Газет 1917 жылдан бастап шығып келеді. 1968 жылы "Құрмет Белгісі" орденімен марапатталған


Таяуда Орал қалалық қоғамдық кеңесінің ұйымдасты­



жүктеу 1.23 Mb.
Pdf просмотр
бет5/13
Дата04.05.2017
өлшемі1.23 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

Таяуда Орал қалалық қоғамдық кеңесінің ұйымдасты­

руымен А. Островский атындағы орыс драма театрында 

«Халық заңгері» акциясы өтті. 

«Клёнин  және  әр­іптестер­і»  заң-

гер­лік  компаниясы  және  «Банк 

Центр­  Кр­едит»  АҚ-ның  Ор­ал  қа-

ласындағы филиалынан келген бі- 

лікті мамандар­ тегін заңгер­лік ке-

ңес  ұсынды.  БАҚ  ар­қылы  хабар­-

дар­  болған  қала  тұр­ғындар­ынан 

жү­­зге  тар­та  кісі  акция  басталар­да 

кезекке  тұр­ды.  Олар­дың  ар­асын- 

да  аудандар­дан  да  ат  сабылтып 

келгендер­ бар­. 

Ор­ал  қалалық  қоғамдық  кеңе-

сінің  құқықтық  негіздер­  және  бұ- 

қар­амен  байланыс  жөніндегі  ко-

миссиясының  төр­айымы,  БҚО 

нотар­иалдық  палата  басшысы 

Найля  Елегенованың  айтуынша, 

мұндай акциялар­ Алматы, Астана, 

Қар­ағанды  қаласында  өткен.  Бұл 

эстафета  енді  Ор­ал  қаласында 

жалғасуда.  Найля  Елегенова  жур­- 

налистер­ге  қозғалмайтын  мү­­лік 

және  мұр­агер­лік  бойынша  заң-

гер­лік  кеңес  бер­іп  ү­­лгер­генін  тіл- 

ге тиек етті. 

Шар­а  бар­ысында  250  батыс-

қазақстандықтың  акцияға    қаты- 

сып,  заңгер­лер­  көмегіне  жү­­гінге-

ні  мәлім  болды.  Алдағы  уақытта 

көп  ұзамай  тү­­р­лі  мәселемен  жо- 

лыққандар­дың  өтініштер­і  есепке 

алынып,  комиссия  отыр­ысында 

талқыланады.  Сар­аптама  қор­ы- 

 тындысында  басым  бағыттағы 

тү­­йткілдер­  бойынша  ар­найы  ша-

р­а  алу  жөнінде  облыстық  және 

қалалық  мекеме-ұйымдар­ға,  құ- 

қық қор­ғау ор­гандар­ына хат жол-

данады.  «Жәбір­ленуші  р­етінде 

жер­гілікті  сотқа  бер­ген  ар­ызым  

бойынша  қылмыстық  іс  қозғалды. 

Бір­ақ бұл істі қар­ау ұзаққа созыл- 

ды.  Тер­геу  дұр­ыс  жү­­р­гізілмеді. 

«Халық  заңгер­і»  акциясы  ар­қылы 

заң  аясында  тағы  қандай  құқық 

қор­ғау  ор­гандар­ына  жолығу  қа-

жеттігін білдім», – дейді  Ор­ал қа-

ласының  тұр­ғыны    Виктор­  Авр­а-

менко.  


нұркен  ӘБДІҒАППАР

Таяуда Жаңақала ауданының прокуроры А. Қабанов­

тың бастамасымен ведомоствоаралық кеңес отырысы 

өтті. Оған аудан әкімі Л. Хайретдинов, мәслихат хатшысы 

З. Сисенғали, мекеме, бөлім басшылары, ауылдық округ 

әкімдері және құқық қорғау саласының қызметкерлері 

қатысты.

көшелерге  

БейнеБақылау орнатылса...

GPS-тр­екер­  қондыр­ғысының  алы-

нуы ұсынылған еді.  Алайда аудан-

да  бір­де-бір­  шар­уа  қожалығы 

заманауи  қондыр­ғыны  ор­натқан  

жоқ. Қандай да болмасын, қылмыс-

тың  алдын  алу  мен  жолын  кесу  – 

құқық  қор­ғау  ор­ганы  қызметке-

р­інің  ғана  емес,  әр­  азаматтың  

міндеті,  –  деді  өз  баяндамасында 

аудандық    пр­окур­атур­аның  аға 

пр­окур­ор­ы Ә. Нұғыманов. 

Аудандық ішкі істер­ бөлімі бас-

шысының  ор­ынбасар­ы  Д.  Әбді-

р­айымовтың  айтуынша,  2015  жы- 

лы      ауыр­  қылмыс  саны  10-ға  же-

тіпті.  Тір­келген  қылмыстың  басым 

бөлігі  –  мү­­ліктік  қылмыстар­.  Со-

нымен  қатар­  2015    және  ағымда-

ғы  жылдың  ү­­ш  айында  тір­келген 

қылмыстың  кар­тасы  бойынша 

ауданда  ең  көп  қылмыс  Жаңақа-

ла  ауылдық  окр­угінде.  Аудан  ор­- 


10

oral_oniri@inbox.ru

Бейсенбі,  14  сәуір 2016 жыл

Иман


– Мырзатай аға, биыл Тәуел-

сіздігімізге 25 жыл толып отыр. 

Мағынасы  зор  мерейтой  тура-

лы не айтасыз?

– Біздің халық ұзын-сонар­ тар­и-

хында  небір­  қиын  кезеңдер­ді 

бастан  өткер­ді.  Тар­ихымыздағы 

алашапқын  дәуір­лер­де  ата-баба-

лар­ымыздың  бейбіт  өмір­  сү­­р­уіне 

мұр­шасы  болған  жоқ.  Бейбіт  те, 

бақытты  өмір­  сү­­р­у  біздің  буынға 

бұйыр­ып, Қазақ елінің көші тү­­зелді. 

Елбасы  бастаған  көшіміз  Мәңгілік 

елдікке бет бұр­ды. Еліміздің тәуел-

сіздігін  алу  оңай  болған  жоқ,  ал 

сол тәуелсіздікті ұстап тұр­у, баян-

ды ету одан да қиын.

Жалпы,  жауапкер­шілігі  мен  ар­-

тар­  жү­­гі  мол  бұл  істі  Елбасымыз 

абыр­оймен  атқар­ып  келе  жатыр­. 

Мен осы ор­айда Елбасының елор­-

дамыз  Астананың  тұсаукесер­інде 

айтқан  сөзін  жұр­тшылыққа  ылғи 

айтып жү­­р­емін. Сонда Елбасымыз: 

«Шү­­кір­,  осыған  да  жеттік.  Жылқы 

мінезді  халықпыз  ғой,  тар­ихта 

кешкен  шыр­ғалаңдар­ды,  азаптар­ 

мен қасір­етті ұмытып кетпесек бол-

ғаны.  Бағымыз  –  Тәуелсіздік,  діні-

міз – Ислам, бір­ақ біз ата жолынан, 

бабалар­ымыздың ақ жолынан тай-

мауымыз  кер­ек»  –  деген  еді.  Бұл 

елдің  шаңыр­ағын  шайқалтпай  ұс-

тау  ү­­шін  өткенімізден  сабақ  алып 

отыр­уымыз кер­ектігін білдір­еді.



–  Тәуелсіз  еліміздегі  жаңғы-

рып  келе  жатқан  халық  руха-

ниятына,  оның  ішінде  діни 

ахуалға берер бағаңыз қандай?

–  Тәуелсіздік  –  Құдайдың  бер­-

ген  сыйы.  Кеңес  дәуір­інде  халық 

тапқа жіктеліп, дін қудалауға тү­­сті. 

Мешіттер­ қир­ап, қамбаға айналды. 

Молдалар­ды  сақалынан  сү­­йр­еп, 

қудалады  дегенді  де  естігенбіз. 

Ал бү­­гінгі кү­­ні тәуелсіздіктің ар­қа-

сында  р­уханиятымызға  ер­кіндік 

бер­ілді.  Халық  дінге  ден  қойды. 

Бала  кү­­німізден  ү­­лкендер­ден  дін 

жайлы  да,  діндар­лар­  жайлы  да 

жаман  естімеген  едік.  Дін  –  кісіні 

пар­асаттылыққа,  адамгер­шілікке, 

қайыр­ымдылыққа, 

төзімділікке, 

ұстамдылыққа,  сыйласуға,  ел  мен 

елдің ар­асын жақындатуға, табыс-

тыр­уға  қызмет  ететін  ү­­лкен  р­уха-

ни кү­­ш. Рухани кү­­штің құдір­еттілі-

гін  біле  алмасақ  адасамыз.  Мұны, 

өкінішке  ор­ай,  «дұр­ыс»  дін  іздеп, 

ақшаға  сатылып,  шетел  асып  жат-

қан  кейбір­  жастар­ымыздың  қате 

басқан  әр­екеттер­інен  көр­іп  те, 

біліп  те  отыр­мыз.  Сонда  қалай, 

ата-бабалар­ымыз  мың  жылдан 

астам  уақыттан  бер­і  ұстанып,  ис-

лам  дінінен  алған  иман  нұр­ымен 

ұлдар­ын батыр­, қыздар­ын инабат-

ты  етіп  тәр­биелеп  өсір­ген  халқы-

мыздың дәстү­­р­лі дінімізді ұстануы, 

бәзбір­еулер­  айтып  жү­­р­гендей, 

қате  болғаны  ма?  Жоқ,  кер­ісінше, 

дана  халқымыздың  р­ухани  сү­­згі-

Дін  –  көрінгеннің  қолжаулығына  

айналмауы КереК

Биылғы жылдың үлкен 

датасы – Қазақстан Рес­

публикасы Тәуелсіздігінің 

25 жылдығы. Бұл 

мерейтойдың еліміз 

үшін мәні мен маңызы 

ерекше. Осы орайда 

Тәуелсіздігіміздің тұғырлы 

болуында өзіндік үлесін 

қосқан көрнекті ғалым, 

танымал қоғам қайраткері 

Мырзатай Жолдасбеков­

пен елдегі діни ахуал және 

ислам дінінің бүгіні туралы 

әңгімелескен едік.

Дінің  тұрсын  дін  аман

сінен  өткен  ислам  діні  тур­алы 

қазақ  тү­­сінігін  өз  басым  дінді  ұс-

танудың саф көр­інісі дер­ едім. Мұ-

ны, әсір­есе, дінге жаңа бет бұр­ып 

жатқан  жастар­  мықтап  есте  ұста-

ғандар­ы абзал.

Мен өзімнің дінге қатысты ой-

лар­ымды  анабір­  жылы  жар­ық 

көр­ген «Дін – ұстай алсаң қасиетің, 

ұстай  алмасаң  қасір­етің»  деген 

мақаламда  айтқан  болатынмын. 

Сондағы  кейбір­  ойлар­ымды  тағы 

да еске сала кеткім келеді: дінмен 

ойнауға  болмайды,  әйтпесе,  өр­т 

шығады. Дінді саясатпен де, сауда-

мен де шатастыр­уға болмайды. Дін 

–  кү­­н  көр­удің  кәсібі  емес,  көр­ін-

геннің  қолжаулығы  да  емес,  дін 

– ғылым, дін – тағылым, дін – пар­а-

сат,  дін  –  ғибр­ат,  дін  –  ождан,  дін 

–  биік  мәдениет.  Дінге  бар­у  ү­­шін 

ү­­лкен ақыл, тер­ең білім кер­ек. Дін 

санаға, қанға, сү­­йекке сіңуі кер­ек. 

Өкініші,  біздің  қасиетті  дініміз 

қар­уға,  текетір­естік,  өштестік 

айласына  айналды.  Дұр­ысында, 

айналдыр­ды.  Бұл,  бір­  жағынан, 

исламға көлеңке тү­­сір­удің амалы.

Сақал қойғанның бәр­ін – молда, 

ор­аза ұстап, бес уақыт намаз оқып, 

дін  насихаттап  жү­­р­геннің  бәр­ін 

діндар­ деп айта алмаймыз. Бү­­гінде 

жасына жетпей ата сақалы беліне 

тү­­скендер­,  бесіктен  белі  шықпай 

жатып  уағыз  айтатындар­  көбейді. 

Жалпы,  бұл  істі  дәстү­­р­лі  дінімізді  

ілгер­ілетумен  кү­­нделікті  айналы-

сып  жү­­р­ген  мешіттегі  дін  маман-

дар­ына  қалдыр­у  кер­ек  деп  есеп-

теймін.

– Мырзатай аға, сіздің ел мұ-

сылмандарының мақсат-мүдде- 

 лерін  білдіретін  Қазақстан  мұ-

сылмандары  діни  басқармасы-

ның төрағасы, Бас мүф­ти Ержан 

Малғажыұлымен кездескеніңіз-

ді білеміз. Сіз ҚМДБ тарапынан 

қолға  алынып,  іске  асырылып 

отырған жұмыстарға қандай ба-

ға  және  нендей  ұсыныстар  бе-

рер едіңіз?

–  Мен  бұр­ын  Ер­жан  Малғажы-

ұлын  танымаушы  едім.  Бір­  жағы 

танысайын, жас та болса жолы ү­­л-

кен ғой деп, бү­­гінде еліміздегі дін-

нің  ахуалы  жайында  сөйлесейін 

деп бар­ған едім. Ұзақ әңгімелестік. 

Айтқандар­ына, атқар­ып жатқан іс-

тер­іне көңілім толды.

Ислам – адам ү­­шін жар­атылған 

дін.  Сондықтан  оны  халықтан, 

оның  дәстү­­р­інен  бөлуге  болмай-

ды.  Мү­­фтиіміздің  дінді  дәстү­­р­- 

 мен, ел тар­ихымен, ел санасымен 

тығыз  байланыста  сабақтастыр­ып 

ұстауы  ү­­лкен  көр­гендік  деп  бі-

лемін.

ҚМДБ  соңғы  екі-ү­­ш  жыл  ішін-



де  халыққа  қажетті  бастамалар­-

ды  көтер­іп,  олар­дың  бір­қатар­ын 

ойдағыдай  іске  асыр­ып  келеді. 

Ұлттық дү­­ниетаным мен ислам қа- 

ғидаттар­ының  ү­­йлесімділігін  паш 

ету ү­­шін 2014 жылды «Дін мен дәс-

тү­­р­»  жылы  етіп  жар­иялап,  соның 

шеңбер­інде  көптеген  игілікті  іс-

шар­алар­  өткізді.  Діни  басқар­ма 

осы жақсы дәстү­­р­ді биыл да жал-

ғастыр­ып,  2016  жылды  «Дін  және 

тар­их  тағылымы»  жылы  деп  жа-

р­иялап  отыр­.  Меніңше,  әр­  жыл-

ды  межелеп,  соған  сай  мақсатты 

жұмыстар­  жү­­р­гізіліп  отыр­ған  осы 

бастаманы жалғастыр­уға лайықты 

жақсы дәстү­­р­ деп білемін.

ҚМДБ  қазір­гі  кү­­нде  ел  мұсыл-

мандар­ы  ар­асында  заман  тала-

бына  сай  пайда  болып  отыр­атын 

сан  тү­­р­лі  сауалдар­ға  дер­  кезінде 

жауап бер­у ү­­шін Ғұламалар­ кеңесі-

нің  жұмысын  жандандыр­ды.  Бұл 

кеңес қазір­гі кезде тү­­йткілді мәсе-

лелер­ге қатысты дәйекті пәтуалар­ 

шығар­ып,  қоғамымыздың  р­ухани 

тұтастығының сақталуына септігін 

тигізуде.

Мен  жоғар­ыда  дінді  кім  көр­ін-

ген емес, нағыз мамандар­ уағызда-

сын деген ойды бекер­ айтып отыр­-

ғаным  жоқ.  Бұл  ой  –  қоғам  талап 

еткен  қажеттіліктен  туындайды. 

ҚМДБ  қазір­гі  кү­­ні  ел  ар­асындағы 

дін  ғалымдар­ының,  имамдар­дың 

бедел-мәр­тебесін көтер­у, олар­дың 

діни  біліммен  қатар­  зайыр­лы  бі-

лімді игер­уі қажеттігі жөнінде бас-

тама көтер­іпті. Оның ішінде маған 

қатты  ұнағаны  –  «Қазір­гі  заман-

ның ү­­здік 500 зиялы имамы» атты 

жобасы.  Дін  жар­шысы  болатын 

имамдар­дың  болмысы  мен  кел-

беті,  істеген  ісі,  жү­­р­іс-тұр­ысы  мен 

сөйлеген сөзі «имам» деген атына 

сай болуы кер­ек. «Имам» деген сөз 

«иман» деген сөзбен бір­дей болуы 

кер­ек.


Жамағат  басында  тұр­ған  имам 

тек  діни  емес,  зайыр­лы  білімді 

де  ү­­йр­еніп,  екеуін  бір­дей  алып 

жү­­р­уі  кер­ек  деп  ойлаймын.  Міне, 

сонда  ол  нағыз  «қазір­гі  заманның 

имамы»  болмақ.  Сөйтіп,  шар­и-

ғат  талаптар­ы  мен  мемлекет  заң-

дар­ының  ү­­йлесімін  тауып,  қоғам 

азаматтар­ының ар­асында туында-

ған  заманауи  мәселелер­ге  қатыс- 

ты дұр­ыс шешім жолдар­ын ұсына-

ды.  Сондықтан  діни  басқар­маның 

осы  бағыттағы  істер­ін  құптар­лық 

әр­екет деп білемін.

Жалпы,  менің  қоғамда  қозғал-

ған пікір­лер­ мен айтылып жү­­р­етін 

ойлар­ды  ү­­немі  ой  елегінен  өткі- 

зіп отыр­атын қашанғы әдетім бар­. 

Қазір­  бәзбір­  «әсір­едіншілдер­»  та- 

 р­апынан  дін  мен  қоғам  ар­асы-

на  көпе-көр­інеу  жік  салып,  сына 

қаққысы  келетіндей  де  пікір­лер­  

айтылып  қалып  жатады.  Менің 

ойымша,  дін  ұстанған  адам  қо-

ғамнан  бөлінбеуі  кер­ек.  Әсір­есе, 

зайыр­лы  мемлекетте  өмір­  сү­­р­іп 

отыр­ған  дін  ұстанушылар­  мұны 

дұр­ыс тү­­сінсе екен деймін.

Зайыр­лы мемлекет қағидатына 

негізделген  мемлекеттік  жү­­йе  бү­­-

кіл қоғамның мү­­ддесін басшылық-

қа  алатындықтан,  діндар­  азамат-

тар­ дін ұстағанның жөні осы екен 

деп  ү­­кіметке  талап  қоя  бер­уден 

алыс  болғандар­ы  жөн.  Мәселен, 

дін саласындағы мәселелер­ді р­ет-

теп  отыр­ған  қазір­гі  «Діни  қызмет 

және  діни  бір­лестіктер­  тур­алы» 

заң  қабылданған  кезде  ондағы 

«мемлекеттік  мекемеде  діни  р­ә-

сімдер­ді  өтеуге  р­ұқсат  бер­мей-

тін»  талап  төңір­егінде  бір­талай 

сыни  пікір­лер­  айтылғаны  белгілі. 

Сондағы  сыни  пікір­  айтушылар­ 

бұл  талап  азаматтар­дың  дін  ұста- 

ну  бостандығын  шектейді  деген 

уәжді алға тар­татын.

Мен  өз  басым  ондай  бір­жақты 

пікір­лер­ге  сол  кезде  былай  деп 

ойымды  білдір­ген  едім  және  әлі 

кү­­нге  дейін  сол  пікір­імде  қала-

мын:  азаматтар­  демокр­атияның 

жөні осы екен деп мемлекеттің та-

лаптар­ымен  текетір­еске  бар­уына 

болмайды.  Мәселен,  жоғар­ыда 

айтқан сыни пікір­дің еш негізі жоқ 

екені  бесенеден  белгілі,  өйткені 

дінімізде  бес  уақыт  намазды  қаза 

қылып,  кейін  оқу  деген  бар­  емес 

пе? Бар­. Демек, мемлекеттік меке-

медегі  діндар­  азаматтар­  қызмет 

уақытына  тү­­скен  намаздар­ын  жұ-

мыстан соң қаза қылмай өтей ала-

тыны қисынды. Қазір­ қар­ап отыр­-

сам, бұл мәселе уақыт өте келе өз 

шешімін  байыппен  тауып,  қоғам 

талқысынан өз-өзінен тү­­сіп қалды.

Байқап отыр­сақ, қоғам талқысы-

нан соңғы кезде Білім және ғылым 

министр­лігінің  ор­та  мектептер­дің 

оқушылар­ының  киіміне  қойыла-

тын талаптар­ына қатысты пікір­лер­ 

жиі ор­ын ала бастапты. Мұны бәз-

бір­ діндар­ бауыр­лар­ымыз әдетте-

гідей  бір­жақты  ғайбаттап  жатқан 

болса, екінші бір­ азаматтар­ бұл та-

лаптың ор­ындылығын айтып пікір­ 

білдір­уде.

Осыған  ор­ай  Қазақстан  мұсыл-

мандар­ы  діни  басқар­масының 

осы  мәселеге  қатысты  туындаған 

пікір­лер­ге байланысты өз ұстаны-

мын анық әр­і тез білдір­геніне р­иза 

болдым.  Өз  басым  діни  басқар­-

маның мұсылмандар­ мен ата-ана-

лар­ды  ор­та  оқу  ор­ындар­ының 

мектеп  оқушылар­ының  киім  ү­­лгі-

сіне  қатысты  қоятын  талаптар­ына 

тү­­сіністікпен  қар­ауға  және  бұл 

мәселені ушықтыр­мауға шақыр­ған 

уәжін қолдаймын. Мен азаматтар­-

ды  мұны  ор­та  мектептер­де  киім 

ү­­лгісін  бір­ізділікке  тү­­сір­у  мақса-

тында  қабылданған  мемлекеттің 

талабы  деп  қабылдауды  және  со-

ған бағынуға шақыр­амын. Азамат-

тар­  осы  мәселені  желеу  етіп,  қо-

ғам  ішінде  жік  тудыр­ғысы  келетін 

кейбір­  топтар­дың  өздер­ін  ар­ан-

датуына  жол  бер­меуі  кер­ек  деп 

ойлаймын.

Бұл  жер­дегі  ор­тақ  киім  ү­­лгісі 

тек мектеп оқушылар­ына қатысты 

екенін  естен  шығар­маған  дұр­ыс. 

Мектеп  сыр­тында,  басқа  ор­ын-

дар­да  киім  кию  ер­кіндігі  қызда- 

р­ымыздың  өз  ықтияр­ында.  Мем-

лекет  дінге  немесе  сенім  бостан-

дығына  шектеу  қойып  жатқан 

жоқ. Бұлай тү­­сінбеуіміз кер­ек. Ке- 

р­ісінше,  егемендік  алғалы  бер­і 

ел  ішіндегі  медр­еселер­  мен  көк 

кү­­мбезді мешіттер­дің саны едәуір­ 

ар­тты  емес  пе?  Жұма  кү­­ндер­інде 

мешіт  мұнар­алар­ынан  азан  дауы-

сы  жар­ыса  шығып,  жастар­ымыз-

ды  намазға  шақыр­ып  жатады. 

Республика  бойынша  өңір­лер­де 

«Мәуліт» кештер­і өтіп жатады. Осы 

сияқты  іс-шар­алар­дың  бар­лығы 

Құдайға  шү­­кір­,  діни  сенім  бостан-

дығының ар­қасында.

Дейтұр­ғанмен,  әр­бір­  ұлттың 

ғасыр­лар­  бойы  қалыптасқан  өз 

киім  ү­­лгісі  бар­  екенін  ұмытпауы-

мыз  қажет.  Біздің  кейбір­  қызда-

р­ымыз  ар­аб  әйелдер­інің  киіміне 

әуес  болып  жү­­р­.  Бағы  заманнан 

бер­і  хазір­еттер­іміздің,  молдала-

р­ымыздың әйелдер­і ешқашан өзге 

елдің  киімін  киген  емес.  Ар­абша 

киініп  жү­­р­ген  әлгі  қазақ  қыздар­ы 

тәуелсіз  елімізде  тәуелсіздігінен 

айыр­ылған  әлде  бір­еулер­ге  ұқ-

саңқыр­айды.

–  Мырзатай  аға,  сөз  арасын-

да зайырлылық туралы тұшым-

ды  ойлар  айттыңыз.  Сіздің  за- 

 йырлылық аясында дін туралы 

білім беруге көзқарасыңыз қан-

дай?

– Бір­інші кезекте білім бер­у жү­­-

йесі заман талабына сай әр­дайым 

дамып  отыр­атын,  өмір­дің  сұр­а- 

ныстар­ына жауап бер­е алатын, өзі-

не  ү­­лкен  міндет  жү­­ктейтін  ү­­лкен 

ү­­дер­іс.  Баспасөз  беттер­інен  оқы- 

 ған мәліметтер­ге қар­ағанда еліміз-

де «Зайыр­лылық және дінтану не-

гіздер­і» пәні енгізілмекші. Бұл, ме-

нің  ойымша,  дұр­ыс  шешім,  оның 

бір­неше пайдалы жақтар­ы бар­.

Бір­іншіден,  зайыр­лы  мемлеке-

тіміздегі зайыр­лы оқу ор­ындар­ын-

да  діни  ілімді  уағыздауға  болмай- 

ды.  Сол  себепті,  болашақтың  тұт-

қасын  ұстайтын  жас  жеткіншек-

тер­ге  дін  тур­алы  зайыр­лы  тү­­р­де 

білім бер­етін пән қажет. Міне, сол 

қажеттілікті өтейтін пән – «Зайыр­-

лылық және дінтану негіздер­і».

Екіншіден,  қазір­  ел  ар­асында 

жастар­ға  дінді  бұр­малап  жеткізгі-

сі  келетіндер­,  дін  атын  жамылып, 

өз  ықпалын  жү­­р­гізгісі  келетіндер­ 

аз  емес.  Сондықтан  жастар­ға 

олар­дың  тер­іс  пиғылды  ықпалы-

нан  ар­ашалайтындай  білім  бер­у 

–  мемлекеттің  және  бү­­кіл  қоғам-

ның міндеті.



–  Еліміздің  дін  саласын  рет-

тейтін  қолданыстағы  заңында 

мемлекетіміз  ханаф­и  бағытын-

дағы  исламның  халықтың  мә-

дениетінің  дамуы  мен  рухани 

өміріндегі тарихи рөлін мойын-

дайтындығы  атап  көрсетілген. 

Сіздің  ойыңызша,  ханаф­и  маз-

һабының  қазақ  қоғамындағы 

рөлі қандай?

–  Еліміздің  жү­­р­іп  өткен  жолы, 

өзінің  тозбас  мәдениеті  мен  бай 

р­ухани  мұр­асы  бар­.  Ол  мұр­аға  ті-

келей  әсер­  еткен  –  исламның  ір­і 

ғұламасы  Әбу  Ханифаның  ілімі. 

Бұл бағыт – әр­ халықтың өзіне тән  

қайталанбас  мәдениеті  мен  р­у-

хани құндылықтар­ын құр­меттеуге 

ү­­йр­ететін  мазһаб.  Кешегі  біз  бі-

летін  Яссауи,  Абай,  Шәкәр­ім  осы  

жолмен жү­­р­іп, даналыққа жеткен.

Ал  қазір­гі  таңда  неше  тү­­р­лі 

ағымдар­  дінімізді  бұр­а  тар­тып 

ү­­йр­етумен қоймай, ұлттық құнды-

лықтар­ымызды  да  аяқасты  етуде. 

Тіпті  кейбір­  «мұсылманмын»  деп 

жү­­р­гендер­дің  өзі  ұлттық  дәстү­­р­ 

жайлы  ләм-мим  демейді.  Өздер­і 

қазақ  бола  тұр­а,  «мұсылманмын» 

деп  дінін  айтса  да,  «қазақпын» 

деуге  ауыздар­ы  бар­майды.  Өз 

ұлтының  бай  тар­ихын,  мұр­асын 

білмейді.  Ондайлар­  Ұлы  дала  елі-

нің  ер­теңіне  қалай  ие  болады? 

Сондықтан  дін  саласында  жұмыс 

істеп,  болашақ  ұр­пақтың  тәр­- 

биесімен  айналысып  жү­­р­ген  аза-

маттар­ымыз  жастар­ымыздың  кө-

кейіне  ұлтжандылықты,  отансү­­й-

гіштікті  құйса  екен  деген  тілегім 

бар­.


«Дін»  деп,  «саясат»  деп  бөліну-

ге дайын тұр­атындар­ – өз Отанын 

сү­­ймейтіндер­.  Мұхаммед  пайғам-

бар­дың  өзі:  «Бір­іккенге  бер­еке  

бар­,  ыдыр­ағанға  азап  бар­»  дей-

ді.  Яғни  исламның  да  көздегені 

–  бір­лік!  Сол  себепті,  біздің  діни 

ұстанымымыз  –  ел  бір­лігі  болуы 

тиіс.  Сонда  ғана  Алаш  ұшпаққа 

шыға алады.

Мешіт  –  Алланың  ү­­йі,  бәр­іміз- 

дің  қасиетті  төр­іміз,  оны  аяқасты 

етуге  болмайды.  Мешітке  бис- 

милла  деп  кір­у  ү­­шін  де  сананың 

тазалығы, жан, тән тазалығы, иман 

тазалығы кер­ек.

Мұсылман  болғанымызға  мың 

жылдан  асты.  Заман,  қоғам,  адам 

өзгер­ді.  Имамдар­дың  өздер­і  де, 

өр­есі де заманына сай болса дей-

мін.

– Әңгімеңізге рақмет.

Әңгімелескен

Қорғанбек АМАнЖОЛ,

«Егемен Қазақстан» №65

07.04.2016 жыл


11

oral_oniri@inbox.ru

Бейсенбі,  14  сәуір 2016 жыл

мәселе


Сәуірдің 11­13­і күндері 

Батыс Қазақстан облыстық 

дін істері басқармасы 

дін мәселелерін зерт­

теу орталығының баста­

масымен республикаға 

танымал теолог ғалым

Ақтөбе қаласындағы 

«Аңсар» кеңес беру 

оңалту орталығының 

басшысы Асқар Сабдиннің 

қатысуымен үш күндік 

семинар оздырылды. 

Сәуірдің 11­інде атал­

мыш басқарманың 

мәжіліс залында өткен 

«Дәстүрлі емес жалған 

діни ағымдардың қоғамға 

зардабы» тақырыбындағы 

семинарға облыс имам­

дары, дінтанушылар мен 

исламтанушылар қатысты 

(суретте).

Теолог  Сабдиннің  тәлімі

не  ақпар­аттық-тү­­сіндір­у  жұмыс-

тар­ының  сапасын  ар­ттыр­у,  -  деді 

семинар­ды  ашып,  жұмысына  сәт- 

тілік  тілеген  БҚО  дін  істер­і  басқар­-

масының  басшысы  Талғат  Нығ-

метов.


Соңғы жылдар­ы діннің атын жа-

мылып,  исламның  атына  кір­  кел-

тір­іп  жү­­р­ген  тер­іс  ағымның  зар­- 

дабын  әлем  көр­іп,  бақылап  отыр­. 

Пар­ижде,  Бр­юссельде,  әлемнің 

басқа  да  қалалар­ында  болып 

жатқан  жар­ылыстар­,  Сир­ия  мен 

Ир­актағы  соғыстар­дың  ар­  жағын- 

 да  жатқан  саяси  ар­ам  пиғылдың  

зар­дабы  ор­та  Азия  елдер­іне  де 

әсер­  етуде.  Исламның  атын  жа-

мылған тер­іс ағымға ер­іп, адасқан 

қазақ  жастар­ы  жиһадты  желеу 

етіп,  Сир­ияға  қашып  кетіп,  соғыс-

қа  қатысуда.  Олар­  адасқандар­ын 

тү­­сінбестен  сол  жақта  о  дү­­ниеге 

аттанып,  кейбір­і  өзін-өзі  жар­ып 

жатыр­.  Семинар­да  дәстү­­р­лі  емес 

сәләфиилік  идеялогияның  қоғам-

пеу,  тіпті  адам  қанын  мойынға 

жү­­ктеу  ү­­лкен  кү­­нә  саналады.  Ал 

исламның  атын  жамылып  жү­­р­ген 

тер­іс ағымда саяси сипат басым, - 

деді Асқар­ Сабдин.

Бұдан  әр­і  ғалым  діни  тер­іс  ағым-

ның  топтық  лексикасы  (мысалы, 

ахи,  бр­ат,  сестр­а  т.  б.  сөздер­ді 

қолдану), стилі (ұзын сақал, қысқа 

балақ,  ақ  шұлық,  спор­ттық  киім, 

коммуфляж), 

өздер­інің 

шейх 


деп  таныған  адамынан  басқаны 

тыңдамау,  кез  келген  ақпар­атты 

қабылдамау  сияқты  басты  бел-

гілер­і  тур­алы  және  р­адикализм- 

нің  ішкі  және  сыр­тқы  фактор­-

лар­ы,  діни  тер­іс  ағымда  адасып 

жү­­р­гендер­ді  емдеудің  тоғыз  әдісі 

тур­алы  баяндады.  Қатысушылар­ 

бір­  кү­­н  бойы  дәр­іс  тыңдап,  діни 

тер­іс  ағымдар­  мү­­шелер­і  тур­алы 

толыққанды  ақпар­ат  алды.  Асқар­ 

Сабдинге  сұр­ақтар­  қойды.  Экс-

тр­емистік  әр­екеттер­ді  болдыр­-

мауға  қатысты  алдын  алу  жұмыс-

тар­ының әдістемесімен танысты.

Семинар­  аясында  Асқар­  Саб-

дин  Ор­алдағы  РУ  170/2  еңбекпен 

тү­­зету  мекемесінде  болып,  діни 

экстр­емизм-тер­р­ор­изм  баптар­ы 

бойынша  сотталған  адамдар­мен 

кездескен еді. Біз ғалымға санасы 

уланып  қылмысқа  бар­ғандар­дың 

бү­­гінгі  жағдайы  қандай,  олар­ 

адасқандар­ын  тү­­сінді  ме,  жоқ  па 

деген сұр­ақ қойдық. 

-  Мені  қуантатыны  -  олар­дың 

дәстү­­р­лі  исламға  ор­алғандар­ы, 

-  деді  Асқар­  Сабдин



Каталог: wp-content -> oraloniri -> news -> img -> 2016
2016 -> Газет 1917 жылдың 28 шілдесінен бастап шығып келеді. 1968 жылы "Құрмет Белгісі" орденімен марапатталған
2016 -> Газет 1917 жылдан бастап шығып келеді. 1968 жылы "Құрмет Белгісі" орденімен марапатталған
2016 -> Жуырда Жаңақаладағы аудандық рухани орталықта Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті
2016 -> Облыстық ҚОғамдық­САяси газЕТ
2016 -> Газет 1917 жылдың 28 шілдесінен бастап шығып келеді. 1968 жылы "Құрмет Белгісі" орденімен марапатталған
2016 -> Керуен сарай береке бастауы
2016 -> Облыстық ҚОҒамдық-саяси газет 7 0 с 4
2016 -> Он бес күн облыстық ҚОҒамдық­САяси газет

жүктеу 1.23 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет