл жан-

жақты  білімді, патриот жҽне  революционер, дүниетанымы  кең, ҿз  пҽнін  жетік 

білетін,  білімді  ҿмірмен  байланыстыра  алатын,  іштей  жҽне  сырттай    таза, 

ұстанымды,  ҿз  ісін  жҽне  балаларды  сүйе  білетін  адам.  «Былое  и  думы» 

шығармасында А.И. Герцен талант жҽне тҿзімділікпен ұштасқан махаббат қана 

балаға деген оң тҽрбиелік нҽтиже береді, - деп атап ҿтеді. 

Педагогикалық 

шеберлікті 

меңгерудің 

маңызды 


шарты, 

Н.Г. 


Чернышевский мен Н.А. Добролюбовтың пікірлері бойынша, - мұғалім кҽсібіне 

деген  қабілеттілік пен құштарлық, балаларға деген махаббат. 

Кҿрнекті  орыс  ғалымы,  халық  ағарту  қайраткері,  Н.И.  Пирогов  білімді 

дамытуда  мұғалімдерге, оларды дайындауға, педагогикалық шеберлікті жетіл-

діруге  ерекше  мҽн  береді.  Құштарлық    жҽне  қабілетпен  қатар  педагогикалық 

шеберлікті  жетілдіруде  айрықша  кҿңіл  бҿледі.  Құштарлық  жҽне  қабілетпен 

қатар  педагогикалық  шеберліктің  маңызды  шарты  ретінде  болашақ  мұғалім-

дердің  теориялық  дайындығын  атап  ҿтті,  ҿйткені  педагогикалық  іс  ҿз  күшіне 

ғана сенім артпай, басқалардан үйренуі тиіс ҿнер болып табылады. 

Н.И.  Пирогов  педагогикалық  істің  ғылым  ғана  емес,  сондай-ақ  ҿнер 

екендігін түсінді. Н.И. Пироговтың түсінігі бойынша, педагогикалық шеберлік 

деңгейін анықтайтын белгілердің арасында мыналар бар: мұғалім қаншалықты 

ҿзіне назар аударта алады, балалардың жеке ерекшеліктерін қаншалықты түсіне 

біледі.  Ресей  педагогикасының  кҿрнекті  қайраткері  К.Д.  Ушинскийді 

толғантқан  сұрақтар  ішінде    мұғалімнің  кҽсіби    шеберлігін  арттыру  мҽселесі 

болды.  Тұлғаны  дамытуға  бағытталған  педагогикалық  қызметтің  ерекше-

ліктерін  талдай  отырып,  К.Д.  Ушинский  оны  ҿнер  деп  атады,  оның  негізгі 

міндеті – жоқ нҽрсені жасау деп кҿрсетті. Ұлы педагог педагогиканы ҿнер деп 

санады.  Ол  мұғалімнің  тікелей  практикалық  қызметін  негізге  ала  отырып, 

ресми  педагогикаға  қарсы  шықты.  Егер  педагог  ҿз  пҽнінің    даму  заңдарын 

білетін  болса,  онда  ол  педагогикалық  ережелерді  орындайтын  болады,    ол 

шығармашыл жаратушы, ҿз ісінің суретшісі болды. К.Д.Ушинский педагогика – 



203 

 

«барлық ҿнердің ішіндегі ең күрделісі, ең биігі, ең қажеттісі» деп атап ҿтеді. Ол 



тҽрбиелеу  ҿнерін  практика  еншісінде  қалдыруға  болмайды,  оны  ғылыми 

тұрғыдан саралау қажет, сонда ғана ол жетіледі ҽрі дамиды деп тұжырымдады.  

Ҿзіміздің  кҿзіміз  жетіп  отырғандай,  педагогикалық  білім  мен  практика 

тарихы  педагогикалық  шеберлікке  қатысты  бай  білімдерді,  ұсыныстар  мен 

пайдалы 

идеяларды 

жинақтаған. 

Я.А.Коменский 

мен 

Ж.Ж.Руссо, 



В.Г.Белинский 

мен 


Н.Г.Чернышевскийдің 

К.Д.Ушинский 

мен 

Н.Г.Пестолоццидің,  Л.Н.Толстойдың  жҽне  басқа  да  ойшылдардың  идеялары 



кҽсіби  икемділіктер  мен  шеберліктердің  жоғары  деңгейіне  қол  жеткізу  үшін, 

ҽрбір мұғалім оқып  үйрену керек 

2: 145]. 



Н.К.Крупская, 

А.В.Луначарский, 

С.Т.Щацкий, 

А.П.Пинкевич, 

А.С.Макаренко  сияқты  кҿрнекті  кеңес  педагогтары  социалистік  педагогика 

қағидаларын  ҽзірлей  отырып,  мұғалімнің  шеберлігі,  мұғалім  мен  оқушының 

ҿзара қарым-қатынасы мҽселелеріне ерекше кҿңіл бҿлді. Олар мектепте тҽрбие 

терең  жолдастық  қатынастарға,  балаларға  деген  махаббат  пен  құрметке 

негізделуі  тиіс  деп  тұжырымдады.  «Бізде  -  деп  жазды  Н.К.Крупская,-  

мұғалімнен белгілі дайындық деңгейін талап етеді. Бұл  дұрыс та. Бірақ осыны 

ғана  талап  ету  қажет  емес.  Сондай-ақ  мұғалімдердің  балаларға  ықпал  ету 

икемділіктерін де ойластыру керек». 

Мұғалімнің  оқушыға  нҽтижелі  ҽсер  етуі  үшін  жағдай  жасауға  ықпал 

ететін міндеті педагогикалық шеберлік компоненті ретінде қарастырылды. Бұл 

жаңа типтегі мұғалімге қойылатын талапты білдіруде зор маңызға ие болды.  

Орта жҽне жоғарғы оқу орындарындағы оқу - тҽрбие үрдісі нҽтижелігінің 

қарқынды  түрде  ҿсуі  оқыту  мазмұны  мен  құралдарын  ұйымдастыруды 

жетілдірумен,  жаңа ҽдіс тҽсілдерді ҽзірлеумен ғана емес, сондай-ақ  мұғалімнің 

кҽсіби деңгейі мен педагогикалық шеберлігін арттырумен де байланысты. 

Оған қол жеткізу үшін мұғалімдер дайындау мен біліктіліктерін арттыру 

ісін  қайта  құру  қажет.  Педагогикалық  іс-ҽрекет  білім  беру  мен  икемділікті 

меңгеруге  ғана  бағытталмауы  тиіс,  онда    педагогикалық  шеберлік  негіздерін 

игеруге де зор мҽн берілуі  керек.  

Бүгінгі  таңда  бұл  мҽселенің  қайта  оралуы  шығармашылықпен  жұмыс 

істеуге, тиімді жетістіктерге  қол жеткізуге, балаларға  нҽтижелі ҽсер ете білуге  

мүмкіндік  береді,  яғни  болашақ  мұғалім  ҿзін-ҿзі  басқаруға  жҽне  ҿзара  ҽрекет 

етуге үйретіледі. Бірақ мұның ҿзі шеберлік бастауының бір сатысы ғана. 

Педагогикалық  шеберліктің  негізгі  ерекшеліктері  –  бағдарлық 

қабілеттілігі,  педагогтік  ҽдептілік,  айқын  сҿйлеу  екпіні,  педагогтік  техника, 

педагогтік тҽуекелдік, бедел болып табылады 

3: 82].    



Табиғат адамға ішкі мүмкіншіліктер негізін салып береді, олар белгілі бір 

ҽлеуметтік  жағдайларда  болмаса,  кҿзге  кҿрінбей  қалуы  да  мүмкін.  Бұл 

оптимистік  педагогиканың  концепциясы,  тҽрбие  мен  оқыту  ісінің  барлық 

теориясы  осыған  негізделеді.  Олай  болса  қазіргі  кезде  интеллектуалдық 

ерекшеленетін  дарындылық,  қабілеттілік  бейімділік  байқататын  оқушыларды 

анықтау,  оларға  қамқорлық,  бағыт  бағдар  беруде  педагогтің  бағдарлық 

қабілеттілігі маңызды қасиет болып табылады. 


204 

 

Олай болса, қазіргі кездегі педагог мамандаға қойылатын талаптарға сай 



болу  үшін,  ол  ҿмір  бойы білімін  жетілдіріп,    ҿзінің педагогикалық  шеберлігін  

арттыру қажет. 

 

Әдебиеттер: 

 

1.

 



Лукьянова  М.  И.  Психолого  -  педагогическая    компентентность 

учителя  // Педагогика. - Москва,  2001. -№10. - С. 56 - 61. 

2.

 

Мындыканов  В.М.  Педагогическая  техника  и  мастерство  учителя. 



Кишинев: Шниинца, 1991. -185 б. 

3.

 



Пошаев  Д.Қ.    Мамандыққа  кіріспе.  Оқу  құралы.  Шымкент:  М.Ҽуезов 

атындағы ОҚМУ.2004. -112 б. 

 

 

 



ЭТНОПЕДАГОГИЧЕСКИЙ ПОДХОД К ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ 

ПОДГОТОВКЕ УЧИТЕЛЕЙ ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОГО ИСКУССТВА 

 

Раимбекова А.Д., Стукаленко Н.М. 

Кокшетауский государственный университет им. Ш. Уалиханова, г.Кокшетау 

raimbekova.almagul@mail.ru

nms.nina@mail.ru



 

 

В  условиях  современной  социально-экономической  и  культурной  жизни 



Казахстана   одним из  приоритетных направлений развития  общества является 

духовное  возрождение  нации,  ее  лучших  национальных  устоев,  национальной 

школы и традиционной педагогической культуры. В многонациональной стране 

необходимо  духовное  обновление,  одним  из  путей  которого  является 

этнопедагогическое  образование.  Появление  инновационных  образовательных 

учреждений, отражающих поиск путей реализации принципов национализации, 

вызывает  потребность  в  педагогах,  способных  на  всестороннее  осмысление 

общечеловеческих  ценностей  через  национальную  культуру  своего  народа  и 

готовых воплотить их в образовательный процесс. В связи с демократическими 

реформами,  гуманизацией  общественной  жизни  и  исходя  из  государственных 

интересов 

Республики 

Казахстан, 

направленных 

на 

утверждение 



казахстанского  патриотизма  и  этнического  возрождения  в  современном 

обществе  продолжает  возрастать  роль  этнопедагогики  и  ее  идей.  Решение 

большинства  проблем  этнопедагогики,  обоснования  ее  методологических 

основ, целей и задач, содержания народных традиций, обычаев, возможностей 

их  использования  в  современной  практике  воспитания  и  образования  требует 

совместных усилий ученых и педагогов-практиков. 

Актуальность  проблемы  этнопедагогического  подхода  в  подготовке 

будущего  учителя  на  традициях  народного  искусства    подкрепляется  рядом 

нормативных  актов,  таких  как    «О  развитии  национальной  системы 

образования  республики»,  ориентирующих  на  повышение  качества  и 



205 

 

эффективности  образовательного  процесса  подготовки  будущих  учителей 



путем  углубленного  изучения  предметов  декоративно-прикладного  и 

изобразительного  искусства.  Не  овладев  специальной  и  общепедагогической 

подготовкой,  выпускники  вузов  и  педагогических  колледжей  часто 

испытывают  затруднения  в  организации  этнопедагогического  воспитания 

учащихся  в  условиях  национальной  школы.    Проведенное  анкетирование 

учащихся  многопрофильного  колледжа    и  студентов  КГУ  им.  Ш.  Уалиханова 

специальности  «Изобразительное  искусство  и  черчение»  выявило  явное 

желание студентов  знать культурные традиции своего народа, использовать их 

в  педагогической  деятельности  и  их  осознание  недостаточной  собственной 

подготовленности  в  этой  области.  Таким  образом,  можно  говорить  об 

актуальности 

этнопедагогического 

подхода 

в 

подготовке 



учителей  

изобразительного искусства, как на социальном, так и личностном уровне. 

Анализ  психолого-педагогической  литературы  показал,  что  процесс 

профессионального становления личности будущего педагога изобразительного 

искусства должен рассматриваться как целостный процесс общекультурного и 

профессионального  развития  при  доминирующей  роли  народного  творчества. 

Народная 

педагогика 

эмпирическим 

путем 


пришла 

к 

выяснению 



воспитательно-образовательных  функций  народного  прикладного  искусства  и  

фольклора.  Историография  исследований  проблем  народной  педагогики, 

этнопедагогической  подготовки  будущих  учителей  выявила,  что  изучение 

народного  опыта  воспитания  как  социально-исторического  феномена  на  всех 

этапах  развития  входит  в  круг  научных  интересов  педагогов  прошлого  и 

настоящего.  Значению  этнохудожественного  образования  и  воспитания  в 

условиях  вуза  посвящены  работы  ученых  Г.Н.Волкова,  Л.В.Ершовой, 

В.В.Корешкова, И.М.Раджабова, Т.Я.Шпикаловой и др. Искусствоведческому и 

философскому  анализу  процессов художественного  творчества,  становления и 

развития  художественного  искусства  во  взаимосвязи  с  различными  видами  и 

типами  творчества  посвящены  труды  A.B.Бакупшинского,  В.В.Ванслова, 

В.М.Василенко,  M.C.Кагана,  B.Б.Кошаева,  М.А.Некрасовой,  А.Б.Салтыкова, 

B.C.Щербакова  и  др.    Диссертационные  исследования  последних  лет  в  сфере 

высшего  художественного  образования  показывают  значение  основных  видов 

искусства  в  организации  образовательного  процесса,  раскрывают  проблемы  в 

формировании  профессиональных  художественных  качеств  личности  учителя, 

проблемы 

педагогики 

сотрудничества, 

сотворчества 

(Р.И.Барциц, 

Ф.Ф.Бундыристый,  И.Б.Ветрова,  P.A.Гильман,  Д.А.Кемешев,  A.A.Ковалев, 

В.И.Козлов, Ю.В.Коробко, Е.Ф.Кузнецов и др.). 

Развивая 

идеи 

Я.А.Коменского, 



К.Д.Ушинского, 

JI.H.Толстого, 

А.Кунанбаева,  современная  педагогика  исходит  из  того,  что  учет 

этнорегиональной специфики является неотделимым компонентом образования 

и воспитания молодежи, которые оказывают огромное влияние на подготовку и 

рост  профессионального  мастерства  будущего  учителя.  Изученная  литература 

позволяет констатировать разработанность общих методологических подходов 

к изучению и организации подготовки учителя изобразительного искусства на 



206 

 

материале народного творчества - системного, опирающегося на всесторонний 



анализ  ведущих  тенденций  теории  и  практики  педагогического  образования, 

культурологического  и  личностно-ориентированного.  Вместе  с  тем, 

проведенный анализ научной литературы позволяет сделать вывод о том, что до 

настоящего  времени  этнопедагогический  подход  к  профессиональной 

подготовке  будущих  учителей  изобразительного  искусства  на  традициях 

культуры  казахского  народа  не  являлся  предметом  специального  научного 

исследования. Таким образом, основываясь на анализе педагогической теории и 

практики, 

нами 

выявлены 



противоречия: 

между 


социокультурной 

потребностью  в  сохранении  и  развитии  традиций  казахского  народного 

творчества,  использовании  его  воспитательного  потенциала  в  современной 

школе  и  недостаточной  ориентацией  педагогического  образования  на 

становление  учителя  как  носителя  этой  традиции;  между  социально-

педагогической потребностью в учителе изобразительного искусства, готовом к 

воспитанию  детей  на  традициях  казахского  декоративно-прикладного 

искусства,  и  отсутствием  научных  исследований  в  этом  направлении;  между 

потребностью  введения  этнопедагогического  подхода  в  процесс  подготовки 

будущего 

учителя 

на 


всех 

его 


ступенях  и  неразработанностью 

соответствующего  комплекса  дидактических  условий  образовательного 

процесса  этнопедагогической  направленности.  Выявленные  противоречия 

позволяют  сформулировать  проблему  исследования:  каковы  научные  основы 

применения  этнопедагогического  подхода  к  подготовке  будущих  учителей 

изобразительного искусства  на традициях народного искусства? 

Основной целью исследования является разработка и экспериментальная 

проверка 

эффективности 

дидактических 

условий 

применения 

этнопедагогического  подхода  к  профессиональной  подготовке  будущих 

учителей  изобразительного  искусства.  Объектом  исследования  является 

профессиональная подготовка будущих учителей изобразительного искусства, а 

предмет 


исследования 

– 

дидактические 



особенности 

применения 

этнопедагогического  подхода  к  процессу  подготовки  будущих  учителей 

изобразительного искусства. В соответствии с целью исследования выдвинута 

следующая гипотеза: процесс профессиональной подготовки будущего учителя 

изобразительного 

искусства 

в 

системе 



высшего 

художественно-

педагогического  образования  будет  более  эффективным,  если  он  будет 

построен  на  основе  постижения  изобразительного  и  народного  искусства  с 

учетом этнопедагогического подхода.  

В соответствии с поставленной целью, объектом, предметом и гипотезой 

определены  задачи  исследования:  провести  анализ  современного  состояния 

этнопедагогического  подхода  к  профессиональной  подготовке  будущего 

учителя  изобразительного  искусства  в  условиях  высшего  художественно-

педагогического образования; обобщить понятие «этнопедагогический подход» 

и  раскрыть  особенности  его  применения  к  профессиональной  подготовке 

будущего  учителя  изобразительного  искусства;  разработать  комплекс 

дидактических  условий  применения  этнопедагогического  подхода  к 


207 

 

профессиональной  подготовке  будущего  учителя  изобразительного  искусства;  



экспериментально  проверить  эффективность  дидактических    условий 

исследуемого процесса.  

Таким  образом,  анализ  проблемы  исследования  показал,  что,  учитывая 

растущую  потребность  в  новых  инновационных  методах  обучения  искусству, 

способных справиться с новыми задачами воспитательного процесса, значимым 

фактором 

модернизации 

национального 

образования 

становится 

профессиональная  подготовка  в  области  художественного  искусства  с  опорой 

на этнопедагогический подход. В этом случае чрезвычайно важным становится 

применение  традиционно  этнических  методов  к  исследованию  в  области 

методики изобразительного творчества. Проблема изучения изобразительного и 

народного декоративно-прикладного искусства в общеобразовательной школе и 

в  вузах  Казахстана  является  не  достаточно  исследованной,  не  смотря  на 

выполненный  объем  работ  по  этой  теме.  Главной  задачей  остается  методика 

проведения занятий по теории и истории искусства, то есть содержание бесед 

по  искусству  и  раскрытие  его  значения  в  эстетическом  воспитании 

обучающихся.  

  



жүктеу 3.83 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   18   19   20   21   22   23   24   25   ...   47




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет