Дипломного проекта «Разработка автоматизированной справочной системы учета материально-техническии средств кафедры ик»



жүктеу 0.67 Mb.

бет1/4
Дата22.04.2017
өлшемі0.67 Mb.
түріДиплом
  1   2   3   4

 

 



 

 

 

 

 



 

 

 

10 


 

 

 

 

11 


 

 

 

12 


 

Аннотация 

Тема дипломного проекта «Разработка автоматизированной справочной 

системы  учета  материально-техническии  средств  кафедры  ИК»  Данная 

система  позволит  упростить  и  сделать  удобнее  работу  с  документами.    Это 

приложение позволит выполнять запросы  и отчеты по поиску. 

Annotation 

The  subject  of  the  degree  project  "Development  of  the  Accounting  of  a 

Material-tekhnicheskiya  of  Means  of  IK  Chair  Automated  Spravnochny  System" 

This  system  will  allow  to  simplify  and  make  more  convenient  work  with 

documents. It appendices will allow to carry out inquiries and reports on search. 

Аңдатпа 

Дипломдық  жобаның  тақырыбы:  «ИК  кафедраның  материалды-

техникалық құралдарын есептеуге автоматтандырылған ақпараттық анықтама 

жүйесін  құру».  Бұл  әдістемелік  нұсқау  мен  стендті  ақпаратты 

автоматтандырылған  жүйеге  келтіріп,  кафедра  жұмысын  жеңілтуге  және 

ыңғайлы түрде көрсету. Осы бағдарлама арқылы сұраныстарды пен есеп беру 

орындалады. 

 

Мазмұны 



 

Кіріспе ........................................................................................................................ 8 

1 Негізгі бөлім ............................................................................................................ 9 

1.1 «Инженерлік кибернетика» кафедра туралы жалпы мәлімет ....................... 9 

1.2 Оқу үрдісін материалды-техникалық қамтамасыз ету ................................ 10 

1.3 Әдістемелік нұсқау .......................................................................................... 15 

1.4 Тақырып ағын моделдеу ................................................................................. 17 

1.5 Дипломдық жұмысқа қойылған есептер ....................................................... 19 

2 Арнайы бөлім ........................................................................................................ 20 

2.1 Объекті сипаттау ............................................................................................. 20 

2.2 Концептуалды модель ..................................................................................... 21 

2.3 Мәліметтер қорын басқару жүйесі таңдау.................................................... 29 

2.4 Клиенттік қосымша ортасын талдау ............................................................. 33 

2.4.1 Delphi қосымшадан мәліметтерге қол жеткізу ...................................... 35 

2.4.2 Есеп беруді жасау ..................................................................................... 37

 

2.5 Қолданушы интерфейстің .............................................................................. 39 



2.6 Құрастырылған жүйені сайтқа шығару ........................................................ 40 

2.7 Нұсқама ............................................................................................................ 42 

3 Экономикалық бөлімі .......................................................................................... 43 

3.1 Жобаны сипаттау ............................................................................................. 43 

3.2 Қаржылық жоспар ........................................................................................... 43 


 

13 


 

3.2.1 Капиталдық салымдарды есептеу .......................................................... 44 

3.2.2 Өнімді құрудың қиындығын анықтау .................................................... 44 

3.3 Сайтты құрудың шығынын есептеу .............................................................. 45 

3.3.1 Электрэнергиялық шығындар ................................................................. 45 

3.3.2 Еңбекақы шығындары ............................................................................. 46 

3.3.3 Амортизациялық шығындар ................................................................... 47 

3.3.4 Әлеуметтік салық ..................................................................................... 47 

3.3.5 Басқа шығындар ....................................................................................... 48 

3.4 Жасалатын жобаның келісімді бағасын анықтау......................................... 48 

3.5 Жобадан түсетін пайда ................................................................................... 49 

3.6 Жобаның жылдық экономикалық әсері ........................................................ 49 

3.7 Жобаның қаржыны қайтару есептемесі ........................................................ 49 

3.8 Техникалық-экономика бөлімі бойынша қорытынды ................................. 50 

4 Өміртіршілік қауіпсіздігі ..................................................................................... 51 

4.1 Еңбек шарттың талдау .................................................................................... 51 

4.2 Бөлмедегі кондиционерлеудің есептеу жүйесі ............................................ 53 

4.3 Көбікті өрт сөндіргіш қондырғысын есептеу ............................................... 55 

4.4 Жасанды жарықтандыруды есептеу .................................................. 57 

4.5 Өрт қауіпсіздігін есебін өткізу бойынша қорытынды ................................. 61 

Қолданылған әдебиеттер тізімі .............................................................................. 62 

А қосымшасы «Материальная база ИК» бағдарламалық өнімнің Delphi 7  

бағдарламасы ................................................................................. 64 

В қосымшасы «Материальная база ИК» бағдарламалық өнімнің HTML 

бағдарламасы ................................................................................. 68 

С қосымшасы «Бағдарламалық өнімді қолдану бойынша нұсқама» ................. 71 



 

Кіріспе 

 

Соңғы  жылдарда  барлық  кафедраның  жұмысы  жылдық  оқу  жүктемесі 

(нагрузка)  бойынша    аудиториялық  жұмыстар,  оқытушымен  студенттің 

өзіндік жұмыс, курстық және дипломдық жұмыстар, оқу өндірістік тәжірибесі 

және т.б. студенттермен жұмыс істеуден тұрады. Соның ішінде оқытушы есеп 

беру  жұмысы,  хаттамалар,  жылдық  әдістемелік  нұсқаны  жаңарту,  оқу-

зертханалық  стендтермен  ғылыми  зерттеулер  жүргізу  осының  бәрі 

кафедраның қызметіне жатады. Осы барлық құжаттамалар қағаздан құралған. 

Негізі кафедрада оқу-әдістемелік жұмысқа көп көңіл бөлінеді. Оқытушы 

мен  студенттің  білімі  ең  маңызды  компоненттердің  бірі  практикалық  және 

зертханалық  жұмыстың  теориялық  білімді  бекіту.  Мұндай  жұмыстарды 

қажетті  ақпаратты  қол  жетімді  жасап,  оқу  сапасын  жоғарлатуға  мүмкіндік 

беретін ақпараттық анықтама қосуға мүмкіндік береді. Жоғapыдa aйтылғaндай 

мәлiмeттepдi  eнгiзeтiн,  өңдeйтiн,  cұpыптaйтын,  бacпaғa  жiбepe  aлaтын, 

бepiлгeн  мәлiмeттep  нeгiзiндe  aнaлиз  жacaй  aлaтын,  тexнологиялық 

пpоцeccтepдi  кәciпоpын  жұмыcын  aвтомaттaндыpy  мaқcaтындa  қaзipгi 



 

14 


 

таңдағы  тexнологиялық  құpaлдapды  дамыта  жәнe  жұмыc  бapыcын 

aвтомaттaндыpyғa  үйpeнyгe  нeгiздeлгeн  ,  қолдaнyшығa  ыңғaйлы  интepфeйci 

бap бaғдapлaмa құpy. 

Дипломдық  жұмыстың  мақсаты  –  Инженерлік  кибернетика  (ИК) 

кафедраның 

материалды 

техникалық 

құралдарын 

есептеуге 

автоматтандырылған ақпараттық анықтама жүйесін құру.  

Жобаның 


өзектілігі 

– 

Инженерлік 



кибернетика 

кафедраны 

бағдарламамен  қамтамасыз  ететін  анықтамалық  жүйені  автоматтандыру.  

Барлық мәліметтерді  электронды түрде көрсету.  

Бұл  жүйесiн  Алматы  энергетика  және  байланыс  университет  ИК 

кафедра қызметiнiң автоматтандыру шеңберiнде iске асырылады. 

ИК  кафедраны  ішкі  құжаттаманы  жүргізудегі  жүйені  тағайындаумен 

автоматтандыруға болады. Материалды-техникалық құралдарының ақпаратын 

мәліметтер  қорынан  жедел  ұсынуға,  кафедра  қызметкерлер  құрамына  көмек 

үшін  арналған  жүйе.  Кафедраның  материалды-техникалық  болжау  және 

негізгі  ақпаратқа  талдау  жүргізіледі.  Құжатты  динамика  көрінісін  қолдану, 

статистиканы  жүргізу,  есеп  беруді  құру  және  жүйеде  ақпаратты  жинауға 

мүмкіндік  береді.  Жүйеде  құжатты  құруға,  сақтауға,  редакциялау  мен 

маршрутизациялауға міндетіне кіреді. 

Көптеген  мәлiмeттep  қоpын  еңгізу-өңдey  жұмыcтapы  cepвepдe 

aтқapылaтын,  aл  клиeнт  қapaпaйым  бpayзep  немесе  қосымшада  қолданушы 

болaтын  бағдарламалap  жacaлyдa.  Клиенттік  қосымша  ортаның  мүмкiндiгi 

мол  болyынa  сәйкес  жоғapыдa  aйтылғaн  мaқcaтты  жүзeгe  acыpy  үшiн  оcы 

оpтaны пaйдaлaнyғa болaды. 

 

 



 

 

15 


 

1 Негізгі бөлім 

1.1

 

«Инженерлік кибернетика» кафедра туралы жалпы мәлімет 

Кафедра  1988  жылы  құрылды. Бүгінгі  күнде  кафедрада  20-дан  астам 

штаттық оқытушылар жұмыс істейді. Олардың жартысынан көбі техникалық 

ғылым  кандидаттары,  профессор  және  доцент  атақтары  бар.  Оқытушылар 

сабақты  мемлекеттік  және  орыс  тілдерінде  жүргізеді.  Барлық  оқытушылар 

Мәскеудің, Петроградтың жјне ҚР алдыңғы қатардағы ЖОО-да білім алған. 3 

оқытушының  өндірісте  жұмыс  істеу  тәжірибесі  бар.  Сегіз  оқытушы 

магистартура  арқылы  жоғары  білікті  мамандар  дайындау  жұмыстарын 

жүргізеді. Кафедраның профессорлік-оқытушы  құрамы міндетті пәндер және 

таңдалатын  пәндер  бойынша  қазақ  және  орыс  тілдерінде  дәрістер  оқиды, 

практикалық сабақтарды және зертханалық жұмыстарды жүргізеді. 

 

 



1.1 сурет - «Автоматтандыру және басқару» мамандығы бойынша 2006-2013 

жылдардағы студенттер контингені 

«Инженерлік кибернетика» кафедрада 5B070200 «Автоматтандыру және 

басқару»  мамандығы  бойынша  маман  дайындайды.  Техникалық  нысандарды 

басқару мақсатында ақпаратты өңдеу, сонымен қатар басқару жүйелерін құру 

және қызмет ету шартымен байланысқан технология құралдарын, әдістері мен 

тәсілдерін қамтитын кәсіби қызмет аясы болып табылады.  

Кафедрада  заманауи  техникамен  қамтамасыздандырылған.  Оқу 

процесінде кафедра оқытушылары білімді тексеру және оқытудың техникалық 

құралдарын  кең  қолданады. Кафедраның  келесі  оқу-зертханалық  класстар 

көрсетілген (1.2 сурет). 

 

 


 

16 


 

 

1.2



 

сурет – ИК каферда оқу-зертханасының құрылымы. 

Кафедрасының қызметкерлерi ғылыми зерттеулерi негiзгi бағыт әдiстерi 

әзiрлеуге қатысты және ең күрделi технологиялық үдерiстердiң бiрiн басқару 

үшiн  ақпараттық  технологиялардағы  интегралданған  жүйеде  теңдестiрiлген 

көрсеткiштер құралдарын құру.  

Ғылыми  қызметте  де,  оқу  жұмысында  да  кафедраның  оқытушылары 

алынған нәтижелердi одан әрi пайдаланудың мақсатымен бюджеттiк ғылыми-

зерттеу  жұмыстарларды  орындайды.  Зерттеу  келесi  бағыттарда  жүргiзедi: 

«Зерттеу,  әзiрлеу  және  негiз  ғылыми-әдiстемелiк  жүйені  теңдестiрiлген 

көрсеткiштер  енгiзу  және  Қазақстанның  қалаларын  жылумен  жабдықтау 

басқару 


жүйесi 

ақпараттық-аналитикалық 

энергия 

тиiмдi 


құралы 

бағдарламалық-аппаратты.  Мысалға,  типтік  жобалық  шешiмдермен  Тараз 

қаласы., 

 Өзектiлiгі.  Бәрi  қазiргi  уақытта  Қазақстанның  қалаларын  жылумен 

жабдықтауда, централиздерді басқару энерго тиімді қолдануға технологиялық 

үрдістерді басқаруға оптимальды жүйе құру тапсырамасы тұр [16]. 

 

1.2 Оқу үрдісін материалды-техникалық қамтамасыз ету 

Бүгінгі  күнде  студенттің  білімі  ең  маңызды  компоненттердің  бірі 

практикалық  және  зертханалық  жұмыстың  теориялық  білім  алуды  бекіту. 

Мұндай  жұмыстар  көбінесе  құнысы  жоғары,  күрделі  ішкі  құрылымдар, 

объемді  құжаттамалар  бар  зертханалық  қондырғыларда  орындалады.  Осыған 

байланысты  актуальды  виртуалды  стендтердiң  жасауы  үшiн  компьютер 

мүмкiндiктерін  пайдалануға  болады.  Виртуалды  стендте  нақты  жабдықпен 

жұмыстың  жағдайында  сынуға  әкеліп,  iс-әрекеттердi  нәтижені  шығынсыз 

көрсетуге  болады.  Осындай  стендте  зертханалық  жұмысты  орындау  үрдісін 

бақылайды және қателерді көрсете алады. Бұл оқытушының қажеттiлiгінен әр 

студенттi  жұмыс  бақыланудан  құтқарады  және  оқу  үрдісін  жылдамдатады. 

Қажетті  ақпаратты  қол  жетімді  жасап,  оқу  сапасын  жоғарлатуға  мүмкіндік 

беретін  ақпараттық  анықтама  қосуға  мүмкіндік  береді.  Ең  тиімді  форманы 

ақпараттық  анықтаманы  беруге,  оны  үлгілі,  түсінікті,  есте  сақтауға  жеңіл 



 

17 


 

мүмкіндік береді [7].  

Зерттеу ретінде келесі тапсырмалар шешіледі: 

колонды ректификационды қондырғы және сипаттамасын уйрену

-

 

ректификация процессін үйрену; 



-

 

графикалық бағдарлама ортасында витуальды стендті құру. 



Cтендте орындалатын негізгі тапсырмалар: 

-

 



бақыланып-өлшенетін  аспаптар  (КИП)  жұмысы  мен  құрылымын  оқып 

үйрену; 


-

 

берілген технологиялық режимді бірқалыпты ұстап тұруға дағдылану; 



-

 

бақыланып-өлшенетін  аспаптар  (КИП)  көрсеткіштерін  алу  және 



бақылау; 

-

 



бақыланып-өлшенетін 

аспаптар 

(КИП) 

көрсеткіштері 



арқылы 

технологиялық  үрдіс  күйіне  және  үрдісті  басқару  амалдарын  анықтауға 

дұрыс баға беріп үйрену; 

-

 



қолмен басқару органдары көмегімен үрдісті басқару бойынша алғашқы 

практикалық дағды алу

-

 

басқару  сапасын  зерттеу  мақсатында  айналымы  процесстералу  .шін 



виртуальды стендте эксперименттер жүргізу. 

Оған  келесі  параметрлерді  есептеу  нәтижесінде  қол  жеткізуге  болады: 

қысым, температура, деңгей және шығын.  

«Инженерлік  кибернетика»  кафедрасында  келесі  оқу  үрдісін 

материалды-техникалық жабдықтандырумен қамтамасыз етеді:  

 «Екі  контурлы  АРЖ»  стендтер  үшін  келесі  зертханалық  жұмыстар 

өткізіледі (1.3 сурет) [8]: 

-

 

өнеркәсiптiк 



екi 

контурлы 

АРЖ 

элементтерiн 



статикалық 

сипаттамаларды зерттеу; 

-

 

өнеркәсiптiк екi контурлы АРЖ мен П және ПИ реттеуіштерін зерттеу



-

 

екi контурлы АРЖ найстройка әдістерін зерттеу. 



 

 

18 


 

 

1.3 сурет – «Екі контурлы АРЖ» стендтің сыртқы түрі 



«Екі контурлы АРЖ» стенд қамтамасыз етеді: 

-

 



қондырылған  аспаптармен  аналогты  сигналдар  индикациялау  және 

өлшеу: 


-

 

орындаушы механизмі күй сигналын индикациялау және өлшеу, 



-

 

өлшенетін аналогты сигналдың диапазоны - 0-12В; 



-

 

қондырылған өлшеу аспаптар саны – 5; 



-

 

жұмыс сұлбасын құрастыру қолайлы және сенімді; 



-

 

орындаушы механизм және датчиктердің күй жұмысы сенімді; 



-

 

аналогты сигналдарды ДК тіркеу, индикациялау және өлшеу; 



-

 

өлшенетін аналогты сигналдың диапазоны - ±12В; 



-

 

кіріс аналогты сигналдың саны – 4; 



-

 

аналогты  сигналды  өлшеуде  дискретизация  жиілігі  каналда  кемінде 



10Гц;  

-

 



аналогты-цифрлы түрлендіргіштің рұқсат етуі кемінде 210; 

-

 



RS-232 интерфейс бойынша мәліметпен алмасу жылдамдығы кемінде 

56 кБит/с [3]. 

«Дискертті  және  аналогты  сигналдардың  түйіндес  модулі»  стенді 

контроллер  бағдарланатын  қорды  цифрлық  басқару  жүйесін  жөндеу  және 

монтаждау,  бағдарламалаудың  принциптері,  аппараттық  бөлімі,    құрылымды 

үйрену  үшін  арналған.  Аналогты  сигналдардың  шығыстарын  өлшеп  және 

дискреттік  сигналды  көрсетеді,  контроллердің  кірістерін  дискретті  және 

аналогты сигналдарды тұрақтандыру моделдеуге мүмкіндік береді [17]. 

Құрамы: 

Дискертті сигналдардың түйіндес модулі: 



 

19 


 

-

 



Күй көрсеткіштермен 8 дискретті шығыстар

-

 



Күй көрсеткіштермен 16 дискретті кірістер; 

Аналогты сигналдардың түйіндес модулі: 

-

 

Цифрлық көрсеткіштермен 4 аналогты шығыстар (кернеуі 0-10V); 



-

 

Цифрлық көрсеткіштермен 2 аналогты шығыстар (ток 0-20mA); 



-

 

Цифрлық көрсеткіштермен 4аналогты кірістер (кернеуі 0-10V); 



-

 

Цифрлық көрсеткіштермен 2 аналогты кірістер (ток 0-20mA); 



«Құбыр  өткізгіште  процесті  моделдеу»  зертханалық  кешені.  Құбыр 

өткізгіш жерінде әр түрлі техникалық параметрлерді өлшеуді өңдіретін және 

құбыр  өткізгіште  ерітінді  ортасында  айдау  арқылы  ағадыда  модельдеу 

процессі мүмкіндік береді (1.4 сурет) [17]. 

 

 

 



 

1.4 сурет - «Құбыр өткізгіште процесті моделдеу» зертханалық кешені 

Құрамы: 

-

 



Контроллер модулді басқару және өлшеу; 

-

 



Құбыр өткізгіштің физикалық моделі; 

-

 



Реттеуіш беретін насос

-

 



Реттеуіш клапан; 

-

 



Қысым датчигі; 

-

 



Шығын датчигі. 

«Суды  тазарту  жүйесі»  зертханалық  кешені.  Судың  сапасын  бағалау 

әдісі  және  өнеркәсiптiк  ағындылардың  қоспаларынан  немесе  ауыз  суды 

тазарту  әр  түрлі  сүзгілеулерді  қолданумен  тазалағыш  жүйесін  оқып  уйретіге 

мүмкіндік  береді.  Өлшеу  автоматизация  үшін  ДЭЕМ  түрі  IBM  PС 

бағдарламамен  қамтамасыздандырумен  спектрофотометрмен  жасақталуға 

мүмкіндік береді (1.5 сурет) [17]. 



 

20 


 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



1.5 сурет - «Суды тазарту 

жүйесі»зертханалық кешені 

 

Құрамы: 


-

 

Құбыр  өткізгіш  конфигурациясын 



өзгертуге  және  суды  тазарту  4  түрлі 

сүзгілеу қондырылған; 

-

 

Қысым датчигі және реттеуіш берумен 



насос; 

-

 



Ерітіндіні  қабылдау  және  беру  үшін 

сыйымдылығы; 

-

 

Спектрофотометр; 



-

 

Сүзгілеу үшін картриджді ауысымы; 



-

 

Кабель  мен  шлангтер  байланысқан 



кешендер. 

 

«Цифрлы өлшеуіш құрылғысы» зертханалық кешені. Аналогты-цифрлы 

түрлендіргішпен  (АЦТ)  сұлба  құрастыру  және  жұмыс  принципін  оқып 

уйренуге мүмкіндік береді [17]. 

Құрамы: 

-

 



АЦТ модуль; 

-

 



Индикатормен контроллерді бағдарламалау модуль; 

-

 



Датчик модуль; 

-

 



Генератор сигнал модуль; 

-

 



Осциллограф; 

-

 



Шнурлармен байланысқан модуль . 

«Аналогты  өлшеуіш  құрылғысы»  зертханалық  кешені.  Жұмыс 

принципі,  аналогты  өлшеуіш  аспаптармен  сұлба  құрастыру  (ампермерт, 

вольтметр, ваттмерт, частомер, өлшенетін көпір, сүзгілеу және т.б.) мүмкіндік 

береді [17]. 

Құрамы: 


-

 

Аспапты модуль; 



-

 

Сұлба жиындар модулі; 



-

 

Генератор сигнал модуль; 



-

 

Осциллограф; 



-

 

Шнурлармен байланысқан модуль. 



 

 

21 


 

«Мәліметтерді  жинау  жүйелерді  №  201658  04»  зертханалық  стенді. 

Зертханалық  стенд  4  негізгі  аппараттық  бөлігінен  тұратын  және  стандартты 

мәліметтер  жинау  жүйесін  мыналарды  көрсетеді:  терминальды  жәшік 

/коробка/  (сынау  жәшігі),  кабель,  мәліметтер  жинау  құрылғысы,  ССД 

компьютер 

бағдарламамен 

қамтамасыз 

ету. 


National 

Instruments 

компаниясымен  құрылған  «Мәліметтерді  жинау  жүйесі»зертханалық  стенді 

төменде көрсетілген (1.6 сурет) [9]. 

 

1.6 сурет - «Мәліметтерді жинау жүйелерді» зертханалық стенді. 



      «Конвейермен  басқару  жүйесі»  зертханалық  стенд.  Стенд  ленталық 

конвейердың  моделін,  датчик  жабдықтарын  лентада  объекттердің  бар  болуы 

және  лентаның  қозғалысын  басқару  үшін  реттеуіштің  жиілігі  жабдықталған. 

Стендтің  қасында  дербес  компьютер  орналасқан.  Оның  көмегімен  лента 

конвейердің  «алға-артқа»  қозғалысын  басқару  ушін  және  датчиктің  күйін 

тіркеу және стенд элементтерін басқару үшін арналған (1.7-сурет) [7] . 

  


 

22 


 

 

1.7 сурет - «Конвейермен басқару жүйесі» зертханалық стенд 



Әр  стенд  Осы  стендтермен  жұмыс  істеу  үшін  әдістемелік  нұсқамамен 

жүргізіледі.  



          1.3 Әдістемелік нұсқау 

Әдістемелік  нұсқау  -  университеттің  профессор-оқытушылар  құрамы 

әзірлейтін 

оқу-әдістемелік 

құжаттаманың, 

сондай-ақ 

студенттер, 

магистранттар  мен  докторанттар  орындайтын  оқу  жұмыстарының  барлық 

түріне  таралады  және  оларды  рәсімдеуге  қойылатын  жалпы  талаптарды 

белгілейді.  Әдістемелік  нұсқаулықтарға  сәйкес  әртүрлі  оқу  жұмыстарының 

мазмұнына қойылатын нақты талаптарды кафедралар белгілейді. 

 

Әдістемелік  нұсқауды  құру  алдында  әдістемелік  кепілдемеден  оқу-



әдістемесінің  басылымда  жанр  мәліметтерін  алдын-ала  көз  салған  дұрыс. 

Материал  сипаттамсын  ұсыну  негізгі  айрықша  сапасына,  талаптар 

сипаттамасына,  ұсынылатын  нормалар,  пропорциялар,  өлшемдері,  іс-

әрекеттің алгоритмі және т.б. әдістемелік нұсқау жанрлар анықталады. 

Егер  материал  пайдалануға  ұсынса,  ал  (студент  немесе  оқытушы)  адресат 

талапты  мүмкiн  орындасын  немесе  орындамасын,  онда  бұл  әдiстемелiк 



 

23 


 

ұсыныстарды  осы жанр мәліметтер анықтау. 

Ереже  бойынша  зертханалық  жұмыс,  практикалық  жұмыс,  есептемелерді 

жүргізу, сызу және т.б. дайындау үшін әдістемелік нұсқауларды құру қажет  

 

Төменде  кейбір  әртүрлі  әдістемелік  нұсқаулардың  құрылымдары 



келтірілген. 

Әдістемелік  нұсқауларды  практикалық  жұмысқа  дайындау  үшін  келесі 

элементтерден құралған: 

-

 



бағытталған  аппарат  (кіріспе,  тақырыбы,  әдебиеттер  тізімі,  қосымша, 

қысқартулар тiзiм және шартты белгiлемелер); 

-

 

мен  практикалық  меңгеру  мен  икемдеу  аппаратты  ұйымдастыруға  ие 



(практикалық  тапсырма  және  семинарлық  мазмұндамалар; тапсырманы 

шешу  мысалдары  немесе  проблемді  сұрақтарға  жауап;  тапсырмалар 

тізімі,  жаттығулар  және  сұрақтар,  тапсырма  тақырыбын  қарастыру, 

шығармашылық тапсырмалардың тақырыбы және т.б.) 

Әдістемелік нұсқаудың құрылым мәліметтің мысалы 

1.

 



Кітаптың титул парағы 

2.

 



титул парағының сыртқы жағы 

3.

 



Мазмұндама 

4.

 



Алғысөз 

5.

 



Жеке 

тақырыптан 

практикалық 

тапсырманың 

мазмұндамасы: 

тапсырманың тақырыбы және оның тәртіп номері; жоспар (мазмұндама, 

тақырыптың  негізгі  сұрақтары);  практикалық  тапсырмалар,  талқылау 

үшін  сұрақтар  және  т.б.;  тапсырма  тізімі,  жаттығу;  шығармашылық 

тапсырманың  тақырыбы;  ұсынылған  әдебиеттер  тізімі  (негізгі  және 

қосымша),  параграфтар,  беттер;  тақырыпты  меңгеру  бойынша 

ұсыныстар. 

Келесі қосымша ретінде сұлбаларды қосуға болады: мақсат пен тақырыпты 

меңгеру 

тапсырмалары; 

негізгі 

терминологиялық-түсінік 

аппараттар 

тақырыбы; формулалар; тапсырманы шешу үлгісі немесе қойылған сұрақтарға 

жауаптар;  жаттығулар мен тапсырмалар нұсқауы және жауаптар; студенттерді 

дайындау деңгейінің талаптары; үй жұмыстарын орындау және тапсырмаларға 

дайындалу  бойынша  тізбектей  жұмысты  сипаттау;  миркожүргізу  үшін 

тапсырма. 

Әр тапсырмадан теориялық түсінік қорын немесе ұсынылған әдебиеттерден 

нақты сілтемені алдын-ала қарауға мүмкіндігі бар. 

 

    Зертханалық жұмысқа әдістемелік нұсқау. Зертханалық жұмысты орындау 

бойынша  олардың  бөлімін  немесе  қандай  да  курстың  көлемін  студенттерге 

көмектесу  үшін  арналған.  Әдістемелік  нұсқауларда  келесі  элементтерден 

құралған: 

-

 

бағытталған  аппарат  (кіріспе,  тақырыбы,  әдебиеттер  тізімі,  қосымша, 



қысқартулар тiзiм және шартты белгiлемелер); 

 

24 


 

-

 



мен  практикалық  меңгеру  мен  икемдеу  аппаратты  ұйымдастыруға  ие 

(практикалық  тапсырма  және  семинарлық  мазмұндамалар; тапсырманы 

шешу  мысалдары  немесе  проблемді  сұрақтарға  жауап;  тапсырмалар 

тізімі,  жаттығулар  және  сұрақтар,  тапсырма  тақырыбын  қарастыру, 

шығармашылық тапсырмалардың тақырыбы және т.б.) 

Әдістемелік  нұсқаудыңзертханалық  жұмысқа  арналған  құрылым  мәліметтің 

мысалы 

1.

 



Кітаптың титул парағы 

2.

 



Титул парағының сыртқы жағы 

3.

 



Мазмұндама 

4.

 



Алғысөз 

5.

 



Зертханалық жұмыстың мазмұны 

-

 



тақырыбы; 

-

 



жұмыстың тапсырмасы мен мақсаты; 

-

 



ұсынылған әдебиеттер (бөлімін көрсету, параграфтар, беттер); 

-

 



теория бойынша қысқаша мәлімет; 

-

 



зертханалық жұмысты орындау сұлбасы

-

 



тапсырмалар; 

-

 



бақылау сұрақтары. 

6.

 



Әдебиеттер 

Титул парақтың үлгісі, титул парағының сыртқы жағы, әр түрлі ЖОО-нан 

оқу-әдістемелік басылымдар бөлімінде көрсету «Тутул парағының үлгісі..» 

[18]. 


 


  1   2   3   4


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал