Әдебиетке адалдық Жан азабы


Қазақтың жері  зінің даласындай дарқан



жүктеу 0.94 Mb.
Pdf просмотр
бет8/11
Дата25.04.2017
өлшемі0.94 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Қазақтың жері  зінің даласындай дарқан, 

к ңіліндей кең. Сол жердің асты мен 

үсті байлыққа толы. Оның қойнауында 

Менделеев кестесіндегі 110 элементтің 

99-ы анықталып, 70-і барланып, 60-ы 

ндіріледі. Кеңес елі тарағанда, біздің 

жерде хром кенінің әлемдегі 90%, бариттің 

82%, фосфориттың 65%, вольфрамның 

38%, қорғасын мен цинктің 33%, мыстың 

26% қоры қалған еді. Біз әлемде мұнай, 

газ, титан, қалайы, уран, алтын, т.с.с. 

қазба байлығы бойынша бай елдің біріміз. 

Сарапшылардың есебі бойынша бізде 

бағдарланған жер қойнауының байлығы 

АҚШ долларымен есептегенде 10 трил-

лион болады екен (салыстырып к ріңіз, 

ел жылына 200 млрд қана доллардың 

шамасындағы  нім  ндіреді). Біз қазба 

байлығы ж нінен әлемде бесінші орында 

тұрмыз. 

Ал Қазақстан жерінде барлық жағырапия-

лық аймақтар кездеседі. Солтүстіктегі орман-

ды, жазық жерлерде далалық, оңтүстігіндегі 

ш л және ш лейт, таудағы шалғынды 

альпілік, тіпті таулардың ұшар басындағы 

мұз дақты табиғи аймақтары бар. Сол себепті 

Қазақстан жерінің үстінде жатқан байлықтың 

да м лшері біраз. Біз Кеңес уақытында елдің 

Жалпы ішкі  німінің үштен бірін сол жерді 

ауыл шаруашылығында пайдалану арқылы 

табатынбыз.

Жалпы жер, оның ішінде құнарлы б лігі 

табиғаттың адамзатқа берген сыйы. Ол 

адамның  мір сүретін мекені ғана емес, со-

нымен қатар  мірге қажет  нім  ндіретін 

негізгі құралы. Сондықтан адам қоршаған 

ортаға, жер мен суға мейлінше оң қарап, 

оның  з қасиеттерін жоғалтпауға, құнарлы 

жерлердің ш лді құмдарға айналмауына, 

ауыз суды таза ұстауға тырысуы қажет. 

Уақытында орманды да ш бі бар жерлерді 

жұмыс жасап келе жатқан Күләш  Назарова 

балалардың  мірге құштарлығын, білуге, 

машықтануға, үйренуге қызығушылығын 

арттыру мақсатында аянбай тер т гіп келе 

жатқан маманның бірі. 

– Балаларға әбден бауыр басып қалдық, 

топтағы 12 баланың әрқайсысының  з 

ерекшелігі бар. Барлығын туған баламыздан 

артық к рмесек, кем к рмейміз. Олардың 

еңбекке қызығушылығы соншалықты 

шынайы екендігін тілмен айтып жеткізу 

мүмкін емес. С йлеуге, естуге мүмкіндігі 

болмағанымен бір-бірімізді жүрекпен 

түсінісеміз. Адамның қас-қабағына қарап, 

к ңіл күйіңнің қандай екенін сезіп қояды, 

– деп жылы жымиды Күләш Түзелқызы.  

Баланың қабілет-қарымын, мінез-

құлқын ескере отырып, сабырлылық 

танытқан жерде ғана нәтижеге қол 

жеткізуге болатындығын байқадық.  р 

баланың  зіндік арманы бар. Қандай 

і с т і   қ о л ғ а   а л с а   д а   қ ұ л ш ы н ы с п е н , 

жауапкершілікпен атқарады. Балалардың 

жасаған жұмыстарына қарап сүйсінесің. 

Шығармашылық жұмыстарымен де таны-

сып к рдік. Түрлі байқауларға да қатысып 

тұрады екен. 

Құбылмалы ауа райы балалардың 

мінез-құлқының  згеруіне жиі әсер 

ететін к рінеді. Мұндайда Сенсорлық 

б л  м е д е   о р н а л а с қ а н   д и д а к т и к а л ы қ 

оқытуға арналған құрылғы, сарқырама 

талшықтары, түсін  згертетін талшық, 

психикалық және эмоциональді дамуы 

жақсарып, қимылдау арқылы баланың қан 

айналым жүйесінің дамуына к мектесетін 

құрғақ бассейн, уыстап ұстау, шымшып 

ұстау, себелеу, т.б. қолдың ұсақ мотори-

касын дамытатын құм терапиясы, құммен 

сурет салу секілді бірқатар жаттығулар 

жасалады. 

Жаңақорған аумағындағы  Хорасан 

баба кесенесінде жыл сайын 

 Наурыз мерекесіне орай әр  ңірдегі 

Хорасан ата ұрпақтары баба есімін 

ұлықтап, құран бағыштап ас береді.

Биыл да Отырар ауданындағы К к-

сарай ауылындағы ағайындар арнайы 

ұйымшылдық к рсетті. Айтулы шара 

барысында баба кешенінде 5 гектар 

жерге ағаш к шеттері отырғызылды. 

Бұл жерге аптасына жүздеген адам 

зират етуге келеді. 

Биылғы басқосуға  збекстаннан, 

Қарақалпақстаннан, Орынбор, Омбы, 

Астана, Алматы, Ақтау, Атырау, Пав-

лодар, Ақт бе, Семей, Тараз, Шым-

кент, Түркістан, Жетісай, Шардара, 

Отырар, Қызылорда қалалары мен ау-

дандарынан екі жарым мыңнан астам 

қонақ және баба ұрпақтары қатысты. 

Басқосуда  бді Жәлил Баб – Хора-

сан – Ата қоғамдық қорының прези-

денті, Қазақстанның еңбек сіңірген 

қайраткері Ержан Уәйіс биылғы шара-

ның маңыздылығы, қазақ даласында 

Ислам дінінің қалыптасып,  ркен 

жаюы туралы баяндады. Хорасан 

Атаның тарихтағы орны жайында 

әңгімеледі.

ҚР Парламент сенатының депу-

таты Мұрат Бақтиярұлы, Қорқыт Ата 

университетінің профессоры Қазыбай 

Құдайбергенов, дінтанушы, профес-

сор Мұхидин Иса, қоғам қайраткері 

ысырапты пайдаланудан, егістік алқаптардың 

жел мен судың салдарынан азуынан бір 

кездері «к кпеңбек» Орта Азия, Таяу Шығыс, 

Солтүстік Африка елдерінің біраз жер-

лері бүгіндері ешқандай азықтық  нім 

бермейтін ш л мен ш лейтті аймақтарға 

айналған. Қазір Жердің қуаңшылық  ңірі 

оның 41%-ын алып жатыр. Соңғы жүз жыл 

аралығында ш лді жерлерлердің к лемі 

әлемде 14%-ға артып, одан әрі де  суде. 

Қазір әлемдегі 110 мемлекеттің 3,6 млрд 

гектар жері құнарсыздануда. Оның жылына 

10 млн егістігі мен жайылымы тиісті күтім 

болмағанның салдарынан жарамсыз боп 

қалады екен. Эрозияға ұшыраған топырақты 

қайтадан қалпына келтіру,  те баяу жүретін 

үрдіс. Жердің 2,5 см құнарлығы жоғалған 

қыртысын қалпына келтіру үшін ең кемі 500 

жыл қажет. Ал әлемде әр минут сайын 100 

тонна құнарлы топырақ жойылуда. Жердің 

ш лейттенуі ауыл шаруашылық  німдерінің 

азаюына әкеледі. 



Астанадағы «Ақорда» ақсақалдар қоғамдық бірлестігінің 

т рағасы, ақын-драматург, қоғам қайраткері Тойшыбек 

Иіпұлының ұйымдастыруымен қазақтың тұңғыш ғарышкері 

Тоқтар  убәкіровпен кездесу  тті.

Кеште алғашқылардың бірі болып с з алған ақын-

жазушылар Тойшыбек Иіпұлы мен Жұмаш Сомжүреков 

батырға ақ тілектерін білдіріп,  лең-жырларын оқыды. Арда-

гер-журналист Дайыр Досаев  зінің бір ұлы әскери полков-

ник екенін, Қарулы Күштердің авиация саласында қызмет 

ететінін, ғарышкер Тоқтар жайлы баспас з бетіне шыққан 

материалдарын ұқыптап жинап жүретінін айтты. Сол орталық 

басылымдарға шыққан әсерлі әңгімелерді тілге тиек ете келе, 

біраз газеттер мен  зінің жақында жарық к рген кітабын батыр 

інісіне тарту етті.  

Кездесу барысында белгілі аудармашы, ақын Орынбай 

Жанайдаров атамекен жайлы  леңін оқыса, «Алтын алма» 

отбасылық ансамблінің жетекшісі  Алтынбай Сәдуақасұлы ән 

салып кештің сәнін келтірді. Ақсақалдар қоғамының белсенді 

мүшесі, талай жыл ұлағатты ұстаз болған Балқаш Наханов 

күмбірлете күй тартты. Күйші ағамыз қоңыр күйімен қатар 

ақын Жұмаш Сомжүрековтің  леңіне жазылған әнін айтып 

к рермендердің ыстық ықыласына б ленді.

– Біз – қазір тәуелсіз мемлекетпіз.  з аумағымызда тұрған 

Байқоңырды оны жалға беру арқылы  з ғалымдарымыз бен 

мамандарымызды тәрбиелеуіміз керек. Ресей сол жағынан 

к мектесті. Байқоңырды сақтап қала алдық, к птеген жақсы 

 мамандар тәрбиеледік. Дегенмен, уақыт  теді, жалдау мерзімі 

бітеді. Ресей қазір  зінің зымырандарын ұшыратын алаңдарын 

салып жатыр, сондықтан елімізде тұрған Байқоңырдай қуатты 

 кешенде жұмыс істей алатын білікті мамандар даярлаудың 

маңызы зор, – деген Тоқтар батыр уақытының тығыздығына 

қарамастан ақсақалдардың ойларында жүрген к птеген 

сұрақтарға жауап берді.  ңгіме аяғы немерелер қызығына 

ауысқанда қариялар тағы бір жасарып қалғандай болды.

Кездесу соңында қоғам ақсақалдары Тоқтар батырды 

бірауыздан қоғамдық бірлестіктің құрметті мүшесі етіп сайлады. 

Сәдуақас ЖҰБАТОВ,

запастағы полковник

түскен, ал жайылымдық 4,6 млн гектар-

дан 2 млн-ға дейін азайған. Кезінде елдегі 

барлық Жалпы ішкі  німнің 34 %-ы ауыл 

шаруашылық  німдері болса, қазір ол 5 %-ға 

де жетпейді.   

Бізде қоршаған ортаның, жердің, судың 

ластануы барынша  ршіп тұр, сол себепті 

жылма-жыл  ндіретін ауыл шаруашылық 

німдерінің к лемдік саны да, оның сапасы 

да т мендеп келеді. Мысалы, 2014-2015 жылы 

маркетингті экспортқа кететін азықтық 

бидайдың маңызы (клейкови насы)  26-28 

  %- ды  құра    са,  2016-2017  жылы  оның  м л шері 

20-22 %-ға ғана жетіп отыр. Сол үшін биыл 

к птеген елдерге астық сата алмай отырмыз. 

Азықтық бидайымыз сапа жағынан, тіпті 

ресейліктерден де т мендеп кетті, ал мұндай 

жағдай бізде бұрын-соңды болмаған. Астық 

болса, Қазақстанда экспортты толтыратын 

азын-аулақ  німдерге жатады, ал оның кейбір 

ңделген түрі бойынша шетелге сатудан 

әлемдегі елдердің алдындамыз. Сондықтан 

астық  ндіруді  ркендетуіміз керек.

Бұл мәселеге соңғы кездері Қытай елі 

к п к ңіл б ліп келеді. Олар Африкадағы, 

Азиядағы және т.б.  ңірлердегі мемлекет-

терге, тіпті  зіне де сататын 160 млн тонна 

астықты Орталық Азияда  ндіруді к здеп 

отыр.  


Қаншама, тіпті ондаған миллионнан аса-

тын халықтар  з жерлері болмағандықтан, 

ұлт есебінде егеменді мемлекеттікке қол 

жеткізе алмай отыр. Біздің дербес ұлт есебінде 

тәуелсіз ел болуымыз – осы киелі Қазақ 

же рінің арқасы. Сондықтан жерге атүсті 

қарамай, оны барынша қадірлеп, қастерлеп, 

оған ұлттық мүдде тұрғысынан қарауымыз 

керек.

Серкеш ЖАУҒАШАР,

лем халықтары Жазушылар 

одағының мүшесі 

Жері байдың – елі бай 

Қариялардан 

бата алды

Баба есімі ұлықталды

әлдеқайда арттыруымыз қажет. Елімізде 

«Кемтар балаларды әлеуметтiк және 

медициналық-педагогикалық түзеу 

арқылы қолдау туралы» Заң бар. Осы 

Заңға бүгінгі заман талабына сай 

згерістер енгізіп, арнаулы мекемелер-

ге тиісті жер б лу, еңселі ғимараттар 

салу, күтіп-бағатын мамандарды ар-

найы оқытып, кәсіби деңгейлерін 

арттыру, кәмелет жасына толғаннан 

кейін де тиісті қамқорлықтарды жасау 

тәрізді шараларды қолға алуымыз ке-

рек. Қамқорлық жасалмай отыр деуден 

аулақпыз. Бірақ к збен к ріп, к ңілге 

түйгенімізге қарағанда, ол соншалықты 

бір ауыз толтырып айтарлықтай дей ал-

мас едік. Қайтейік, к рген шындық осы. 

ке орнына әке, ана орнына ана болу 

екінің бірінің қолынан келмейтін іс. Де-

мек, мұндай санаттағы балаларды қарауы 

тиіс арнайы мамандар даярлауды қолға 

алатын уақыт жетті. Олар медицинадан, 

физиологиядан, психологиядан, дефек-



АНА ТІЛІ

9

№14 (1376)



6 – 12 сәуір

2017 жыл


(Басы 1-бетте)

О

райлы тұста: «... Диваевтың қазақ, қара-



қал пақ, қырғыз халықтарының ауыз 

әдебиеті үлгілерін жинаушы ғана емес, 

оны жүйелі зерттеуші, орыс тіліне аударып, басқа 

ұлт  кілдеріне насихаттаушы, баспадан шығарып, 

к пшілікке таратушы да болғанын  міртарихтық 

деректері дәлелдеп отыр» деп жазады.

Орайлы тұста еске алар болсақ, атап айтқанда 

«Этнограф  бубәкір Ахметжанұлы Диваевтың 

қырық жылдық юбилейі», « бубәкір Диваевтың 

қырық жылдық юбилейі» атты мерейтойлық 

мақалаларда танымал тұлғаның  мірі мен қызметі, 

қазақ-қырғызға ортақтығы, халық әдебиеті 

мұрасын жинап-жариялаған жанкешті еңбегі, 

білім-ғылым һәм мәдениет ісіндегі кәделі де 

қарышты қадамдары, жалпы руханият жүзіндегі 

орын-үлесі кеңінен к рініс береді. Ұлтқа қызметі 

– руханият ісіне қосқан қомақты үлесі, жанкешті 

еңбегі мен жауапкершілік жүгі негізінде жан-

жақты к рсетіледі.

.Диваевтың «Орхон жазуы туралы бірнеше 

с з» (Орта Азия тарихынан) атты мақаласы 

қысқа к лемді болғанымен, білім-ғылым ісінде, 

жазу  тарихына назар аударғанда, дерекк зін, 

материалдар жиынтығын, танымал ғалымдар 

еңбегін бағалау мен пайдалануда бағыт-бағдарлық 

ерекшелігі бар. К не кезеңге қатысты к зқарастар 

жүйесі, жазу тарихына байланысты ойлары мен 

толғаныстары біліми-ғылыми арналарымен, 

танымдық Һәм танытқыштық тұрғыдан алғанда да 

маңызды мәні, тағылымды нәрі мол.

Мақала авторы алдымен, бұл жазулардың – 

«Орхон» аталуын, Моңғолия жеріндегі «Селинга 

суының тармағы Орхон сайынан келеді» деп жа-

зады. Сай бойындағы Хаша сайдам биігіндегі жа-

зулы тастар, мазарлардың болғанына  назар ауда-

рады. Арғы арналардан бергі кезеңдер аралығында 

әр тұстары саяхатшылардың да к зіне түсіп, 

қызығушылықтарын туғызғаны да тілге тиек 

етіледі. Арғы-бергі тарих бедері, күрделі кезең 

к ріністерінің шежіресі, танымал тұлғалардың 

елдік-ерлік сипаттары танылатыны да назарға 

алынады.


Ал Ядринцевтің экспедициясына (1889) 

 назар аударып, біліми-ғылыми тұрғыдан та-

нып-талдап, тарих қажеттілігіне жаратып, дүние 

дидарына жеткізгенін, зерттеу мен зерделеу ісіне 

айналдырғанын тарата с з етеді. 

Мақаладағы басым бағыттардың бірі – Орхон 

жазуларының түрік халықтарына ортақтығы, 

әсіресе ондағы Беке хан (Магилан) һәм Күлтегін 

қабірлерінің үстіне жазылғанын, руна жазуы 

түріне жататындығын, оны швед профессоры 

В.Томсен анықтағанын (1893), академик В.Радлов 

аударғанын айқындай түседі. Жазу тарихының 

ұрпақ үшін маңызын да кең түрде ашады. Білім-

ғылымдағы мәнін, зерттеу мен зерделеу ісіндегі 

орын-үлесінде байыпты бағалайды. Құндылық 

қырларына ден қояды. К пшілік назарын да 

 аударады. 

Автор жазу тарихын кең к лемде таратып, 

к не кезеңдегі түріктердің тарихы, олардың пат-

шалары – Магилан хан һәм Күлтегін хақында, 

олардың жорық-шайқастары, басып алған ел-жер 

жайлы к п дерек, мол мағлұматтарды алға тарта-

ды. Ежелгі дәуірдегі түріктердің дәстүр-діні, саяси 

құрылыстары, тұрмыс-тіршіліктері, сондай –ақ 

к ршілес халықтар туралы да деректер беріледі. 

Олар к бінде, қытай тарихшыларының дерек-

мәліметтерімен үндес келетіндіктен, бірін-бірі 

толықтыратын тұстар да к птеп кездесетіндігі 

назарға алынады. Руханияттағы орны, ғылымдағы 

маңызы мен қажеттігі к рсетіледі. 

Кезекті тұста, автор Орхон жазуы ж нінде 

к п біліп, кеңірек танысқысы келетіндерге 

– В.Радлов пен П.Мелиоранскийдің экспеди-

ция материалдарының жиынтығынан тұратын: 

«Бұрынғы түрік әліппелері» (Петербург, 1897), 

П . М е л и о р а н с к и й д і ң   « О р х о н   һ ә м   Е н и с е й 

бойындағы жазулы қабір тастары», В.Бартольдтың 

«Орхон жазулары туралы жаңа тексерулер» сынды 

еңбектерді к пке үлгі етеді. Оқып-танысуға кеңес 

береді. Білім-ғылымдағы мән-маңызы ашылады. 

Құндылық қырлары к рсетіліп, зерттеу ісіне бағыт 

беріледі. 

Бұдан басқа – тас үстіне жазылған екі Ор-

хон жазуы –  улиеата уезі, Кеңқол болысы, 

Айыртам деген жерде, «Дмитриевка» сынды 

орыс қыстағына таяу тұста табылғаны, суреттері 

салынғаны хақында да деректер беріледі. Ол 

жазулар сырын В.Радлов ашып, түрік тілінде 

жазылғаны к пшілікке жетеді. «Орхон жазуын» 

-Орта Азия түріктері к п қолданғанын, Түркістан 

адамдары жазулы тастарды тауып, оларды сақтауға 

тиістілігі де жіті назарда болады. 

Ал П.Мелиоранский анықтаған тастағы жазу-

лар Орхоннан г рі – Енисей жазуларына ұқсайды 



Ұлыбритания Еуроодақтан 

шығу кезінде Гибралтар мәселесі 

қайталануы мүмкін деген бол-

жам бар. Себебі Испанияның 

қатысуынсыз Лондон мен Брюс-

сель Гибралтар бойынша еш 

келісімге қол қоя алмайды. 

Енді құжатты одақ елдері 

талқылап, 29 сәуірде  тетін 

сам митте бекітілуі тиіс.  з 

ке зегінде Ұлыбритания аймаққа қолдау к рсететінін 

жеткізіп, елді сабырға шақырды.  Еске салса кетсек, 

Гибралтар 1713 жылы Утрехт келісімі бойынша Ұлы-

британияға  ткен Испанияның оңтүстігіндегі түбек. 

Мадрид содан бері аймақты қайтарып алуға тырысып, 

барлық күш-жігерін к рсетуде. 1967 және 2002 жылы 

ткен референдумда  ңір халқы Испанияға қосылудан 

бас тартса, былтыр Ұлыбританияның одақтан шығу 

ж нінде  ткізген референдумы кезінде Гибралтар 

халқының 96 пайызы Еуроаймақта қалуды қолдаған 

еді.  

зірлеген Бағдагүл БАЛАУБАЕВА

ТҰМАНДЫ АЛЬБИОН



Гибралтар мәселесі

ЖАҺАННЫҢ ЖҮРЕК ЛҮПІЛІ



Дональд Трамптың прези-

дент болмай тұрып мінген ашық 

қызыл түсті «Ferrari F430» к лігі 

«Auctions America» аукционында 

270 мың долларға сатылыпты. 

Дәл осы к лікке ұқсас 

згелері бар-жоғы 125-175 

мың долларға бағаланып, 

з   и е л е р і н   т а п қ а н   е к е н . 

Ұйымдастырушылар 270 мың 

долларлық к ліктің иесін, жаңа қожайынының 

есімін атаудан бас тартты. Трамптың жақтастары 

аукционды тамашалау үшін ұзын-сонар кезекке 

тұрған. Миллиардер бұл «Ferrari»-ді жеке қолдануы 

үшін сатып алған, бірақ бар-жоғы 4 жыл ғана мінген 

екен. 


Колумбияда сел жүріп, салдарынан 254 адам қаза 

тауыпты. 

Жоғалған адамдарды іздеу жұмыстарына мыңнан 

аса әскери қызметкер тартылған. Құтқарушылардың 

хабарлауынша, зардап шеккендерді іздеу жұмыстарына 

ауа райының қолайсыздығы айтарлықтай кедергі 

келтірген. Сонымен қатар к пірлер мен жолдар 

бұзылып, зардап шеккен аудандарға жету де қиындай 

түскен. Белгілі болғандай, бірнеше сағат толассыз 

жауған жаңбырдың кесірінен  зендер арнасынан 

шығып, су тасқыны болған. «Апат айтып келмейді» 

деген осы. 

Нью-Йорк басшылығы Райкерс аралындағы түрмені 

жабу туралы шешім қабылдады. 

Шаһар мэрі Билл де Блазио бұл қадамды қылмыс 

азайып, абақтыға қамалғандар санының қысқаруымен 

байланыстырды. Ал онда қамауда отырғандарды  зге 

түрмелерге ауыстырады. Жоба бойынша жазасын 

теушілерді абақтыларға б ліп к шіру үшін шамамен 

10,6 млрд доллар к лемінде қаржы жұмсалмақ. Айта 

кетейік, қазір 10 мыңға жуық адам қамауда отырған 

түрме 1932 жылы ашылған. Мұнда қысым мен зорлық-

зомбылыққа қатысты бірнеше рет дау туындаған да 

болатын.

ткен жылы Грузияда 8 мың жол к лік оқиғасы 

тіркеліп, салдарынан 600-дей адам к з жұмған. Енді 

билік жол ережелеріне қатысты жаңа жүйе енгізуді 

к здеп отыр. Аталған  згеріс жүзеге асырылса, бұдан бы-

лай жолына салғырт қарап, тәртіпті бұзған жүргізушілер 

тиісті жазасын алмақ. 

Сарапшы Тинатин Вахания полиция қызмет-

кер лері арнайы кесте бойынша жолды барлауға 

шы ғатындығын, ол тек патрульдік қызметке ғана 

мәлім болатындығын, осылайша жол ережесін бұз-

ған жүргізушілер жасырын түрде суретке түсіріліп, 

бейнекамераға жазылатындығын айтып отыр.  «Бүкіл 

ақпарат ІІМ сайтында жарияланады. Тұрғындар 

сол сайтқа кіріп, жол ережесін бұзғанын айғақтай-

тын ақпаратпен танысады. Келіспеген жағдайда 

жүргізушілердің шағымдануға құқығы бар» дейді 

Т.Вахания. 



Табиғаттағы қауіпті құбы-

лыс  тардың бірі – жанартаулар-

дың атқылауы екені белгілі. 

Жа нартаулар аймақтағы елді 

ме кендерге айтарлықтай қауіп 

т ндіріп отыратыны мәлім. 

Жуырда сондай бір жа-

нартаудың атқылауы Гватема-

ла елінде болды. Фуэго деп ата-

латын жанартау күшіне мініп, 

қайта атқылай бастапты. Мамандардың айтуынша, 

жанартаудың ең жойқын болған кезі 2007 жылдың 

9 тамызына сәйкес келеді екен. Бұдан кейін 2012 

жылдың 19 мамырында басталған лава тасқыны 2016 

жылдың маусым айына дейін жалғасыпты. 

НАРЫҚ

КОЛУМБИЯ


АҚШ

ГРУЗИЯ


ТАБИҒАТ 

Трамптың көлігі сатылды

Апат айтып келмейді

Райкерс түрмесі жабылды

Жол ережесі қайта қаралмақ

Фуэго жанартауы

дыбыстық құбылысы, грамматикалық мәнін, 

т.с.с.) айқындап, ғылыми қорытындылар жаса-

ды. 1893жылы В.Томсен (Дания) жазу табиғаты 

мен тағылымына еркін еніп, оқылу мәні мен 

мағынасын ашып, құпия жазудың кілтін табады. 

В.Радлов жазудың оқылу сипаттарына ден қойып, 

аудармасын жасады. Сондай-ақ П.Мелиоранский, 

С.Малов, Ю.Немет, И.Батманов, С.Киселев, 

Л.Кызласов, т.б. ғалымдар бірқатар ізденістер жа-

сап, жүйелі зерттеулер жүргізді. Байыпты түйіндер 

жасады.


К не жазуға шетел ғалымдары – Т.Байер 

(1729), А.С.Паллас (1793), Г.Спасский (1818), 

А.Ремозе (1822), Ю.Клапрот (1824), т.б. әр алуан 

ізденістер жүргізіп, тарихи мәніне, халықтық 

маңызына, кезеңдік-уақыттық сипаттарына, 

жалпы руханият ісіне қосылған сүбелі үлес екеніне 

назар аударды.

Осы орайда, к рнекті ғалым, әдебиет 

зерттеушісі, профессор Б.Кенжебаев « дебиет 

тарихын зерттеудің кейбір мәселелері» деген 

зерттеу мақаласында (1984) к ркем нер тарихы-

Ойыншықтар сапасы сын көтермейді

ҰЛЫ ЖІБЕК ЖОЛЫ – 

МӘДЕНИЕТТЕР ТОҒЫСЫ



ТАРИХ ТҰҢҒИЫҒЫНДАҒЫ ТАҢБАЛЫ СЫР

ҚР Мемлекеттік Орталық музейінде Алматы 

қаласындағы Қытай Халық Республикасының Бас 

Консулдығымен бірлесіп ұйымдастырылған «Ұлы 

Жібек жолының жетістіктері мен жаңа бейнесі» атты 

фоток рме ашылды.  

К рме «Жаңа бейне», «Бірлескен құрылыс 

және пайдаланылуы», «Бірлесіп  мір сүру және 

ортақтаса  ркендеу» атты 3 б лімнен тұрады. Мұнда 

Ұлы Жібек жолының тарихымен қатар саясат, эко-

номика, құрылыс, бизнес, білім беру, мәдениет, 

туризм және спорт салалары бойынша 70-тен  

астам фотожұмыстар қойылған. Мысалы, «Jiayu – 

Ұлы к ш», «Будда үңгіріндегі күн сәулесі», «Түнгі 

қайықтар сайысы», «Тибеттік Жаңа жыл», «К не 

ауылдағы қағаз  ндіру», «Жүрдек пойыздар дәуірі» 

атты суреттерде Қытайдың сәулет ескерткіштері  мен 

к рікті жерлері бейнеленген. К рме сәуір айының 

11-іне дейін жалғасады.

Дана ХАЛЫҚ

Жақсы к ретін ініме сыйлық жасамақ 


Каталог: wp-content -> uploads
uploads -> Лекция: 20 Семинар 10 СӨЖ 30 соөЖ 30 Аралық бақылау 4 Консультация 2 Емтихан: 3
uploads -> МазМұны. Содержание жоғары білім. Высшее образование
uploads -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
uploads -> Л т т ы о а м д ы – с а я с и ж у р н а л журнал 1976 жылы Халықтар Достығы орденімен, 2002 жылы Қазақстан Журналистика Академиясының «Алтын Жұлдыз», 2008 жылы Қазақстан Журналистер Одағының сыйлығымен марапатталды
uploads -> Өмірбаяны Ол қазіргі Шығыс Қазақстан облысының Абай ауданы жерінде 1897
uploads -> Филология кафедрасы
uploads -> 46-ғылыми-әдiстемелiк конференция материалдары
uploads -> Ғылыми-танымдық конференция Қалмақтөбе көрінісі
uploads -> Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі

жүктеу 0.94 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет