Ду йсембиев м. Ж



Pdf просмотр
Дата03.05.2017
өлшемі47 Kb.

«ХИМИЯ ЖӘНЕ ХИМИЯНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ» секциясы 

Секция «ХИМИЯ И МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ХИМИИ» 

 

 



ХИМИЯ ПӘНІНЕН ЗЕРТХАНАЛЫҚ  САБАҚТАРДА  

ОҚУ ШЫ ЛАРҒА КӘСІПТІК  БАҒДАР БЕРУ  Ж ҰМЫ СЫН 

ЖЕТІЛДІРУ  

 

ДУ ЙСЕМБИЕВ М.Ж .  



Л.Н.Гумилев  а тындағ ы Еуразиялық  Ұлттық 

у ниверси те ті.Ас тана  

                                                       m.duisembiev@mail ru 

www.enu.kz

 

 

Химия   с абақ тарының   зертхана лық   жұмы старының   негі згі 

мінде ттері   –   оқ ушы ларға   не гізгі   бейоргани калық   заттардың 

құрылы сын ,  қаси еттері  мен  қо лданылуы   тура лы   тияна қты, 

терең  

білім 


бер у 

және 


зертхана лық 

тәжірибелерді  

эксперименттерді  көрс ете   білу.  Бұ л  көрсе тілген   бі лім 

оқ ушы лардың   периодтық   заңының   теориясынан ,  з а ттардың 

құрылы сы   туралы   ілі мінен,  сонымен   бір ге   элек троли ттердің 

с уда ғы   диссоцияция сынан   а лған   бі лімін   да мытып ,  химиялық 

өнеркә сіптің   кейбір   ғы лыми  не гіздері ,  аммиак ты,  азо т 

қышқылын ,  маңызды   минералды  тың айтқыштарды,  шыны 

це мент,  ме та ллур гия   не гіздерін   ( а ллюминий,  шойын,  бо лат 

өндір у)  игеріп  шы ғу  к ерек .  Бұ л  оқыты ла тын   ма териалдар 

оқ ушы ларға  к әсіп тік  ба ғдар  бер у  жұ мыстарын  ж еті лдір уге 

ті ке лей  н егі з  қа лайды.  “Элек троли ттік   дис социяциялан у 

теориясы”   тақырыбы  хи мия   к урсында   ең  бір   күрде лі   тақырып, 

химия лық   эле менттердің   олардың   қосы лыстарының   қаси еттері 

тура лы   білгендерін   кеңей ту  жаң а  бір   са ты  бо лып  табылады. 

Бұ л 


тақырыпты  

оқытудың  

нә тижесінде  

электрониондық 

тұжырымд ар  

не гізінде  

оқ ушы лардың  

бейорганик алық 

заттардың   негі згі   к ла стары   тура лы   білі мі  ұ лғайып   кеңей е ді. 

Тақырыптың   мақ са ты  –  диссоциация   проце ссінің  мәні, 

механизмі  

және  


жүр у 

жағд айы  

тура лы 

ұғымдарды 

қа лып тас тыр у,  элек тролит  за ттар   иондардың   ері тіндідегі 

тәртібі   (жағдайы)  және   о лардың   өз  ара ларында   жүре тін 

реа кциялар тур алы бі лім бер у.  

Бұ л 


тақырып ты  

оқы т удың 

н әтиже сінде 

оқ ушылар 

мына ларды:   ЭДТ  тұрғысынан  қ арағандағы   бейорганик алық 

қосы лыс тардың   химия лық   қаси еттерін  бі луі   негі здердің, 

қышқылдардың ,  тұ здардың  дис социациялан у  реа кцияларын, 

сонымен  қатар  иондардың  алмасу  р еакция ларының   то лық   және  

қыс қарты лған   теңде улерін ,  ж аза   бі луі   тұздардың   гидроли зге 

тү сетін  

не 

түсп ейтінін, 



о лардың 

ерітінділерінің 

индика торлар ға  әс ерін  ж әне   олардың   не   себ ептен   бола тынын 


«ХИМИЯ ЖӘНЕ ХИМИЯНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ» секциясы 

Секция «ХИМИЯ И МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ХИМИИ» 

 

тү сін уі .  Электро литтердің  ди ссоциация лан у  дәреж есі   және   о л 



бойынша   эле ктроли ттердің  күшін   (әлсіз,  күшті)  анық та у 

сия қты  білімі  мен  іск ерлік терін қа лыпта стырады .   

“Ме ктеп 

р еформа сының 

не гі згі  

бағыттарында  

оқ у 

орындарының  ма териа лдық   базасы   нығай тылсын” -де лінген .  Ол 



с абақтарды  зертхан алық   жұмы старды  тиянақ ты  орында у, 

ондай  


құра лдарды  

қолд ан 


жас ап 

п айда лан уға 

бұ л 

тақырыптарды  өткенде  көп  мүмкіндік тер  б ар .  Зер тхана лық 



тәжірибелерді  көрсе ткенде   элек троли ттердің  эле ктр   тоғын 

өткізгі штігін   анық та уда  арнайы  қондырғы  құрал  қо лданы лады. 

Дайында лып   қойылған   р еак ти втердің   элек тр   ө ткізгіштігі 

анық та лады . 

Мүс әтір  

спирті , 

сп ирт, 

қ ант, 


концен трлі 

сұйыты лған 

қышқы лдар , 

негі здер , 

концентр лі  

аммоний 


гидроксиді   және   әртүрлі   тұздар .  З ертхана лық  тәжірибелерді 

көрсе тіп  

жас ап  

бер у 


арқылы 

оқ ушы лардың 

і скерлік 

да ғдыларын   қалыпта стыр уға   болады.  “Тұ здар   гидро лизі”  

с абағын  ө ткен   ке зде   тақы рып  бойынша   жоспарда   көрсеті лген 

бі лім  мен   і скер лікті   қ алып тастыр у,  тұрақ тандыр уға   ж аппай 

жа тты ғу  ж әне   өз  бе тімен   зертхан алық   жұмы старды   орындату 

тапсырма ларының  мынандай  түр лерін ұсын уға болады.  

Мына   көрсе тілген   за ттардың  қайсысы   элек тролит  қайсысы 

электр о лит  е мес ,  сонымен   бірге,  химия лық   бай ланыстардың 

қай   түрі:   дис тилленген   с у,  на трий   гидроксидінің   ерітіндісі, 

темір  


(ІІ) 

хлоридінің 

ерітіндісі , 

ба лқыты лған  

ка лий 

х лоридінің  қайсысы   жа татынын  анық та у.Мыналардың   а)  күміс  



с ульфатының   б)  к альций   гидроксидінің   в)  көмір  қышқылының 

электро литтік дис социациялан у теңд е улерін  құрас тыр у.  

Егер   әрбір   100  мо лек уланың   75   молек уласы  иондарға 

ыдырайтын   болса ,  онда   элек троли ттік   дис социациялан у 

дәреж есі  қандай бола тындығын таб у.  

Қандай   ж ағдайларда   элек тролиттердің  ері тінділе рінде 

жүре тін  а лмас у  р еакция лары   ақырына   дейін  жүретіндігін 

дә ле лдеп  мыса л ке лтіріп, реакция  теңде улерін жа зу арқылы .  

Гидроли зге   ұ шырайтын   тұ здардың   мы са лдарын   к елтіріп, 

гидро лиз  теңде улерін  жазып ,  ерітінді   орта ларын  индикаторлар 

қа ға зы арқылы  анық та у.  

Мына   төмендегі   тұ здардың  е рітінділерінде   гидроли з 

жүреме  әлде   жүрмей тіндігін  анық та у  мақс атында   а)мырыш 

нитра ты   б)н атрий   к арбонаты  в)ка лий   нитра ты   г)натрий 

фосф аты  мыса лға  а лып р еакция  теңде улері а лынды.   

“Эле к тролиттік  диссоциаци ялан у  теориясы”   тақырыбына 

сыныпта   және  үйде  орындайтын   е септер  мен   өз  бе тінше 

орындай 


алатын  

зертхан алық  

жұмыс тарды 

б еруді 


ұйымдас тырған  жөн  болады .  

«ХИМИЯ ЖӘНЕ ХИМИЯНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ» секциясы 

Секция «ХИМИЯ И МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ХИМИИ» 

 

“Азо т  топшасы”  тақырыбын   оқытудың   бір   ере кше лігі -жаңа  



тақырыпқа  

химияның  

заңдары  

мен  


теорияларының 

бірта лайы мен  

жан  

–жа қты 


қар уланып  

қа лған  

ке зінде 

танысады .  Міне ,  осы   мәс елені   сабақ   ұйымда стырғанда 

ұмы тпай ,  оқ ушы лардың   игер ген   бі ліміне   сүйене   о тырып   жаңа 

тақырып  оқытылса ,  ұ ғымдарды  и гер у  дәй екті ,  бі лім  к ең  ж әне 

ти янақ ты  болып  қа лыпта сады,  толық тырылады,  дамиды . 

Тақырыпты   о қу  ү с тінде   оқ уш ы лардың   за ттар   қаси еттерін 

не гізгі   хи миялық   теория ларға   сүйеніп   периодтық   жүйе сіндегі 

элемен ттердің   орнын   бі лу,  атомның   электрондық   формуласын 

жа за   білу,  эле менттің  мүмкіндігі  бар  тотығу  дәреж есін  аықтай 

бі лу,  га з- тәрізді   жай   немесе   күрде лі  за ттардың   химия лық 

бай ланыс   түр лерін  анық  ажыра та   білу,  за ттардың  химия лық 

қа сиеттерін   бо лжай   бі лу,  (осы  қ асие ттерді   электрониондық 

кө зқара стар  

тұрғысынан  

түсіндіре  

білу), 


а лдын 

а ла  


жорамалд ар  ж аса у  дағды лары   қа лыптасады .  Бұл  оқ ушылардың 

ой ла у  қабілетін  дамы тады,  о лардың   ө за лдына  ан али зде у  және 

син те зде у,  жа лпы лай   а лу  қабіле тін  тудырады.  Жаңа   сабақ ты 

тү сіндір у  кезінде ,  материалды  ж еті лдір у  және   тұрақ тандыр у 

ке зінде ,  білім  тек сер у  ү стінде ,  сонымен   қ атар  үйге   бері лген 

тапсырма ларды 

орында у 

кезеңдерінде  

оқушы лардың  

өз 


бе тімен  

жас айтын  

жұмыс тарына  

көп  


көңі л 

бөлін еді. 

Тақырыптарды оқып  шығудың  нәти жесенде  оқ ушы лар  а зоттың, 

а ммиак тың   а зот  (ІІ  жән е   ІV)  оксидінің ,  азо т  қышқылының, 

нитра ттардың, 

фосфа ттардың , 

аса  

маңызды  



минера лды 

тың айтқыштардың   қаси еттерін   және   қо лданы луын   білуі,  

мин ералды   тыңай тқыштарды   өндір уд егі   не гізгі ,  а са   маңызды 

пробле ма ларды  түсінеді.  Зертте у  нә тижесінің   прак тика лық 

құндылы ғы   қа зіргі   таңдағы   оқыту  үрдісін   жоспар ла у,  қолд ан у 

жән е   бағала удың   тиімді   әдіс терін   ұсын ушы   жаң а   педа гогика  

технология сы   арқы лы   өз  бе т інше   да ми   а латын ,  қиындықтардан 

қорықпай ,  оны   шешудің   тиімді  жо лдарын   таба  бі летін   бі лікті 

де , і скер  тұ лға ларды  қа лыпта стыр у.   

   


Пайда ланы лған  әдеби еттер  

1 .


 

Нұғыманұ лы  

М. 

“Хи мияны 



оқы ту 

әдіс темелік”     

Алма ты:Ра уан , 1993.  

2 .


 

Мыр забае в  А.“Химия лық   практика лық   са ба қтар ” - Алматы 

мектеп, 1972.  

3 .


 

“Ор та   мектептерде   хими ядан   прак тика лық   жұмы старды 

өткізу”  Хасено ва  М.Х. -Алматы:  Мектеп , 1988.  

4 .


 

“Пе да гогика ”  Қоянба ев  Ж .Б.,Қоянбае в  Р.М. - Алматы 

Атамұра , 2000. -384 бе т. 

 


«ХИМИЯ ЖӘНЕ ХИМИЯНЫ ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІ» секциясы 

Секция «ХИМИЯ И МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ХИМИИ» 

 

 



Каталог: repository -> repository2014
repository2014 -> Ислам мәдениеті мен білімін қолдау қоры имани гүЛ ҚАйрат жолдыбайҰЛЫ
repository2014 -> Гендерлік зерттеулер методологиясының ерекшеліктері қиқымбаев М. Ж
repository2014 -> Жыраулар поэзиясы – хандық дәуір айнасы А. Д.Әлтай
repository2014 -> Қазақ әдебиетіндегі шәкәрімтану немесе ақын шығармашылығының зерделенуі А. К. Жундибаева
repository2014 -> Бейнелілік құрылымдағы өлең және шешендік өлең Б. Жылқыбекұлы
repository2014 -> ҚАйымның МҰрасы қалай жинақталды?
repository2014 -> Әлем әдебиетінің таңдаулы драматургиялық туындылары – М.Әуезов аудармаларында
repository2014 -> Айтулы алаштанушы
repository2014 -> С. бегалин мұрасын жариялаудағы тұрсын жұртбай
repository2014 -> Мұратбек тоқТАҒазин әзілхан нұршайықов және қазақ журналистикасы


Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2020
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет