Газет 2001 жылдың 2 сәуірінен бастап шыға бастады 30 қыркүйек қоян жылы, 2011



жүктеу 464.79 Kb.

бет5/5
Дата09.01.2017
өлшемі464.79 Kb.
1   2   3   4   5

Назерке АНИСовА.

С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік 

университетінің  концерттік  залында  биылғы 

жыл дың 26 қыркүйегінде Алматы облысы Мұқан 

Төлебаев атындағы Халық аспаптар оркестрі өзі-

нің  гострольдік  бағдарламасымен  симфониялық 

концерт  өткізді.  Алғашқы  нөмері  М.Төлебаевтың 

«Би»  композициясы  болса,  оркестрдің  дириже-

ры  республикалық  «Алтын  таяқша»  байқауының 

лауреаты  Арман  Аманжоловтың  сүйемелдеуі-

мен басталды. Концерт барысында Н.Тілендиев-

тің  «Баянауыл  баурайында»,  «Махамбет», 

Ә.Алпысбаевтың  «Вальс»,  И.Фроловтың  «Ис-

пан  фан тазиясы»,  Тәттімбеттің  «Сарыжайлау», 

А.Пет ровтың  «Вальс»,  Дәулеткерейдің  «Қос 

ішек»,  А.Альбинонидің  «Адажио»,  Шақабайдың 

«Шақабай шалап» сияқты тағы да басқа көптеген  

шығармалары  орындалды.  Филармония  құра-

мында  Қазақстан  республикасының  мәде ниет 

қайраткерлері Ә.Алпысбаев, Е.Еркенов, Аян және 

Оралбай Мұхамедиевтар, А.Аманжолов, ҚР «Ерен 

еңбегі  үшін»  медалінің  иегері,  республикалық 

байқаулардың  лауреты  Ә.Сәуірбаева  сияқты 

еліміздің атақты да талантты музыканттары бол-

ды. Ұйымдастырушылардың айтуы бойынша, бұл 

гострольдік  бағдарлама  еліміздің  тәуелсіздігінің 

20  жылдығына  арналып  отыр.  Дәл  осындай 

бағдарламамен оркестр Көкшетау, Қостанай, Пе-

ропавл  қалаларын  аралап  қайтпақ.  Гострольдің 

алғашқы  концерті  біздің  университетімізден  ба-

сталды  дейді  оркестр  музыканттары.  Концерт 

аяқталуымен  университетіміздің  реторы  Е.Арын 

Әли Алпысбаевқа қазақы салт бойынша иығына 

шапан жауып, қара шаңырағымыздың атаулы ал-

тын медалімен марапаттады. 

Назерке АНИСовА.

Студенттер – әрқашан дайын!

Ежелгі Римде және Орта ғасырларда танымдылықпен айналысатын әрбір адамды студент 

деп атайтын. Уақыт өте келе, университеттердің пайда болуымен бұл терминді сол оқу 

ордасындағы ізденушілерді атау үшін қолданыла бастады. Міне, сол бір уақыттан бастап 

студент  деген  оқушы,  үйренуші  болып  табылады.  Себебі  сабақтарды  оқу,  семинарларға 

қатысу,  дәрістерді  тыңдау,  сессияны  жақсы  бағаға  тапсыру  -  әр  бір  студенттің  міндеті, 

ал  жақсы  мамандық  иесі  болу  -  оның  мақсаты  болуы  тиіс.  Бірақ,  бүгінде  студенттік  өмір 

бұл  түсініктермен  ғана  шектелмейді.  Біздің  қарашаңырағымызда  оқып  жүрген  оқушылар 

білімдар болуды көздеп жатса, университет болашақ мамандардың адамгершілік сезімдерін, 

қоршаған ортада болып жатқан өзгерістерге, мәселелерге немқұрайлықпен қарамау сияқты 

сезімдерді қалыптастыруды да мақсат етеді. Жақында болған экологиялық әрекет осыған 

дәлелді мысал бола алады. 

Халық аспаптар оркестрі 

біздің университетіМізде


Редактор 

Қ. хашымқызы

Тілшілер

Э. Әбетжанова

Е. Гаркова

С. Букенова

Көркемдеуші-беттеуші

Н. яницкая

Газет Қазақстан Республикасының

Мәдениет, ақпарат және қоғамдық келісім

министрлігінде тіркеліп

№ 1858-Г куәлігі берілген (02.04.2001) 

Газет С.Торайғыров атындағы ПМУ-нің 

“Білік“ газеті редакциясының компьютерлік 

орталығында теріліп, қатталды.

Таралымы 1500 дана.

Тапсырыс № 1775



Ақылдастар алқасы:

Е.М. Арын

М.х. Рақымжанова

Р.М.таштемханова

Ж.т. Сарбалаев

Н.А. Байгенже

Павлодар облыстық «Баспасөз үйі» 

ЖШС баспаханасында басылды.

Павлодар қ., Ленин к., 143 үй

тел.: 61-80-31 

 Жарияланған мақаладағы ав-

тор пікірі редакцияның көзқарасын 

білдірмейді. Редакцияға түскен 

қолжазба қайтарылмайды, үш 

компьютерлік беттен асатын матери-

алдар қабылданбайды. 

РЕдАКцИя МЕКЕН-ЖАйы:

Павлодар қаласы, Ломов көшесі, 64, 

427A - кабинет.

Байланыс тел/факс: 67-36-48



Құрылтайшы – С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

№ 9 (131) 

қыркүйек, қоян жылы 2011

12

біле жүріңіз

Нашақорлық  адам  ішкі  ағза-

сының,  әсіресе  бауыр,  көк 

бауыр,  өт  және  бүйрек  сияқ-

ты  адамның  өмірі  үшін  аса 

маңызды  органдарының  нөмір 

бірінші қас - жауы десе де бола-

ды.  Нақтырақ  айтатын  болсақ, 

бүгінгі  күні  вирусты  гепатит 

бойынша эпидемиялық жағдай 

көп  өзгерістерге  ұшырады. 

Әсіресе  қан  арқылы  тарай-

тын  вирусты  гепатиттердің 

көрсеткіштері  өсуде.  Денсау-

лық тың  бүкіләлемдік  қоғамы-

ның 


көрсеткіші 

бойынша  

наша қорлардың 

арасында 

ви русты  гепатитті  жұқтыру 

қауіпі  50  -  90%  дейін  барады. 

С  гепатитінің  қоздырғышы  қан 

арқылы  тарайтын  инфекция 

болып  табылады.  Жер  шары 

тұрғындарының  3%  С(HCV) 

гепатиті  вирусын  жұқтырған. 

С  гепатитінің  қоздырғышын 

жұқтыру  50-80%  жағдайда 

аурудың созылмалы түріне жә-

не  оның  қатерлі  асқынулары, 

бауырдың біріншілік обыры мен 

бауырдың  циррозына  әкеле ді. 

Көбінесе  бұл  ауру  түрі  15-25 

жас  аралығындағы  жастар-

да  арасында  жиі  ұшырайды. 

HCV  инфекциясының  жедел 

және  созылмалы  түрлерімен 

ауыратын  науқастар  аурудың 

жұқтыру  көзі  болып  табыла-

ды.  Әсіресе,  белгісіз  және  аз 

белгілермен  өтетін  түрлері 

аса  маңызды.  Есірткіні  көк 

тамыр  арқылы  қолданатын 

нашақорлар  В,  С,  Д  және  

АИЖА  (ВИЧ)  инфекциясының  

қоздырғыш  көзі  болып  табы-

лады.  Нашақорларды  зерт-

теген  кезде  В  гепатитімен 

ауыратындар  40-60%,  ал  С 

гепатитімен 75-85% кездесетіні 

анықталған. Героинді пайдала-

натын нашақорлардың 90%  С 

гепатитін  жұқтырады.  Есірткі 

препараттарын бірінші жылда-

ры  қолданған  кездері  ауруды 

жұқтырған соң  нашақорлардың 

үштен  бірінде  жедел  виру-

сты  гепатит  басталады.  Ауру 

нашақорлардың арасында  40- 

60% аралас этиологиялы гепа-

тит  (В+С)  дамиды,  ал  30-40% 

- жедел вирусты С гепатиті, ал 

20 -30% жағдайда жедел виру-

сты В гепатиті дамиды. 

Нашақорлар 

арасындағы 

жедел  вирусты  гепатиттердің 

клиникасы 

жайлы 


айтар 

болсақ,  «В»  вирусты  гепатиті 

көбінесе    астеновегетатипті 

жә не  диспептикалық  синдром-

дар  дамуымен  біртіндеп  ба-

сталады.  Әдетте  науқастар 

сарғаю  алдындағы  кезеңде 

(3-14  күн)  әлсіздікке,  тәбетінің 

төмендеуіне, құсқысы келу жә-

не дене қызуының  көтерілуіне 

шағымданады,    бас  айналуы, 

буындары  сырқырап,  дене 

қышуы  мен  әртүрлі  бөртпелер 

пайда болады, оң жақ қабырға 

астының ауырлауы байқалады. 

Нашақорларда  гепатиттердің 

өту  ағымының  ерекшеліктерін 

көптеген  зерттеушілер  дәрілік 

заттардың бауырға токсика лық 

әсерінен  және  иммунды  жүйе-

нің  өзгеруімен  байланыстыра-

ды.  Қазіргі  кезде  жиі  қолданы-

латын 

препараттардың 



(ко каин,  амфетамин,  конопля 

өнім дері)  тікелей  әсер  етуі 

жө нін де  мәліметтер  жоқтың 

қасы.  Бірақ  та  эксперимен-

тальды  модельдерді  зерттеу-

лер  нәтижесі  бойынша  холе-

стазсыз  гепатиттің  дамуына 

метадон,  морфин,  диазепам 

әсер  етеді;  холестазды  гепа-

титке  мепробамат,  фенобар-

битал,  ал  бауырдың  некрозы-

на  диазепам,  фенобарбитал, 

галотан  әкелетіні анықталған. 

Нашақорлық 

кезінде 

бау-


ырды  зақымдау  факторына 

алкогольді  пайдалану,  дұрыс 

тамақтанбау,  токсикалық  қос-

палардың  әсер  етуі  жатады. 

Вирусты  гепатиттердің  ағымы 

көбінесе  иммунды  жүйенің 

бұзылуына  байланысты  бола-

ды.  Іс  жүзінде  барлық  есірткі 

заттар 

иммунодепрессивті 



әсер лі  болып  келеді.  Имму-

ни тет тің  өзгергенін  лей коцит-

тердің 

фагоцитарлы 



бел-

сенділігінің  төмендеуінен,  В 

лимфоциттердің 

деңгейінің 

көтерілуінен байқалады. 

Ал  «С»  вирусты  гепатитімен 

науқастанғандардың жартысы-

нан  көбі  есірткіні  ине  арқылы 

қолданатындар  екені  белгілі, 

сондықтан  әдебиеттерде  бұл 

ауруды  нашақорлардың  ге-

патиті  деп  атайды.  Аурудың 

ағымы  есірткі  заттарды  қол-

да нудың  салдарынан  90% 

жағдайда  созылмалы  түріне 

ауысады.  Биохимиялық  пара-

метр лерді    зерттегенде  наша-

қорларға  тән  белгілер:  қанда 

билирубин  деңгейінің  (150 

мкмоль\л  дейін)  біртіндеп  кө-

теріліп, үшінші аптаның соңына 

қарай  қалпына  келуі.  АЛТ  мен 

АСТ  көрсеткіштерінің  деңгейі  

әдетте 1500 - 2000 МЕ дейін кө-

теріледі. Көп жағдайда ауру дың 

жедел кезеңі жеңіл өтеді, бірақ 

ағзада қоздырғыш сақта лып ол 

созылмалы гепатитке әкеледі.



вирустық «в» гепатитінің 

алдын алу шаралары.

1.  Үлкендер  мен  балаларға 

вакцинация  (бала  туғанына  14 

күн; 2 және 4 ай толғанда, со-

нымен қатар әрбір 10 жыл сай-

ын) жүргізіледі;

2.  Әрбір  адамның  өзінің 

гигиеналық  құралдары  (тіс 

щеткасы және тағы басқалар);

3.  Кездейсоқ  адаммен  жы-

ныс тық  қатынаста  болмау,  мү-

шеқап пайдалану;

4.  Татуировка,  пирсинг,  ма-

никюр,  педикюр  жасардың 

алдында  маман  құралдарды 

дезинфекциядан 

өткізгеніне 

көз жеткізу; бір рет қолданатын 

құралдармен жұмыс істеуін та-

лап ету;


5.  «В»  гепатитімен  ауырған 

адам ағза, қан беруші бола ал-

майды;

6.  Емдік-профилактикалық 



мекемелерде бір рет қолданы-

ла тын  шприцтерді  пайдалану, 

стерилизация  және  дезинфек-

ция ережелері сақталу керек. 

Өзіңіздің және туыс тары ңыз-

дың  денсаулығына  жауап ты-

лық пен қараңыз!

дЕНСАУЛыҒыҢызды 

САҚтАҢыз!!!

«Нашақорлықтың 

ме ди ци-

на лық  -  әлеуметтік  пробле ма-

ла рының  Рес пуб лика лық  ғы-

 лы ми-практикалық  орталығы» 

РМҚК кли ни ка сы ның биохи мия-

лық ла бораториясының меңге-

ру ші сі, І санаттағы дәрігер 

А.П. АхМЕтБЕКовА.

С. Торайғыров 

атын дағы ПМУ 

Тілдер орта лы­

ғы қазақ, ағылшын, 

қытай, неміс, 

араб тілдері кур­

старын жүргізіп 

жатқандығын ха­

барлайды.

Сонымен қатар 

Іс қағаздарын 

мемлекеттік 

тілде жүргізу, 

TOEFL, IELTS, АМБ 

(ПГК), ҰБТ (ЕНТ) 

дайындық және 

Магистратура 

мен PhD қабылдау 

емтихандарына 

дайындық курста­

ры жүргізіледі.

Курс соңында сер­

тификат беріледі.

Мекен жайымыз:

Ломов көшесі, 64, 

253 кабинет

8 (7182) 673687 

(ішкі ­ 1347); 

87003717338; 

С. Торайғыров 

атындағы ПМУ

Тіл орталығы

Нашақорлық – дауасыз 



дерттің бастауы


1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал