Ғылымдарының кандидаты, доцент Искаков Ж. құрастырды



жүктеу 247.35 Kb.
Pdf просмотр
бет1/3
Дата28.05.2017
өлшемі247.35 Kb.
  1   2   3

 

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі 



«Алматы  энергетика және байланыс университеті» 

коммерциялық емес акционерлік қоғамы 

Жылуэнергетика факультеті 

Физика кафедрасы 

 

         «БЕКІТЕМІН» 

 

ЖЭФ  деканы                                  



___________ М.Ө. Зияханов 

                       «__» _____________2016 ж.  



 

 

 

Fiz 1205 – Физика 

пәнінің 


Syllabus - ы 

  

5В071800 – Электрэнергетика мамандығы үшін 

 

 

 



Курс                                               

                                              

Семестр                                          

Барлық кредит саны                                  

ECTS бойынша барлық кредит саны   

Жалпы сағат саны  

Соның ішінде: 

Дәріс тер 

Машықтану сабақтары  

Зертханалық сабақтар    

ОӨЖ   

Соның ішінде: 



ООӨЖ  

ЕСЖ  


Емтихан 

 

 

 



 

 

 



Алматы, 2016 ж. 

 



180 



 

30 


15 

30 


105 

 

30 



 


 

Syllabus – ты 5В071800 – Электрэнергетика мамандығының жұмыстық оқу 



жоспары  және  физика  пәнінің  жүмыстық  бағдарламасы  негізінде  техника 

ғылымдарының кандидаты, доцент Искаков Ж. құрастырды.  

 

Syllabus  физика  кафедрасының  мәжілісінде  қаралып  мақұлданды,  20.06. 



2016 ж., № 9 хаттама. 

 

Кафедра меңгерушісі____________АЭжБУ профессоры Қарсыбаев М.Ш. 



 

Syllabus  жылу  энергетикасы  факультетінің  оқу-әдістемелік  комиссиясы 

мәжілісінде қаралып бекітілді, 22.06.2016 ж., хаттама № 4. 

 

                                                                     



                                                                     

                                                                     

 

 

 



 

 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 Оқытушылар: 

Искаков Жарылқасын, доцент, техника ғылымдарының кандидаты, А317 каб. 

Байланыстар: 8(727)2927923, physics@aipet.kz. 

Кенжебекова Ақмарал Игілікқызы, аға оқытушы, А317 каб. 

Байланыстар: 8(727)2927923, physics@aipet.kz. 

Сарсенбаева Сұлуқас Низаматдинқызы, ассистент, А317 каб. 

Байланыстар: 8(727)2927923, physics@aipet.kz. 



  

2  Курстың  аудиториялық  сабақтарының  өту  орны  мен  уақыты  оқу 

сабақтарының  кестесінде,  ООӨЖ  кеңес  беру  сызбасы  физика  кафедрасының 

(А309) және электрэнергетика факультетінің (С 209) деканатының хабарландыру 

тақтасында көрсетіледі.  



 

3 Оқу пәнінің сипаттамасы 

3.1  Пәннің  мақсаты  -  студенттердің  физика  теорияларын,  іргелі  заңдарын, 

сондай-ақ  физикалық  зерттеулердің  әдістерін  пайдалану  дағдылары  мен 

біліктіліктерін қалыптастыру; студенттердің шығармашылық ойлауы мен өзіндік 

танымдық  іс-әрекетінің  дағдыларын;  типтік  есептерді  математикалық  түрде 

моделдеп  және  оларды  шешу,  табиғаты  әртүрлі  құбылыстардың  арасындағы 

ұқсастықты пайдалану дағдыларын қалыптастыру.

  

3.2  Пәннің  міндеттері  -  физиканың  негізгі  түсініктерінің,  заңдарының, 

теорияларының  олардың  ішкі  өзара  байланыстарындағы  мағынасын  ашып 

көрсету;  студенттердің  кәсіби  міндеттерін  шешу  және  одан  әрі  өз  білімін 

жетілдірудің  өзіндік  тәсілдерін  табу  біліктілігі  ретінде  физиканың  түрлі 

салаларынан  пәннің  қортындыланған  типтік  есептерін  (теориялық  және 

эксперименттік  практикалық  оқу  есептерін)  шешу  біліктері  мен  дағдыларын 

қалыптастыру; студенттердің шығармашылық ойлауының, өзіндік танымдық іс-

рекет  дағдыларының,  компьютерді  пайдаланып  физикалық  құбылыстарды 

моделдеу біліктілігінің дамуына қолдау жасау. 

3.3 Пәннің сипаты 

«Физика»  пәні  5В071800  –Электрэнергетика  мамандығының  бакалаврларын 

даярлауда  электрэнергетика  саласындағы  бакалаврлардың  кәсіби  іс-әрекетінің 

негізін  қалай  отырып  және  ғылыми  көзқарасы  мен  құзырлығын 

қалыптастыратын  базалық  курс  болып  табылады.  «Физика»  курсында 

классикалық  физиканың  негізгі  бөлімдері:  механика,  статистикалық  физика 

және  термодинамика,  электрмагнетизм,  Максвелл  теңдеулері,  тербелістер  мен 

толқындар  физикасы,  кванттық  физика  және  атом  физикасы,  қатты  денелер 

физикасы, атом ядросы және элементар бөлшектер физикасы оқытылады. 

Физика курсын оқу нәтижесінде студент:  

•  негізгі  физикалық  теориялар  мен  принциптерін,  зерттеудің  физикалық 

әдістерін, негізгі заңдары мен олардың қолданылуының шектерін білуі;  

•  теориялық білімдерді нақты физикалық  есептер мен жағдайларды шешу үшін 

қолдана білуі, физикалық эксперимент нәтижелерін талдауды, компьютермен 

физикалық жағдайларды моделдеуді білуі


 

•  физикалық  эксперимент  жүргізу,  өлшеуіш  аспаптармен  жұмыс  істеу  және 



алынған нәтижелерді есептеу мен өңдеу дағдылары болуы қажет. 

3.4 Пәннің қайта деректемелері – математика, информатика. 

3.5 Пәннің кейінгі деректемелері – электрдинамика. Тербелтер мен толқындар 

/ электрмагниттік толқындар, электртехниканың теориялық негіздері, өндірістік 

электроника,  электрмагниттік  және  электрмеханикалық  үрдістер  (модуль), 

жалпы кәсіптік пәндер (модуль), электртехникалық құралдар, автоматты басқару 

теориясы /жүйелері , электр стансалары мен қосалқы стансалар (модуль), электр 

тораптары мен жүйелері (модуль), ЭЭЖ релейлік қорғанысы мен автоматикасы 

(модуль),    электрмен  жабдықтау  (модуль),  технологиялық  кешендердің  электр 

жетегі  және  автоматтандырылуы  (модуль),  қайта  жаңғыртылатын  энергия 

көздері (модуль). 

 

4 Пәннің құрылымы және мазмұны 

4.1 Теориялық дайындық (30 сағат)  

Тақыр


ып 

№ 

Тақырып (модульдер, бөлімдер) 



Әдебиет 

нөмірі 


 



Механиканың 



физикалық 

негіздері   

Материялық 

нүктенің 

кинематикасы 

мен 

динамикасы 

 Кіріспе.  Кинематика.  Механикалық  қозғалыс  – 

материя  қозғалысының  қарапайым  түрі.  Кеңістік 

пен уақыт. Санақ жүйесі. Материялық нүкте туралы 

түсінік. 

Материялық 

нүкте 

қозғалысының 



кинематикалық  сипаттамасы.  Инерциалды  санақ 

жүйелері.  Ньютон  заңдары.  Масса.  Импульс.  Күш. 

Механикадағы күштер. (2 сағат) 

Ә. 1, 3, 6, 9 - 12 



Қатты дене кинематикасы мен динамикасы 

Айналмалы  қозғалыстың  кинематикасының  эле-

менттері.  Абсолют  қатты  дене  түсінігі.  Импульс 

моменті. Күш моменті және қатты дененің инерция 

моменті.  Қатты  дененің  қозғалмайтын  оське 

қатысты айналмалы қозғалысының динамикасының 

теңдеуі. Импульс моментінің сақталу заңы. (2 сағат) 

Ә. 1, 3, 6, 9 - 12 



Энергия 

және 

жұмыс.Импульстің 

және 

энергияның сақталу заңдары 

Энергия  –  қозғалыс  және  өзараәрекеттесу 

түрлерінің  әмбебап  өлшемі.  Күш  жұмысы  және 

оның  қисық  сызықты  интеграл  арқылы  алынған 

өрнегі.  Қуат.  Механикалық  жүйенің  кинетикалық 

энергиясы және оның жүйеге түсірілген ішкі және 

сыртқы 

күштердің 



жұмысымен 

байланысы. 

Сыртқы  күш  өрісіндегі  материялық  нүктенің 

Ә. 1, 3, 6, 9 - 12 



 

потенциалдық  энергиясы  және  оның  материялық 



нүктеге 

әсер 


етуші 

күшпен 


байланысы. 

Консервативті  және  консервативті  емес  күштер. 

Механикалық  жүйе  туралы  түсінік.  Импульстің 

сақталу  заңы;  инерция  центрі.  Механикадағы 

энергияның  сақталу  заңы.  Сақталу  заңдары  – 

кеңістік  пен  уақыттың  симметриясының  салдары. 

(2 сағат) 

 



 



Статистикалық физика және термодинамика   

Статистикалық үлестірулер. 

Термодинамиканың бірінші бастамасы 

Статистикалық  және  термодинамикалық  зерттеу 

әдістері.  Молекула-кинетикалық  теория  негіздері. 

Температураның  молекула-кинетикалық  мағына-

сы.  Статистикалық  үлестірулер.  Ықтималдылық 

және  флуктуациялар.  Максвел  үлестірілуі.  Бөл-

шектердің 

жылулық 


қозғалысының 

жылдамдықтары.  Сыртқы  потенциал  өрістегі  бөл-

шектер  үшін  Больцман  үлестірілуі.  Еркіндік  дәре-

желерінің  саны.  Еркіндік  дәрежесі  бойынша  энер-

гияның үлестірілуі.  

Термодинамиканың  бірінші  бастамасы.  Изопроце-

стер. (2 сағат) 

 

Ә. 1, 3, 4, 6, 9 - 



11 



 



Термодинамиканың  екінші  бастамасы.  Тепе-

теңсіз  термодинамикалық  жүйедегі  тасымалдау 

құбылыстары жайлы түсінік  

Қайтымды  және  қайтымсыз  жылулық  процестер. 

Карно  циклі  және  оның  ПӘК-і.  Карно  теоремасы. 

Энтропия.  Термодинамиканың  екінші  бастамасы 

және оның физикалық мағынасы. Термодинамика-

ның 


екінші 

бастамасының 

статистикалық 

түсіндірмесі.  Ашық  сызықты  емес  жүйенің  энтро-

пиясы. Өздері ұйымдасатын жүйелер.  

Тепе-теңдіксіз  термодинамикалық  жүйелердегі 

тасымалдау 

құбылыстары 

жайлы 

түсінік. 



Соқтығысулардың  орташа  саны  және  еркін  жүру 

жолының орташа ұзындығы. (2 сағат) 

Ә. 1, 3, 4, 6, 9 - 

11 



 



 



 

Электрдинамика  

Ваккумдегі электрстатикалық өріс 

Электрстатика.  Электр  заряды.  Электр  зарядтары-

ның өзараәрекеттесуі. Электр зарядтарының сақта-

лу  заңы.  Электр  өрісі.  Электр  өрісінің  кернеулігі. 

Суперпозиция  принципі.  Вектор  ағыны.  Гаусс 

теоремасы  және  оның  электр  өрістерін  есептеу 

үшін қолданысы.  Электр өрісінің жұмысы. Электр 

 

Ә. 2, 3, 5, 7,9 – 



11, 13 

 

өрісінің  циркуляциясы.    Потенциал.  Потенциал 



мен электр өрісі кернеулігінің байланысы. (2 сағат) 



Заттардағы  электрстатикалық  өріс.  Электр-



статикалық өріс энергиясы.Тұрақты ток заңдары  

Электр  өрісіндегі  диэлектриктер.  Диэлектриктің 

үйектелуі.  Үйектелу.  Электрлік  ығысу.Электрлік 

ығысу  үшін  Гаусс  теоремасы.  Электрстатиканың 

негізгі теоремалары – электрстатикалық өріс қаси-

еттерінің көрінісі. 

Нүктелік  зарядтар  жүйесінің  өзараәрекеттесу 

энергиясы. 

Зарядталған 

конденсатордың 

энергиясы.  Электрстатикалық  өрістің  энергиясы 

және оның  көлемдік тығыздығы. 

 Тұрақты  электр  тогы.  Ток  күші  және  тығыздығы.  

Интегралдық  және  дифференциалдық    түрдегі  Ом 

және  Джоуль-Ленц  заңдары.  Біртекті  емес  тізбек-

тің бөлігі үшін жалпылама Ом заңы. (2 сағат) 

Ә. 2, 3, 5, 7,9 – 

11, 13 



Магнит өрісі 

Магниттік өріс. Магниттік индукция векторы. Био-

Савар-Лаплас заңы. Суперпозиция принципі.  Түзу 

және дөңгелек токтардың магниттік өрістері. Маг-

ниттік  ағын.  Магниттік  өрісі  үшін  Гаусс  теорема-

сы.  Магниттік  өрістегі  тогы  бар  өткізгішті  орын 

ауыстыру жұмысы. 

Магнетиктер. 

Магнетиктердің 

түрлері. 

Магниттелгендік.  Магниттік  гистерезис.  Заттағы 

магниттік 

өріс 

үшін 


толық 

ток 


заңы. 

Магнитстатиканың 

негізгі 

теоремалары 

– 

магниттік өріс қасиеттерінің көрінісі. (2 сағат) 



Ә. 2, 3, 5, 7,9 – 

11, 13 



Максвелл теориясының негіздері 

Электрмагниттік 

индукция 

құбылысы. 

Электрмагниттік  индукцияның  негізгі  заңы.  Ленц 

ережесі. Өздік және өзара индукция құбылыстары. 

Индуктивтік. 

Токтың 


магниттік 

энергиясы. 

Магниттік 

өріс 


энергиясының 

тығыздығы. 

Максвелл  теңдеулері.  Электрмагниттік  индукция 

құбылысының 

Фарадей 

және 


Максвелл 

түсіндірмесі.  Ығысу  тогы.  Максвелл  теңдеулері 

жүйесі. Электрлік және магниттік өрістердің салы-

стырмалылығы. (2 сағат) 

Ә. 2, 3, 5, 7,9 – 

11, 13 



 

 

10 

Тербелістер және толқындар физикасы  

Тербелістер 

Тербелістер  жайлы  түсініктер.  Гармоникалық 

осцилляторлар. 

Гармоникалық 

тербелістердің 

дифференциалдық  теңдеуі  және  оның  шешімі. 

Векторлық диаграмма. (2 сағат) 

 

Ә. 2, 6, 7, 9 -11 



11 

Толқындар 

Бір өлшемді толқындық теңдеу және оның шешімі. 

Толқындық 

сан. 


Фазалық 

және 


топтық 

жылдамдықтар.  Серпімді  орталардағы  толқындар. 

Серпімді 

толқындардың 

энергетикалық 

сипаттамалары,  Умов  векторы.  Электрмагниттік 

өріс  үшін  толқындық  теңдеу.  Электрмагниттік 

толқын  қасиеттері.  Электрмагниттік  энергия 

ағынының 

тығыздығы. 

Пойнтинг 

векторы. 

Диполдің сәуле шығаруы. (2 сағат) 

Ә. 2, 6, 7, 9 -11 

 

 

12 



Кванттық  физика  және  атом  ядросының 

физикасы  

Электрмагниттік  сәуле  шығарудың  кванттық 

табиғаты 

Жылулық  сәуле  шығару.  Абсолют  қара  дененің 

сәуле шығаруының мәселелері.  Кванттық гипотеза 

және  Планк  формуласы.  Фотондар.  Фотоэффект. 

Комптон эффектісі. (2 сағат) 

 

 



Ә. 2, 3, 8 – 11, 14 

13 


Корпускулалық-толқындық 

дуализм.Кванттық 

механиканың негізгі есебі және оны шешу әдістері 

жайлы түсінік 

Заттың  корпускулалық–толқындық  дуализмі.  Де 

Бройльдің 

гипотезасы. 

Микробөлшектердің 

толқындық 

қасиеттері 

және 


Гейзенбергтің 

анықталмағандықтар 

қатысы. 

Анықталмағандықтар 

қатысы-кванттық 

механиканың  іргелі  принципі.  Кванттық  күйлер. 

Толқындық  функция  және  оның  статистикалық 

мағынасы.  Шредингердің  теңдеуі.  Қарапайым 

кванттық  жүйелер  үшін  Шредингер  теңдеуінің 

шешімі.  Кванттық  сандар.Паули  принципі.  (2 

сағат) 

Ә. 2, 3, 8 – 11, 14 



 

14 



 

 

 

 

 

 

 

Кванттық статистика және оның қолданылуы 

Конденсацияланган  күй.  Ферми-Дирак  және  Бозе-

Эйнштейн  кванттық  статистикалары  жайлы 

түсінік.  Кристалдардағы  электрондардың  тұрақты 

күйлері.  Кристалдардағы  электрондардың  энерге-

тикалық  спектрінің  аумақтық  құрылымы.  Ферми 

деңгейі.  Өткізгіштер,  шалаөткізгіштер  және 

диэлектриктер.  Металдардың  электр  өткізгіштігі 

(еркін  электрондар  моделі).  Шалаөткізгіштердегі 

ток тасымалдаушылары. (2 сағат) 

Ә. 2, 3, 8 – 11, 14 

15 


Атом ядросы 

Атом ядроларының құрылысы. Байланыс энергия-

сы.  Ядролық  күштер.  Ядро  моделдері.  Атом 

ядроларының  радиоактивті  түрленулері.  Ядролық 

реакциялар. Энергия көздерінің проблемасы. 

Күшті,  электрмагниттік,  әлсіз,  гравитациялық 

өзараәрекеттесулер.  Қазіргі  физиканың  негізгі 

мәселелері жайлы түсінік. (2 сағат) 

Ә. 2, 3, 8 – 11, 14 

 

4.2 Машықтану дайындықтары 

4.2.1 Машықтану сабақтары (15 сағат) 

Тақыр


ып 

№ 

Тақырып 



Әдебиет 

нөмірі 




Материялық 

нүктенің 

кинематикасы 

мен 

динамикасы  

Материялық 

нүктенің 

қозғалысының 

кинематикалық  сипаттамалары.  Кинематиканың 

негізгі  есебі.  Масса  және  күш.  Импульс. 

Динамиканың  негізгі  есебі.  Ньютонның  екінші 

заңы-релятивтік  емес  динамиканың  негізгі  заңы(1 

сағат).  

Ә. 1, 3, 6, 9 – 12, 

16, 21, 22 



Қатты дененің айналмалы қозғалысы. 

Айналмалы 

қозғалыстың 

кинематикалық 

сипаттамалары 

және 

олардың 


нүкте 

қозғалысының 

сызықты 

сипаттамаларымен 

байланысы.  Күш  моменті,  импульс  моменті. 

Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі заңы. 

Инерция  моменті.  Инерция  моменттерін  есептеу. 

Штейнер теоремасы. (1 сағат) 

Ә. 1, 3, 6, 9 – 12, 

16, 21, 22 



Механикалық 

энергия 

және 

жұмыс. 

Механикадағы сақталу заңдары 

Күш жұмысы. Қуат. Ілгерілемелі және айналмалы 

қозғалыстың 

кинетикалық 

энергиясы.  

Потенциалдық  энергия  және  оның  күшпен 

Ә. 1, 3, 6, 9 – 12, 

16, 21, 22 



 

байланысы. Импульстің және импульс моментінің 



сақталу  заңдары.  Толық  механикалық  энергия. 

Механикадағы  энергияның  сақталу  заңы.  Сақталу 

заңдарын  денелердің  соқтығысуы  жөніндегі 

есептерге қолдану. Сақталу заңдарының қолднылу 

шегі. (1 сағат) 



Статистикалық үлестірулер 

Бөлшектер жүйесі үшін үлестірілу функциясының 

физикалық  мағынасы.  Максвелл  және  Больцман 

үлестірулері.  Бөлшектердің  орташа  кинетикалық 

энергиясы.  Энергияның  молекулалардың  еркіндік 

дәрежесі  бойынша  үлестірілуі.  МКТ  теория 

тұрғысынан идеал газдың ішкі энергиясы. (1 сағат) 

Ә.  1,  3,  4,  6,  9  – 

11, 16, 21, 22 



Термодинамиканың 

бірінші 

және 

екінші 

бастамалары.  

Энергия  мен  жұмыс  энергияның  өзгерісінің 

өлшемі ретіндеЖылусыйымдылық. Идеал газдың 

изопроцестеріне 

термодинамиканың 

бірінші 


бастамасын  қолдану.  Энтропия.  Энтропияны 

есептеу.  Карно  циклі.  Жылу  двигателінің  ПӘК-і. 

Термодинамиканың екінші бастамасы. (1 сағат)  

Ә.  1,  3,  4,  6,  9  – 

11, 16, 21, 22 



Электрстатика 

Электр  өрісінің  кернеулігі  және  потенциалы, 

олардың  арасындағы  байланыс.  Өрістегі  электр 

зарядын  орын  ауыстырудағы  жұмыс.  Электр 

өрісінде  зарядталған  бөлшектердің  қозғалысы. 

Гаусс теоремасын ваккумдегі және диэлектриктегі 

электрстатикалық  өрістерді  есептеуге  қолдану. 

Электрлік ығысу. (1 сағат) 

Ә.  2,  3,  5,  7,9  – 

11, 13, 16, 21, 22 



Электрстатикалық өріс энергиясы. Электр тогы. 



Тұрақты ток заңдары.  

Электр өрісіндегі өткізгіштер және диэлектриктер. 

Конденсаторлар. Электр өріс энергиясы және 

энергия тығыздығы. Тұрақты электр тогының 

сипаттамасы және бар болуы шарттары. 

Жалпылама Ом заңы. Кернеу, потенциалдар 

айырымы, ЭҚК түсінігі. Ом және Джоуль-Ленц 

заңдарының дифференциалдық түрі. (1 сағат) 

Ә.  2,  3,  5,  7,9  – 

11, 13, 16, 21, 22 



Магнит өрісі 

Магнит  индукциясы.  Суперпозиция  принципі. 

Био-Савар-Лаплас заңы және оның токтың магнит 

өрісі  үшін  қолдану.  Магнит  өрісі  зарядталған 

бөлшектер  мен  токтарға  әсері.  Магнит  ағыны. 

Гаусс  теоремасы  және  заттар  мен  вакуумдегі 

магнит  өрістері  үшін  циркуляция  туралы  теорема 

Ә.  2,  3,  5,  7,9  – 

11, 13, 16, 21, 22 


10 

 

(толық  ток  заңы).  Заттағы  магнит  өрісін  есептеу. 



(1 сағат)  



Электрмагниттік  индукция  құбылысы.  Максвелл 



теңдеулері 

Магнит  өрісіндегі  өткізгіштің  және  тогы  бар  

контурдың 

орын 


ауыстыру 

жұмысы. 


Электрмагниттік  индукция  құбылысы.  Фарадей-

Максвелл  заңы.  Өздік  индукция.  Индуктивтік. 

Магнит өрісінің энергиясы және тығыздығы. 

Максвелл теңдеулері жүйесі. Электр және магнит 

өрістерінің салыстырмалылығы. (1 сағат) 

Ә.  2,  3,  5,  7,9  – 

11, 13, 16, 17, 21, 

22 

10 

Тербелістер 

Еркін 


гармоникалық 

тербелістердің 

дифференциалдық 

теңдеулері. 

Гармоникалық 

осцилляторлар: 

серіппелі, 

физикалық 

және 

математикалық  маятниктер,  тербелмелі  контур. 



Гармоникалық 

тербелістердің 

энергиясы. 

Гармоникалық 

тербелістерді 

графикалық 

кескіндеу. (1 сағат) 

Ә.  2,  6,  7,  9  -11, 

16, 21, 22 

11 


Толқындар 

Серпімді 

толқындар 

және 


олардың 

сипаттамалары. 

Серпімді 

толқындардың 

энергиясы  және  энергия  тығыздығы.  Умов 

векторы.  Электрмагниттік  толқындар,  олардың 

қасиеттері  және  сипаттамалары.  Электрмагниттік 

толқындардың 

энергиясы 

және 


энергия 

тығыздығы. Пойтинг векторы. (1 сағат) 

Ә.  2,  6,  7,  9  -11, 

16, 21, 22 

12 



жүктеу 247.35 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет